“2025 Zordu Ama Biz Büyüyerek Kapattık”

“Önce şükürle başlayalım… Sağlığımız yerindeydi. İşlerimiz de 2024’e göre daha iyiydi. Zor bir ekonomik ortam vardı ama biz sahadan kopmadık.

2025’te hem otobüs hem kamyon tarafında satış adetlerimizi artırdık. Ciroda %100’ün üzerinde artış var ama bu tamamen fiyatlardan değil. Adet bazında da %40’a yakın gerçek büyüme yakaladık.

Toplamda 598 araç satışı yaptık.
Bu satışların:

• 279’u otobüs
• 206’sı kamyon
• 113’ü ikinci el araç

Toplam ciro 4 milyar 225 milyon TL. Bu tablo, böyle bir yılda kolay oluşmaz.”

“Kamyon Ekonominin Bel Kemiği, Otobüs Cesaret İşi”

“Kamyon tarafı Türkiye’nin üretimi, ticareti demek. 2025’te Türkiye genelinde yaklaşık 34 bin kamyon ve çekici satıldı. Biz de payımıza düşeni aldık. Kamyonda stok riski az, sipariş süresi kısa, piyasa canlı.

Ama otobüs öyle değil…

Otobüste 7–8 ay önceden sipariş veriyorsun. Oysa kimse 8 ay sonrasını göremiyor. Ekonomik bir dalgalanma oldu mu satış anında durur. Geçen yılın başında araç yoktu, Temmuz’a gün veriyorduk. Sonra piyasa bir durdu, elimizdeki araçlar aylarca bekledi. Otobüs işi cesaret işidir. Biz o cesareti göstermeye devam ediyoruz.”

“Esnaf Dostu” Kamu’ya da çözüm ortağı oldu diyebilir miyiz?

“Otobüsçü Artık Hayal Değil, Hesap Yapıyor”

“Eskiden esnaf 10 yaşındaki aracı satıp sıfır alabiliyordu. Şimdi bu neredeyse yok. Çünkü kimse ödeyemeyeceği borcun altına girmiyor.

Bugün değişim yapanların çoğu 2018–2019–2020 model araç sahipleri. Aradaki fiyat farkı daha yönetilebilir olduğu için değişim oluyor. Eski araçlar da ikinci ele düşüyor ve başka şehirlerde çalışmaya devam ediyor.

Yani sektör kendi içinde bir denge kuruyor ama eski rahatlık yok. Otobüsçü artık hayalle değil, matematikle araç alıyor.”

“Esnaf Alamayınca Belediyelere Yöneldik”

“Biz 25 yılı aşkın süredir esnaf dostu bir firmayız. Ama 2018’den sonra özel halk otobüsçüsünün alım gücü ciddi şekilde düştü. Öyle ki 5 yılda tüm markalar toplam 100–150 otobüs bile satamadı.

Peki biz ne yaptık? Oturmadık. Belediye ihalelerine girdik, ihracata yöneldik. Aslında 2018’e kadar belediyelere satış yetkimiz bile yoktu. Sonra bu kapı açıldı ve biz de rekabet ederek o pazara girdik.

Bu bizim için bir tercih değil, ayakta kalma mücadelesiydi.

Ama son 2–3 yıldır tekrar ağırlığımızı halk otobüsçüsüne verdik. Çünkü bizim temelimiz orası.”

Yeni yılda kampanyalarınız olacak mı?

“2026’dan Korkmuyorum”

“Üreticiler Euro bazında %3–5 civarında zam konuşuyor. Onlar yapmak istiyor, biz frenlemeye çalışıyoruz. Ama sipariş vermeden de bu iş olmaz. 20–30 yıldır hiçbir yılı sipariş vermeden geçirmedik.

Bu işi ya bırakacaksın ya da her şartta devam edeceksin.

Ben 2026 için karamsar değilim. Faizlerde düşüş sinyali var, döviz daha dengeli. Büyük bir sürpriz olmazsa sektör toparlanır. İstanbul’da araç yenileme adetlerinin artacağını düşünüyorum.”

“Bankalar Kampanyayı Durduruyor, Biz Sözü Durduramıyoruz”

“Eskiden kampanya yapmak cazipti. Şimdi en büyük sorun bankalar.

Banka diyor ki: ‘Bugün bu faiz var, yarın değişir.’
Biz kampanya başlatıyoruz, duyuru yapıyoruz, müşteriyle anlaşıyoruz… Ertesi gün banka ‘durdurdum’ diyor.

Ama biz müşteriye ‘vazgeçtim’ diyemiyoruz. Söz verdiysek o aracı o şartta veriyoruz. Zarar ediyorsak da ediyoruz. İşte bizim farkımız burada. Bizim imzamız var. Banka vazgeçebilir, biz vazgeçemeyiz.”

Sektörün gidişatını nasıl görüyorsunuz?

“Otobüsçü Ayakta Kalırsa Biz de Kalırız”

“Ben esnafı gerçekten seviyorum. Çünkü biz bu sektörde onlarla büyüdük.

Onların işi olursa bizim de işimiz olur. Hepimiz aynı gemideyiz. Kimse kimseye yukarıdan bakmasın. Bu sektör dayanışmayla ayakta kalır.

Otobüsçü ayakta kalırsa biz de ayakta kalırız.”

Teşekkür ederim. Yeniden seçilmek bizim için bir başarı değil, bir sorumluluk hatırlatmasıdır. Esnafımız bize güvenini, emeklerimizi görerek ve değerlendirerek gösterdi. Bu camiada kimse kimseyi sözle değil, icraatla tanır.
Bu seçim, “Birlikte yola devam” kararının güçlü bir yansımasıdır. Biz de bu güvenin gerektirdiği şekilde daha güçlü, daha kararlı bir hizmet anlayışıyla çalışıyoruz ve çalışmaya devam edeceğiz. Önemli günler öncesinde esnafımızın verdiği bu destek bizler için çok değerli.

İstanbul özelinde araç filosunun yaşlanması sık sık gündeme geliyor. Bu konuda talepleriniz nedir?

İstanbul’da özel halk otobüsü filosunun yaş ortalaması artık kent için kabul edilebilir seviyenin üzerine çıkmış durumda. Araç yenilemenin bir zorunluluk olduğu herkes tarafından bilinen bir gerçek. Fakat gelir durumu ve giderler dikkate alındığında değişim çok zor!

Bizim talebimiz net: Araç kullanım süresinin 15+3 yıl olarak güncellenmesi.

Bu düzenleme esnafa nefes aldıracak, çünkü mevcut ekonomik şartlarda 15 yılda araç yenilemek her yıl daha da zorlaşıyor. Filoyu gençleştirmek istiyorsak, önce esnafın üzerindeki baskıyı hafifletmemiz gerek.

Araç yenileme konusunda amortisman modeli talebinden de söz edildi. Bu yeni model tam olarak neyi kapsıyor?

Bu, sektörün geleceği açısından çok kritik bir konu.
Biz diyoruz ki: Araç yenilemede “kademeli amortisman sistemi” devreye alınmalı. Nedir bu? Esnaf, yeni bir araç aldığında amortisman ödemesini: 5 yıllık, 10 yıllık veya 15 yıllık kademelerle kendi seçimine göre belirleyebilmeli.

Yani herkes kendi ekonomisine uygun takvimi seçmeli ve amortismanı seçtiği sürede alabilmeli.

Bu sistem sayesinde:

• Esnaf kendine en uygun ödeme planını seçebilecek,
• Araç yenileme hızı ciddi biçimde artacak,
• Filonun gençleşmesi sürdürülebilir hâle gelecek.

Bu model hem belediyenin yükünü hafifletecek hem de esnafa öngörülebilir bir yatırım yolu açacak.

Hükümetten de KDV indirimi gelirse araç yenileme hızlanır mı?

Halk otobüs esnafına araç yenilemesinde KDV indirimini Hükümetten bekliyoruz. Çünkü biz kamu hizmeti sağlıyoruz. 12 Milyon TL’lik bir araçta %20 KDV gerçekten yüksek bir külfet. Bu indirim ile beraber araç fiyatlarında çok önemli bir düşüş olacaktır.

Talebimiz, otobüs alım KDV’sinin yüzde 1 seviyesine çekilmesi. Bu, hem esnafı teşvik eder, hem filonun daha hızlı yenilenmesine katkı sağlar. Geçmiş yıllarda yapılan KDV indirimleri araç değişimlerini çok önemli oranda artırmıştı. Bu eski filo için kısa zamanda değişimin imkanı KDV indirimidir.

Esnaf kredisi konusunda da bir beklentiniz var. Limitlerin artırılması neden önemli?

Esnaf kredilerinin mevcut limiti 2,5 milyon TL. Bugün 2,5 milyon TL ile bırakın otobüs almayı, aracın sadece bir kısmını finanse edebiliyorsunuz. Bizim talebimiz çok açık: Esnaf kredi limitlerinin 10 milyon TL’ye çıkarılması.

Çünkü şu anda esnafın kendi malını satmadan, birikimini eritmeden yeni araç alma şansı yok.
Kredi limiti gerçek piyasa şartlarına göre güncellenirse, araç yenileme önündeki en büyük engel kalkmış olacak.

Ayrıca kredi vadelerinin de sektörün gerçeklerine göre düzenlenmesini istiyoruz. Toplu taşıma, günlük nakit akışına değil, uzun dönemli yatırım döngülerine dayanır. Bu nedenle destekler daha uzun vadeli olmalı.

Bir diğer önemli konu, 2026’da yapılacak ÖTİS sözleşmesi güncellemesi. Sektör olarak ne bekliyorsunuz?

ÖTİS 2026, bizim için belki de son 10 yılın en önemli yapı taşı olacak. İstanbul’un maliyet gerçekleri tamamen değişti. Bu nedenle:

• Gider kalemlerinin güncellenmesi,
• Ödeme düzeninin iyileştirilmesi,
• Hizmet güvence mekanizmalarının güçlendirilmesi,
• Araç yenileme teşviklerinin sözleşmeye entegre edilmesi şarttır.

Taleplerimizi hazırladık ve tüm kurumlara ileteceğiz. Amacımız kavga etmek değil, sürdürülebilir bir model üzerine ortak akılla uzlaşmak.

Son olarak camiaya ve İstanbullulara mesajınız nedir?

Biz bu şehrin yükünü sırtında taşıyan çok büyük bir aileyiz.
Her gün milyonlarca yolcunun ulaşımını sağlıyor, her koşulda görevimizi yerine getiriyoruz.

Esnafımızın isteği çok basit: Hakkını alarak hizmet etmek ve İstanbul’a yakışan bir toplu taşıma sunmak. Bu camianın emeği çok büyüktür. Biz, esnafımızın alın terinin karşılığını alması için çalışmaya devam edeceğiz.

NEGMAR, sadece bir taşımacılık firması değil; stratejik altyapı yatırımları, dijitalleşme adımları ve kamu yararına olan yaklaşımıyla Türkiye’nin deniz yollarında güçlü bir rol oynuyor. Narlı Feribot İşletmeciliği A.Ş. ve Gök Denizcilik Liman İşletmesi gibi grup şirketleriyle bölgesel kalkınmanın taşıyıcı kolonu olan firma, aynı zamanda çevreci ve sürdürülebilir bir vizyonla hareket ediyor. Bu güçlü yapının yönetiminde ise bir kadın var: Diş hekimliğinden denizciliğe uzanan yolculuğunda fark yaratmayı sürdüren Aynur Rona.

“Biz denizi yalnızca geçilecek bir yol değil, değer üretilecek bir alan olarak görüyoruz”

“NEGMAR olarak sadece taşımıyoruz; bölgeye, çevreye ve ülkeye değer katıyoruz. Eskihisar–Yalova hattında dört feribotumuzla yılda 1 milyon aracı deniz üzerinden taşıyarak hem trafik yükünü azaltıyor hem de karbon salımını minimuma indiriyoruz.”

Feribotlarda ilk kez hayata geçirilen modern kafe–market konsepti, dijital biletleme uygulamaları ve yolcu konforuna odaklanan yeni düzenlemeler, NEGMAR’ı klasik bir taşımacılık firmasından farklı bir yere konumlandırıyor. Aynur Rona, “Kaptanlarımızdan personelimize kadar tüm ekipte kalite ve güveni önceleyen bir sistem kurduk. Kadın istihdamı da bizim için sadece istatistik değil, stratejik bir vizyondur. Yakın gelecekte kadın kaptanlarımızın direksiyon başında olmasını hedefliyoruz.” diyor.

Sadece taşıma değil, limanlarda da dönüşüm

NEGMAR, Eskihisar ve Yalova-Tavşanlı limanlarıyla, taşımacılığın ötesine geçiyor. Bu limanlar yalnızca birer çıkış noktası değil; aynı zamanda bölge ekonomisinin can damarı. Yerel istihdam, turizme katkı, ulaşım ağlarının geliştirilmesi gibi birçok sosyal fayda sağlayan bu yatırımlar, özel sektörün kamu yararına nasıl katkı sunabileceğini kanıtlıyor. Eskihisar Liman alanımızda kısa süre önce elektrikli araç şarj istasyonu hizmete sunduk; yeni ihtiyaçlara anında çözümler üretiyoruz.

“Tren feribotuyla sınırları aştık”

A. Rona, NEGMAR’ın yalnızca kısa mesafeli yolcu taşımacılığıyla sınırlı kalmadığını şu sözlerle anlatıyor:

“Erdeniz Tren Feribotu’yla Asya ile Avrupa arasında dev bir lojistik köprü kurduk. 60 vagon kapasiteli bu gemi, Çin’den Avrupa’ya uzanan stratejik bir hattın deniz ayağını oluşturuyor. Hem yük güvenliği hem çevreci taşımacılık açısından çok önemli bir proje.”

İstinye–Çubuklu hattında gerçek tablo: NEGMAR 70 milyon zarar etti ama seferleri sürdürdü

İBB’nin sıkça zarar ettiğini belirttiği İstinye–Çubuklu hattı, kamuoyunda tartışma konusu olurken, A. Rona önemli bir noktaya dikkat çekiyor:

“Bu hatta 70 milyon TL’den fazla zarar eden biziz. Ancak kamu ulaşımının devamlılığına olan inancımızla bu hattı ayakta tuttuk. Hatta belediyeye gelir sağlamak amacıyla iskeleleri kiralamak üzere teklif verdik. Ancak bu teklifimiz reddedildi.”

NEGMAR, bu hattın sürmesi için elini taşın altına koyarken, ulaşıma kesintisiz katkı sunmaya devam etti. Bu durum, özel sektörün kamu hizmetine ne ölçüde katkı sağlayabileceğini gösteriyor.

NEGMAR geleceği taşıyor

Yatırımlar sadece denizde değil: sağlıklı yaşam alanındaki gıdadan, yazılım ve savunma teknolojileriyle dijital dünyada, tren feribotu ve liman işletmeleriyle de küresel taşımacılıkta söz sahibi bir yapı inşa ediliyor.

“NEGMAR’ın Limanlarda feribotlarla bıraktığı mavi izde umut, vizyon, sorumluluk ve gelecek var.”

Aynur Rona, söyleşiyi şu sözlerle sonlandırıyor:

“Denizcilik zor, ama aynı zamanda büyük bir sorumluluktur. Biz hem bugünü taşıyoruz hem de gelecek nesiller için doğayı, ekonomiyi ve toplumu gözeten bir yapı inşa ediyoruz.”

Ben Mehmet Cahit Kuş. Mavi Marmara Ulaşım AŞ’de başkan yardımcısıyım. Aynı zamanda öğretmenim. 2021 yılından bu yana şirketimizin yönetimindeyim ve muhasebede sorumlu iki kişiden biriyim. Sektörü sadece masa başında değil, sahada da yaşayan biriyim. Uzun yıllardır otobüs işletmeciliği içindeyim. Şoförlük yaptım, muavinlik yaptım. Şimdi yönetim görevindeyim ama esnaf kimliğimi de hiç kaybetmedim.

Son birkaç ayda ciddi bir kriz yaşandı. Bu süreci nasıl tanımlarsınız?

Çok zorlu bir dönemden geçiyoruz. Yaklaşık 2–3 aydır ödemeler ciddi şekilde gecikiyor. Bizim sistemde normalde 45 gün içeride paramız kalacak şekilde plan yapılmıştı. Ancak bugün geldiğimiz noktada esnafın parası 3,5 hatta 4 ay içeride kalıyor.

Bugün, Temmuz ayındayız. Dağıtılan para, Mart ayı hak edişi. Aradaki fark sadece takvim değil; maliyet farkı da. Mart ayındaki mazot fiyatıyla Temmuz’daki aynı değil. Bugün mazot maliyetimiz ortalama 200.000 TL’yi buluyor. O dönemde aldığımız yakıt parası 140–150 bin liraydı. Klima çalışıyor, hava sıcak, maliyetler arttı. Bu fark, her esnafın cebinden ortalama 50.000 TL götürüyor. Ve bu sadece yakıt. Daha yedek parçası, servisi, personel gideri var...

Bu kriz sadece para mı? Yoksa sistemsel bir sıkıntı mı var?

Para aslında sadece görünen yüzü. Mesele çok daha köklü. Eğer düzenli bir ödeme takvimi olmazsa, bu sektör sürdürülebilir olamaz. Her ay düzenli 2 milyar lira gibi bir ödeme akışı gerekiyor. Bu akış bozulduğunda esnaf döngüsünü sağlayamıyor. Akaryakıt istasyonlarına ödeme yapmakta, yedek parça almakta zorlanıyor. Bazı günler “Acaba bugün esnafa para nasıl dağıtacağız?” diye toplantılar yapıyoruz. İstasyona ödemeyi mi geciktirsek? Elektrik faturasını mı ertelesek? Bu noktaya geldik.

22 Mayıs’taki kontak kapatma eylemi bu yüzden mi doğdu?

Evet ama o eylemin yöntemi ve zamanlaması doğru değildi. Cumartesi günü toplantı yapılmış, Perşembe günü eylem kararı alınmış. Bu kadar kısa sürede, böylesine geniş bir sektörde eylem yapmak mümkün değil. Mavi Marmara Ulaşım olarak biz esnafımıza danıştık, katılmak isteyenlere destek verdik, katılmayanlara da saygı duyduk.

Bizim eleştirdiğimiz şey eylem değil, eylemin yöntemi. Eğer önce yönetim kurullarıyla istişare edilip, karar tavsiye niteliğinde paylaşılır, esnaftan onay alınır ve sonra eyleme gidilseydi; o gün İstanbul’da 3.041 aracın tamamı kontağı kapatırdı. Muhalefetiyle, iktidarıyla, herkes destek verirdi. Ama bu olmadı. 5 gün içinde böyle bir karar dayatmak doğru değildi.

Sabah 9:30’da İBB ile yapılan görüşmede, ödeme takvimi sunulduğu söylendi. Ama bu takvim zaten daha önce önümüze konulmuştu ve o zaman "hayır" demiştik. Ne değişti? O gün neden birdenbire kabul edildi? İşte bizim sorguladığımız şey bu.

Ben kendi başkanıma bizzat ulaştım, “Lütfen bu kararı hemen onaylamayın” dedim. O da bana “Herkes kabul etti, ben mi hayır diyeceğim?” dedi. Bu yaklaşım yanlış. O gün o eylem birkaç saat değil de öğlene kadar, akşama kadar sürseydi, çok daha güçlü bir sonuç alınabilirdi.

Sizce kalıcı çözüm nedir?

Ödeme düzeninin garanti altına alınması şart. Her 15 günde bir 1 milyar lira gibi bir akış oturtulmalı. Ayrıca ödemeler sadece 1 ay düzenli gelse bu iş kurtarmaz. Temmuz ayında mesela 1 Temmuz’da 1 milyar geldi, 15 Temmuz’da 500 milyon geldi. Ne olacak şimdi?

Bu işin sürdürülebilir olması için esnafın giderleri ve gelirleri dengede olmalı. Bugün bir aracın aylık minimum gideri 400–450 bin lira. 600 bin TL’lik hak ediş geldiğinde 150–200 bin lira kalması lazım ki yatırım dönebilsin. Bu yoksa, kimse hat almaz, yatırım yapmaz.

ÖTİS sistemine dair tartışmalar da var. Kaldırılsın diyenler çoğalıyor. Siz ne düşünüyorsunuz?

ÖTİS bizim için “olmazsa olmaz” değil. Ama faydaları da yok sayılamaz. ÖTİS öncesi dönemi hatırlayanlar bilir: Yolcu kavgası, hat karmaşası, yöneticiler arası çatışmalar, sahada kargaşa hâkimdi. Esnafın birbirine selam vermediği günleri yaşadık. Şikâyetler, kavga gürültü çoktu.

Bugün daha sistemli bir yapı var. Ama hakkedişler yeterli değil. Örneğin büyük araçların hakkedişi 800–850 bin TL olmalı. Ama biz 600 bin TL civarında ödeme alıyoruz. Çünkü maliyetler inanılmaz arttı. Bu sadece esnafın değil, yöneticilerin de canını yakıyor. Hepimiz aynı gemideyiz.

Peki ÖTİS kalkarsa yerine ne gelir? Sübvansiyon sistemi olabilir mi?

Olabilir ama çok iyi planlanmalı. ÖTİS kaldırıldığında yerine ne koyacağımız belli değilse bu, esnafı çok daha büyük bir belirsizliğe sürükler. O sistemin meclisten geçmesi bile 5–6 ay sürebilir. Bu süreçte esnaf nasıl ayakta kalacak?

Bir bölgemizde örneğin akbil basımı 12 bin lira. Aylık karşılığı 400 bin lira yapıyor. O parayla esnaf zaten zar zor dönüyor. Sübvansiyon düzeni gelmeden ÖTİS’i kaldırmak, esnafı boşluğa bırakmak olur. Dediğim gibi: Elbiseyi çıkaralım ama yenisini giymeden soyunmayalım!

Sizce bu noktada esnaf ne yapmalı?

Önce bilinçli ve yapıcı olmalı. Eleştiri yaparken yıkıcı olmamalı. “Ben bu işi daha iyi yaparım” diyen herkesin fikrine açığız ama lütfen kulaktan dolma bilgilerle, dedikoduyla yönetici eleştirilmesin. Herkes biliyor ki yöneticilerin de arabası var. Yönetici sadece kendi aracını mı düşünüyor sanıyorsunuz? Öyle bir şey yok. Hepimiz bu sektörün içindeyiz, birlikte var olmalıyız.

Ben bu sektörün içinden geliyorum. Muavinlikten, şoförlükten, yöneticiliğe uzanan bir yol. Her pozisyonda ne yaşandığını biliyorum. Bugün en büyük problem para akışı. Ödeme düzeni oturduğunda, diğer sorunların çoğu çözülür.

Bu yüzden İBB ile istişare devam etmeli ama dik durmak da gerek. Gerekirse tüm İstanbul birleşip, daha güçlü adımlar atmalı. Ama bunun zamanı, yöntemi, planlaması doğru olmalı. Esnaf bilinçli olmalı, yönetim şeffaf olmalı, kurumlar sorumluluk almalı. Çünkü bu iş artık herkesin sabrını zorluyor.

“Bu sistem sürdürülebilir değilse, o zaman daha sağlam, daha adil bir sistem kurmak zorundayız.”

Murat Bey, siz de sürecin içindesiniz; biliyorsunuz. Yıllardır ödemelerde istikrarsızlık yaşıyoruz. Kim gelirse gelsin, verilen sözler tutulmuyor. Son olarak 15 günlük ödeme vaadi yerine getirilmedi. Şoförü, tamircisi, mazotu derken insanlar bıçak kemiğe dayandı. O yüzden esnaf “Yeter artık” dedi.

Biz de şirket olarak bu krizi yönetmeye çalıştık. Büyükşehir ve İETT ile defalarca görüşmeler yaptık. Ama elimizdeki tüm imkânları zorladığımız hâlde bir çözüm bulamayınca esnafla birlikte kontak kapatma kararını aldık. Bu, keyfi alınmış bir karar değildi; bir zorunluluktu.

Kriz masası oluşturuldu dediniz. Sonrasında İBB ile bir görüşme sağlandı mı?

Evet. Sabaha karşı İETT’den ve Büyükşehir’den bir davet aldık. Biz samimi davrandık, toplantıya gittik. Ancak İETT ve Genel Sekreterlik tarafında aynı samimiyeti göremedik. O gün verilen üç ödeme sözü tutuldu ama şimdi yine bir belirsizlik var. Eğer tekrar bir ödeme krizi yaşanırsa, esnaf bir daha kolay kolay ikna olmaz. Geçen sefer insanları ikna etmek için saatlerce dil döktük. Bu sefer kimseyi tutamayız.

Bazı raporlar ve ceza cetvelleri gündemde. Bu konudaki tutumunuz nedir?

Genel Müdürümüzün üst kurullarda yaptığı açıklamalarda Sayıştay’a dayanarak ceza cetveli hazırlanacağı söylenmiş. Bahsi geçen 2.000 biletlik ceza asla kabul edilemez. Bu cezayı uygularlarsa, biz yargıya gideriz. Mazotumuz olmadığı için araçlarımız çalışmadı, keyfî bir eylem yapılmadı. Bu durumu belgeleyen tüm raporlarımız mevcut.

Saraçhane eylemleri konusunda ne söylemek istersiniz?

Açık konuşayım: bu tür çıkışlar sektöre sadece zarar veriyor. Eskiden insanlar “İstanbul’da bir halk otobüsü hattım olsa” derdi. Şimdi ise herkes uzak durmak istiyor. Çünkü sürekli medyada “para alamıyoruz” söylemi üzerinden yapılan karalama kampanyaları sektörü dibe çekti. Biz derdimizi Genel Sekreterle, Genel Müdürle, doğrudan muhataplarımızla anlatıyoruz. Bizim yolumuz bu.

Herkes konuşurken vicdanlı olsun. Bu işin içinde olanlar bilir: yöneticilerin arabası da var, sorumluluğu da. Kendi parasını alıp da başkasını mağdur eden bir yapı yok. Ama bazıları sırf çıkarı için ortalığı bulandırıyor. Bu sektörü birlikte ayağa kaldırabiliriz. Yeter ki bir olalım, güveni kaybetmeyelim. Çünkü unutmayın: “Esnaf varsa, yönetim vardır.”

Gerçekten çok zorlu bir ay oldu. Aslında bu sektör uzun süredir birçok sıkıntıyla boğuşuyor ve maalesef yaşamaya da devam ediyoruz. Keşke bu zorlukları hiç yaşamamış olsaydık. Yönetim olarak da esnaf olarak da istemediğimiz, tasvip etmediğimiz noktaya geldik. Ama unutulmamalı ki bu camia, her zaman devletinin ve belediyesinin yanında olmuştur. Esnafın tek bir talebi var: Hak edişini zamanında ve tam almak. Bugün bir otobüsün sabah sefere çıkabilmesi için minimum 10 bin TL gideri oluyor — şoför maaşı, yakıt ve muhasebe gideri gibi kalemlerle. Bu maliyet bile karşılanamıyor artık. Böyle bir durumda otobüs nasıl çalışabilir?

Dolayısıyla sektör istemediği halde bir eylem kararı aldı, değil mi?

Evet. Eylem hiçbir zaman tercih ettiğimiz bir yöntem değil. Ama sistem bizi buraya itti. Yine de bu süreçte esnafımız bize sahip çıktı, yanımızda durdu. Kendilerine buradan bir kez daha teşekkür ediyorum. Ancak bu sadece ödeme krizi değil. Sahadaki sıkıntılar da artık tahammül edilemez boyutta. İETT muayeneleri, aşırı sıkı denetimler, araç başı yüksek masraflar, sahadaki baskılar… Eskiden de muayenelere girerdik ama bu kadar masraf çıkarılmazdı. Araçlar TÜVTÜRK’ten geçiyor ama İETT muayenesinden geçemiyor. Böyle bir çelişki olabilir mi?

TÜVTÜRK muayenesinden geçen sıfır kilometre bir araç İETT’de sorun yaşıyor mu gerçekten?

Evet, maalesef. 2025 model, 10,5 milyonluk sıfır bir araç TÜVTÜRK’ten direkt geçiyor ama İETT’de ya kalıyor ya da terminli geçiyor. Bu kabul edilemez. Böyle bir aracı alan esnafa, bence teşekkür edilmesi gerekirken aksine mağdur ediliyor. Bu araçlar zaten kamu hizmeti veriyor, İstanbul halkına konforlu ulaşım sunuyor. Böyle bir sistemi motive etmek gerekir, kösteklemek değil.

Ulaşım bir kaldırım, bir asfalt işi değildir. Onları yarım bırakabilirsiniz. Ama ulaşımı kesemezsiniz. Bu halkın şah damarını kesmekle eşdeğerdir. Ulaşım birinci öncelik olmalıdır. Ben 35 yıldır bu işin içindeyim. Şoförlükten biletçiliğe, şimdi de yöneticiliğe kadar dört kuşaktır bu mesleği sürdürüyoruz. Böyle bir kriz yaşamadık.

Peki ÖTİS sistemine dair neler söylemek istersiniz?

ÖTÜS sisteminin mantığı doğru ama uygulamada eksikler var. İBB bize hep "havuzda bu kadar para var ama biz bu kadar ödeme yapıyoruz" diyor. Peki bu fark neden oluyor? Çünkü ücretsiz kart dağıtımı kontrolsüz. Bugün ticari taksi, minibüs, servis aracı şoförlerinin hepsine aynı kart verilmiş. Hepsi bizim araçlara ücretsiz biniyor. Bu durum defalarca iletildi ama kart rengi dahi değiştirilemedi. Yani bu sistem delikli kevgir gibi. Üstüne para koysanız bile dolmaz.

İstanbul'da yaklaşık 260 bin ticari araç şoförü var. Taksici, minibüsçü, servisçi… Hepsinin kartı aynı, hepsi ücretsiz. Bunlar bizim sistemimizden geçiyor. Herkesin ücretsiz olduğu bir sistemin sürdürülebilirliği yoktur.

Peki araç alımlarında yaşanan sıkıntılardan bahseder misiniz?

Bugün bir otobüs en az 10,5 milyon TL. KDV’si, faizi derken krediyle alınırsa maliyet 20 milyona çıkıyor. Aylık ödemesi 300 bin TL’ye denk geliyor. Oysa biz zaten toplamda 300 bin TL gelir elde ediyoruz. Bu işin sürdürülebilirliği kalmadı. Engelli birey araç alırken ÖTV ve KDV muafiyetinden yararlanabiliyor. Bizim araçlarımız da engelli erişimine uygun. Neden bu sistem toplu taşımaya da uygulanmasın?

Peki bundan sonrası için olumlu bir hava var mı?

Evet, en azından bir umut doğdu. Biz hiçbir zaman eylem yapmak istemedik. Sonuçta bizim de çocuklarımız, ailemiz bu şehirde yaşıyor. Ama yakıt alamayınca zaten araç çalışamaz. Eğer biz o gün araçları sefere çıkarsaydık, belki de 200-300 araç yakıtsızlıktan yolda kalacak, İstanbul trafiği felç olacaktı. Amacımız kimseyi mağdur etmek değildi, sistemin sürdürülebilirliğine dikkat çekmekti.

Tabii sektör son yılların en sıkıntılı dönemini geçiriyor. Bazıları bunu fırsatçılık olarak değerlendiriyor ama sektörel bazda yalnız taşımacılık üzerine biz değiliz. Burada minibüsçüler var, taksiler var. İstanbul’da sonuçta bu işi yapan başka aktörler de var. Ama şu an en sıkıntılı dönemden biz geçiyoruz. Niye? Bizim muhatabımız belediye. Belediyeler siyasi kurumlar. Tabii esnafın kesinlikle bu işin siyasetiyle yakından uzaktan bir alakası yok. Esnaf ay sonunda yakıtının parasını, şoförünün parasını ödemek için belli bir para eline geçmesi gerekiyor. Yaklaşık 4-5 yıldan beri az da olsa bir para geliyor. Ama son Nisan ayındaki aksamalar esnafı gerçekten üzmüştür.

Tabii böyle olunca konjonktür açısından öyle bir döneme denk geldi ki İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın içeride olması… Bunların hepsi bizim açımızdan tesadüf. Ama bu tesadüfün yansıması farklı oluyor. İnsanlar sanki bizim esnaf da para alamadığı için bu krizi fırsata mı çeviriyor diye bir mantık oluştu. Kesinlikle böyle bir şey yok. Sonuçta ülkenin siyaseti bizi fazla ilgilendirmiyor. Etkisi vardır ama bizi ilgilendirmiyor. O artık siyasilerin işleri. Bu noktada bize karşı bir haksızlık yapıldığına inanıyoruz. Her meselenin bir çözümü vardır. Belki şu an bu sıkıntıyı yaşıyoruz ama ben inanıyorum ki ilerleyen günlerde güzel günler de olacak.

Tabii belediye kaynaklarına gittiğimiz zaman işte hükümetin SSK borçlarına el koyması falan bunları gündeme getiriyor. Fakat esnaf bunu bilmez ki. Hükümet para göndermiş göndermemiş… Esnafın umurunda değil. Burada sürdürülmesi gereken bir taşımacılık var. O yüzden o noktada hakikaten bize karşı haksızlık yapılıyor. Bunu böyle bilmek lazım.

Bir kontak kapatma kararı aldınız. Devamında deprem oldu ve bu karardan geri dönüldü. O süreçte İBB’nin de teklifleri oldu sanırım bir orta yol bulma noktasında. Süreç nasıl işledi?

Kontak kapatma olayı basit bir olay değil. Bu esnafın son yani yapacağı hiçbir şey kalmadığı noktada başvurduğu şeydir. Biz yetkililerle görüşüyoruz. Her görüşmemizde “Biraz daha sabırlı olun, yakında düzelecek” gibi muhabbetler oldu. Karşımızdaki bürokratları dinlediğimiz zaman onların da yapacağı fazla bir şey yok. Hep iyi niyetlerle yola çıkılıyor fakat çözüm noktasında fazla mesafe kat edemedik.

Kontak kapatma sözün bittiği noktadır. Burada her şey yapılıyor, sözler veriliyor. Oradaki bürokratların iyi niyetinden şüphemiz yok ama onların da elinde bir şey yok. Şimdi kasada para olmayınca neyi paylaşacak seninle? Bizim de sözün bittiği yere geldiğimiz zaman kontak kapatma fikri esnafın daha çok dillendirdiği bir konuydu. Biz de Nisan ayına ödeme olmayınca olabilir diye tartıştık. Bunun bize getirecek negatif yönlerini de biliyoruz. Ama başka bir seçenek kalmayınca bu noktaya geldi esnaf. Sonuçta biz esnafın sözcüleriyiz burada. Esnaf nerede derse oraya gidiyorsun.

Tabii ki yöneticinin bakış açısı farklı olur ama sonuçta bizi de sürükleyen esnaf politikaları. Son noktaya kadar geldi. Deprem arifesinde bu iş olunca biz de burada İstanbul halkının bu zor gününde bunu yapmamız mümkün değil dedik. Aklıselim hareket ederek bundan şu an vazgeçildi. Aslında vazgeçildi derken bir virgül kondu. Daha önce bize söz verilen rakamlar ödenirse bizim böyle bir eyleme girmemizin de mantığı olmayacak zaten. Amacımız üzüm yemek. Siyaseten faydalanmak gibi bir niyetimiz kesinlikle yok. Çözüm arıyoruz. Eğer çözüm olmazsa başka seçenek kalmıyor. Gönlümüz kesinlikle bunu istemiyor. Zaten esnaf yakıt alamadığı zaman, şoförüne maaş veremediğinde otomatik kapanıyor kontak. Biz bunu dillendirmiş olduk.

Peki şu anda İBB kanadından size olumlu ödemeler noktasında bir dönüş var mı? Yaklaştı mı fikirler?

Biz en son görüştüğümüz muhataplarımızla sabah uyanıyoruz tutuklanmış. Şu an muhatap da bulamayacak duruma geldik. En son görüştüğümüz genel sekreter yardımcısı şu an içeride. Biz onunla belli konuları konuşmuştuk. Bu da bizi karamsar yapıyor. Önümüzü göremiyoruz. Bize sunulan bir tablo var. Bu tablo yeterli değil. Ama sonuçta biz İstanbul’da bu işi İETT ile beraber yapıyoruz. Biz de elimizi taşın altına sokalım diyoruz ama şu an elimiz değil gövdemizi de soktuk yine çözüm üretemiyoruz.

Biz karşı tarafı anlamak istiyoruz ama esnafın durumu perişan olduğu için şu an Büyükşehir’in bize sunmuş olduğu reçete hakikaten hastayı tedavi edecek reçete değil. Bu rakamlarla bu işin şu an yapılabilmesi çok zor. Biz zaten 5 yıldan beri bu fedakarlığı yapıyoruz. Hatta görüşmelerimizde biz aylık hak ettiğimiz parayı istiyoruz zaten. İçeride birikmiş alacaklarımıza bir plan çerçevesinde takip edelim diyoruz. Şu an onu sunacak bir irade yok karşımızda.

Biz özel halk otobüsçüleri olarak elimizi taşın altına değil gövdemizi koyduk. İlerleyen zamanda ülkenin ekonomisi de siyasi hava da yumuşar. Bizim de taleplerimiz yerine gelir diye umut ediyoruz.

Üst bürokrasiden çözüm odaklı çalışma var ama oradaki siyasal baskı biraz bu süreci aksatıyor mu?

Ülkemizin durumu belli. Ekonomik anlamda yeni yeni ayağa kalkmaya başladık. Güzel günler inşallah gelecektir. Onu da umut ediyoruz. Maalesef Türkiye’de siyaset çok hakim. Bir taraf beyaz, bir taraf siyah diyor. Biz de bu arada ezilen taraf oluyoruz. Biz umut ediyoruz ki ortak akılla bu ülkemiz ve İstanbul güzel bir noktaya gelecek. Biz siyasetin dışındayız. Biz bir şey yaparken talepte bulunurken inanın Büyükşehir’deki bütün siyasi gruplara gidiyoruz. Hiçbir parti ayrımı yapmadan, çözüm üretebilmek için.

Çoğu meselede ortak akılla bütün siyasiler bir araya gelip oy birliğiyle lehimize kararlar aldıkları zamanlar da oldu. Biz yine bunu umut ediyoruz. Yoksa bizim siyasetle kesinlikle işimiz olmaz. Biz ekmeğimizin peşindeyiz. Siyaset tabii ki yapılacaktır ama bizim için siyaset üstü bir iş olduğu için bizi fazla da ilgilendirmiyor.

Esnaflarda benim en çok dinlediğim; “Evet para ödeyemiyorlar ama bizi biraz da provoke eden sahadaki yaşananlar” diyorlar. O konuda ne düşünürsünüz? Özellikle bu raporlar, cezalar, muayene kriterlerinin çok sert olduğunu ifade edenler var.

Murat Bey çok güzel bir konuya değindiniz. Ben yaklaşık 35 yıldan beri bu sektörün içerisindeyim. Biz her dönem farklı sıkıntılarla uğraştık. Geçen bir toplantıda söyledim: Eskiden sıkıntılarımız daha büyüktü. Biz şimdi okyanusu geçtik, derede boğuluyoruz.

Şimdi bir taraftan ekonomik sıkıntı, paraların zamanında olmaması… Diğer taraftan sahadaki uygulamalar bizi gerçekten yoruyor. Bu belki de paranın önüne geçiyor. Esnaf şunu bekliyor: Zaten ekonomik bir sıkıntı yaşıyoruz. Hiç olmazsa diğer konularda esnek bir geçiş olsun. İnsanların beklentisi bu. Ufak bir şeyde insanlar daha esnek bir karşı davranış bekliyor.

Bunu çok çeşitlendirebiliriz ama gerek yok. Bu konuda idareye, İETT’ye görev düşüyor. Ufak tefek şeylerden dolayı insanları sıkmamak gerekiyor. Çünkü bir insanın cebinde para yoksa, şoförün parasını veremiyorsa bu gibi şeyler onu daha da yoruyor. Bu da sahaya yansıyor. Sahaya yansıyınca bu sıkıntılar esnafı da artık farklı arayışlara itiyor. Yeri geldi Saraçhane’deki eylemler, esnaf gruplarındaki serzenişler… Bunlar uygulamaların sonucu ortaya çıkan şeyler.

Ben bu arkadaşlara haksızsınız da demedim şu ana kadar. Çünkü ortada sıkıntı varsa bir serzeniş de olacaktır. Ben bu olayı böyle görüyorum.

Yaptığımız iş hareketli bir iş. İstanbul gibi bir metropol şehirde yaklaşık 3000 araç bizim var, 3000 de İETT tarafı. 6000 araçla İstanbul’un yükünü kaldırmaya çalışıyoruz. Kolay bir iş değil yaptığımız. Her gün farklı insanlarla şoförlerimiz muhatap oluyor. Eksiklerimiz de olacaktır. Biz dört dörtlük değiliz. Ama bu işi icra ederken ufak tefek hatalardan dolayı çok büyük cezalara maruz kalırsak bu da esnafın psikolojisini bozuyor.

Sıkıntılar her dönemin sıkıntısı farklı. Ben inanıyorum ki adil bir yönetim tarzıyla bu işlerin çoğunun üstesinden gelebiliriz. İETT yetkilileri ile zaman zaman toplantılar yapıyoruz. Sıkıntılarımızı dile getiriyoruz. Onların yaklaşımını da ben iyi niyetli görüyorum. Fakat bürokratik engeller… İETT Genel Müdürümüzün samimi çabalarını ben müşahede ediyorum. Fakat alt birimlerde aynı şeyi göremiyoruz. Bence sıkıntı oradan kaynaklanıyor. Alt birimlerin meseleye bakış açıları farklı olduğu için bu da esnafa yansıyor. Bu gibi şeyler diyaloglarla çözülür. Ben yaşamım boyunca her işimi diyalogla çözmeye çalışıyorum. Diyalog oldukça, şeffaflık oldukça her şey çözülür diye temenni ediyorum.

Teşekkür ederim! Uygun Oto’nun başarısının arkasında, yıllarca bu sektörde kazandığımız tecrübe ve işimize olan bağlılığımız var. Başlangıçta küçük bir servis olarak başladık, fakat zamanla otobüs esnafının bizlere gösterdiği güven ve desteği arkamıza alarak adım adım büyüdük. Bugün Anadolu Isuzu'nun yetkili servisi olmamızda, müşterilerimize verdiğimiz kaliteli hizmetin büyük etkisi olduğunu düşünüyorum.

Uygun Oto'nun ünü sadece İstanbul'da değil, çevre illerde de duyulmuş durumda. Bu genişlemede ne gibi faktörler etkili oldu?

Kesinlikle, çevre şehirlerden gelen talepler bizi çok mutlu ediyor. Biz her zaman kaliteli hizmet ve doğru iş yapmayı ön planda tuttuk. Servisimizde, sadece İstanbul'dan değil, Tekirdağ gibi şehirlerden de otobüsler gelmeye başladı. Kulaktan kulağa yayılan bu memnuniyet, müşteri sayımızın artmasına ve sektördeki bilinirliğimizin hızla yükselmesine yol açtı.

Anadolu Isuzu ile olan işbirliğinizin etkisi büyük. Isuzu'nun otobüsleri, markayı tercih edenler için gerçekten büyük bir fark yaratmış gibi görünüyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Evet, Anadolu Isuzu'nun otobüsleri gerçekten kaliteli araçlar ve biz de bu araçlarla ilgili her türlü sorunu çözebilme yeteneğine sahibiz. Yetkili servis olmamız, Isuzu markasına olan güveni artırmış durumda. Özellikle servis sonrası hizmetlerimizle, müşteri memnuniyetini üst seviyelere taşımayı hedefliyoruz. Bize gelen her müşterinin, işlerinin aksamaması için elimizden geleni yapıyoruz.

Peki, Uygun Oto'nun bir diğer önemli yönü olan müşteri ilişkileri hakkında neler söylemek istersiniz?

Müşteri ilişkileri bizim için çok kıymetli. Esnafın her zaman bizimle yakın bir ilişki içinde olması, onların ihtiyaçlarını doğru bir şekilde anlamamız bizim işimizi daha iyi yapmamıza olanak sağlıyor. Biz, esnafı sadece bir müşteri olarak değil, sektördeki bir partnerimiz olarak görüyoruz. Onların kazanması bizim de kazanmamız demek. Bu yüzden 7/24 hizmet sunuyor, sorunları hızlıca çözmeye çalışıyoruz.

Son olarak, gelecekteki hedefleriniz neler?

Gelecekteki hedefimiz, büyümek ve sektördeki başarımızı daha da ileriye taşımak. Anadolu Isuzu markası ile olan işbirliğimizi derinleştirerek, daha fazla esnafa kaliteli hizmet sunmayı planlıyoruz. Ayrıca, teknoloji ve yenilikçi hizmetlerle sektörde fark yaratmaya devam edeceğiz. En önemli hedefimiz ise işimizi her zaman doğru ve dürüst bir şekilde yaparak, müşterilerimizin memnuniyetini sağlamaya devam etmek.

Evet, 2021 benim için hem kişisel hem de profesyonel açıdan zorlu bir yıl oldu. Babam Hacı Muhittin Kuş’un vefatıyla birlikte aile baskısıyla şirkete yönetici olarak girmem gerekti. Babam, şirketin temel direklerinden biriydi, bu yüzden onun kaybı hepimiz için büyük bir boşluk bıraktı. Aslında bir eğitimciyim ama geçmişten bugüne bu sektörde şoförlük ve muavinlik de yaptım; esnafın sorunlarına oldukça aşinaydım. Ancak yönetici olarak sorumluluk almak, tamamen farklı bir süreçti. Bu, zorluklarla dolu bir dönemdi ama aynı zamanda esnafa daha yakın olma fırsatını buldum. Şu an 3 yıldır muhasebeden sorumlu yöneticiyim.

Yönetici olarak geçirdiğiniz 3 yılda nasıl bir tecrübe yaşadınız? Esnafın en büyük sorunları neydi?

Göreve başladığımdan beri sürekli esnafla temas halinde oldum. Onların sıkıntılarını, ihtiyaçlarını anlamak ve çözüm üretmek önceliğim oldu. Esnafın sorunları aslında çok ortak: Ekonomik baskılar, maliyet artışları ve yönetimle olan iletişim eksiklikleri. Özellikle pandemi sonrası ekonomik koşulların zorlaşması ve enflasyonun yükselmesi esnafı fazlasıyla yıprattı. Şirketimiz, İstanbul’un Avrupa yakasında faaliyet gösteriyor ama sadece bu bölgede değil, tüm İstanbul genelinde çalışan esnafla birlikte hareket ediyoruz. Ne yazık ki sorunlarımız genel anlamda benzer.

Temmuz 2024 seçimlerinden bahseder misiniz? Yeniden yönetime seçildiniz. Bu süreç nasıl gelişti?

3 yıllık görev süremizi Temmuz 2024'te tamamladık ve 05 Eylül’de Kaya Ramada Oteli'nde yeni dönem için seçimlerimizi gerçekleştirdik. %75 gibi yüksek bir katılım oranıyla yeniden 3 yıllık bir dönem için göreve seçildik. Esnafımızın bize gösterdiği güven, sorumluluğumuzu daha da artırdı. Bu güveni boşa çıkarmamak adına daha çok çalışacağımızın sözünü verdik.

ÖTİS sistemine geçiş ve toplu ulaşım sisteminde yaşanan değişimler, esnafı nasıl etkiledi?

Aralık 2020’den itibaren Özel Toplu Ulaşım Sistemi’ne (ÖTİS) geçtik. Bu sistemle birlikte otobüslerimizin renkleri değişti, bakım-onarım süreçlerinde daha katı kurallar getirildi. Bu değişimler, İstanbul genelinde toplu ulaşımın kalitesini artırmak adına önemliydi ama esnafı da zorlayan bazı yönleri oldu. Özellikle maliyetler inanılmaz arttı. Pandeminin ardından ekonomik koşullar ağırlaştı ve maliyetler sabit kalmadı. Bakım, onarım gibi masraflar sürekli artıyor. Bu da esnafın dayanma gücünü zorlayan bir unsur.

Maliyetler konusuna değindiniz. Araç bakım ve tamirat giderlerinde ne tür artışlar yaşandı?

Ocak ayında yaptığımız bakımlarda 19-20 bin TL ödediğimiz araçlar için Mayıs sonunda 35-40 bin TL gibi rakamlar ödedik. Küçük araçlar için ise bu rakam 4.500-5.000 TL’den 12 bin TL’ye çıktı. Motor tamiratı için Ocak ayında ödediğimiz 150 bin TL, şimdi 300 bin TL’ye ulaştı. Esnaf bu maliyetlerle başa çıkmakta zorlanıyor. Bizim en büyük beklentimiz, maliyet artışlarına uygun bir güncellemenin yapılması. En az %30’luk bir güncelleme gerektiğini düşünüyorum.

Şoför maaşları ve personel sorunlarından da bahsetmek istiyorum. Bu konuda ne gibi sorunlar yaşıyorsunuz?

Şoför maaşları gerçekten büyük bir sorun haline geldi. Şu an piyasanın altında maaşlar verildiği için personel kaybı yaşıyoruz. Şoförler başka sektörlere yöneliyor, bu da bizi zor duruma sokuyor. Biz, maaşları artırmak için kendi imkânlarımızla şoförlere daha yüksek ücretler veriyoruz ama bu sürdürülebilir bir çözüm değil. İdarenin bu konuda adım atması gerekiyor. Eğer bu duruma çözüm bulunmazsa, personel bulmak giderek zorlaşacak ve sektör büyük bir krizle karşı karşıya kalabilir.

İBB ve İETT ile olan ilişkilerinizde çözüm arayışı nasıldır? Esnafın talepleri karşılanıyor mu?

İBB ve İETT ile olan ilişkilerde çözümün diyalog yoluyla sağlanabileceğine inanıyoruz. Masa başında alınan kararlar sahadaki gerçekleri yansıtmıyor. Orer saatleri, güzergah değişiklikleri gibi konularda sahada çalışan bizlerin daha fazla dikkate alınması gerekiyor. İETT ile diyaloglarımız zaman zaman yetersiz kalıyor, bu da esnafın mağdur olmasına neden oluyor. İstanbul’da toplu taşımada daha sürdürülebilir bir sistem için her iki tarafın da ortaklaşa çalışması gerekiyor.

Geleceğe yönelik beklentileriniz neler? Esnafa nasıl bir gelecek öngörüyorsunuz?

Esnafın en büyük beklentisi, maliyetlerdeki artışların dikkate alınarak güncellemelerin yapılması. Ayrıca amortisman bedelleri, araç yenileme gibi konularda bir düzenlemeye gidilmesi de büyük önem taşıyor. Yeni araçlar almak ya da mevcut araçları bakımda tutmak, esnafın sırtındaki en büyük yüklerden biri. İBB’nin bu konularda daha etkili adımlar atması gerekiyor. Eğer gerekli adımlar atılmazsa, esnafın bu şartlarda daha fazla ayakta kalması çok zor. Biz de esnaf olarak bu süreçte elimizden geleni yapacağız, çözüm arayışlarımızı sürdüreceğiz.

Son olarak, esnaf ve yolcular için nasıl bir mesaj vermek istersiniz?

Esnaf olarak amacımız, hem kendi işlerimizi sürdürülebilir kılmak hem de İstanbul halkına daha iyi bir hizmet sunmak. Yolcularımızın memnuniyeti bizim için çok önemli. Bu yüzden, hizmet kalitemizi artırmak adına elimizden gelen her şeyi yapıyoruz ve yapmaya devam edeceğiz. Umarım, idare ile ortaklaşa çözümler bulur ve bu zorlukların üstesinden geliriz.

Yaklaşık 1988 yılından beri bu sektörde varım. Gençliğimiz hep burada geçti. Çok genç yaşlarda esnaflarımızın sunduğu teveccüh ile sektörü her alanda temsil etmiş birisi olarak bugün de Yeni İstanbul Halk Otobüsleri’nin başkanlığına seçildim. Geçmişten çok zorlu bir süreç ile karşı karşıyayız. Çünkü yıllar içerisinde dünya gelişmiş ama sektör olarak bizler hep yerimizde kalmışız. O sebeple artık çok gerideyiz. Çok önemli sorunlarımız var. Her geçen gün ise geç kalıyoruz.

Sizce Çözüm Nedir?

Sektörde herkes sorunları biliyor. Çözüm için dahi masaya oturulduğunda herkes sorunları konuşuyor. Oysa zaten sorunları bilmeyen yok. Aman soruna çözüm bulmak olmalı. Sorun olmuş bir hastalık, amaç hastalığa şifa bulmak olmalı. Şuan sektörün durumu ahlanmaktan ibaret. Sorunları konuşmanın inanın çözüme hiçbir faydası yok. Sorunları dile getirenlere peki ya çözüm dediğinizde sessizlik oluyor.

Sektörün Yapısı Değişmeli

2000 yılında bir araç değişim sıkıntısı yaşanmıştı. Araç filosu 83-84 modeldi ve Büyükşehir Belediyesi artık araçların değişmesi gerektiğini bildirmişti. Oysa esnafın ne yeni bir araç alabilecek parası ne de aracına bakım yapacak gücü vardı. Ayrıca o zamanlar ülkede şimdiki gibi otobüs üretimi de yoktu. Sadece 2 marka mevcuttu. O günlere baktığımda aslına benzer durumlar içerisindeyiz. Yine araç filosu yaşlandı ve esnafın alım gücü zayıf. Otobüslere bakım yapmak bile zor.

Birkaç yılda bir aynı sorunları tekrarlıyorsak sorun aslında yapıda. Bizler artık sektör yapısını değişmeliyiz. O zamanlar araç filosu 840’tı. Bugün ise 3041 araç aynı sorunu yaşıyor. Sayımız artsa da maalesef ilerleyememişiz. O zamanlarda canı sıkılan şirket kuruyordu. 30-40 araç birleşip tabela takıyordu. Sonunda İETT duruma müdahil oldu ve 350 araç kriteri getirdi. Bu kriter sayesinde Özulaş, İstanbul Halk Ulaşım ve Yeni İstanbul şirketleri kuruldu ve çok başlılık sona erdi. Bugünde bakıyorsunuz 10 şirket olmuşuz. Keşke o zaman 350 değil de 1000 araç şartı konulsaydı. Anadolu ve Avrupa yakası olarak 2 şirket olarak planlansaydı. Belki o zaman sorunları daha rahat çözebilirdik.

 Neden daha az şirket?

Bunu herkes dillendiriyor ama artık bunu bir hedef haline getirip tartışmak gerek. Sadece sosyal mecralarda konuşarak başarılmıyor. Öyle olunca herkes bilip bilmeden konuşuyor. Önemli olan bunu hayata geçirmek. Şirket kurulsun maliyetler düşsün kafası ile konuşmak başarı sağlamıyor. Tek çatı önemli bir kurumsallaşma adımı olacaktır.

Bugün en basit bir konuda dahi 10 başkanın karar alması bekleniyor. Eğer bu birleşim sağlansa 1 veya iki başkan hızlıca karar almak imkanı sağlayacaktır. Bu sayede kurumsallaşma süreci de hızlanacaktır. Kurumsallaşmanın getirileri görüldüğünde inanın süreç çok hızlı ilerleyecektir. Bugün 3041 aracın her biri kendi başına lastik değişme derdinde. Düşünsenize kurumsallaşma ile oluşacak maliyet avantajını. Bunu tüm girdi kalemlerimiz için uyarlayabilirsiniz. Şuaınki yönetimlerin böyle bir yetkisi dahi yok. Bizler sadece aracı şirketleriz. Oysa çok daha iyi imkanlar kazanılabilir.

Ödemelerde Gecikir

Bugün mevcut yapıları ile şirketleri gücü malumunuz. Bence yetkileri dahilinde şirketlerimiz en iyisini sunuyor. Çünkü yetkimiz bu kadar. Biliyorsunuz şuan bir ödeme sorunu yaşıyoruz. Alacaklarımız birikti ve kimse ne olacağını bilmiyor. Seçimler sebebi ile olabilir, doğrudur ama bizim dağınıklığımızın da etkisi var. Düşünsenize idarenin bir kişi ile mi muhatap olması yoksa 10 kişi ile mi muhatap olması çözüm sağlar.

Esnafa güven verilmeli sorunları bir an önce çözme adına çalışılmalı. İlk olarak esnaf bilinçlendirilmeli. Hatta yönetimler belli bir eğitimden geçirilmeli.

Profesyonelleşme neden sağlanamıyor?

Aynen dediğiniz gibi profesyonelleşme sağlanamıyor. Çözümde zaten burada. Bugün 3041 otobüs milyar dolarlık bir sermayeden bahsediyoruz. Birleşme olsa bugün ülkemizin sayılı şirketlerinden oluruz. 3000 ortağı ve 7000 çalışanı olan muazzam bir holdingden bahsederiz.

Hemen bir sermaye şirketi olmak zor, esnaf razı olmaz ama çatıyı kurarak bu adımı başlatabiliriz. Bunlar adım adım planlanmalı. Bugün herkes o ilk adımı atmaktan kaçınıyor. Oysa sonrası zaten kolay. Çatı derken resmi temsilcimiz olarak tabiki odamız var ama şirket yapıları düzenlenmeli. Çünkü yürütme yetkisi şirketlerde. Asya ve Avrupa olarak yapılanmalıyız. Önce yöneticileri hazırlamalıyız. Onlar hazır olmadan esnafı hazırlayamazsınız.

İlk olarak belki de aynı binada yer alarak bu birlikteliği başlatabiliriz. Birimlerimiz ortak çalışır. Yönetimler yakınlaşır. Dışarıya da işte biz beraberiz diyebiliriz. Bunları sağlamak lazım. Zaman geçiyor ve bu bizim aleyhimize. Sektör hayattan geri kalıyor. Bugün yaşadığımız sorunlarının tamamına sebep olan durum budur.

Geleceği nasıl görüyorsunuz?

Ben çok doğal bir insanım. Yeter ki böyle bir çatı olsun, ilk istifa edecek olanım. Hiçbir şahsi hedefim yok. Sonuçta bu sağlandığı zaman hepimiz kazanacağız, sektör kazanacak.

Mesela az önce İstanbul’da ki bilet fiyatları geldi bana. 2014 yılında tam bilet 2,30TL, bugün ise 20TL. peki aynı yıllarda sıfır bir otobüs fiyatı ile bugün otobüs fiyatları arasında ki artış nedir? Otobüsçünün alım gücü ne kadar düşmüş? Tüm bunlar profesyonel ekipleriniz tarafından hesaplanmalı. Yolcu başı maliyetler çıkarılmalı.

Metro ağları her geçen gün artıyor. Ayrıca yeni yerleşim alanları açılıyor. Bu zamana kadar bu durumların hiçbiri ele alınmadı. Ancak sorun hayat bulunca çözüm yollarına bakıldı. İşte profesyonellik yıllar öncesinden bunları planlamayı gerektirir. Eğer bunları başarsak geleceği gerçekten çok güzel göreceğim.

Tüm bu çalışmalar ile hem sektör kazanımları korunmalı hem de İstanbul halkına en güzel hizmet sunulmalıdır. Sadece idareyi haksız görmek olmaz. Bizlerin de başarması gerekenler var. Bu konuda adımlar atmalı bir farklılık yaratmalıyız.

İdare ile süreci nasıl değerlendiriyorsunuz?

İETT Genel Müdür İrfan Demet bizler için çok büyük bir şans. Kendisi alanında gerçekten başarılı ve aktif bir isim. Yaklaşık 5 yıldır tanıyorum. Birçok toplantı ve görüşmemiz oldu. Çok samimi insandır. Keza İETT ve İBB’nin tüm kademelerinde sektörümüz son 5 yılda daima kabul görmüş ve aktif bir çalışma süreci yürütmüşüzdür. Hatta ÖTİS gibi bir sistem pandemiye rağmen hayat bulmuştur. Eksikleri olabilir ama 40 yıllık bir düzeni değiştirebilecek kadar yoğun bir süreç içerisinde çalışıldı. Bu bile pandemi koşullarına rağmen İETT ve İBB bürokratlarının çalışkanlığını kanıtlar.

Yaşanan sıkıntılar elbet var ama önce kendimize bakmalıyız. Çünkü kendi sorunlarımızı çözdüğümüzde talepler sürecinde haklı konumda olabiliriz. Bakın geçmişten bugüne İETT ve İBB yönetimi ile bu kadar fazla görüşme olmuş mudur? Aslında bu yönetim ve yaklaşımı bizler için bir fırsattır. Bu imkanı doğru değerlendirmek gerekir. ÖTİS ve sonrasında birçok çalışma süreci yürütüldü. İBB Genel Sekreteri Can Akın Çağlar’a kadar tüm bürokratlar ile önemli çalışma süreçleri yürüttük. Ben şahsen İBB ve İETT yönetiminin bizler için bir fırsat olduğunu, yeniliğe açık ve destekleyici bir kadro olduğunu düşünüyorum.

Şovmenlere Heba Edilmemeli

Esnafımızın önemli sorunları var. Bunların başında da ödeme düzensizliği geliyor. Muhalefet olmalı ama muhalefetin amacı sorundan nemalanmak olmamalı. Amaç yapıcı muhalefet olmalıdır. Sorunları konuşmak başkadır, çözüm önerileri sunmaksa başka. Bugün sektör sorunları durmadan konuşuyor olduğundan kaybediyor.

İşte ödemelerin alınamaması bir sorun. Ayrıca güncelleme süreçleri de benzer bir durumda. Yapılan görüşmelerden alınan verim, hepsi birer sorun. Bu sorunları konuşmak ise çözüm sağlamıyor. Muhataplarımızı tartmak yerine önce kendimize bakmamız gerekiyor. 30 yıl önceyi halen yaşıyoruz, ilerleyemedik. Ama bugün İstanbul çok başka bir yerde. Hemen her ilçesine metro ulaşmış, firmaları kurumsallaşmış, 2 otobüs üreticisinden ülkemiz otobüs üretim üssüne dönüşmüş. Fakat bizde sadece biletçiler kaldırıldı.

İnsanlık ve şirketler artık başka noktada. Bireysel işletmecilik her alanda bitti. Profesyonellik kazanamayan her sektör yok oluşa doğru sürükleniyor. Biz bu halimize rağmen ayaktayız ve fırsatımız var. Bize bu konuda destek sunacak kamu otoritesi de var. Sektör olarak artık kendimizi üst seviyelere ulaştırma adına adımlar atmamız gerekiyor. Sektör olarak bu imkana sahibiz. Büyük bir camiayız ama eğer bir olmayı başarabilirsek.

TÖHOB, TŞOF, İstanbul Halk Otobüsleri Esnaf Odası, şirket ve kooperatiflerimiz ile sorunları konuşmak adına değil, geleceğe uzanma adına zaman kaybetmeden iş birliği sağlamalıyız. Bugün halen varsak aslında geç kalmamışız demektir. Bu sektör bir olarak çok şey başardı. Eğer büyük başarılara imza atmak isterse bunu da başarır.

Halk Ulaşım Dergisi’ne sektörümüze kattıkları için de teşekkür ederim.

Fatih Kısa: ZF’de ki yıllarımız boyunca edindiğimiz deneyimler ile piyasa ihtiyaçlarını gözlemleme fırsatımız oldu. Araç sahiplerinin özellikle şanzıman onarımında uygun fiyatlı ancak kaliteli hizmete ihtiyaç duyduğunu fark ettik. Biz de bu boşluğu doldurmak amacıyla, müşterilere güvenilir bir alternatif sunmak için ZFTE Şanzıman Servisi’ni kurduk.

Araç sahiplerinin son dönemlerde şanzımanla ilgili yaşadığı sorunlar hakkında neler söyleyebilirsiniz? Bu konudaki gözlemleriniz neler?

Ertuğrul Alim: Son yıllarda araç yaşları arttıkça, şanzıman problemleri de daha sık yaşanır hale geldi. Özellikle 300-500 bin kilometre aralığında araçlarda şanzımanla ilgili ciddi arızalar meydana gelebiliyor. Bu arızalar hem maddi hem de zaman açısından araç sahiplerine büyük yükler getiriyor. Biz bu alanda uzun yıllar çalışmış ve deneyim kazanmış kişiler olarak, uygun fiyatlarla kaliteli hizmet sunmak için ZFTE Şanzıman Servisi'ni kurduk.

Bu sektörde uygun fiyatlı ve kaliteli hizmet sunmak oldukça önemli. Sizce müşterilerinizin size olan güvenini nasıl kazandınız?

Fatih Kısa: Biz ZF'de uzun yıllar boyunca çalışmış kişileriz. ZF bizler için mükemmel bir okuldu. Burada edindiğimiz tecrübe ve disiplin ile kendimizi geliştirdik. Oradaki tecrübemizi kendi işimize yansıtarak, müşterilerimize hem kaliteli hem de ekonomik çözümler sunmayı hedefledik. Şubat ayı başında bu atölyeyi açtık ve şu ana kadar 50'ye yakın şanzıman onarımı gerçekleştirdik. Müşterilerimizden aldığımız geri dönüşler oldukça olumlu. Yedek parça temininde orijinal parçaları tercih ediyoruz ve 6 ay garanti veriyoruz. Bu da müşteri memnuniyetini artırıyor.

Şanzıman onarım süreciniz nasıl işliyor? Müşterilerinize ne tür hizmetler sunuyorsunuz?

Fatih Kısa: Tüm yetkili ve özel servislerle çalışıyoruz ve İstanbul’daki tüm yetkili servislerle işbirliği halindeyiz. Müşteri veya servisten gelen bildirimler üzerine aracın başına gidip bilgisayarlı arıza teşhisi yapıyoruz. Eğer şanzımanda bir problem tespit edersek, şanzımanı söküp atölyemizde onarımını gerçekleştiriyoruz. Arıza tespiti sırasında gerektiğinde test sürüşleri de yaparak sorunun kaynağını tam olarak belirliyoruz.

Ertuğrul Alim: Şanzıman söküldükten sonra atölyemize getiriyoruz ve burada komple söküp arıza tespitini yapıyoruz. Onarım esnasında tüm malzemeleri orijinal parçaları ile değiştiriyoruz. Ayrıca, şanzımanı topladıktan sonra sıcak yıkama makinemizde yıkayıp temizliyoruz ve müşteriye teslim ediyoruz. Şanzıman onarımına ek olarak, 1 yıl içerisinde yaşanabilecek herhangi bir problemde destek sağlıyoruz.

Yeni İstanbul şirketi ile yaptığınız işbirliği hakkında biraz bilgi verebilir misiniz? Bu anlaşma nasıl bir fayda sağladı?

Fatih Kısa: Yeni İstanbul ile yaptığımız anlaşma, hem esnafa hem de bize büyük fayda sağladı. Başkan Vekili Adil Evren ile güzel bir işbirliği kurduk ve bu sayede esnaflar şanzıman onarımlarını 3 taksit imkanı ile ödeyebiliyorlar. Bu, özellikle maliyetlerle mücadele eden esnaf için oldukça cazip bir fırsat oldu. Biz otobüs esnafına en uygun koşulları sağlamak için elimizden geleni yapıyoruz. Şu anda hizmetlerimize bu şekilde devam ediyoruz ve müşteri memnuniyetimiz oldukça yüksek.

Şanzıman onarımında sektörde karşılaştığınız en büyük zorluklar neler?

Ertuğrul Alim: En büyük zorluk, orijinal yedek parça temini ve müşterilerin bu konuda bilinçlenmesi. Pek çok müşteri, yedek parça seçiminin onarım kalitesini doğrudan etkilediğini bilmeyebilir. Bizim atölyemizde orijinal parçalar kullanılıyor ve bu sayede uzun ömürlü bir onarım sağlıyoruz. Ayrıca, sektörde fiyat rekabeti de önemli bir etken. Bizim gibi özel servislerin yetkili servislere kıyasla daha uygun fiyatlar sunması, müşteri çekmek için avantaj sağlıyor.

Şanzıman onarımının geleceği hakkında neler düşünüyorsunuz? Sizce bu alanda ne gibi yenilikler göreceğiz?

Fatih Kısa: Gelecekte şanzıman onarımında daha da ileri teknoloji kullanılacağını düşünüyorum. Bilgisayarlı arıza tespiti ve otomatik şanzıman test cihazları gibi teknolojiler, onarım süreçlerini hızlandırıyor ve doğruluğu artırıyor. Bunun yanında, müşterilerin artan maliyet hassasiyeti de bizim gibi özel servislerin önemini artırıyor. Biz de bu alanda kendimizi sürekli geliştirerek, esnaf ve müşterilere en iyi hizmeti sunmaya devam edeceğiz.

Son olarak, müşterilerinize vermek istediğiniz bir mesaj var mı?

Ertuğrul Alim: Müşterilerimize kaliteli ve güvenilir hizmet sunmak bizim önceliğimiz. Uygun fiyatlarla orijinal yedek parça kullandığımız hizmetlerimizle, araçlarınızdaki şanzıman sorunlarını en kısa sürede ve en doğru şekilde çözmek için buradayız. Müşteri memnuniyeti odaklı çalışarak, araçlarınızın yolda kalmaması için elimizden geleni yapıyoruz.

Yalçın Beşir: Para, sektörümüzün birinci sorunu haline gelmiş durumda. Son görüşmelerde, genel sekreter ve yardımcısı ile genel müdürümüz de katıldı. Ödeme konusunda kısa vadede bir çözüm ürettiler. Kamunun yükünün ağır olduğunu belirttiler ve bunu hep birlikte taşıyacağımızı söylediler. Temmuz ayında 750 milyon + 750 milyon daha ödeneceğini belirttiler. Şu anda 750 milyonun birinci taksiti ödendi. Eğer ikinci taksit de ayın 15'inde ödenirse, esnafın İBB'ye güveni artar. Ancak, bu güven uzun zamandır eksik; çünkü ödemeler sürekli ertelendi. İnsanlar hayatlarına bir standart getiremiyor, çünkü geleceğin ne olacağı belli değil. Bir yere taahhüt veriyorsunuz, senet veya çek veriyorsunuz, ama ödeme gelmeyince sosyal hayatta zincirleme bir etki yaratıyor. Bakkalı, çakkalı, tamirci, boyacı ödeme bekliyor. Arabaları yenilemek için İBB'den alacaklarımızı ve mevcut arabayı değerlendirerek sermaye yapmayı planlıyoruz. Ancak, alacaklarımıza güven olmadığından arabaları değiştiremiyoruz.

Bu ödemelerin gecikmesi esnafı nasıl etkiliyor?

İBB'nin ödeme planlarının aksamasından dolayı biz de otomatik olarak esnafa ödemeyi geciktiriyoruz. Biz kamudan, ödemelerin düzenli yapılmasını istedik. 1 ay gecikti, eyvallah. 2 ay, ona da eyvallah. Ama ödemeler düzenli olsun. 250 bin TL civarında bir para geliyor ve bu paranın adını ve gününü belirleyelim. İnsanlar buna alıştı, biz de alıştık. 2 ay içeride dursun, ama devamını alalım. Ancak, halen imkanların olmadığını belirtiyorlar. Bu durum esnafı çok zor durumda bırakıyor, özellikle araç yenileme konusunda.

Özel sektör ile kamu arasında ne tür sorunlar yaşanıyor?

Yıllardan beri özel sektör ile kamu aynı potada eriyemiyor. Kamu denetici olur, özel sektör ise koşturur. Ancak şu anda hem kamu hem de özel sektör aynı işi yapıyor, ama denetimi sadece kamu yapıyor. Bu yanlış bir durum. Saha denetimlerinde çok absürt talepler oluyor. Küçük bir olayı devasa bir konu haline getiriyorlar çünkü masada oturanlar sahayı bilmiyor. Gördükleri her şeyi yazıyorlar, bu da psikolojik olarak şoförleri ve bizi yoruyor. Genel müdür veya üst yöneticilerle konuştuğumuzda önemli değil diyorlar, ama uygulamada öyle değil. Söz uçuyor, yazı kalıyor.

Denetimlerde karşılaşılan zorluklar neler?

İETT'nin denetimlerinde garaj muayene istasyonlarında 240 kriter koyulmuş. Araçlarda bu kadar malzeme yok. Adamlar yeterli bilgiye sahip değil. Mesela, araçta kaç tane tutacak olması gerektiği konusunda farklı görüşler var. Mercedes, Avrupa patentli bir araba, 20 tane koymuş. Lastik dişi konusunda da benzer sorunlar var. Kanun 4 mm diyor, ama bazı denetçiler 6 mm istiyor. Terleme konusu da var. Aracın her tarafı yağ, mekanizma bu şekilde çalışıyor. Bu sıcaklarda terleme olur, özel arabada bile bir yerlerden bir şey damlar. Terlemenin hiçbir zararı yoktur. Ancak, denetçiler bunu sorun haline getiriyor. Sektör ekonomik olarak zaten gitmiyor. İşin mutfağında olan kişi bu tür detayları bilir, ama denetçiler sahayı bilmediği için zorluklar yaşanıyor.

Raporlama ve denetim süreçlerinde başka hangi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?

Rapor değerlendirme merkezi var İETT'de ve yazılan raporlar orada değerlendiriliyor. Ancak, bu değerlendirmelerde kamera kayıtlarına bakılmıyor. Yolcu şikayet ettiyse otomatik olarak haklı kabul ediliyor. Bu da şoförleri zor durumda bırakıyor. Pik saatlerde dolu otobüsle durakta durmak zorunda kalmak yolcularla gerilim yaratıyor. Yolcu çok para kazanmak için durduğunu sanıyor, oysa şoför rapor yememek için duruyor. Eski bir kriterimiz vardı; 20 km altındaki hızlarda rapor yazılmıyordu. Ama dolu bir otobüsle durakta durmak çok zor. Kamu desteği almak isterken bir taraftan da köstek oluyorsunuz. Eskiden bir kriter oluşturmuştuk; 20 km altındaki hızlarda iyi niyet göstergesi olarak görülüyordu. Ancak, dolu otobüsle durakta durmak zordu. Bu tür zorluklar, sahada çalışanları zor durumda bırakıyor.

ÖTİS sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

ÖTİS çok güzel bir sistemdi. İlk biz gönüllü olarak bu işe girdik, hargür ortadan kalkacak diye. En çok yolcu taşıyanlardan biri biziz ve bu yükü 3 şirket taşıyor. İETT genel müdürü, bu sistemin devam etmesini kendileri de istiyor. Mevcut hatlara geri dönmek büyük bir tehlike. İBB meclisine karşı gelmek zor bir iş. Beyazıt'tan minibüsler kesildi ve şimdi her şey oturdu. Minibüsleri tekrar Beyazıt'a çıkarmak sağlıklı olmaz. Vatandaş çeşitli hatlara entegre edildi, geri dönüş sağlıklı olmaz.

Yönetimle ilgili eleştiriler hakkında ne söylemek istersiniz?

Son dönemde yönetimleri eleştirenler türedi. Ancak, biz elimizden geleni yapıyoruz ve gayri resmi bir kazancı kesinlikle kabul etmiyoruz. İslamın anayasası kul hakkıdır ve biz bu prensibi çiğnemeyiz. Eski yönetimler bu işi yapamadıkları için bizi eleştiriyorlar, ancak biz elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz. Eski yönetimler, bu işi yıllarca yapmış olanlar. Ancak, hiçbirinin bir resmi bile kalmamış, yıpranmış ve sahada köşede kalmışlar. Böyle kirli bir propaganda üretmeye çalışıyorlar. Ben burada maaşımı alıyorum ve maaşımın haricinde bu şirkette kimsenin gayri resmi bir kazancı kesinlikle olamaz.

Şirketi ekonomik olarak güçlü tutmak ve projeler geliştirmek istiyoruz. Rant peşinde koşanlara izin vermeyeceğiz. Devlete karşı sorumluluklarımızı yerine getirdik ve projelerimizi gerçekleştirerek esnafa en iyi hizmeti sunmaya devam edeceğiz. Vekaletler konusu var, tüm şirketlerde. Bugüne kadar bir kişiden bile vekalet istememişim. Eski arkadaşlarımız, bu işi yapamadıkları için bizi eleştiriyorlar. Biz elimizden geleni yapıyoruz ve gayret ediyoruz. Siyasilerden destek aldık. Ancak, bu sektörde bazı kişiler rant peşinde koştular ve umduklarını bulamadılar. Bu da sektörü durağan hale getirdi.

Sektördeki genel durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Sektör durağan durumda. Taksi, minibüs ve halk otobüsleri genel olarak durağan. Ancak, biz mevcut durumda en iyi şekilde hizmet vermeye devam ediyoruz. Diğer argümanlar geri gelse de, biz yerimizde duruyoruz ve en iyi şekilde hizmet vermeye çalışıyoruz.

Hem hafif ticari hem de ağır ticari araçlarda elektrikli üretimi hareketlendi. Mercedes-Benz Türk olarak bu akımın siz neresindesiniz?

Gerçekten de elektrikli araçlar tahminimizden çok daha hızlı bir şekilde hayatımıza girdi. Emisyon değerleri konusunda değişen yasal gerekliliklerin içten yanmalı motorlarla karşılanması gün geçtikçe daha da zorlaşırken, Mercedes-Benz Türk olarak biz de hem yasal gereklilikler hem de karbon nötr gelecek vizyonumuz doğrultusunda yatırımlarımızı ağırlıklı olarak elektrikli araçlara yönlendiriyoruz. Bu çalışmalarımız doğrultusunda, şehir içi otobüs sektörünün en önemli oyuncuları arasında yer alan Mercedes-Benz Conecto’nun hibrit modeli Mercedes-Benz Conecto Hybrid’i Eylül 2022’de Türkiye'de satışa sunduk. Hoşdere Otobüs Fabrikamızda üretilen Mercedes-Benz Conecto Hybrid, geleneksel dizel motorlu Conecto modelimize göre yüzde 6,5’e varan yakıt tasarrufu sağlıyor. Yılda 80.000 km yol kat eden Mercedes-Benz Conecto Hybrid, gerçekleştirdiği yakıt tasarrufu sayesinde ortalama 5.2 ton CO2’in çevreye salımının önüne geçiyor.

Bahsetmek istediğim bir diğer aracımız ise Mannheim fabrikamızda üretilen eCitaro. Akıllı ve çevreci ulaşım çözümleri alanındaki yatırımlarını seri üretim araçlar ile yollara taşımayı sürdüren Mercedes-Benz, elektrikli şehir içi otobüs eCitaro Solo ile sıfır emisyonlu seyahat alanında sektöre öncülük ediyor.

Elektrikli Otobüs Stoktan Üretip Satılacak Bir Ürün Değil

Biz elektrikli araçların satışını esasında bütün bir paket halinde ele alıyoruz. Öncelikle hat ve e-mobilite danışmanlığı çerçevesinde müşterimizin en verimli şekilde operasyonunu yürüteceği araç kapsamını ve gerekli şarj alt yapısını belirliyoruz. Teklif aşamasından araçların operasyona çıkmasına kadar gerekli her türlü simülasyon, müşteri ihtiyacına göre donanımı belirlenmiş araç, şarj istasyonu, elektrik alt yapısı, şarj ve filo yazılımları ile müşterilerimize kapsamlı paket halinde bir ürün sunabiliyoruz.

Otomobiller için büyük bir sıkıntı olmayabilir lakin bir otobüsü şarj etmek istediğinizde 150KW enerji çekiyor. Bu tüketim 75-150 konutun tüketim değerine eşdeğer. Müşterinin imkanları ve çalışma koşullarına göre 4-5 veya 6 batarya paketli versiyonlar önerilebiliyor. Bunların her birinde menzil ve maliyet farkları mevcut. Eğer gereksinimi düşük ve uygun koşullar mevcut ise daha uygun batarya paketleri ile alım maliyeti kolaylaşabiliyor. Keza batarya büyütüldüğünde menzil açısından verimlilik bir miktar düşüyor, çünkü bu bataryaların oluşturduğu ağırlığı taşımanın da bir enerji maliyeti var. Ayrıca daha çok batarya daha az yolcu kapasitesi anlamına geliyor.

Araçların her birinin şarj edilmesi ve sefere hazır hale gelmesi için yazılım gereksinimleri var. Açıkçası geleneksel satış süreci tamamen değişiyor. Önceden müşteri bize fiyat sorardı, artık biz onlara nerede, ne zaman, hangi koşullarda çalışacağını soracağız.

Hibrit Conecto artık yollarda; nerelere satıldı ve aracın performansı bulunduğu pazarlarda ölçülüyor mu?

Aracın Avrupalı versiyonu Citaro Hybrid uzun yıllardır yollarda ve oldukça tercih edilen bir model oldu. Öyle ki Avrupa’da satılan neredeyse tüm dizel Citaro otobüsler hybrid olarak tercih ediliyor diyebiliriz. Conecto Hybrid ise satışa açıldığından bu yana Fransa, Romanya, Çekya olmak üzere Avrupa’nın çeşitli ülkelerine ihraç edildi. Yılsonuna kadar mevcut satış rakamının üç katına ulaşacağımızı öngörüyoruz. Türkiye’de ise geçen yılki lansman aracımızı İstanbul’da bir halk otobüsü  müşterimize verdik ve aldığımız geri bildirimler memnun edici seviyede. 

Conecto hybrid aracınızın özellikleri ve teknolojisini anlatır mısınız?

Hybrid aracımız sıfır emisyon dünyasına kademeli geçiş amacıyla yapılmış bir ürün olarak tasarlandı. Teknik olarak mevcut içten yanmalı motorumuz ile şanzıman arasına yerleştirilmiş bir elektrik motoru bulunmakta. Gazsız  sürüş ve  frenlemede  meydana çıkan atıl enerji, elektrik enerjisine çevrilip depolanması için de aracın tavanında 2 adet kapasitör adını  verdiğimiz akülerimiz mevcut. Depolanan elektrik enerjisi ile aracın kalkış anında elektrik motoru devreye girer ve içten yanmalı motor ile koordineli olarak aracın hareket etmesine katkı sağlar. Bu noktada en yoğun yakıt sarfiyatının dur kalk evresinde olduğunu göz önünde bulundurursak şehir içi trafikte bu sistemin fayda sağladığını söyleyebiliriz.  Bu sistem sayesinde yapılan testler neticesinde kullanım koşullarına bağlı olarak %6,5 a varan bir yakıt tasarrufu sağlandığı görüldü.

Kamu kurumlarından elektrikli ve hibrit otobüsler için ciddi teklifler sizlere ulaşıyor mu?

Kamu kuruluşlarının düşük veya sıfır emisyonlu araçlara ilgisi her geçen gün artıyor. İletişimde olduğumuz belediyelerin önemli bir kısmı bu konularda bizden detaylı bilgi ve gösterge niteliğinde fiyat teklifi talebinde bulunuyor. Bu tip araçlar Avrupa’da çok yaygınlaştı. 2030 yılında şehir içi otobüslerin tamamı sıfır emisyonlu olarak teslim edilmek zorunda. Bizim regülasyonlarımızın da bugüne kadar olduğu gibi uyum prensipleri çerçevesinde Avrupa Birliği regülasyonlarını bu konuda da takip etmesi beklenir. Son 6-7 yılda elektrikli otobüslerin Türkiye’de çok sınırlı satışı olduğunu gördük, önümüzdeki yıllarda ise satış adetlerinin önemli ölçüde artmasını bekliyoruz.

Elektrikli otobüslerin mevcut fiyatları, gerekli şarj ve elektrik alt yapı yatırımları ile birlikte değerlendirildiğinde toplam sahip olma maliyetlerinin dizellere göre çok daha yüksek olduğu görülüyor; ancak uzun vadede elektrikli araçların sağladığı çevreci avantajların yanına ekonomik avantajlarında eklenmesini bekliyoruz. Bu noktada elektrikli otobüsler ile birlikte tamamen yeni bir işletme anlayışına geçmek gerekiyor. Biz elektrikli araç satışına tüm bileşenleri ile hazırız. Danışmanlık aşamasından, gerekli şarj ve elektrik alt yapısı ve bunların yazılımlarına kadar her türlü detayı sunabiliyoruz.

Öte yandan bu dönüşüm aniden olmayacak; bunun da farkındayız. Sıfır emisyona geçiş aşamasında dizel/hybrid araçlar da değerlendirilebilir. Yine de şu anda sıfır emisyonlu araçlarla ilgi daha fazla soru ve talep geldiğini söyleyebilirim.  

Conecto aracınızın son bir yılda EURO fiyatında dahi önemli bir yükseliş yaşandı. Bu artış devam edecek midir, nihayete erdi diyebilir miyiz?

Bu durum Conecto’da olduğu gibi diğer otobüs modellerimizin, kamyonlarımızın yanı sıra tüm otomotiv markalarının tüm ürünleri için geçerli. Fiyatlar serbest ekonomi ortamında maliyetler ve arz/talep dengesi çerçevesinde belirleniyor. Euro bölgesi ülkelerinde pandemi ile birlikte pek çok hammadde veya ara malzemeler belli dönemlerde bulunamadı veya eskisine göre daha yüksek fiyatlara tedarik edilebildi. Bugün de bazı parçalar için dönem dönem aynı durum yaşanıyor. Son birkaç yılda yaşanan fiyat artışlarının önümüzdeki günlerde bir miktar yavaşlamasını  bekliyoruz, fakat pandemi öncesine dönem gibi olması zaman alacaktır.

Müşteriler şanzıman seçiminde nelere dikkat etmeli siz hangi şanzımanı öneriyorsunuz?

Şehir içi otobüslerimizde kendini ispatlamış global firmaların ürünlerini kullanıyoruz. Conecto araçlarımızda 2 farklı şanzıman seçeneği bulunuyor. Müşterilerimiz araçlarının sipariş aşamasında belirtmek suretiyle istedikleri markayı fiyat farkı olmaksızın alabilir. Müşterilerimiz seçimlerini yaparken; ürünlerin teknik olarak ne kadar dayanıklı ve uzun ömürlü olduğunu, parça bulunabilirliği, SSH hizmetleri kalitesi ve nihayetinde uzun dönemli sahip olma maliyetini göz önünde bulundurabilirler. 

HALK ULAŞIM AĞUSTOS 2023

Bu araçlar ile çalışılacaksa, çok iyi bakımı yapılmalı. İyi bakım da yüksek fatura demek. Fakat görüyoruz ki halk otobüs esnafının gelirleri de sıkıntılı. Geçmişte sadece mazot parası gider görülürdü. Ancak maliyet artışları ile artık bir yağ bakımı bile esnafı kara kara düşündürür oldu. Bu durumdan bizde şikayetçiyiz.

Güvenli Ulaşım İçin Hakkını Almalı Otobüsçü

Otobüs esnafı gelirlerinin düşüşü ile aracın yürürü hariç gerekli işlemlerini çoğu zaman öteliyor. Ötelemek zorunda zaten. Şuan bizim gördüğümüz, esnaf tasarruf ettikçe para kazanıyor. Tabi küresel bir süreç yani her şeyin fiyatı arttı. Ancak zorunlu bir kamu hizmeti olan otobüsçülük yine de desteklenerek sürdürülmeli. Bu konuda İBB’nin de katkıları tabi büyük. Ancak bakım maliyetleri çok yükseldi, bu sektörde hizmet veren biri olarak söylüyorum.

Bizde esnafın bu zor durumundan dolayı sıkıntı yaşıyoruz. Esnaf yürürü ile ilgili bakımları aksatmasa da diğer eksikleri ötelemek durumunda kalabiliyor. Ödemelerde yaşanan sıkıntı ile servis ücretlerini öteliyor. Elimizden geldiğince esnafa destek olamaya çalışsak da biz de zorlanıyoruz. Başta ödemelerin düzenli olması ve bakım maliyetlerinin daha iyi rakamlara çıkarılması gerektiğine inanıyorum. Bu sayede otobüs taşımacılığında ki kalitede daha yukarılara çıkacaktır. Biz inisiyatif göstererek esnafa destek sunuyoruz. Ancak kimi servislerin halk otobüs esnaflarına iş yapmadığını dahi duymaya başladık.

Otobüsçü Mevcut Aracına İyi Bakmalı

Halk otobüs filosu son yıllarda çok yaşlandı. Sıfır otobüs fiyatları 5 Milyon TL’ye doğru gidiyor. Kredi olanaklarının kısıtlığı ve araç fiyatlarının yüksekliği ile kısa zamanda da bir büyük değişim hayal gibi. O sebeple otobüs esnafına bakımlarını aksatmamalarını tavsiye ederim.

Servisimize gelen kimi yaşlı araçları görüyoruz, sanki yeni gibi. Çünkü arabasına gözü gibi bakmış, bakımlarını aksatmamış. Kaçınmadığı giderler büyük maliyetleri engellemiş. Özellikle araç yaşı ilerledikçe bakımın önemi daha da belirginleşiyor. Güvendikleri ustasından şaşmadan otobüslerinin gerekli bakımlarına özen göstermelerini tavsiye ederim. Biz Anadolu Isuzu’nun yetkili servisi olarak müşterilerimize daima bunu anlatmaya çalışıyoruz. Şuana kadar verdiğimiz hizmetten gelen memnuniyet ile düzenli bir müşteri portföyümüz oluştu. Her marka araç servisimize geliyor. Ancak Anadolu Isuzu markalı otobüsler şuan büyük artış gösterdi. Ayrıca halk otobüsleri dışında çeşitli kamu araçları, servis ve turizm araçlarına da hizmet veriyoruz. Kısa zamanda önemli bir yol kat ettik. Esnafın teveccühü ile bugünlere ulaştık. Otobüs esnafı ile bir aile olduk. Onların dertleri ile dertleniyor, sevinçleri ile mutlu oluyoruz. Uygun Oto olarak halk otobüs esnafının hak ettiği konuma ulaşması adına bizlerde her zaman destekçileri olacağız. Otobüsçülük gerçekten kutsal bir meslek, bu şehirler onlar sayesinde her gün hayat buluyor. Bizler de böyle bir sektöre hizmet sunduğumuz için açıkçası kendimizi özel hissediyoruz.

Hasan Bey bu sektöre nasıl girdiniz, kaç yıldır hizmet sunuyorsunuz?

Tokat Çamlıbel doğumluyum. 1995 yılında çıraklığa başladım. Babam BMC servisine kulağımdan tutup götürmüştü, ustama eti senin kemiği benim diyerek bu sektöre girmemi sağladı. Orada uzun süre çalıştım ve çıraklık, kalfalık, ustalık belgelerimi aldım. 2004 yılına kadar Tokat’ta çalıştım. 2004 yılında evlenince artık hayattan beklentiler de yükseldi. Bu sebeple İstanbul’a geldim çalışmak için. İlk olarak o zaman BMC servisi olan Oto Başar’da iş başı yaptım. 2011 yılına kadar burada çalıştım. Daha sonra bir arkadaşım Dolapdere’de dükkan açtı ve beni de ustabaşı olarak çağırdı. Dükkan sahibi müşterilere biraz yanlış yaptı, birçok kez uyarsam da bu durum değişmedi. Maalesef bu durumlar sonrası dükkanı kapamak durumunda kaldı.

Gürsoy Oto’nun hikayesi de tam da bu noktada başladı. Dükkan kapanınca ortağım Ramazan Çelik ile bu dükkanı devir almak istedik. Tabi param da yoktu ama bildiğimiz bu işi yapma arzumuz bize cesaret verdi. Eşimin bileziğini bozdurdum, rahmetli babamdan para aldım ve dostlarıma borçlandım derken parayı denkleştirdik. 2008 yılı 1 Mayıs’ta dükkanı açmak nasip oldu bize. 5 ay sonra bir dükkan daha kiraladık. Birkaç sene orada devam ettik ancak devamında Esenler Sanayi Sitesine taşındık. Çünkü artık o dükkan yetmiyordu. 2012’de Tezeller yetkili servisi olduk. 2015 yılında AKİA yetkili servisi olduk. 2016’da ise BMC yetkili servisi olduk.

Hangi araçlara hizmet sunuyorsunuz?

Daha özelini bulsam bende araçlarımı yollarım

Bizim kadromuz diyebilirim ki sektörde ki en büyük ve en yetkin kadro. Ustalarımızı alanında en bilinen başarılı isimler. İşinde her biri mahir. Bu sebeple baktığınızda çok geniş bir ürün yelpazesine sahibiz. Halk otobüslerinden servis araçlarına, kamyonlardan tomalara kadar ağır ticaride ki tüm araçlara hizmet sunabiliyoruz. Sunduğumuz bu başarı ile emniyetin araçlarına hizmet sunar olduk. TOMA ve Emniyet otobüsleri bize geliyor. THY, askeri araçlar, özel idare araçları hep bize geliyor. Halk otobüs esnaflarına baktığınızda ise Tuzla’dan dahi müşterimiz var, sadece bizde bakım yaptırmak için geliyor buraya kadar.

Bizde ki hizmet bambaşka. Usta yok, parça yok, zamanımız yok gibi esnafa zarar yaşatıcı bahanelerle müşterimiz asla karşılaşmaz. A’dan Z’ye aracın her eksiği en hızlı şekilde tamamlanır ve servise hazır hale gelir. Özel bir servis olarak bu hizmeti tüm markalara gururla sunuyoruz.

Aynı zamanda benimde otobüslerim var. Esnafın halini ve taleplerini en iyi ben bilirim. Burayı o doğrultuda dizayn ettik. Bakın 7/24 kesintisiz bir hizmet sunuyoruz. Yol yardım ekiplerimiz şehrin her noktasına anında müdahale ediyor. Her an taze çayımız ve kahvemiz mevcut. Öğlen ve akşam yemeğimiz bulunuyor. Aracı ile gelen şoförlerimizi burada en güzel şekilde ağırlıyoruz. Mescidimiz, dinlenme salonumuz ve internet hizmetimiz var. Bulunduğumuz site sayesinde araçlarını güvenle park edebiliyorlar. 2500m² alana kurulu bir tesisten bahsediyoruz. Standartların çok üzerinde bir hizmet alanı.

Onarım süreçlerinden bahseder misiniz?

Bizim hızımıza yetişmek imkansız

Kendimiz de esnaf olduğumuz için esnaf gözü ile bakıyoruz her zaman. Genelde orijinal parça kullanımımız oluyor. Lakin kimi parçalar için muadilleri de müşteriye sunduğumuz oluyor. Bunun kararını müşteri veriyor. Tabi orada müşterimize muadil parçanın bizde ki tecrübesini de aktarıyoruz. Motor, şanzıman, diferansiyel, elektrik, mekanik, boya, kaporta gibi tüm ihtiyaçlara hızlı çözümler sunuyoruz. Şanzıman, pompa enjektörü, radyatör şişlemesini dışarıda işini ehli yerlerde yaptırıyoruz. Örneğin şanzımanı ZF’ye gönderiyoruz. Çalıştığımız tornacılar, şaftçımız var.

Normal bir yağ bakımı, fren, balata, disk işleri 2-3 saatte yapılıyor. Kimi esnaflar servis arasında bile gelip bu işlerini yaptırabiliyor. Çünkü ustamız çok ekibimiz sağlam. Büyük işlerde mesela radyatörü söküp, şişletip takmamız 6 saatte tamamdır. Motor rektifiyesi 1 hafta sürer normal koşullarda. Gürsoy Oto olarak biz 1-1 buçuk günde bu süreci tamamlayabiliyoruz. Yedek şanzıman ile 1 günlük iş kaybı içerisinde esnafın sorununu çözdük. Diferansiyeli 1 günde çıkardık.  Bu dediğim örnekler hayali dahi kurulamaz başarılardır.

Müşterilerimiz gece açık olmamız sebebi ile genelde sefer bitimlerinde gelmekteler. Bu sayede sefer kaybı yaşamadan sabaha hazır oluyor araçları.

Araçlarda ne tür arızalar yaşanıyor

Eskiden araçlar manuel vitesliydi. O dönemlerde şoförden kaynaklı çok arızalara şahit olurduk. Otomatik vites ile şoför kaynaklı kusurlar azaldı, ancak yine de şoför faktörü çok önemli. Tabi bunu derken usta şoförleri hariç tutuyorum. Öyle usta şoförler var ki esnafın ekmeğine ekmek katar. Hatta bize geldiğinde aracın arızasını dahi tespit etmiş olanları dahi çıkıyor. Benim araçlarımdan birinin şoförü var mesela. Her ay diğer araçlarımdan daha çok kazandırır. Tamamen şoför faktörü olarak görüyorum.

Markaların hemen hepsi aynı parçaları kullanıyor. Kötü otobüs kalmadı, hepsi birbirinden iyi. Önemli olan düzenli, aksatmadan bakım yaptırmak. Bakarsan bağ bakmazsan dağ olur misali, otobüste ihmale gelmez. Çünkü gerçekten zorlu koşullarda çalışıyor bu araçlar. Ancak ihmaller ile karşılaşıyoruz.

Ne gibi ihmallerden bahsediyorsunuz?

Örneğin radyatör harareti. Bir araç hararet yapıyorsa anında servise uğrayacaksın. 1 hafta 10 gün demeyeceksin. Aksi halde araç conta yakar, piston sıkıştırır,, blok patlamaya kadar gider. Masrafı 1 lira iken 300 lira olur. Mesela fren balatası gözünün önünde lamba yakıyor. Ama esnafımız biraz daha gitsin diyor. Oysa değişmeyince fren balatası bitiyor, diski yiyor. O zaman gelse sadece balatası değişecekken diski yediği için kliplere zarar veriyor. Sadece bir balata yerine disk, klipper, körük gitti masraf katlandı. Bazen ABS beyinlerine zarar veriyor, lastiği yakıyor. Şoföre bakıyorsun duman çıkıyor ama halen gidiyor.

Öyle ufak eksikler yüzünden büyük arızalar yaşanıyor ki şaşarsınız. Arabası yanıyor ya ufak gördüğü ihmal yüzünden. Arabanın ekmek kazandırması için bakımını eksiksiz yapmak şart. Şoförünü iyi seçmek gerekir. Lastiği, aküsü, parçası kaliteli olmalı. Arızaya zamanında müdahaleden kaçınmamalı. Bu gibi ufak görülen kusurlar esnafa büyük kayıplar yaşatıyor.

Gürsoy Oto olarak çok yetkin bir kadroya sahibiz. Servis kaybını en aza indirerek esnafa büyük kazanç sunuyoruz. Alanında isim yapmış ustalarımız ile tüm halk otobüs esnaflarını servisimize bekliyoruz. Gece gündüz demeden kesintisiz hizmet sunmaktayız. Yol yardım araçlarımız ve geniş kadromuz ile en imkansız arızaları en kısa sürede çözmenin adresidir Gürsoy Oto.

Halk Ulaşım Dergisi Mayıs 2023 Sayısı PDF İndir
 

Gürsoy Oto ve İmkanlarından Bahseder misiniz?

Patronlarımız Ramazan Çelik ve Hasan Gürsoy’un emekleri ile bugünlere ulaşan Gürsoy Oto Servis, alanında liderlikle yoluna devam ediyor. Sunduğu imkanlar ile sektöründe daima öncü olan Gürsoy Oto 2008’den bu yana başarısını hep daha ileriye taşımış durumda. Geçmiş yıllarda; AKIA, Tezeller, BMC gibi firmalara da yetkili servis hizmetleri sunmuştuk. Bugün ise tüm otobüs markalarına özel servis hizmeti sunuyoruz. Geçmişin tecrübeleri ile artık tüm otobüs esnaflarını buluşturuyoruz.

Burada çok büyük bir ekip var. Şuan bünyemizde 44 personelimiz var. Daha da önemlisi tüm personelimiz alanında en uzman isimler. 30-35 yıldır bu işi yapan personellerimiz var. Hepsi sertifikalı ve eğitimli. Gürsoy Oto çatısında ucuz iş gücü için niteliksiz personel kimse bulamaz. Tüm çalışanlar alanında uzmanlaşmış ve gerekli eğitimleri almış durumda. Geçmiş yıllarda yürütülen yetkili servis süreçleri da ayrı bir tecrübe katmış ve Gürsoy Oto artık bir marka olmuştur.

7/24 Esnafın Yanındayız

Gürsoy Oto olarak çok güçlü bir kadroya sahibiz. Zaten en büyük övünç kaynağımızda budur. Sektörün en yetkin isimleri ile donanmış bir personel kadrosu var burada. Her biri alanında uzmanlaşmış, eğitimlerini eksiksiz bir şekilde almış, sertifikalı ekip. 3 adet yol yardım aracımız ise her an sahada müdahaleye hazır. Otobüs esnafının iş kaybı yaşamaması adına gece gündüz müdahaleye hazır halde bekliyoruz. 2000m² kapalı ve 500m² açık alana sahip büyük bir kompleks burası. Ayrıca site güvenliğimiz ve açık parklanma alanları ile esnaf rahatça aracını getirebilir.

Gece ve gündüz vardiyası ile hizmet veriyoruz. Randevulu ve randevusuz hizmet sunuyoruz. Çünkü bunlar ticari araçlar. Randevusuz da müdahale etmek gerekiyor. Gürsoy Oto işte tam da o noktada farkını gösteriyor. Çünkü çok büyük bir ekibe sahip. Acil müdahale gerekilen durumlarda personel yetersizliği yaşamıyoruz. Her biri alanında uzman ustalarımız ile esnafın sorununu hızlıca gideriyoruz.

Hangi Hizmetler Sunuluyor?

Dediğim gibi çok büyük bir kompleks burası. Yani çalışırken personelimiz de rahat hareket edebiliyor. Bu ferahlık sayesinde işleri daha düzenli ve güvenli sunmuş oluyoruz. Aynı zamanda bu geniş kadro ve yılların tecrübesi ile bir otobüs için klima hariç tüm servis hizmetleri sunuluyor. Mekanik, elektrik-elektronik, kaporta, boya gibi tüm işlemler servisimizde sağlanıyor.

Özellikle boya bölümümüz çok özel diyebilirim. Boya için ayrı bir alanımız mevcut. Yine motor ve şanzımanda çok iyiyiz. Şuana kadar yüzlerce motor ve şanzıman işçiliği yaptık. Her biri ustalarımızın tecrübesi ile yollarda hizmet vermeye devam ediyor. Elektrikte zaten kendimizi anlatmaya gerek dahi duymuyorum. Mekanik sorunlara en doğru çözümün her zaman öncelikli adresi olduk. Özellikle bu konu önemli. Mekanik sorunların doğru çözümü aracın ömrüne etki eden bir durum.

Yerimiz Deparko’da ancak aslında 3 yol yardım aracımız ile esnafın her zaman yanındayız. Yol yardım araçlarımızda gerekli tüm ekipmanlar mevcut. Bu sayede çoğu arıza servise gelmeyi gerektirmeden çözülüyor.

Müşteri Portföyünüzden Bahseder misiniz?

2008’de kurulmuş bir servis Gürsoy Oto. O günden bu yana birçok firmaya da yetkili servis hizmeti sağlamış. Bugün ise geçmişten bugüne markalaşmış ismi ile tüm markaları bu hizmet ile buluşturuyor. Şuana kadar sanırım İstanbul’da Gürsoy Oto’ya uğramamış otobüs kalmamıştır. Halk otobüs esnafı bu konuda bize büyük teveccüh gösterdi. Onların sayesinde bugünlere ulaştık. Tuzla’dan dahi gelen müşterilerimiz var. Servisimize gelen müşterilerimizle karşılaşırsanız nasıl bir dostluk ortamı olduğunu anlarsınız.

Otobüs esnafı dışında servisimize başka araçlarda gelmekte. Örneğin çok uzun zamandır Emniyet’in araçlarına biz hizmet sunuyoruz. O yollarda gördüğümüz TOMA gibi büyük tüm zırhlı araçlar bize geliyor.

Aylık 1000 araç girişi oluyor servise. Sektörle kıyas yaparsak bu muazzam bir rakam. Servisimizde geri dönüşüm için yağ toplanıyor. Bunları her ay gelip alıyorlar. Geri dönüşüme verdiğimiz yağ bile aslında bizim bu işteki liderliğimizi gösteriyor. Biz geçmişte olduğu gibi bugün de iddialıyız. Servis işinde uzman kadromuz ile her zaman en güzel hizmeti sunacağız. Gürsoy Oto Servis olarak otobüs esnafının her zaman yanındayız.

HALK ULAŞIM NİSAN SAYISI

Adım Kamil Azizov, aslen Türkmenistanlıyım. 20 yaşımda İstanbul’a geldim ve o günden beri bu işle meşgulüm. İlk geldiğimde BMC yetkili servisinde işe başladım. Uzun yıllar çalışma neticesinde iyi bir tecrübe sahibi oldum. Ömrüm neredeyse otobüsle geçti diyebilirim. Daha önce çalıştığımız yerde İsmet Ekinci ile beraberdik ve uzun yıllar birlikte çalıştık. Bu birliktelik süreç içerisinde ortaklığa doğru evrildi.

2021 yılı Mart ayında 3 ortak olarak Uygun Oto’yu hayata geçirdik. Önce özel bir servistik ve sonrasında Anadolu Isuzu yetkili servisi olduk. Kuruluşumuzdan bugüne otobüs esnafının hep desteğini gördük. Onlar sayesinde bugünlere ulaştık. Bizlere inanan ve desteklerini esirgemeyen tüm otobüs esnaflarına ve müşterilerimize teşekkürlerimi sunarım. Bizler daima hizmetlerimizle bu teveccühe layık olmaya çalışacağız.

Uygun’dan sonra Isuzu satışları patladı deniliyor, nasıl oldu bu?

Her zaman iyi bir referans olma gayesindeyiz

Anadolu Isuzu ile yaptığımız görüşmeler neticesinde yetkili servislik verildi bizlere. Dükkanımıza her marka araç geliyordu ve bu sayede biz de hepsine hakimdik. Bu gözlemimiz sırasında Anadolu Isuzu otobüsü gerçekten dikkatimizi çekmişti. Çünkü araç gerçekten kaliteli. Neden bu zamana kadar satamadığını bilemem ancak satılamayacak bir araç değil.

Örnek Otomotiv’in Anadolu Isuzu’ya satışta büyük başarı yaşattığı bir gerçek. Bunda bizimde etkimiz olduğu ifade ediliyor, mut  lu oluyoruz. Çünkü biz otobüsçülüğün en zor basamağındayız. Normalde müşteri hep servislerden şikayetçi olur. Çünkü araç arıza çıkarmış ve maliyete sebep olmuştur. Ancak buna rağmen bizden aldığı hizmet eğer ki marka tercihini belirlemeye etki ediyorsa ne mutlu bize. Bizim gayemiz de her zaman bu olacaktır. Yetkili servis olduğumuz günden beri İstanbul’da artan Isuzu markalı otobüsler bize de ayrı bir gurur yaşatıyor.

Dışarıda Tekirdağ otobüsleri gördük, neler oluyor?

Evet Tekirdağ’dan otobüsler geldi servisimize. Bu araçlar uzun yıllardır Tekirdağ halkına hizmet sunmuşlar. 2012 model olması sebebi ile biraz yıpranmışlar. Servisimizde bu araçları şuan yeniliyoruz. Araçlar ilk günkü gibi oluyorlar. Komple sıfırlıyoruz aslında.

Kısa zmanada galiba güzel işler başardık. Gerçekten hiç bilmediğimiz yerlerden dahi iş geliyor. Örneğin Pazar günleri açığız ve bu sektörde çok duyuldu. Aslında kulaktan kulağa yani mutlu olan müşterilerin anlatması ile duyuldu. Özellikle hafta sonu bu sebeple yoğunluk oluyor. Başka yerde çözüm bulamayıp bize gelen çok otobüsçü oluyor. Özellikle elektronikte çok sorun çözdük diyebilirim. Parça tedariği için gelen de çok oluyor. Çünkü bizde geniş bir stok yapımız var. Tüm parçaları Anadolu Isuzu’dan sipariş geçiyoruz. Esnaf da bu sebeple bizi tercih ediyor. Çünkü hepsi orijinal ürün.

Uygun Oto olarak kendimizi otobüs esnafının yerine koyuyoruz. Bu sebeple yakınlık gördük. Onların işleri aksamaması için elimizden gelen gayreti gösteriyoruz. Onlar kazanmalı ki bizim dükkanımız dönsün. O yüzden servisimiz 7/24 açık. Çoğu arızayı yol yardım ekiplerimiz ile çözüyoruz. Randevulu hizmet sunarak beklemeden kaynaklı iş kaybının da önüne geçiyoruz.

İşimizi doğru yapmak ana hedefimiz

Yıllarca bu sektörde çalıştık ve bugün yetkili bir servis olarak yine otobüsçüye hizmet sunuyoruz. Anadolu Isuzu markası ile yürümek zaten ayrı bir gurur kaynağı. Ancak bizim için en önemlisi servisimizden mutlu ayrılan otobüs esnafı. Çünkü o zaman diyoruz ki demek ki işimizi doğru yapmışız.

Ben 20 yaşımda bu şehre geldim ve bugün İsmet ustamızla beraber güzel bir servisimiz var. Sektör mensuplarınca sevildik ve değer gördük, biz demek ki bu değere layık durmuşuz. Bugün en önemli gayemiz ilk günkü gibi işimizde her zaman doğru ve dürüst olmak.

HALK ULAŞIM NİSAN SAYISI

Çiğdem Akçam olarak Delfin Sigorta bünyesinde 4 yıldır sigorta hizmetleri sunuyoruz. Bu hizmetlerimiz; trafik, kasko, sağlık, dask, hayat, konut sigortası gibi tüm hizmetler mevcut. Müşetilerimize; AXA, Mapfre, Ak Sigorta, Ray, Allianz, QUICK, Koru, Groupama, Doğa, Türkiye Sigorta gibi tüm firmaların teklifleri sunuluyor.

Tekliflerimizi hazırlarken müşteriye en doğru poliçesi sunuyoruz. Fiyatı düşürme amacı ile yanlış içeriklere sahip poliçeleri asla sunmuyoruz. Çünkü bu poliçeler gerekli durumlar yaşandığında müşteriye büyük mağduriyetler yaşatıyor. Müşteri bizden içeriği bozuk bir poliçe asla göremez. Sigorta hizmetlerinde en önemli konu aslında poliçe içeriğidir. Çünkü sigorta müşteriyi korumak için düzenlenir. Oysa içeriği eksik hazırlanmış bir poliçe sadece düzenlenmiş bir sigortadan ibaret olur.

Son dönemde internet tabanlı firmalarda bu işi yapıyor. Müşteriler neden sizleri tercih etsin?

Son yıllarda internet üzerinden poliçe düzenleyen çok firma çıktı. Hatta bankalar da benzer bir hizmet sunuyor sigortalarda. Ancak sigorta poliçesi yapılıp rafa kaldırılan bir hizmet değil, olmamalı. İşte bu sebeple sigorta poliçesini biz ya da başka bir yerden yapacaklara da tavsiyemizdir. İnternet üzerinden olanlar yerine ulaşabilecekleri isimler ile çalışmalarıdır. Aksi durumlar yaşandığında muhatap bulmak imkansız hal alıyor. Oysa başınıza talihsiz bir durum gelmiş ve sizin desteğe ihtiyacınız var. Siz bu süreçte sıkıntınızı yaşarken sizin adınıza bu süreci yürütecek olan sigortacınızdır. Oysa banka veya internet tabanlı hizmet sunanlarda bu imkanı nasıl bulacaksınız?

İnternetin hayatımızı her alanına girişi ile ticarette bu platforma taşındı. Ancak bazı ürünler vardır ki bunlar istisnadır. Çünkü süreç alımla bitmiyor, poliçe sonuna kadar satın alınan bir hizmettir sigorta. Bu gibi hizmetlerde ulaşılabilir olmak en önemli olandır. Ayrıca internet ortamında çok fazla dolandırılma durumlarına şahit oluyoruz. Bu sebeple de sizler vasıtası ile halk otobüs esnaflarına dikkatli olmalarını ve biz veya bizim gibi bu hizmeti sunanları tercih etmelerini tavsiye ederim.

Trafik Sigortasında Kampanyanızı Anlatır mısınız?

Bu yılı şehiriçi ve şehirlerarası ulaşım araçları ile tanışma senesi ilan ettik. Bu sebeple 2023 yılı içerisinde trafik sigortası poliçelerinde en düşük fiyatı garanti ediyoruz. Çünkü sıfır kar ile poliçe düzenleyeceğiz. Bu vesile ile bizi tercih eden işletmeciler hizmetlerimizi ve bizleri daha yakından tanıma fırsatı yakalayacaklar.

Daha uygun fiyatlısı imkansız! Arayıp teklif alsınlar ve görecekler ki en uyguna trafik sigortası onların olacak. Süreç içerisinde başka kampanyalarımızda olacak. Ancak şuan; halk otobüsü, minibüs, taksi ve servis araçları için trafik sigortasında kampanyamızı duyurduk. Kampanyalı fiyatlarımız çok kısa sürede duyuldu. Biz de yoğun bir taleple karşılaştık. Amacımız bu kampanya ile bize gelenlerin firmamızı daha yakından tanıması.

Alışkanlıklar kolay değişmiyor. Fakat değişime açık olmak rekabet ve finansal fayda hep sağlamıştır. Bizleri ve poliçe içeriklerimizi görerek nihai kararı vermelerini isteriz halk otobüsü esnaflarının. Bizden fiyat almadan poliçe yaptırmayın. Emin olabilirsiniz ki değişim size finansal kazanç sağlayacaktır.

Uygun Otomotiv Hikayeniz Nasıl Başladı?

Herkes bir yol seçer kendine bu hayatta. Bende 1989 yılından bu yana bu işin içerisindeyim. 2007 yılından beri de İstanbul’dayım. Çeşitli firmalarda çalıştım ve İsmet usta ile de çalışmışlığımız vardı. İsmet ustanın dükkan açma adımına bende destek olmak istedim. İsmet abinin otoritesi, insanlara karşı yaklaşımı zaten doğru, bizde o doğruya bir doğru ekledik.

Önümüzde ki Mart’ta 2 yılımız dolacak. Bu iki yıl içerisinde çok geliştik. Hem parça olarak geliştik hem de yetki aldık. Yetki almak hem itibar veriyor hem de daha bir disiplinli olma hissi veriyor. İsmet usta her zaman başımızda. O yokken ustamız varmışçasına tüm sorumluluğu üstlenir ve dükkanımıza sahip çıkarız. Uygun Oto’da atölyenin başı olarak onur ve gurur duyarak çalışıyorum. Bazı sağlık sorunları yaşadım. Ama fark ettim ki rahatsızlığımı evde dinlenerek atlatamıyorum. Atölyeme geliyor, arızası olan otobüslerle ilgileniyor ve esnaflar ile sohbet ederek daha iyi oluyorum.

Uygun Oto olarak müşteriye; yağ, disk, balata gibi şeyleri sormayız. Kalitelisi ne ise, orijinali ne ise onu tercih ederiz. Bu sayede yaptığımız işten geri dönen olmuyor. Bu işte en zoru motor yapmak. Motorda kendi orijinal parçasını kullanmazsan 3-4 ay içinde yeniden arızalar sunuyor. Bir motor bugün 160 Bin’e mal oluyor. Otobüs 4-5 gün yatıyor. Yatmaması için de doğru parçalar kullanmak gerek. Otobüs esnafı zaten zor kazanıyor. Sırf yanlış, kalitesiz parça kullanımı yüzünden yeniden servis ziyareti ve iş kaybı daha büyük zarar demektir. Uygun Oto olarak otobüs esnafına; kaporta, cam, elektrik ve mekanikte hizmet sunuyoruz. Ayrıca 7/24 hizmet ile 2 yol yardımımız mevcut.

Servise Gelen Otobüslere Baktığınızda Ne Dikkatinizi Çekiyor?

Şoförün iyisini bulan sahip çıkmalı!

Yıllardır aynı sektörü paylaşıyoruz otobüs esnafı ile. Toplu taşıma esnafı son dönemde gerçekten zor kazanıyor, biz de bunu görüyoruz. İyi şoför; az arıza, az kaza ve az rapor demektir. Aslında iyi şoför, bu işten para kazanmanın öncelikli adımıdır.

Son yıllarda araçlarda öyle ciddi arızalar olmuyor. Servise gelen araçlarda ağırlıklı olarak kazaları görüyoruz. Özellikle son dönemde kazalar çok. Bu kazalarda esnafa önemli kayıp yaşatıyor. Hem araç işten oluyor hem de masraf çıkarıyor. Bunun dışında şanzıman arızaları olabiliyor. Belli bir kilometreye ulaşmış araçlar motora girmek istiyor. Bunlar dışında su kaçağıdır, hortum patlamıştır. Yani büyük sorunlar olmuyor.

Şuan sektörde şoför sorunu var. Şoför bulmak, hele ki usta şoför bulmak çok zor. Şoförün ustası arabaya gerçekten para kazandırır. O sebeple otobüs esnafı iyi şoförlerini tutmalı.

Otobüsün Ortalama Aylık Ne Kadar Bakım Maliyeti Oluyor?

Otobüsün; yaşı, modeli, şoförü gibi çok faktör aylık bakım maliyetinde etkili oluyor. Sadece bir yağ bakımı bile artık 7000 TL’yi buluyor. Servise gelen araçların ortalama rakamına baktığımızda 15 Bin TL’yi bulduğunu söyleyebilirim. Tabi motor gibi bir ağır işlemde bu çok yüksek rakamlara ulaşıyor.

Araçlar çok arıza vermiyor ama yedek parça ve bakım masrafları çok yükseldi. Yine kazalar, cam kırılmaları gibi durumlar çok yaşanıyor.

Isuzu’yu Nasıl Tarif Edersiniz?

Otobüsün Kazandıranı Isuzu

Uygun Oto 2 yılını doldurmak üzere ama bizler daha öncede yıllarca otobüs sektörüne hizmet ettik. Tüm otobüsleri görme imkanımız oldu. 2 yıldır tüm markalar servisimize gelmekte. Yeni otobüslerin hepsi birbirinden güzel ve kaliteli. Ancak Anadolu Isuzu markalı otobüslerde ki ARGE çalışması aracı başka bir boyuta taşımış. Bunu bir bu serviste fazlasıyla hissediyoruz.

Örnek Otomotiv’in Isuzu bayiliği ile İstanbul’da bir anda en çok konuşulan otobüs oldu. Bizim yetki alışımızla beraber satışlarda da bir ivmelenme olması ayrıca mutluluğumuz oldu. Örnek Otomotiv yıllar içerisinde zaten esnaflar tarafından sevilen bir adres olmuştu. Onların satış başarısı ile aracın kalitesi daha da hissedildi. Artık her yerde CITIPORT ve NOVOCITI LIFE modellerini görmeye başladık. Sayıları arttıkça Isuzu kalitesi çok daha duyulur olacak.

Isuzu otobüslerinde asla pas bulamazsınız. Şoför açısından çok rahat bir araç. Yakıt tüketimi gerçekten çok ekonomik. Değişim yapan otobüs esnaflarından bu ara yatık farklarını çok duymaya başladık. Ayrıca daha da önemlisi ise satış sonrası. Anadolu Isuzu aracını sattıktan sonra da hep arkasında. Yedek parça temini ve garantiye çok önem veriyorlar. Otobüsün yatmaması için her türlü özveri gösteriliyor. Bu sayede iş kaybı da engelleniyor. Servislerine çok önem veriyorlar.

Uygun Otomotiv olarak 2 yılda önemli bir başarı yakaladık. Otobüs esnafı bize güvendi ve hep destek oldu. Bizde servisimizde onlara en layık olacak şekilde hizmet verdik ve veriyoruz. Her gün tam kapasite ile çalışıyoruz. 7/24 anlayış ile yol yardım araçlarımızla esnafa en hızlı ve en doğru çözümü sunuyoruz.

Bizler bu sektöre ömrümüz adadık. Dededen babaya ondan evlada geçen bu meslek erbaplarıyız. Yıllar içinde kazanılan tecrübeler ile bu şehre hizmet sunuyoruz. Bizden daha iyi, sürdürülebilir ve liyakatle bu işi yapacak kimse olamaz. Şahsen ben muavinlik, biletçilik, şoförlük yaparak 1987’den beri bu sektöre hizmet verdim. 2014 yılından bu yana da esnaflarımızın takdiri ile yöneticilik yapmaktayım. Ömrümüz İstanbul yollarında geçti. Yaşayarak öğrendik bu mesleği.

İstanbul’da ilk olarak 837 halk otobüsü ile hizmete başladık. O zamanlar sadece bir derneğimiz vardı. Sonrasında ise merkez şirketler olarak 3 çatı altında birleştik. Devamında aynı statüde yapılan süresiz ihaleler ile sayımız 2111’e çıktı. Böylesi büyük bir filo ile yıllarca İstanbul halkına imkanlar dahilinde en güzel hizmeti sunduk. Ancak Büyükşehir’in 2011 yılında aldığı karar ile kiralama usulüne dayalı araç artışına gidildi. Bu süreçte ise sektöre yabancı sayısız aktör sisteme dahil oldu. Daha verimli olacağı inancı ile kurulan bu yapıya karşılık aslında halk otobüslerinin başarısı öne çıktı.

Bu meslek tecrübe ile kalite sunar. Bu tecrübe de halk otobüslerinde mevcut. O sebeple diyoruz ki biz bu İstanbul’un gerçeğiyiz ve en iyisini sunarız yeter ki sektörün önü tıkanmasın!

Önünü tıkamaktan kastınız nedir?

Otobüsün Tekeri, Fabrikanın Vergisi

Sistemin sürdürülebilir olması için gereksinimler vardır her işte olduğu gibi. Bu gereksinimler merkezi yönetim veya yerel yönetimi ilgilendiren konular olabilir. Sektör mensupları hizmeti karşılında bu aksaklıkların giderilmesini bekler ki; kaliteli, konforlu, güvenli ve sürdürülebilir hizmeti sunabilsin. Aksi halde aksamalar ve hatta sistemin sürdürülemez süreci en başta vatandaşa ve bizleri yönetenlere zarar verir.

Zarar eden işletme hizmete devam edebilir mi? Yapılan fiil karşısında gerekli kazanımı, giderlerin ve kazancın sağlanabilmesi önemlidir. Örneğin Büyükşehir’den gelen ödemelerin düzenli olması esnafımız için elzemdir. Aracın yakıt, bakım, personel ve hatta kredi ödemeleri bu gelen para ile karşılanmaktadır. Ödemelerin aksaması; esnafa haciz, aracın bakımsız, şoförün kaçması gibi sayısız riski bünyesinde barındırır. Peki bunun zararı kime? Esnafın yaşadığı durumlar dışında başta vatandaş ve sorumlu olduğumuz yerel ve merkezi yönetim zarar görür. Çünkü bu toplu taşıma her sektöre hizmet sunuyor. Araçların çalışamaması demek; okullar, fabrikalar, dükkanlar, turizm dahi zarar görür. Yakıtını alamayan bir otobüs, ay sonunda vergisini ödeyemeyen bir fabrika demek aslında! Vergisini fabrika ödeyemez ise merkezi yönetimden yerel yönetime de para gelmez demektir.

Sizde derginizde hep diyorsunuz “şehirlere hayat vereniz biz” gerçekten. Bazen bunun unutulduğunu düşünüyorum.

Maliyetler çok uçtu!

2022 yılında öngörülemez bir enflasyon ile karşı karşıya kaldık. En ufak bir bakıma otobüslerimiz girdiğinde 10.000TL tutuyor. Motor, şanzıman gibi durumlarda 100.000’i zaten gözden çıkarıyoruz. Geç gelen ödemelerden öte zaten ne kazanıyoruz ki? Gün geçtikçe sorunlar daha ağır oluyor. Bir araç değişimi üç buçuk milyon TL yatırım demek. Finansman maliyeti ise zaten ayrı bir yük. Krediler bile 12 aya inmiş durumda. Aracınızı satıp yenisini alsanız bile aylık 200-300 Bin TL taksit ödemeniz gerekir. Biz o kadar fatura bile kesmiyoruz.

Araçlarımız birçok kalemde ücretsiz taşıma hizmeti sunuyor. Bunların önemli bir bölümü de hükümet kaynaklı. 65 yaş, engelli, şehit ve gazi yakınları, emniyet mensupları, AFAD personeli gibi. Alçak tabanlı, son teknolojik donanımlara sahip ve konforlu bu otobüsleri alırken ise devletimizden bir destek görmek isteriz.

Biz hasılata dayalı KDV sistemine geçtik. Bu sebeple giderlerimizi oluşturan KDV’leri düşemiyoruz. Geçmiş yıllarda araç alımında ödediğimiz KDV’yi aydan aya düşmekteydik ve dolaylı olarak geri kazanmış oluyorduk. Oysa yeni sistem ile bu mümkün değil! Ödediğimiz tüm KDV geri gelmeksizin gidiyor. Şuan bir araç alımında 600.000 TL’ye varan bir KDV ödüyoruz. Bunun finansal maliyetini de mevcut krediler ile düşündüğümüzde devasa bir rakam.

Hükümetimizden bu seçim sürecinden bir müjde olarak KDV muafiyeti bu sektöre bekliyoruz. HO plakalı araçlar için 5 yılda bir KDV muafiyetli araç alım hakkı tanınabilir. Bu sayede başta İstanbul olmak üzere yurt genelinde hızlı bir değişim süreci sağlanabilir. Çünkü şuan filolar çok eskidi ve eski filolar da sefer verimliliğini düşürmekte. Hasılata dayalı KDV sisteminin de devamı ve sürekliliğine katkıda bulunur böyle bir düzenleme.

Sistemin sağladığı eşitliği nasıl değerlendirirsiniz?

Oluşan eşitliğin adaletine bakmak lazım

Yeni İstanbul Halk Otobüsleri şirketinin hatlarına baktığımızda genel olarak merkez bölgeler. Bu hatların özelliği ise yolcusu yoğun ve trafiği fazla olması. Araçlarımız uzun süreler harcamakta trafikte. Aynı zamanda KM başı yolcu sayısı da oldukça yüksek.

Yolcuğun yoğun, trafiğin sıkışık olduğu bu hatlarda; araçlarımız fazla yıpranıyor, şoförlerimiz çok yoruluyor ve yakıt tüketimimiz ortalamanın üstünde oluyor. Bu kriterler dikkate alınmadan herkes eşit olsun demek aslında eşitsizlik oluyor. Şuan araçlarımızda çalışacak şoför bulamıyoruz. Merkez hatlarda çalışan araçlar için şoför sıkıntısı mevcut. Çünkü zorlu koşullarda aynı maaş ile kimse çalışmak istemez. Keza bu bölgelerde oturan şoförlerin diğer bölgelere kıyasla; kira, market, manav gibi giderleri de daha yüksek. Çünkü şehir merkezinde her şey pahalı. Buna karşın burada mücavir alanlar ile aynı değerlendirmeye tabi olmak eşitlik olarak kabul edilemez.

Araçlarımız çok daha fazla yıpranıyor. Buna paralel olarak bakım maliyetleri de diğer bölgelerde çalışan araçlara kıyasla daha yüksek. Bir arabaya en çok zarar veren dur kalk yapmaktır. Bizim araçlar yeri geliyor koca bir günü üçüncü vitesi görmeden bitiriyor. Keza yakıt tüketimi de aynı şekilde maliyeti karşılayamaz oluyor.

Tüm bu durum dikkate alındığında merkez şirketler olan Yeni İstanbul, İstanbul Halk Ulaşım ve Özulaş ayrı bir hesaplamaya tabi olmalıydı. Ya katsayılar ya da kar payları ayrı düzenlenmeli. Aksi halde bu eşitlik adaletsizliğe sebep olacak. Esnaflarımız merkez hatlarda artık çalışmaya gönülsüz. Şoförlerimiz de çalışmak istemiyor. Trafik ve yolcu yoğunluğu sebebi ile şoförlerimize çok fazla saldırı oluyor. Keza aynı şekilde şikayetlerde. Oysa sebebin temelinde yatan ise zorlu koşullar ile trafik ve yolcu yoğunluğu var. Birçok şikayetin ana sebebi şoförlerimiz değil. Aslında bu veri bile merkez hatların zorluğu ve maliyet farkını gösteriyor.

Başkanımız Ekrem İmamoğlu ve İBB ile İETT yönetiminden yeni sözleşme sürecinde bu duruma da bir çözüm sunmalarını bekliyoruz. Sistemin kalıcı, adil ve eşit bir yapıya kavuşması adına bu gerekli. Sonuçta sistemin eksikleri uygulama başlamadan test edilemezdi. Yaklaşık 2 yıldır test edildi ve görüldü. Şimdi eksikleri gidermek gerek.  

Belki de En Zorlu Dönemde Çıktık Yola

Her insanın hayalidir kendi işini yapmak, bir katma değer sağlamak. Biz de bu doğrultuda 2020 yılı Mart ayında kuruluşumuzu gerçekleştirdik. Fakat öyle bir döneme denk geldi ki tabi tahmin etmek imkansızdı. Kurulduk ve pandemi ile karşılaştık. İzin almak, çalışmak gerçekten zordu hele ki kuruluş sürecinize denk geldi ise. Devamında döviz kurlarında ki devasa artışlar. Sonrasında ise bu yıl Rusya-Ukrayna savaşı…

Çok kısa bir zamanda tahmin edilemeyecek birçok olay yaşadık. Ancak biz kararlılıkla Uygun Otomotiv markamız ile büyümeye devam ettik. Hizmetlerimizde esnafa yansıyacak bir aksamaya asla fırsat vermedik. Her zaman hizmet odaklı olma ve esnafı mutlu uğurlama misyonu ile çalıştık.

Şuan ne tür hizmetler sunuyorsunuz?

Dükkanımız esnafın ulaşımı açısından iyi bir noktada. Burada hizmet açısından da verimli. 7/24 esası ile otobüs esnafına hizmet sunuyoruz. Randevulu bir düzen sağladık. Bu sayede boşa yatmayı da ortadan kaldırdık. Bizde otobüs asla boş yere beklemez ve iş kaybı yaşamaz. Ayrıca tam donanımlı iki adet yol yardım aracımız mevcut. Yol yardımda çok aktifiz. En kısa sürede araca müdahale eder ve servise gelme ihtiyacı olmayan tüm arızalar giderilir. Araçlarımızda gerekli tüm donanımlar mevcut.

Uygun Otomotiv; kaporta, boya, elektrik-elektronik, mekanik tüm ihtiyaçlara şuan cevap veriyor. Usta kadromuz çok güçlü. Yedek parça stokumuz ve personelimiz ile her sorunu en kısa sürede gideriyoruz. Yakında klima için de hizmet sunacağız.

Servisimize gelenlere bekleme anında da hizmeti eksik etmedik. Araçları burada olduğu sürece bizlerin misafiridir her biri. Bu sebeple bekleme alanlarımızı ihtiyaçlara cevap verecek şekilde tasarladık. Günde 3 öğün yemek sunmaktayız. Çay ve kahve ikramımız mevcut. Ferah bir bekleme salonumuz, kamelyamız ve diğer ihtiyaçlar için alanlarımız var. Şoför ve esnaf aracını buraya getirdiğinde uğurlayana kadar bizim için baş tacıdır.

Anadolu Isuzu Servisi olma süreci nasıl gelişti?

Anadolu Isuzu ile öğrenmenin sonu yok!

Burada tüm markalara hizmet sunuyoruz. Gelen araçları incelerken Anadolu Isuzu otobüsleri ilgimizi çok çekti. Araç gerçekten çok güzel, sağlam ve kaliteli. Yedek parçada çok hızlılar. Bunlar bizim de dikkatimizden kaçmadı. O sebeple Isuzu’dan talepte bulunduk. Biliyorduk ki müşterimize bu marka ile mahcup olmayız.

Tabi servis olma süreci biraz zorlu oldu. Çünkü daha yeni kurulmuşuz ve Anadolu Isuzu standartlarına evrilmek gerekti. Yeniden dükkanımıza yatırım yapmamız gerekti. Aslında yeniden dükkanı dizayn ettik. Dükkanın iç rengi, bekleme salonları, yemekhane, ışıklandırma, kanallar yeniden ele alındı. Evrak ve eğitim süreçler ile 7 ay kadar bir zaman aldı. Eğitimler halen düzenli olarak devam ediyor.

Anadolu Isuzu eğitime çok önem veriyor. Her ay 2-3 gün ustalarımızı eğitime alıyorlar. Bu eğitimler de bize çok şey kattı. Anadolu Isuzu ile öğrenmenin gerçekten sonu yok.

Araç Boşa Yatamaz

Servisi kurduğumuzda esnafı önceliklendirdik. Bu doğrultuda hep hizmet sunduk. otobüsün arızası ve ilgili parçaların tedarikini hep hızlı bir şekilde sağladık. Anadolu Isuzu’da da aynı politikayı gördük. Çok hızlı bir yedek parça sevkiyatı var. Fabrikadan her gün sevkiyat var. Bu sebeple parça temininden ötürü servisimizde araç beklediğine kimse şahit olamaz. Zaten burada da yedek parça stokumuz mevcut. Özellikle hava aksamı, fren aksamları ve acil gereksinime sahip parçalar depomuzda mevcut. Diğer parçaları da çok hızlı temin ediyoruz.

Fabrika bir sistem kurdu. Yatan her aracı sistem üzerinden anlık olarak görüyorlar. O sebeple servisimizde bekleyen araç olmuyor. Anadolu Isuzu’nun bize sunduğu destek gerçekten çok büyük. Güzel bir aile olduk.

Kapasiteniz ne durumda?

Otobüs esnafı kısa zamanda bize alıştı. Kulaktan kulağa duraklarda adımız duyuldu. Şuan randevu ile hizmet sunabiliyoruz. Günlük 15 araç ortalamasına ulaştık. Ayrıca yol yardım hizmetimizde mevcut. 7/24 esası ile çalışıyoruz ve bu sayede araçların seferden geri kalmasına izin vermiyoruz. Özellikle Cummins FBT motorlarda çok başarılıyız. Tüm markalar geliyor servisimize.

Kısa zamanda sanırım büyük işler başardık. Mutlu oluyoruz otobüs esnafından övgüler aldıkça. Çünkü bizim öncelikli gayemiz bu. En güzelini sunmak için açtığımız bu servisin esnaf arasında övgü ile bahsedilmesi bizi gerçekten memnun ediyor. Bizim inancımız müşteriye doğru ve dürüst yaklaşmak. Böyle oldukça inanıyoruz ki kazanırız. Hiçbir esnafı mutsuz göndermek istemeyiz, aracını boş yeter yatırmayız. Yeri gelir uykusuz kalır, sabaha kadar çalışırız. Çünkü otobüs esnafı tekeri döndükçe kazanır. Biz o tekerine köstek olmamalıyız.  

Marmara Bölge Müdürlüğümüz bünyesinde başta Kocaeli Büyükşehir Belediyesi olmak üzere, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Düzce, Kastamonu, Sivas, Yozgat illeri ile Karadeniz Ereğli, Alaplı, Safranbolu ve Altınova ilçeleri bulunmaktadır.    

Toplu ulaşım araçlarında kullandığımız tüm donanım ve yazılımları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanan Ar-Ge merkezi binamızda geliştirmekteyiz. Ayrıca 1 tanesi Kocaeli Üniversitesi Teknoparkı’nda bulundan 4 farklı üniversitenin teknoloji geliştirme ofislerinde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Başta elektronik ücret toplama(EÜTS) ve araç takip hizmeti olmakla birlikte, İçişleri Bakanlığı tebliğine uygun olarak araç içi kamera sistemleri ve özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde geliştirilmiş, araç içinde ve duraklarda bulunan yolcu bilgilendirme sistemleri sunmaktayız. Şehrin birçok noktasında bulunan dolum otomatları ve onlineödeme alt yapısına sahip mobil uygulamalarımız ile vatandaşlarımıza7/24 hizmet vermekteyiz. 

Türkiye’nin en kalabalık bölgesi olan Marmara Bölgesi’nde akıllı ulaşım sistemi hizmeti vermektesiniz. Teknolojilerinizin kalabalık şehir hayatına sağladığı katkılardan bahsedebilir misiniz? 

Kentkart olarak geleceğin mobil ve temassız teknolojilerde olduğunubiliyoruz. Bu kapsamda birçok teknolojik yeniliği dünya ile birlikte bölgemize sunuyoruz. Örnek vermek gerekirse 2007 yılında Türkiye’de ilk olarak temassız özellikli kredi kartlarını ödeme seçeneği olarak kabul eden elektronik ücret toplama sistemini geliştirdik ve bölgedeki projelerimizde kullanmaya başladık. Bununla birlikte yine ilk olarak akıllı telefonlarda bulunan NFC özelliği ile temassız ödeme seçeneğini kullanıcılarımıza sunduk.  Aynı zamandamobil uygulama aracılığıyla,tüm akıllı telefonlarda kullanılabilen QR (kare) kod ile ödeme seçeneğini kullanıcılarımıza sunduk. Pandemi sonrası daha çok gündeme  gelen temassız ödeme teknolojilerini yıllar öncesinden geliştirmiş ve kullanıma sunmuş olmanın haklı gururunu yaşıyoruz.   

Bölgemiz bir birine yakın ve nufüs yoğunluğu yüksek şehirlerden oluşmaktaydır. Bu sebeple şehir içi ve şehirler arası günlük yolculuklar oldukça fazladır. Ulaşım sistemlerinin kolaylığı hayatın akışını önemli oranda etkilemektedir. Kentkart olarak sunduğumuz akıllı ulaşım teknolojileri ile yolcularımızın hayatlarını kolaylaştırmayı hedefliyoruz. Özel araç kullanımı yerine toplu ulaşımı teşvik edecek uygulamalar geliştiriyoruz. Tüm toplu ulaşım araçlarında geçerli temassız banka ve kredi kartları ve mobil ödeme gibi avantajlar sunuyoruz. Böylece kullanıcılar özgürce toplu taşımadan faydalanabiliyor. Mobil uygulamamız ile kendilerine en yakın durak, yaklaşan otobüsler, hat, güzergah ve sefer saatleri gibi bilgilere gerçek zamanlı erişebiliyorlar. Yoğun şehir hatayında kullanıcılarımıza zaman ve enerji tasarrufu sağladığımızı söyleyebiliriz.

Bölge müdürlüğü binanızın da bulunduğu Kocaeli’de, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile gerçekleştirdiğiniz en yeni teknolojiler hakkında bilgi verebilir misiniz? 

Kocaeli, ülkemizin olduğu kadar Kentkart’ın da göz bebeği projelerindendir. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin yeniliğe açık ve vizyon sahibi bir Büyükşehir Belediyesi olması da bizler için avantaj oluşturmaktadır. Gerek Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesinde bulunan toplu taşıma araçları (Otobüs, Tramvay, Deniz Ulaşım) gerekse büyükşehir belediyesine bağlı hizmet veren tüm toplu taşıma araçlarında Kentkart’ın ileri teknoloji cihazları kullanılmaktadır.  Yakın tarihte Kocaeli genelinde büyük bir yatırımla son versiyon ücret toplama ve kamera sistemleriyle tüm araçlarımız donatılmıştır. Şu an Kocaeli’de hangi toplu taşıma aracına binerseniz binin Kentkart elektronik ücret toplama sistemi ve kamera sistemleri bulunmaktadır. Bunu yanı sıra büyükşehir belediyesine ait araçlarda bulunan yolcu bilgilendirme sistemlerimiz özel gereksinimli bireyler başta olmak üzere tüm yolcularımız için kolaylık sağlamaktadır.  Duraklarda bulunan yolcu bilgilendirme sistemleri yolcularımıza araçların geliş zamanı hakkında bilgi vermektedir.  Şehir genelinde binin üzerinde ulaşım kartı satışı ve dolumu yapılabilen bayi ağımız mevcuttur. Yüzün üzerinde günün her saati kartlara dolum yapabilen kart dolum otomatları vatandaşlarımızın hizmetindedir.

Ayrıca Kocaeli’de e-komobil adındaki mobil uygulama ile yolculara birçok kolaylık sağlıyoruz. Yolcular mobil uygulamanınnasıl giderim özelliğini kullanarak sefer saatlerini öğrenebilir, kartlarının bakiyelerini sorgulayarak, online dolum yapabilir. Mobil kart sayesinde araçlara temassız olarak biniş yapabilir.Tüm bu özelliklere ek olarak özel gereksinimli bireylermobil uygulama üzerinden otobüs henüz durağa gelmeden şoföre durakta beklediği bilgisini gönderebilir.

Geçtiğimiz aylarda faaliyete giren Kocaeli Kart adındaki yeni mobil uygulamamız ile yeni temassız ödeme teknolojilerini barındıran uygulamamızı da hayata geçirdik.  Son olarak testlerini başarıyla gerçekleştirdiğimiz ve bu anlamda dünyada ilk olan kredi kartını kişiselleştirme özelliği ile kredi kartı ile aktarma yapabilme özelliği gibi kullanıcılarımızın avantajına olacak birçok yeniliği vatandaşlarımızın kullanıma sunacağız.   

PCI DSS Sertifikası Nedir ve Ne İçin Gereklidir?

PCI DSS (Payment Card Industry Data Security Standart) 2004 yılında kurulan bir bilgi güvenliği standartıdır. Bu standart, elektronik ödeme sektöründe faaliyet gösteren; kart sahibi bilgilerini depolayan, işleyen veya transfer eden kuruluşlar için güvenliği en üst düzeye çıkaran bir çalışma ortamı yaratır. Aynı zamanda kart sahibi verilerini korurken, güvenliğin sürekli iyileştirilmesini sağlayarak her türlü yasa dışı işlemi önler. PCI DSS; Visa, Discover, MasterCard, American Express ve JCB gibi sektörün en önemli finansal hizmet şirketlerinin ortak çabası ile oluşturulmuş bir standarttır.

Kentkart, akıllı ulaşım sistemleri sektöründe PCI DSS Düzey 1 Uyumluluk sertifikası almaya hak kazanan öncü firmalar arasında yer almaktadır. Sertifika yıllık olarak verilmekle birlikte her yıl bağımsız ve onaylı bir denetim kuruluşu tarafından denetlenmektedir. Projelerimize hizmet verirken en çok önem verdiğimiz ilke olan ‘güvenlik’ böylece düzenli olarak denetlenerek güvenliği kanıtlanmaktadır.

PCI DSS Sertifikası Bir Ücret Toplama Sistemi Kuruluşu İçin Neden Önemli?

Her geçen gün ödeme teknolojileri gelişiyor ve kredi kartı ile yapılan ödemelerinin sayısı artıyor. Bu durum şirketleri, güvenliği arttırmak ve dolandırıcılıkların önüne geçmek için yeni yollar aramaya itiyor. Kentkart Elektronik Ücret Toplama Çözümü kullanıcılara temassız özellikli kredi kartı veya banka kartı ile ödeme alternatifi sunuyor. Bu teknolojik kolaylık ile birlikte kullanıcı bilgilerinin güvenliği sistemin en önemli parçası haline geliyor.

Bulut tabanlı biletleme teknolojimiz ile yıllık 100 Milyonu aşkın biniş gerçekleşiyor. Akıllı toplu taşıma sistemleri üreticisi olarak güvenliğe çok önem veriyor ve yolcularımızın hesaplarındaki paranın güvenliğinden endişe etmeden yolculuk yapmalarını istiyoruz. Bu amaç doğrultusunda bütün donanım, yazılım ve para transferi süreçlerimizi uçtan uça güvenli hale getirerek güvenliliğimizi PCI DSS sertifikamız ile kanıtlıyoruz.

PCI DSS Sertifikası Alırken Yaşadığınız Zorluklar Var Mıydı?

PCI DSS Sertifikası almak için yıllık işlem hacimlerine göre Level 1’den Level 4’e kadar 4 farklı sertifika seviyesi mevcuttur. Kentkart olarak yıllık işlem hacmimizin yüksekliği sebebiyle en yüksek seviye olan Level 1 sertifikası almamız gerekliydi. Level 1 sertifikası diğer seviyelerden farklı olarak resmi ve onaylı kurumlar tarafından yerinde denetim ile verilir. Sertifika almaya hak kazanmak için uymamız gereken maddeler oldukça kapsamlıydı. 100’den fazla madde ile donanım, donanım yazılımı, yazılımların konuştuğu servisler ve veri tabanı seviyesinde güvenlik ile ilgili her detay büyük bir titizlikle incelendi. 100’ü aşkın maddeye tüm süreçlerin uyum sağlaması adına birçok ekip ortak bir amaç için çalıştı. Sistem alt yapısı network ve veri tabanı seviyesinde gerekli noktalarda yeniden tasarlandı. Sistem alt yapımız sertifika öncesinde de belirli sistematiklere göre tasarlandığı için sertifika standartlarına erişme süremiz oldukça kısa sürdü. İşimizi en iyi şekilde yapmak için canla başla çalışıyoruz ve elektronik ücret toplama işini her geçen gün daha güvenli bir şekilde ileriye taşırken sektör öncüsü olmaktan gurur duyuyoruz.

Kentkart olarak sürdürülebilirlik kavramını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Sürdürülebilirlik kavramını temel değerlerimiz arasında görüyoruz. Kuruluşumuzdan bugüne “sürdürülebilir ulaşım” için yeni teknolojiler geliştiriyoruz. Bu noktada sürdürülebilir ulaşımın kentlerimiz ve dünyamız için öneminden bahsetmek istiyorum. Bilindiği gibi sürdürülebilirlik; bugünün ihtiyaçlarını gelecek nesillerin kaynaklarını (enerji, su, hava, çevre vb.) tüketmeden, çevreye zarar vermeden mevcut kaynaklar ile karşılayabilmektir. Sürdürülebilir ulaşım ise; toplumların ihtiyacı olan hareketliliğin insan ve çevre sağlığı dikkate alınarak karşılanmasıdır. Sürdürülebilir ulaşım aynı zamanda sürdürülebilir şehirlerin de temel taşıdır. Köyden kente olan göçün artarak devam etmesi ile büyüyen kentleşme eğilimi bir takım altyapı, enerji ve ulaşım gibi sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu yüzden sürdürülebilir ulaşım kentlerimizin daha temiz, sağlıklı ve yaşanabilir olması açısından oldukça önemlidir.

Kentkart sürdürülebilir ulaşım alanında ne gibi çözümler sunuyor?

Dünya genelinde ve ülkemizde toplu ulaşıma verilen önem gün geçtikçe artıyor. Çünkü ulaşım sektörünün sebep olduğu CO2 salınımı sanayi sektöründen sonra 2. sırada geliyor. Ulaşım sektörünün özellikle sera gazı salınımına bağlı olarak çevre üzerinde yarattığı olumsuz etkiler (küresel ısınma, iklim krizi gibi.) ancak sürdürülebilir ulaşım çözümleri ile iyileştirilebilir. Kentkart olarak geliştirdiğimiz akıllı ulaşım sistemleri ile toplu ulaşımı kolay, hızlı ve erişebilir hale getirmeye çalışıyoruz. Mobil uygulamamız ile yolcular seyahat planlarını yapabiliyorlar. Kendilerine en yakın durağı, yaklaşan otobüsleri, hat ve güzergâh bilgilerini akıllı telefonlarından görebiliyorlar. Bu sayede bireysel araçların sağladığı esneklik ve konforu toplu taşıma sisteminde sağlamaya çalışıyoruz. Şunu biliyoruz ki bugün bir toplu taşıma aracı (otobüs, tramvay, metro vb.) yaklaşık 50-100 binek aracın trafiğe çıkmamasını sağlıyor. Bu da hem enerji tasarrufu hem de hava kalitemizde artış sağlıyor. Yenilikçi çözümlerimiz ile toplu ulaşım kullanımını teşvik ediyor ve daha keyifli hale getirmeye çalışıyoruz.

Peki Kentkart kendi geliştirdiği teknolojilerde çevre dostu ne gibi iyileştirmeler yapıyor?

Bildiğiniz gibi toplu ulaşım sistemlerinde plastik kartlar ve kullan at biletler kullanılıyor.  Bu kartlar ve biletler hem üretim sürecinde hem de kullanım sonrasında çevreye büyük zararlar veriyor. Ayrıca bu kartların içinde kullanılan elektronik çipler daha faydalı amaçlar için kullanılabilecekken (elektrikli araçlar vb.) plastik kartlarda kullanılarak kıt kaynakların verimsiz tüketilmesine neden oluyor. Biz de kentkart olarak öncelikle plastik kart ve kullan at bilet ihtiyacını ortadan kaldıran çözümlere odaklandık. Yeni bir plastik kart veya bilet üretmeden bu ihtiyacı nasıl karşılayabiliriz diye düşündük ve fiziksel kartın yerine geçebilecek NFC ve QR kod teknolojilerini geliştirdik. Bugün tüm akıllı telefonlarda kullanılabilen QR kod teknolojisi ile yolcular herhangi bir fiziksel karta ihtiyaç duymadan toplu ulaşım araçlarını kullanabiliyorlar. Hizmet verdiğimiz yerel yönetimlerin bu alana yapacağı yatırımlar ile yılda yaklaşık 12 milyon plastik kart ve kullan at bilet üretilmeyecek ve kentlerimizin karbon ayak izini azaltacağız.

Geçmişte de sektör ile bağım olsa da profesyonel anlamda ilk 2010 yılında bu işe dahil oldum. Daha öncesinde kuyumculuk yapıyordum. Akrabalarımın da vesilesi ile bu sektöre de yatırım yaptım. İlk olarak Silivri bölgesinden araç aldım ve o zaman acemiydik. Zaman içerisinde işi kavradık ve sektöre yatırımımızı artırdık. 

Sektörümüz bir Türkiye mozaiği gibi. Doğusundan batısına her yöreden insan ile aynı çatıda buluşmuşuz. Lakin sektör olarak hak ettiği yerde değil! Sektörün bir kimlik problemi var.  Bir sivil toplu kuruluşu olarak bünyesinde barındırdığı insan sayısı ciddi potansiyel. Lakin bir karşılığı yok.

12 yılınızı değerlendirirsek hangi dönemi güzeldi?

Sektörde aktif olarak 12 yıldır varım. Sektörü ele aldığımızda aslında geçmişi hep özlüyoruz. Fakat sadece halk otobüsleri olarak değil! İnşaat, turizm, otomotiv gibi diğer alanlarda da aktif olduğumdan benzer durum oralarda da mevcut. Asıl sorun ise gelişime ayak uyduramamak. Babalarımızdan bir bakkal mantığı öğrenmişiz, olayı markete dönüştürmüyoruz. Aslında biz adaptasyon ve geçiş süreci sancılarını yaşıyoruz. İleriye dönük öngörülü olmaktansa son anda günlük çözümlere sarılıyoruz.

ÖTİS’i Nasıl Değerlendiriyorsunuz?

Böyle Bir Sistem Değişikliği Gerekliydi

Yeni sistemin ilk hareketinden bu yanan içindeyim. Bu sistemin inşası için sayısız toplantı ve çalıştaylar düzenledik. Kağıthane’de ki ilk toplantıya 100’e yakın yönetici katılmıştı. Maddeler halinde öngörülen sorunlar ele alındı. Geçiş sürecinde ki sancılar, sıkıntılar, olumsuzluklar, eşitlik-adalet noktaları, şirketlerin yapısal durumları ve bölgesel farklılıklar tüm bu toplantılarda gündeme geldi. Dünya, yenilikçidir ve hep yenisini ister. İstanbul’da ki toplu ulaşımda tekerlekliden raylıya doğru geçmekte. Bu değişime uyum sağlama adına ÖTİS doğru bir zamanda planlandı.

Değişime, hızlı ve kararlı bir şekilde dahil olurken fark edemediğimiz noktalar ve akabinde pandemi birçok şeyi bizden eksiltti. 2019 yılı maliyetleri ile başladığımız planlama 2020’de revize edilmeliydi. Maalesef pandemi sürecinde süreç böyle işleyemedi. Tüm giderlerimiz 1 yıl geriden geldi. Bu bir yıllık boşluk 2021’i de eksik yaptırdı. Şuan ise 2022 yılındayız ve kabul edilmeyen müthiş bir kriz var. Enflasyonda ki artış ile insanların geçim sıkıntısı had safhaya ulaştı, gelir-gider dengesi bozuldu.

Biz pandemi döneminde büyük bir özveri ile çalıştık. Bu özveriye karşılık çok kayıplarımız oldu. Bugün sözlü olarak ben ne söylersem ispatı kesinlikle var, veri tabanına girince hakediş ve tüm giderler incelenebiliyor. Örneğin aracım aylık 90.000TL yakıt almış ama İdare’nin bana ödediği 80.000TL. Peki neden? Çünkü halk otobüsü; kaliteli, konforlu ve çağdaş bir taşıma hizmeti sunma adına klima çalıştırıyor. Dahası trafikte dur-kalk ilerliyor, stres çekiyor ve İdare’nin hizmet kalitesini artırmaktan ziyade gelir kalemi olarak görüp cezai müeyyidelerine maruz kalıyorum.

Sistemin Eksikleri Neler?

Mayıs Hakedişi İle Temmuz Dönmez

İstanbul hepimizin, benim gidecek hiçbir yerim yok. Ölüm anı geldiğinde ben bu memlekette ölürüm. Haliyle bunu ben benimsediğim için memleketime fedakarlıktan asla geri durmam. Lakin fedakarlığın karşılığı sömürü olunca isyan orada başlıyor.

Bu sistem olması gereken bir sistemdir. Alt yapısında karşılıklı olarak uzlaşı artırılabileceği yani sistemin geleceği daha sağlam teminat altına alınırsa soru işaretleri ortadan kalkar. Silivri bölgemde ÖTİS’i doğrularını öve öve, eksiklerini ise kuruma zarar gelmemesi adına yeri gelmiş kendimizi siper ederek söylememişizdir. Bu aldatma noktasında değil, samimiyeti gördüğümüze inandığımızdan. Esnafımıza yatırımlarını kendi meslek grubumuza yaptırdık. Yani buradan kazandığını başka işlere aktarmaması ve bu sektörde tutmasını sağladık. İETT verilerinde bu çok açık ortadadır. Şuan İstanbul’da 2021-2022 model araç en çok Silivri’de vardır. çok hızlı bir değişim süreci yaşandı ve biz esnafımıza “inanın bu sistem bizi mağdur etmez” dedik. Şimdi geldiğimiz nokta ise maalesef Temmuz bitiyor ve ben Mayıs hak edişini daha tam alamadım. Oysa bu 3 ayın akaryakıt, SGK, maaşlar, sigorta, muhasebe, vergiler ve bakım giderlerinin tamamını cebimden karşılamışım. AdBlue için bana verilen para 600 TL, oysa ben ayda 2500 TL AdBlue’ya para veriyorum.

Sözleşmede 20.000 TL gibi olan kasko bedeline karşılık bu yıl avantajlı teklifler almamıza rağmen 35.000 TL’ye yaptırdım tek bir aracımı. Maalesef bu kadar özveri ve emeğe karşılık ben Mayıs gelirleri ile bugün karşılamaya çalışıyorum. Bu kadar zor bir emek karşısında giderlerimi döndürebilme adına faiz ödüyorum krediye girdim. Hem ahretim yandı hem de çoluk çocuğumun nafakası. Her şeye rağmen yine iyimser olma gayesindeyiz. Lakin dünyanın en korkak insanını dahi bir köşeye sıkıştırır ve kaçacak yer bırakmazsanız, kendini koruma adına en cesur insanı olur ve saldırır.

Sizce Çözüm Ne Olmalı?

Artık acilen bir güncelleme olması şart. Bugün tüm kurum ve kuruluşlarda çalışanlar 2 defa zam aldılar. Bizim bu tarafa baktığımızda ise pandemi sebebi ile 20 Bin alacakken 6 Bin verdiler. Sonrasında ise 9 Bin aldık. Daha sonra yine pandemi ve bize verilen 11 Bin! Rakamsal bazda %50 kar payı çok güzel, 30.000 TL bana gelse. Siz benim diğer kalemlerimi tam ödeyin, ondan sonra benim 30.000’imden bahsedin. Trafik, kasko, TÜVTÜRK, SGK, maaş, muhasebe farkımı ödeyin sonrasında kazancımı konuşalım.

Şuanda gider tablosu yeniden ele alınmalıdır. Güncellenen rakamlar ile sistem sürdürülmeli. Aksi halde hak edişler giderleri karşılamaz noktaya ulaştı. Oysa her iş belli bir kar amacı ile yürütülür. Ayrıca ödemelerin düzene girmesi gerekiyor. Çok emek harcandı bu sisteme ve esnafımız güvenle yatırım yaptı. İnsanların sermayesi ve emeği için bir düzenleme şart.

İkinci el otobüs piyasasına nasıl girme kararı aldınız?

Mustafa Arslan: “Sektörün Talebi Bizi Bu İşe Zorladı”

Halk otobüs sektöründe yıllarımız geçti. 2004 yılından beri bu sektör içerisindeyiz. Süreç içerisinde araç alıp kullanmaya hatta satmaya başladık. Bir şekilde esnafa destek olmaya başladık. Sağolsun sektörde bize rağbet etti. İkinci el pazarını biz geliştirdik diyebiliriz. Geçmişte yedek parça, tamir-bakım, akü, lastik alanında da işlerimiz oldu. Çevremizin de teşviki ile bu işe adım attık. Çünkü bu alanda bir eksiklik vardı ve sektörün ikinci el hem alım hem de satım ihtiyacı mevcuttu.

Bu bir ekip işi ve biz güzel organize olduk. Bu organizasyon sayesinde de sektöre bir değer kattık. Ekibimizde yabancı yok. Yaklaşık 20 yıldır birbirimizi tanıyoruz. Aynı sektörde birlikte emek harcadık. Marka patentimizi aldık. Sahibinden.com üyeliğimiz mevcut. Tüm şehirlerde alım ve satım işini yürütüyoruz. Şuana kadar ulaşmadığımız il kalmadı diyebilirim. Biz sektöre değer kattıkça sektörümüzde bize değer verdi. Gayemiz hem aracını satana hem de araç arayana en doğru ve en uygun koşullar ile değişim imkanı sağlamak. Güçlü ve çalışkan bir ekip olduk. İnanıyoruz ki dürüstlüğümüz ile daha nice başarılara ulaşacağız.

Başarının sırrı nedir?

Mustafa Kaçar: “Biz şoförlükten geldik. Hangi arabanın ekmek kazandıracağını biliriz”

Araçların ekspertizini yapıyor ve kendimize alacak gibi seçiyoruz. Beğenmediğimiz araçları asla tercih etmiyoruz. İkinci el araç seçerken; motor, şanzıman, diferansiyel, lastik ve kasasına önem veriyoruz. Bu kriterlerimizden geçer not alan araçları parkımıza çekiyoruz. Kendimizin de hatlı otobüsleri var ve zaten şoförlükten geliyoruz. Yıllardır kullandığımız bu araçların neresinde ne sorun olabileceğine hakimiz. Bu tecrübeler ile araçları seçiyor ve ona göre alım yapıyoruz. Bizden önce böyle bir operasyon yoktu, aslında bir ilki başardık. Mustafa Arslan bünyesinde kurduğumuz bu yapı ile sektöre yeni bir soluk olduk.

Sınırlarımız tüm illeri kapsıyor. Kısa zaman içerisinde; Antalya, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Balıkesir, Bursa, Karabük, Samsun, Trabzon, Malatya, Kayseri, Sivas, Yozgat, Hatay, Mersin, Şanlıurfa gibi birçok şehre araç verdik veya aldık. Bizde birer esnaf olduğumuzu unutmadan halk otobüs camiasına daima ekmek kazandırma düsturu ile hizmet sunuyoruz. En güzel araçları en iyi koşullar ile sunma gayesinde oluyoruz.

Kısa zamanda Bayileri Geçtik

Esnafın güvenini zedeleyici tek bir adım dahi atmadık, atmayız. Biz bu sektörün mensuplarıyız, güven sarsıcı tekbir olaya dahi tenezzül etmeyiz. Sadece geçen yıl 260 araç satışına imza attık. Aslında birçok bayiden daha yüksek bir satış adedi. Gayemiz bu düsturla esnafın daima öncelikli tercihi olmak.

Geçen yıl 260 otobüs satışına imza attık. Bu yıl ise şuana kadar 100 adete yaklaştık. Bu rakamlar ile bayilerden daha çok tercih edildiğimizi söyleyebiliriz. Açıkçası otobüs koltuğuna çıkmamış B ehliyetlilerden bir farkımız olmalı.

Satış Politikanızdan Bahseder Misiniz?

Yasin Özdemir: “En Güzeli En Uyguna Sunmak”

Çekirdekten yetiştik biz bu sektörde. Esnaf bir araç alırken ondan para kazanmak ister. Sıkıntısız ve sorunsuz bir şekilde aracını uzun yıllar sürmek ister. Daha yeni aldığı bir araç ile sanayide sabahlamak istemez. Bu sebeple biz otobüs tercih ederken esnafa gidecek araçları seçiyoruz. Aldıktan sonra varsa eksikleri ve gerekli bakımlarını yapıyoruz. Aldığımız çoğu araç parkımıza girmeden bakımlara gidiyor, eksikleri gideriliyor ve bize ulaşmadan satılıyor.

Yola çıktığımız günden bu yana herkese kazandırma gayesindeyiz. Hem kendimiz hem esnaf hem de sektörümüze emek sunan servis ve tedarikçilerimiz kazansın istiyoruz. Büyüklerimizin öğrettiği düstur üzere asla malın ayıbını saklamayız. Biz dost kazanmaya bakarız ticaretimizde. Zaten müşterilerimizin hemen hepsi geçmişten bu yana tanıdığımız ve güvendiğimiz kişiler. Üç kuruş uğruna bize sunulan o güvene zeval vermeyiz.

Aldığımız araçları en ince ayrıntısına kadar inceliyoruz. Eksiklerini gideriyoruz. Gerekli tüm bakımlarını sağlıyoruz. Alan kişi uzunca süre sıkıntı yaşamaksızın aracı kullanabiliyor. Ancak ola ki bir sıkıntı mevcutsa da biz buradayız. Anında müdahale ederiz. Her sattığımız aracın arkasında duruyoruz. Müşterilerimize isterseniz geri alabilir diyoruz. Bizden otobüsü alıp da telefonumuza ulaşamamak gibi bir sorun asla kimse yaşayamaz. Zaten biz sektördeyiz, geçmişte olduğu gibi hep var olacağız.

Muharrem Bey bu hikaye nasıl başladı?

İlk olarak 2014 yılında A-280 kodlu halk otobüsünü alarak sektöre adım attık. Ahmet kardeşimizle de o dönemde iletişimimiz başladı. Süreç içerisinde sektörü tanıdık, mensuplarının ne kadar cefakar ve özverili olduklarını gördük. Sektöre bir gönül bağımız oldu. Bu tanıma ile beraber yatırımlarımızı da halk otobüsüne yönlendirdik ve bugünlere ulaştık.

Sektörün durumunu nasıl görüyorsunuz?

Özellikle çalışanlarımızın koşulları çok ağır. Çalışma koşullarından maaşlarına kadar baktığımızda aslında çok daha fazlasını hak eden bir emeği sundukları aşikar. Lakin sektörün mali açıdan sıkıntıları da aşikar. Hele ki pandemi gibi bir süreç yaşandı. Her sektöre yaşattığından daha vahim zararlar ile karşı karşıya kalındı. Ancak ÖTİS denilen yeni sistem ile krizi teğet geçti diyebiliriz. Lakin ÖTİS’in de yaşattığı tabi ki sıkıntılar mevcut esnaf üzerinde.

Yaşanan enflasyon ile güzel görünen hak edişler değerini kaybetme riski ile karşı karşıya. Her şeyin fiyatı 3 kat artıyor. Bu sebeple rakamların biraz daha iyileştirilmesi gerekir diye düşünüyorum. Koşulların biraz daha düzelmesi ile sektör hak ettiği değere ulaşacaktır.

Hat Bedelleri Yükselmeli ve Yükselecektir

Şuan bence hat bedelleri ucuz hem de fazlasıyla. Geçmişle kıyaslandığında ulaşabileceği seviye daha kolay okunuyor. Şuan sektöre giriş için fırsat dönemi denilebilir. Bunu fark edenlerin de sektöre şuan yatırımları olduğunu görüyoruz. Zaten toplu ulaşım şehirlerin vazgeçilmez ihtiyacı. Dönemsel olarak fiyat tarifeleri ve maliyet yükselmelerinden kaynaklı sıkıntılar yaşansa da, sonrasında hak ettiği seviyeye ulaşır.

Neden halk otobüsü yatırımına bu kadar meraklı oldunuz?

Aslında bizim iş kolumuz kuyumculuk. İki işletmede birbirinden çok farklı dinamiklere sahip. Kuyumculuk denilince kulağa hoş geliyor ama çok zor bir meslek, özellikle bağlayıcılık yönünden ve risk ortamı çok yüksek. Gece dahi rahat uyuyamıyoruz. Pandemiyi es geçersek halk otobüslerinde ise en büyük avantaj garanti yatırım oluşu. Yatırım rakamı belli, ortalama getirisi de belli. Riskleri birçok işletmeye göre daha kabul edilebilir seviyede.

Halk otobüslerinde alım satım da yapıyoruz. Araç satmak değil gayemiz, bizim alanımız hat. Onu da sağ olsun Ahmet kardeşimizle yapıyoruz. Bunu yaparken de sektör dışından isimlere ulaşıyoruz. Halk otobüslerini farklı mecralara açıyoruz. Yeni yatırımları sektöre kazandırıyoruz. Bu sayede sektör içindeki kısır döngüyü kırdık. Yaptığımız tanıtım ile sektöre yeni sermaye akışı başladı ve araç değerlerinin yükselmesine katkı sağladık. Gayemiz bu araçların hak ettiği değere ulaşmasıdır.

Her mecrada halk otobüs sektörünü tanıtıyoruz. Çevremizden insanlara bu yatırımı öneriyoruz. Bizim asıl iş kolumuz kuyumculuk, lakin orada kazandığımızı bu sektörde değerlendiriyor ve güvence altına alıyoruz. Çevremizdeki yatırım sahiplerine de bu yolu öneriyoruz. Ödeme konusunda bir tık gecikme olsa da garanti bir ödemeye sahip.

Ahmet Bey hat fiyatları sizce ne zaman tırmanışa geçecektir?

Sektörü Hak Ettiği Hedefe Taşıyacağız

2014 yılından bu yana hat alım satımı konusunda bir mesai harcıyoruz. Sektöre daima yeni isimler kazandırma düsturu ile araç değerlerini hak ettiği seviyeye ulaştırıyoruz. Lakin son dönemde yaşanan enflasyon ile her yatırımın değeri anormal artış gösterdi. Bu artışa maalesef otobüsler yetişemedi. Tabi bunun birçok sebebi var. En önemlisi de yaşanan pandeminin toplu ulaşımı çok önemli oranda zedelemesi oldu. Bununla beraber akaryakıt ve araç fiyatlarında ki enflasyonda işletme giderlerini çok hızlı yükseltti.

Yaşanan tüm bu olumsuzluklar fiyat yükselmesini öteledi. Ancak geçmiş tecrübelerimize de baktığımızda hep benzer tablolar yaşanmıştır. Tüm yatırım araçları yükselir ondan sonra halk otobüsleri bir anda değerlenmeye başlar. Örneğin İstanbul’da şuan ÖTİS denilen yeni bir çalışma süreci uygulanıyor. Bu sistemin tam işlevsel hale gelmesi bile hat bedellerini katlayacaktır. Halen plaka beklentisi gerçekleşmedi. Bununla beraber bir ismimiz olacak ve tabi ki hatlara bir talebi de sağlayacaktır. Yine ödemelerin düzene girmesi yatırımları güçlendirecektir.

Şuan bir fırsat süreci olarak görüyorum. Her yatırımın anormal değerlemesi gibi halk otobüs hatları da yakın zamanda benzer şekilde hak ettiği seviyeye erişecektir.

Sektör dışında çok talep var mı?

Adresimiz Aykar Kuyumculuk

Muharrem ve Gürkan Ayık ile Aykar Kuyumculuk bünyesinde yıllardır hat alım satımı konusunda önemli bir mesai harcıyoruz. Gayemiz, sektörümüzü daha iyi yerlere taşıma ve bu uğurda yeni yatırımcılar ile halk otobüslerini buluşturmak. Yeni mecralarda sektörümüzü anlatıyor, onların da talep eder hale gelmesine imkan sağlıyoruz. Sektörün kısır bir sermayeye sıkışmasına bu süreç boyunca izin vermedik. Verdiğimiz bu emek ile sektörümüz önemli bir rağbet gördü. Şuanda da kısıtlı da olsa bir giriş var.

Süreci fırsat olarak görenler şimdiden yatırım yapmaktalar. Daha önce saydığım sorunların da adım adım çözülmesi ile fiyatları yukarı yönlü ilerleyişine hep birlikte şahit olacağız. Özellikle önümüzdeki yıl sözleşmede yapılacak yeni düzenlemeler ile hayal edilmez derecede sektörümüze talep başlayacaktır. Bugünden alanlar inanıyorum ki ileride çok mutlu olacaklar.

Müşterilerimizi Aykar Kuyumculuk adresimizde ağırlıyoruz. Akıllarına takılan tüm soruları burada yanıtlamak isteriz. Hiçbir şey olmasa yeni bir insan tanırız ki bizim için en değerlisi de budur. Sektörümüzü merak eden, yatırım yapmak isteyenleri her zaman bekleriz.

20 yılı aşkın süredir akıllı ulaşım sistemleri alanında hayatı kolaylaştıran teknolojiler üretiyoruz. Patentli yazılım ve donanım teknolojilerimiz ile sektörümüze elektronik ücret toplama, araç takip, yolcu bilgilendirme ve araç içi kamera sistemleri çözümleri sunuyoruz. Elektronik ücret toplama sisteminin Türkiye’de ve Dünya’da bilinen öncü şirketlerinden biriyiz. Ücret toplama sistemimizde akıllı seyahat kartlarının yanı sıra temassız banka ve kredi kartlarını, NFC ve QR kod teknolojileri de ödeme yöntemi olarak kullanabiliyoruz. Araçların telemetri verilerini okuyabiliyoruz ve motor, yakıt tüketimi, sıcaklık gibi bilgilerini anlık olarak takip edebiliyoruz. Topladığımız tüm verileri tek bir platform ile kullanıcılarımıza sunuyoruz.

-Kentkart’ın yurt dışında hayata geçirdiği projelerden bahseder misiniz?

Dünyada 15 ülkede Kentkart teknolojisi kullanılıyor. Sırbistan, Ukrayna, Güney Afrika, Ürdün, Katar ve Pakistan’da yerel iştiraklerimiz bulunuyor. Ayrıca İspanya, Macaristan, Polonya, Suudi Arabistan gibi birçok ülkede teknolojilerimiz bir fiil kullanılıyor. Donanım ve yazılımı kendi bünyemizde ürettiğimiz için şehre özel çözümler geliştirebiliyoruz. Üretici olmamız satış sonrası hizmet kalitemizi arttırıyor. Bizi hem yurt içinde hem yurt dışında tercih edilen bir firma haline getiriyor.

-Akıllı kent ulaşımında hayata geçirdiğiniz mobil uygulamaya geçiş süreciniz nasıl oldu, kullanım oranı konusunda neler söylersiniz?

Mobil uygulama çözümlerine çok önem veriyoruz. Mobil uygulamamız ile yolcular mobil veya fiziksel kartlarına online yükleme yapıp bakiyelerini görüntüleyebiliyor. En yakın durak ve dolum noktası bilgilerine ulaşabiliyorlar. Yaklaşan otobüsleri, hat ve güzergah bilgilerini görüntüleyebiliyor. 2012 yılından beri NFC teknolojisini ücret toplama sistemimizde kullanıyoruz. 2021 itibariyle mobil kart ve QR kod teknolojilerini ödeme yöntemi olarak kullanmaya başladık. Her iki teknolojiyi de Türkiye’de kullanan ilk firmayız. Hizmet verdiğimiz şehirlerde çok olumlu geri bildiriler alıyoruz. Türkiye’de bir buçuk milyon Dünya’da dört milyonu geçen aktif mobil uygulama kullanıcımız var.

-Son olarak eklemek istedikleriniz nelerdir?

Mobil kart ve QR teknolojisinin yeni bir dönemin başlangıcı olacağını belirtmek istiyorum. Kart tabanlı sistemler artık geçmişte kalacak. Nasıl video ve müzik kasetlerinin yerini internet tabanlı platformlar aldıysa ulaşım kartlarının yerini mobil teknolojiler alacak. Mobil kart ile yolcular fiziksel bir karta ihtiyaç duymadan mobil uygulama üzerinden QR kod ile özgürce seyahat edebiliyor. Öğrenci, öğretmen gibi indirimli kullanıcılar mobil kartlarını indirimli olarak kullanabiliyor. Kart taşıma ihtiyacını ortadan kaldıran mobil kart, kart basım, üretim ve kullanım sonrası oluşan çevre kirliliğini de ortadan kaldırıyor.

• Mercedes Benz Türk olarak yıllardır halk otobüs satışını firmanız kendisi yürütmekteydi. Son aldığımız bilgiye göre yeni dönemde bayi üzerinden satışa başlanılacak. Bu politika değişikliğine neden gidildi?

Bizim Mercedes-Benz Türk olarak Türkiye’de çok köklü ve yaygın bir bayi ağımız var. Kuruluşumuzdan beri, 50 yılın üzerinde bir süredir ürünlerimiz güçlü bayi teşkilatımız tarafından nihai müşterilerimize satılıyor. Bu yapının organizasyonumuza dinamizm ve esneklik getirdiğine, müşterilerimize daha yakın olup ihtiyaçlarına daha iyi ve hızlı şekilde cevap verebilmeyi sağladığına inanıyoruz. Bireysel sıfır şehir içi otobüs satışlarının yoğunlaştığı 2000’li yıllara kadar şehir içi otobüsler çok büyük bir oranda kamu kuruluşlarına satılmaktaydı. Genelde ihaleler üzerinden yapılan kamu satışları tüm ürün gruplarımızda bugün de direkt Mercedes-Benz Türk tarafından yapılmaktadır. Hâlihazırda kurulu bir ekip olan kamu satış grubumuz pazar ve ürün uzmanlığı sinerjisinden de yararlanmak amaçlı bu yıla kadar bireysel satışları da sürdürdü.

Türkiye genelinde 12 metre halk otobüsü kullanan tekil potansiyel müşteri sayısı 3.000’in üzerinde. Son 3 yılı saymazsak uzun dönem ortalamasına bakıldığı zaman toplam bireysel pazarın 400 adet civarında olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla oldukça geniş bir müşteri kitlesi ile yüksek satış adetlerine ulaşan özel halk otobüsleri satışları için de diğer ürün gruplarımızda olduğu gibi bir perakende satış organizasyonu kurulması gerekliliği ortaya çıkıyor.1 Ağustos 2021 tarihi itibarıyla 2018 yılından beri yetkili servisimiz olan Ulaşım Motorlu Araçlar’ın şehir içi satış bayimiz olarak faaliyetine başladığını buradan da duyurmuş olalım.

Bayi üzerinden satışlarınız nasıl olacaktır? Ne gibi yeni imkân ve fırsatlar müşterilere sunulacak? BusStore desteği olacak mı?

Yeni bayimiz ile müşterilerimize her zamankinden daha yakın ve ulaşılabilir olacağız. Değişen şartlara bağlı olarak müşterilerimizin ihtiyaçlarını daha kısa sürede tespit edip, daha hızlı tepki süreleri ile bu ihtiyaçlara cevap verebilmeyi hedefliyoruz. Şehir içi otobüse özel, Mercedes-Benz Türk satış ekibi yanı sıra bir uzmanlık merkezi daha kurmuş oluyoruz. Bayimiz perakendeye yönelik yapısı ile müşterilerimizin her türlü ihtiyaçlarına daha hızlı ve esnek çözümler sağlayacaktır. Mercedes-Benz Finansal Hizmetler ile finans,BusStore ile takas desteğimiz yeni kampanyalarla önümüzdeki günlerde artarak devam edecek.

Ürünlerimiz Uzun Vadede En Ekonomik Araçlardır

• Pandemi sebebiyle değişimlerin yavaşlaması filoların yaş ortalamasını yükseltmiş durumda. Önümüzdeki yıl zorunlu değişimlerde dâhil olmak üzere önemli bir yenileme süreci beklenmekte. Mercedes olarak bu süreçte hedefleriniz nelerdir?

Pandemive ekonomik koşullar nedeniyle özellikle son 3 yılda pazar çok düşük adetlerde gerçekleşti ve ciddi bir talep birikimi oluştu. Ekonomik toparlanma ile birlikte, gerek kamu gerekse halk otobüsü tarafında satış adetlerinin giderek artan bir trendde gerçekleşmesini bekliyoruz. Mercedes-Benz Türk olarak biz de bu doğrultuda özellikle halk otobüsü satışlarında son 2 yılda elde ettiğimiz pazar payını korumayı ve satın alma kararını uzun dönemli ekonomik rasyonellik çerçevesinde veren bu segmentte kalıcı liderliği hedefliyoruz. Müşterilerimize sadece bir otobüs satmanın ötesinde 2. El değeri, satış sonrası hizmetler, düşük işletme maliyetlerini içeren bir değerler bütünü sunma gayretindeyiz. 

• 2021 yılında daha çok kamu satışları ağırlık gösterdi. Sizlerin de CNG yakıtlı araçlarınız Ankara ihalesinde başarı sağladı. Kamu ihalelerinde Mercedes adını yeni dönemde daha çok görebilecek miyiz?

Bizim iddiamız araçlarımızın, satın alırken en ucuz olmamakla birlikte uzun dönemde en yüksek faydayı sağladığı ve en ekonomik olduğu yönünde. 4734 sayılı kamu ihale kanunu ise minimum teknik şartları sağlayan en düşük fiyatlı ürünün alınmasını gerektiriyor. Dolayısıyla ihalelerdeki şansımız göreceli olarak düşük.

Ankara Belediyesi en son 2012 yılında 180 adet dizel körüklü Conecto otobüslerimizi filosuna katmıştı. 9 yıl sonra başkentimizin otobüslerini teslim edecek olmamızın gururunu tekrar yaşıyoruz. EBRD (Avrupa Kalkınma Bankası) tarafından finanse edilen ihale, sosyal misyonu olan bu finans kuruluşunun ihale kuralları kapsamında yapıldı. Uzun dönemli toplam sahip olma maliyetini esas alan değerlendirme sonucu ihaleyi biz kazandık. İhalelerin benzer kriterlerle yapılması halinde iddiamız ve şansımız artacaktır. Bu şekilde otobüs üreticileri sadece en ucuz ürünü üretmek yerine; daha fazla yüksek teknoloji geliştirmeye, uzun dönemli dayanıklı ve ekonomik, çevreci araçlar üretmeye teşvik edilmiş olacaktır.

• İstanbul’da Metrobüs ihalesine teşekkür mektubu göndermeniz çok konuşuldu. Dünyanın her yerinde İstanbul’daki Metrobüs araçlarının sahadaki başarısını örnek gösteriyordunuz. Mevcut çalışan araçların hepsi sizin markanızken artık başka markalarda faaliyet gösterecek. Neden teklif sunulmadı tarafınızdan? Mercedes kalitesini daha iyi ölçmek için mi?

İETT bizim en büyük müşterilerimizden birisidir ve bizim için daima birinci derecede önemlidir. Evet; Metrobüs hattı Mercedes marka araçlarla kurulmuştur ve bugüne kadar Mercedes marka araçlarla gelmiştir. Neredeyse 15 yaşına gelmiş, 2.000.000 km’ye yaklaşmış, durmaksızın zor şartlarda çalışan araçlar yorgun olmalarına rağmen hala yüzde 90 üzerinde servis dereceleriyle hizmet vermektedir. Biz tabii ki sadece kendi kalitemize odaklanıyoruz. İstanbul halkını yepyeni, teknoloji harikası, benzersiz güvenlik ve konfor özelliklerine sahip modern otobüslerimizle buluşturmayı ve destansı Metrobüs hikâyemize devam etmeyi çok isterdik. İhale takvimi, finansal koşullar ve üretim kapasitesi gibi faktörlerin değerlendirilmesi sonucu ihaleye teşekkür mektubu verilmesi kararlaştırılmıştır. Yeni otobüslerin İETT’ye ve İstanbul halkına hayırlı olmasını dileriz.

• 2019’da sizinle yaptığımız röportajda “Metrobüs’e Kalite ve Tecrübemiz ile Talibiz” demiştiniz. Önümüzdeki yıl muhtemel ikinci ihalede Mercedes’i görebilecek miyiz?

Şüphesiz araçlarımız bu hattaki performansı ile kalitesini ispat etmiştir. Bundan sonraki muhtemel ihaleleri dikkatle takip etmeye devam edeceğiz. Kazanmak için her türlü çabayı da göstereceğiz.

Yeni Sistem Conecto’nun Ekonomikliğini Daha Net Ortaya Çıkaracaktır

• İstanbul’daki halk otobüslerinde maliyet odaklı yeni bir çalışma sistemi uygulanıyor. Araç yenilemeyi düşünen esnaflar için yapılacak kampanyalarda bu sistemin koşullarına uyumlu bir çalışma düşünüyor musunuz?

Yeni çalışma sisteminde 2 odak noktası var. Gelirin arttırılması ve maliyetlerin azaltılması. Gelirin azami seviyede olması için, İETT’nin atadığı tüm günlerde, tüm seferlerin gerçekleştirilmesi ve aracın mümkün olduğu kadar fazla km yapması gerekiyor. Düşük yakıt tüketimi ve bakım onarım maliyetleri de esnafın cebinde kalacak tutarı belirleyecek.

İstanbul genelinde esnek saatlerde veya 24 saat çalışan servislerimiz, acil 24 saat ekiplerimiz ve yedek parça stokumuzla, göreceli az arıza yapan araçlarımızı azami seviyede seferde tutmak için tüm hazırlıklarımızı tamamladık. Yakıt tüketimindeki avantajımız esnaf tarafından çok iyi anlaşıldı. Araçlarımızın uzun dönemli ekonomikliği yeni sistemde çok daha net olarak ortaya çıkacaktır.

Belli yaş sınırlamalarına gelmiş araçlara özel, takas ve ödenebilir taksitler içeren avantajlı finans kampanyalarımız olacak.

• 2022 yılı planlamasında yurtiçi Conecto üretimine ayrılan pay nedir?

Toplam üretimimizin yüzde 5’inin biraz üzerinde olmasını bekliyoruz. Yurt dışından gelecek siparişlere ve 2022 üretim yoğunluğuna bağlı olarak bu oran değişecektir. Pazar dinamiklerine göre her zaman yıl içinde değişiklikler olabiliyor.

• “Sıfır Gibi Motor” hizmetinize şehiriçi otobüsler de dâhil edildi. Kapsamı Euro 6 öncesini de kapsayacak şekilde genişletilebilecek mi? Uygulama ve maliyeti hakkında bilgi verebilir misiniz?

Müşterilerimize güvenli, garantili ve ekonomik onarım çözümleri sunmak amacıyla 2017 yılında devreye aldığımız ‘Sıfır Gibi Motor’ hizmetimizi ilk aşamada Euro 5 motorlara sahip olan Mercedes-Benz kamyon ve otobüs müşterilerimize sunuyorduk. Müşterilerimizin ihtiyaç ve isteklerine yönelik hizmetlerimizi ve tesislerimizi sürekli yeniliyoruz. Bu doğrultuda 2019 yılı itibarıyla yenilediğimiz hizmetlerimizle kamyon ve otobüslerimizdeki Euro 6 motorlarda da bu uygulamamızı sunmaya başlamıştık. Müşterilerimizden aldığımız olumlu geri bildirimler doğrultusunda cazip koşullarda verdiğimiz bu hizmetimizi daha da genişleterek 2020 yılında Euro 6 motorlara sahip şehir içi otobüsler için de devreye aldık. Bu konuda özel eğitim almış ekibiyle Almanya’dan sonra dünyadaki ilk motor yenileme merkezi olma özelliği taşıyan Teknik Uzmanlık Merkezi ile sunduğumuz bu hizmetimizi önümüzdeki yıllarda daha da geliştirmeyi planlıyoruz. Güncel fiyatlar ile ilgili yetkili servislerimiz detaylı bilgi verebilir.

Avrupa’da Elektrikli Otobüs Sayımız 1.000’e Yaklaştı

• Elektrikli otobüslerinize kamuflajlı olarak denk geliyoruz İstanbul’da. Ayrıca eCitaro’yu da yakın zamanda tanıtmıştınız. Elektrikli de durum nedir? Yakın zamanda saha da uygun koşullarla görebilecek miyiz?

Mercedes-Benz olarak elektrikli şehir otobüsü alanında eCitaro modelini sunuyoruz. Emisyonsuz ve sessiz bir sürüş sunan, tamamen elektrikli Mercedes-Benz eCitaro’nun dünya tanıtımı 2018 yılının sonbaharında Uluslararası Ticari Araç Fuarı’nda yapılmıştı. eCitaro’nun AR-GE faaliyetleri Mercedes-Benz Türk AR-GE Merkezi tarafından yürütüldü. Mevcut güncellemeler ve iyileştirmeler de halen Türkiye’de yapılıyor. EvoBus bünyesinde projesi devam eden tüm otobüs modelleri önce Türkiye yollarına çıkıyor. Kış mevsiminde İskandinavya, yaz mevsiminde ise Orta Doğu iklim şartlarını tecrübe edebileceğimiz ülkemiz sürekli yol testleri için bulunmaz bir coğrafya.

Mercedes-Benz eCitaro’nun ilk teslimatı 18 Kasım 2019 tarihinde 56 adet olarak Almanya’nın Wiesbaden kentine yapıldı. O tarihten bu yana; Hamburg, Berlin, Mannheim ve Heidelberg gibi kentlerin yollarında ve çeşitli Avrupa şehirlerinde toplam 1.000 adede yakın eCitaro kullanılıyor. Mayıs 2020’den itibaren seri üretim programına alınan Körüklü eCitaro ile beraber de yeni siparişler alınmaya devam ediyor.

Tıpkı CNG’li otobüslerde olduğu gibi elektrikli otobüsler için de büyük filolar söz konusu olduğunda önemli altyapı yatırımlarının gerçekleşmesi gerekiyor. Elektrikli araçlar geçişin benimsenmesi  belediyelerle birlikte ilgili enerji sağlayıcı kurumların ortak yapılacak alt yapı yatırımları ile mümkün olabilir.

Ülkemizde 2019 yılı itibarıyla 1.000 adete yakın şarj istasyonu bulunuyor. Bunların yaklaşık yüzde 85’i alternatif akım, yüzde 15’i ise doğru akım. Şarj istasyonlarının 2025 yılında toplamda 10.000 adede ulaşması hedefleniyor. AB’de ise mevcut olarak toplam şarj istasyonu sayısı 170.000 adet, bunların yüzde 95’i alternatif akım. Özellikle otobüs gibi büyük batarya kullanan araçlar için doğru akım sunan şarj istasyonu yatırımlarının yapılması gerekli ancak gerekli altyapı yatırımları yapıldıktan ve yaygınlaştırıldıktan sonra elektrikli şehir içi otobüslerini bizim yollarımızda da daha sık görmeye başlayabileceğiz.

Sektörün ayakta kalabilmesi için acilen tedbirlere ihtiyaç duyulduğunu belirten Tüm Özel Halk Otobüsleri Birliği (TÖHOB) Başkanı Ercan Soydaş, "Salgının başından beri kendi imkanları ve kısmen belediyelerden aldıkları desteklerle toplu taşıma hizmetini sürdüren esnafımızın, acil tedbir alınmaz ise iflasları kaçınılmazdır. Bu şekilde ayakta kalamayız. Sektörümüzün ve çalışanlarımızın mesleğini, tek geçim kaynağı olan otobüslerini kaybetmemeleri için alınması gereken acil tedbirlere ihtiyaç vardır. Taleplerimizin dikkate alınması, yüz binlerce insanın geçim kaynağı olan büyük bir sektörün yok olmasını engelleyecektir. Durum gerçekten vahimdir.

Kamu hizmeti yapan özel halk otobüsleri hizmeti aksatmamak için borçlanarak, elinde avucunda ne varsa satarak bugünlere gelmiştir. Artık sözün bittiği ve kelimelerle anlatılamayacak derecede zor durumda olan esnafımızın, Devletimizin desteğine ve yapacağı düzenlemelere acil ihtiyacı vardır. Sayın Cumhurbaşkanımızın sektörümüzün yok olmasına müsaade etmeyeceğini umut ediyor saygılar sunuyoruz." dedi.

Soydaş'ın açıklamasında sektörün geleceği adına alınması gereken tedbirler şu şekilde sıralandı:

• 7144 sayılı kanunun 14. maddesi, 5393 sayılı kanuna tabi belediyeleri, oda, dernek ve şirket bünyesinde faaliyet gösteren esnafımızı da kapsayacak şekilde acilen yeniden düzenlenmelidir.
• Ücretsiz hizmet yaptırılan tek özel sektör olan özel halk otobüsü işleticileri sadece yolcu gelirine dayalı çalıştıklarından günlük yüzde otuzlara ulaşan ücretsiz taşıma nedeniyle zor durumdadır. İstisnalar hariç (şehit yakınlarımız, gazilerimlz, güvenlik güçlerimiz) diğer tüm ücretsiz binişlere, biniş başına Türkiye genelini kapsayacak sabit bir fiyat belirlenerek elektronik ücret toplama sistemi verilerine göre esnafımıza ilgili bakanlıklar tarafından ödenmesi ya da yine elektronik ücret toplama sistemi verilerine göre aylık gelir desteğinin ücretsiz taşımayı karşılayacak şekilde arttırılması, ikisi de olmuyorsa yapılan gelir desteği ödemesi kadar ücretsiz taşıma yapılmasının sağlanması gereklidir.
• Toplu taşımada kullanılan akaryakıtta ÖTV ve KDV indirimi uygulanmalıdır.
• Vergi, SGK, Bağ-Kur primleri salgın bitene kadar Devlet tarafından karşılanmalıdır.
• Kamu ve özel bankalara olan tüm kredi borçları faizsiz ertelenmelidir.
• Kısa çalışma ödeneğinin kapsamının genişletilerek, salgın bitene kadar süresi uzatılmalıdır.
• Yeni araç alımlarında KDV muafiyeti getirilmelidir.

Teklif Bizim Değil!

Halk otobüsleri bizim meslek alanımız içinde meslektaşlarımız. Hiçbir şekilde onları hedef alan bir açıklamanın tarafı olmam. Biz İETT’nin böyle bir çalışma içerisinde olduğunu gördük. Özellikle pandemi sürecinde yaşanan ulaşım sorunlarından dolayı. Bu sebeple İETT ilk olarak TÜRSAB ile bir görüşme gerçekleştiriyor. Sonrasında ile İETT Genel Müdür Yardımcısı Hamdi Alper Kolukısa beni çağırdı. Görüşmede bana 82 hatlık bir liste verdi. Bu listeyi de ben hazırlamadım, İETT verdi bir test çalışması yapılabilir mi diye.

Karar vermeden önce Meclis Başkanlığı yürüttüğünüz paydaşlara danıştınız mı?

Görüşmeye fırsat bulamadan haberler çıkmaya başladı. Zaten bu yapılan bir ön görüşmeydi. Daha şehirlerarası otobüsçülere bir talep toplama teklifi sunulmadı. İETT ile iyi niyet çerçevesinde bir ön görüşme yaptık ve tekliflerini aldık. Olay bundan ibarettir. Yoksa halk otobüsçüler ve minibüsçülerin rızası alınmadan bu işe giremeyiz. Onların mağduriyetleri giderilirse biz bu işi yapabiliriz. İETT tarafından halk otobüslerinin km bazlı hakediş sistemine geçecekleri bilgisi verilmişti. Biz tarafların masaya oturması gerektiğini söyledik. Ayrıca köklü çözümün kademeli mesai olduğunu söyledik ve biz bunu teklif ettik.

Yani siz uzun yol otobüsleri yerine kademeli mesai uygulayın dediniz, doğru mu anlıyorum?

Kademeli Mesai Sulandırılıyor

Her şeyden bir hayır doğar. Bize sunulan bu teklife karşılık biz çözümün kademeli mesai ile olacağını söyledik. Çünkü kademeli mesai kapasitenin verimli kullanımını sağlayacaktır. Kaldı ki şehirlerarası otobüsçü de şehiriçinde çalışmaya çok rıza göstermez. Bu sebeple çözüm kademeli mesaidir.

Ancak kademeli mesai uygulamasında sulandırma var. Uygulamanın 6.30, 7.00 ve 8.30 olarak düzenlenmesi gerekirdi bana göre. Çünkü mesailer arası 1 buçuk saat olarak uygulanması kapasitenin verimli kullanımına imkan sağlar. Yani bir servis aracı sabah 2 iş yapabilir aralığa kavuşmalıdır. Ayrıca bu yapı iş verimliliğini de artıracaktır. Sabah 6.30 ‘da iş başı yapıp 15.30’da mesaisi biten bir çalışan kalan vaktinde devlet dairelerinde ki işlerini yapabilecektir. Bu sayede işten ek izinler alınması da engellenecektir.

Biz şehiriçinde yolcu taşıma amacında değiliz. İETT’nin talebi doğrultusunda önümüz kış, yolcuların duraklarda kalmaması adına ve tüm tarafların kabul etmesi ile bu hizmeti verebileceğimizi söyledik. Kimsenin mağdur olmayacağı bir yol ile bu desteği sunabilirdik. Ancak kademeli mesainin doğru uygulanması ile bu durumlara ihtiyaç kalmayacaktır.

Mustafa Yıldırım’ın şehiriçi ulaşımdan pay alma derdi olduğu her zaman konuşuluyor. Son çıkışınız bu algıyı da destekledi. Ne söylemek istersiniz?

Halk otobüsçüleri hep kendilerine yontmasınlar. O konu turizm taşımacılığı ile alakalı. Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi ile noktasal taşımacılık turizmci esnaflarımızın hakkı. Bu hak dünyanın hiçbir yerinde Büyükşehir izni ile yürütülmüyor. Fakat İstanbul’da bu taşımacılık için Büyükşehir’den izin almanız lazım. Yunanistan’dan gelen turizm arabası Taksim’e girmek için güzergah belgesi mi alıyor? Bu taşımacılığın halk otobüsü veya minibüs ile alakası yok. Havalimanından gelen turist kafilesini otele taşımak için turizm araçlarımız hizmet vermeli.

Taksicilik yapmayacağını nasıl garanti edeceksiniz?

Birileri yanlış yapıyor diye hak sahiplerinin haklarını gasp etmek doğru değil. Devletin, polisin görevi nedir, yakalamak! Gizli denetçi koyalım, suiistimal edenler yakalansın. Turizmciye en büyük zararı Uberciler verdi. Bizim gayemiz turizm taşımacılığı yapmak.

Avrupa’da Taksi Plakası Zaten Yok!

Bir protokol insanı lüks araçla seyahat etmek ister. Bu şehirde buna da ihtiyaç var. Ben İmamoğlu’na da yazdım. İstanbul’a 5000 Vito dağıtın. Çünkü taksi sayısını 17bin ile sınırlı tutarsanız, 17 bin de korsan çıkıyor. Ama burada plaka sayısı 17 bin ile sınırlı kalmış.

Bakın Avrupa’da böyle bir şey yok. bir Avrupa ziyaretimde havalimanından taksiye bindik. Şoföre sordum senin sıfatın nedir diye. Şoför Türk’tü, uzunca sohbet ettik. Devlete müracat edip bir GSM hattı aldım dedi. Bu hat sayesinde Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları takip ediyor. Tekeri döndükçe de vergisini ödüyor. Orada taksi yok, taksicilik bir meslek değil.

Bizde ise taksiye baktığında taksi lobileri var. Yeni Nesil Taksiciler Derneği Başkanı aklı başında bir çocuk. Kısacası Uber’i yapanlar turizmciler değil, onlar.

Bakın Türkiye Ortadoğu turizmine yöneldi. Gelen turistler aile boyu seyahat etmek istiyor. Bu da lüks taşımacılığı ihtiyaç haline getiriyor.

TÜRSAB Ne Belgesi Verecek!

Turizm taşımacıları Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen belge ile yolcu taşımaktalar. Ulaştırma Bakanlığı’nın verdiği belge işe yaramayacaksa niye veriliyor. Taşımacı TÜRSAB’dan neden belge almak zorunda? Sen kimsin ki taşımacıya belge veriyorsun? Sen seyahat acentesisin ulaştırma ayrı bir iş. Ben TÜRSAB’a niye para vereyim? Hangi hakla beni denetliyor? Beni denetlemesi gereken polistir.

Bizim orada yapmamız gereken şey ise 6 saat öncesinden UETS’ye kayıt girmektir.  Turizm aracı yola bağımlı olamaz, her tarafa gider. Paris’in meydanına tur götürüyorsun da neden geldin diyen yok. Ama Türkiye’de turizm taşımacılığı yapan insanlara bu kısıtlama yapılıyor.

UBER’den sonra TUBER mi geliyor? Esnaf bunu merak ediyor.

Turizm taşımacısı Uber’den çok çekti. Bizim öyle olayımız yok. Taksicinin işini taksici yapsın. Bunu istismar edip havaalanında taksici gibi çalışan yüzlerce kişi var. Onlarla bende mücadeleye hazırım. İhbar edelim, polisler yakalasın. Alo ihbar sistemini getirin, korsan çalışanlar yakalansın.

Ben 15 gün 1 ay İstanbul’da kalacaksam bir tur firması ile anlaşırım. Sabah evimden alır, lokantaya götürür, halıcıya gidip alışverişimi yaparım. Bu turizm taşımacılığıdır. Bunların sertifikaları yeterli mi derseniz bakılır. Bence turizm taşımacılığı yapan biri İngilizce bilmesi lazım ve İstanbul coğrafyasına hakim olmalı.

MUSTAFA YILDIRIM'IN TELEVİZYONDA Kİ AÇIKLAMA VİDEOSU

Çünkü Değişime İhtiyacımız Var

Başta İstanbul olmak üzere tüm illerde halk otobüs esnafları mevcut hakediş sistemlerinden şikayetçi. Çünkü gelirlerin giderleri karşılayamaz noktaya gelindiği bir süreç yaşıyoruz. Sadece Pandemi sürecinde değil, öncesi de iyi sayılmazdı. Toplu ulaşım üzerinden siyasi rant talepleri ile yolcu gelirleri erimiştir. Esnaf her gün yeni ücretsiz ve indirimli kartlar ile karşılaşmakta ve geleceğinden endişe duymaktadır.

Siyasilerin kararları ile gelirlerimiz mevcut sistemde güvence altına alınamıyor. Bu sebeple alınacak kararlardan gelirlerimizi koruyucu bir model geliştirmek zorundayız. Bu hem esnafımız hem de İstanbullu için gerekli.

Sürdürülebilir ulaşım için toplu ulaşımın gelir gider dengesi doğru noktada güvence altına alınmalıdır. İşte bu sebeple yeni bir sisteme ihtiyaç duyduk. Böyle bir sisteme geçiş için de talepte bulunan bizler olduk. Çünkü dünya değişiyor, toplu ulaşım modları da yeniden şekilleniyor. Bizler ana ulaşım aracı iken, bu misyonu raylı sistemlere kaptırdık. Belki gelecekte başka ulaşım araçları da olacak. Bu sebeple bize düşen yarını bugünden inşa etmektir.

İETT ve Büyükşehir Talebinize Nasıl Yaklaştı?

Geçmiş dönemlerde de benzer taleplerimiz olmuştu. Hatta idare de talep etmişti. Fakat o dönemde bizimle ortak bir masa kurarak, fikirlerimizi alıp bir sistem kurmak gibi yaklaşım göremedik. Bu sebeple de yeni bir sistem kurma imkanı bulunamadı.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gelişi ile kurumlarda değişim kendini gerçekten hissettirdi. Özellikle Yeni Sistem fikri ile bize öncü olan Genel Müdür Yardımcımız Hamdi Alper Kolukısa ile yaklaşık 1 yıldır sayısız toplantı düzenledik. Kurulan ortak masa çerçevesinde bize özgü bir sistem inşa ettik. Yeri geldi aylarca 1 madde üzerinde konuştuk, tartıştık. Hukuki zemininden saha yönetimine kadar her konuda fikirlerimizi sunduk. Çok kapsamlı bir çalışma yapıldı. Bu çalışmaya şirket başkanlarımız ve müdürlerimiz daima katılım gösterdi. Bazı toplantılara biz yöneticiler de katıldık. Büyük bir koordinasyon sergilendi.

Şirketlerimiz de güzel bir dayanışma ortaya koydu. Daha netleşmemiş görüşmeler üzerinden provokasyon yapanlara rağmen asla yılmadık. Pandemi sürecine rağmen tüm yönetimler büyük bir özveri sergiledi. Burada gerçekten çok büyük bir emek var.

Ben şahsen esnafımız adına bu sürece katkı sunan Büyükşehir üst yönetimi başta olmak üzere, İETT Genel Müdürlüğü bürokratlarına çok teşekkür ederim. İnanıyorum ki Büyükşehir’in değerli Meclis Üyeleri’nin destekleri ile de bu sistem hayata geçecektir.

İstanbul Ulaşım Esnafı ile aranızda ki Sorun Nedir?

Erguvanların Statüsünü Biz Yazmadık

İETT ve Büyükşehir ile yürüttüğümüz çalışmalar olumlu neticeler vermeye başlayınca bundan birileri çıkar sağlamak gibi düşünceye kapıldı. Bu sebeple Erguvan esnafının katılım gösterdiği bazı dernek yönetimleri halk otobüsü statüsü almak gibi hayaller kurmaya başladılar. Tüm olay aslında bundan ibarettir.

Biz şirketlerimizin temsilcileriyiz, erguvan otobüsçülerinin değil. Onları temsil eden bir Büyükşehir iştirak şirketi mevcut. Biz onlar adına ne olumlu ne de olumsuz bir karar alma hakkına sahip değiliz. Kendileri o firmanın ihalesine girip süreli olarak işletme hakkı almışlar. Doğru yaptığımız iş aynı. Fakat statümüz farklı ve bu statü farkını bilerek onlar seçmiş. Bizim elimizden ne gelebilir ki? Kanun yapıcı biz değiliz ve o ihaleye girin diyen de biz değiliz. Ellerinden geliyorsa yasa değişikliği yaparak statülerini güncellesinler. Ancak o zaman aynı statüye gelebiliriz. Yoksa mevcut yasalarla bu imkansız.

O kişiler taleplerine bizim yeni sistemimize taş koyarak ulaşma gibi bir gaye gütmekteler. Hak veriyorum kendilerine. Çünkü burada Oda ve şirketlerimiz çok başarılı bir süreç götürüyorlar. Aslında bu başarılı yönetimlerden medet umuyorlar. Ama istekleri “Zeki Müren’de Bizi Görsün” minvalinde bir istek. Onlar da bizlerin kardeşidir. Haklı ve makul talepleri için onlara her türlü desteği sunarız. Yeter ki üslup doğru olsun!

Esnaf Yeni Sistemden Ne Bekliyor?

Gelecek Kaygımız Bitecektir

Yeni sistem talebimiz esnafımız içindir. Çünkü gelir gider dengesizliği konusunda büyük sorunlar mevcut. Artık esnafımız da mevcut sistemden yoruldu. Kalıcı ve güven veren bir dönüşüm istiyor ortaklarımız.

Öncelikli olarak gelir garantisi sağlanması isteniyor. Verilen emek karşısında ay sonu alınacak kazanç bilinsin isteniyor. Dar bölgelerimiz ile fazla oynanmaması isteniyor. Çünkü bu bölgeler yıllar içerisinde oluştu. Geçmişten gelen haklarının güvence altında olması isteniyor. Huzurlu v bir çalışma ortamı isteniyor.

Yani bakıldığında esnaf öyle büyük hakkı olmayan taleplerde bulunmuyor. Olması gerekenleri istiyor. İETT ile yaptığımız çalışma sonucu hazırlanan taslak bu isteklere olabildiğince cevap veriyor. Biz bu sistem ile günü değil, geleceği inşa edeceğiz. Esnafımızın gelecek korkusu kalmayacak. Ücretsiz, indirimli ya da bilet fiyatları ile ilgilenmeyecek. KM’ye dayalı bir hakediş sistemi kuruluyor. Herkes sabit ve değişken maliyetlerini alacak ve üstüne de kar hakkı olacak. Bu sadece gerçekten huzurlu bir çalışma ortamına kavuşacağız.

İETT’nin yeni Genel Müdürü olarak kurumun öncesini nasıl görüyorsunuz? 150 yıllık bir kuruma Genel Müdür olmak nasıl bir his?

İETT tarihinin 30’uncu Genel Müdürü olmak çok gurur verici. 150’nci yaşımıza doğru gidiyoruz. Türkiye’nin en eski markalarından birisiyiz. Bu, aynı zamanda büyük bir sorumluluk tabi, o sorumluluğun gereklerini yerine getirmek gibi bir görevimiz var.

Sizce İETT gelecekte nasıl bir kurum olmalıdır? Bu doğrultuda yapmayı planladığınız kısa ve uzun vadeli hedefleriniz nelerdir?

İETT gelecekte kent içi ulaşımda özel araçlar yerine tercih edilen bir kurum olmalı diye düşünüyorum. İstanbulumuzda raylı sistemlerin ulaşımdaki payı arttıkça bizler de besleme hatlarla bu sisteme entegre bir yapı oluşturmak durumundayız. Böylece bütünlüklü bir kent içi ulaşım stratejisiyle İstanbul’un trafik sorununu büyük ölçüde azaltmış olacağız. Raylı sistemler için devam eden alt yapı çalışmaları var. Aslında bu faaliyet belki de hiç bitmeyecek, sürekli yeni metro yatırımları yapılacak. Bu şekilde İstanbul yer altından örümcek ağı gibi bağlanacak. İETT de burada daha kısa sefer süreleri ile daha konforlu ve dakik bir ulaşım alternatifi oluşturacak.

İETT’nin yönetimsel yapısında farklılaşma ve değişim düşünüyor musunuz?

İETT çok köklü bir kurum. Kurumsal hafızasını da çalışanları sayesinde bugünlere taşımayı başarıyor. Yönetimsel yapı oluşan ihtiyaca göre sürekli değişiyor. Özel anlamda bir değişim düşünmüyorum. İhtiyaç oldukça kendimizi o ihtiyaca göre şekillendireceğimiz bir esnekliğe sahibiz. Bu şekilde gerekli dönüşümleri gerektiğinde elbette yapmaktayız.

İstanbul şehiriçi ulaşım sistemini değerlendirebilir misiniz?

İstanbul yerleşik nüfusu 16 milyon olan, gün içindeki hareketlenmelerle 20 milyon kadar insanı ağırlayan bir megapol. Ağırlığı hala karayolu lastik tekerlekli toplu ulaşımda olan bir kentten söz ediyoruz. Pandemi öncesi, günde 50 binden fazla sefer yapıp 8 milyondan fazla insanı gitmek istedikleri yere ulaştırıyoruz. İstanbul trafiğinde her gün 2,5 milyondan fazla araç dolaşıyor, bu da trafik yoğunluğu yaratıyor. Ancak, toplu ulaşımın cazibesinin artması ve raylı sistemin payının yükselmesiyle bu sorunu azaltabiliriz.

İETT otobüs filosunun yaşlandığı dile getirilmekte, özellikle metrobüs araçları. Yakın zamanda hem metrobüs hem de otobüs filosunda değişim düşünüyor musunuz? Değişim olması halinde alternatif yakıtlı araç alımları da görebilecek miyiz?

Günlük 1 milyondan fazla yolcu taşıyan metrobüs hattındaki araçlar 2 milyon kilometre sınırını aşmış durumdalar. Araçların yenilenmesiyle ilgili çalışma yapılıyor. Ancak 52 kilometrelik bir hatta 17 saniyede bir sefer yapılıyor ve 520 metrobüs aracını arka arkaya dizdiğimizde 10 kilometreden fazla alan kaplıyor. Yani sisteme daha fazla araç sokamıyoruz. Metrobüs hattıyla ilgili de önümüzdeki 20 senenin yükünü kaldırabilecek yeni bir sistem üzerinde çalışmalarımız devam ediyor.

Yaşadığımız salgın sürecinde yeni normal hayat ile de karşılaştık. Özellikle İstanbul’da sosyal mesafe kuralları sebebiyle toplu ulaşım araçları %50 kapasite ile hizmet sunmakta. Bu sebeple trafik yoğunluğu da her geçen gün artmakta. Toplu ulaşımın daha verimli hizmet sunabilmesi için neler yapılabilir? Bu konuda İETT’nin yeni projeleri var mıdır?

Pandemi sürecinde tüm kurumlar çalışmalarına ara vermişken İETT ara vermek bir yana, emekli şoförleri göreve çağırıp çalıştı. Bu sayede otobüslerdeki yolcu yoğunluğunu azaltmaya çalıştık, pek çok ek sefer düzenledik. Hala da benzer çalışma koşullarında yürütüyoruz işlerimizi.

Düşünün, normal zamanlarda vatandaşlar otobüslerdeki doluluktan şikayet ederdi. Şimdi alınan kararlar gereği ayakta yolcu sayısının yarısı kadar yolcu alabiliyoruz. Basit bir matematik hesabıyla, bu yoğunluğun yaşanmaması için İETT filosuna 6 bin yeni aracın eklenmesi gerekir. Haliyle, öyle bir ek filo mevcut değil. Biz de insanüstü bir gayretle kurallara uygun bir taşımacılık yapmak için çaba sarf ediyoruz.

Sizce İstanbul’da kademeli mesai uygulaması toplu ulaşımda verim sağlar mı?

Kademeli mesai uygulaması toplu ulaşımda hem verimi artırıp hem de yoğunluğu azaltmak için yerinde bir uygulama olur. Bu sayede özellikle sabah ve akşam pik saatlerde daha makul bir yolcu yoğunluğu oluşabilir, bu da vatandaşlarımız açısından daha güvenli bir seyahat anlamına gelecektir.

Geçmedi Değil Bekletildi

Kamuoyunun da bildiği gibi 6 ay kadar bu sistem üzerinde ulaşım uzmanları ve avukatlar ile çalıştık. Süreç içerisinde sayısız taslak ele aldık, inceledik. İETT’nin ve bizim önerdiklerimiz ile birçok taslak oluşturduk. Süreç sonunda ise yapılan toplantılar ile bu taslağa geldik. Oluşan bu taslakta hem İstanbul Ulaşım A.Ş hem de bizler mutabık kaldık. Yaşanan pandemi sürecinden dolayı da yeni bir gelir garantisi altında uzlaşarak Büyükşehir Belediyesi’ne gittik.

Sunulan teklif Büyükşehir Meclisi’nden çıkmadı, bu olabilir bir durum. Ancak biz çıkmasını isterdik. Çıkmamasına sebep olarak belki biz projeyi iyi anlatamadık. Bizim anlatmamız da yetmiyor, çünkü biz işin 3. tarafıyız. Hem Büyükşehir hem de gruplar arasında diyalog olmalı. AK Parti Grubu zamanında gelmedi, incelenemedi diyor. Bu sebeple Eylül ayına uzatıldı. Birazda haklılık payları var. Çünkü yepyeni bir sistem, gruplara brifing verilmeli ve ortaklaşa karar alınmalıdır.

Ancak bizim ve erguvanların içinden de bazı arkadaşlar bu projede daha neye karşı olduklarını dahi bilmeden süreci yıpratmaya çalıştılar. Bunların da yalan yanlış bilgi vermeleri ile meclis gruplarının kafası karıştı.

Ancak Büyükşehir Meclisi’ne şükranlarımı sunarın. Çünkü esnafın bu süreçte yine de mağdur olmaması için sübvansiyon kararı alındı. Desteğin hangi koşullar ile sağlanacağı belli olmasa de esnafımıza bir katkı sunulacak.

Fakat herkes bilmelidir ki bu sübvansiyon bizi kurtarmayacak! Çünkü 53 Bin TL aylık maliyeti olan araç sisteme dahil olsa bugün 60 Bin TL hakediş alacakken, aynı koşullarda hizmet sunacak bu otobüs 35-40 Bin TL hakediş toplayabilecek. Esnafın cebinden 20 Bin TL’sine kan doğradık. Destekle ne kadar yükselir, bakacağız.

Bir şeye inanıyorsanız peşinden gitmek zorundasınız. Biz bu sistemin halk otobüsçünün geleceği açısından, geleceğini görme açısından, sürdürülebilir toplu taşımacılık için olması gereken sistem olduğuna inanıyoruz. Birazda hayırlı olmuştur belki, eksikleri vardır ve tamamlanabilir diyerek süreci fırsat olarak görüp çalışmalarımızı sürdüreceğiz. 5 şirketimiz başkanları ile birlikte toplantı düzenledik. Toplantıda bu konuda karar aldık ve bu sistemin nihayete ermesi için peşinden gideceğiz. Sistemi daha doğru anlatarak siyasiler ve grupları ikna ederek Eylül ayında hayat bulmasını sağlayacağız. Organize bir çalışmayla bunu başaracağız. Kimsenin sisteme bir itirazı yok. İtiraz edenler mini menfaatlerinden dolayı karşı çıkıyor. Bizde bu vesile ile insanları tanıyoruz. Esnafın mağduriyetine yol açanlar da gereken tepkiyi alacaktır.

Sisteme karşı olanlar için ne yapacaksınız?

Onlara Esnaf Cevap Verecek

Kendi şirketim olarak diyorum ki bu projeye muhalefet edenlerin sundukları hiçbir şey yok, şanları da yok sunacak. Bu projeyi anlatırken sosyal medyada yazılar çıkmıştı, ihale olacak ve biz batacağız diye. Ben de bu iddialar karşısında projede tek bir ihale sözü geçer ise 3 görevimi de bırakacağımı taahhüt ettim. Fakat ihale sözcüğü geçmez ise çıkıp özür dileyin esnaftan dedim bu iddia sahiplerine. Meclise giden yazı orada, herkes bakabilir. İhale ibaresi varsa ben dediğimi yapayım. İhale ibaresi yoksa artık özür dilesinler. Bol kepçeden atmaya benzemiyor. Biz tavrımızı koymuş, söylemişiz. Onları ikna etmek gibi bir derdimiz de yok. Çünkü kimilerinin ikna olmaya gönlü yok. Kafasına bir şablon koymuş ve o şablon üzerine gidiyor. Yarın esnafımız elbet bakacak ve kimin haklı olduğunu görecek. Cevabı da esnaf verecek. Yarın seçime gittiğimizde biz yanlış yapıyorsak bizi, onlar yanlış yapıyorsa onları seçmez.

Covid sürecinde en fazla yarım alan il İstanbul oldu. Biz Türkiye’nin her tarafını biliyoruz. Kimi ilde 3000- 5000 TL destekler, kimi yerlerde cüzi yakıt destekleri sunuldu. Şuan Türkiye’nin tümünü toplasak İstanbul kadar destek alamadı. Salgının çıktığı ilk dönemde araç başı 6-7 Bin TL gibi rakam alındı. Sonrasında araç başı 20-25 Bin civarında, daha sonra 18-20 Bin civarı ve son olarak da 15-16 Bin TL gibi bir destek sunuldu her bir otobüsçüye.

Böyle bir süreç kimsenin aklına gelmezdi. Dünyada kimsenin aklına gelmezdi. Kim derdi ki 20 kişi ile servise gideceğiz ama gittik. Covid geçti gibi ama etkileri halen sürüyor. Dünyada toplu taşımanın tercihi değişti. UKOME’de kaykayın yönergesi yapılıyor. Çünkü insanlar kısa mesafede toplu taşıma araçlarına binmeyecek. Bisiklet yolları yapılıyor. Ortalama yolcu rakamlarımız 800-900’lerden 600-700’lere düşecek. Yolculuktan aldığımız rakamlar ve sübvansiyon bizi kurtarmayacak, şuan kurtarmadığı gibi. Bu sebeple yeni sistemi çok önemsedik. Yolcuya bakmaksızın kilometre başı para alacağız.

“Biz İstemezük” mantığı esnafı bir yere götürmez. Biz bu sistemi tartışırken birçok sistemi inceledik. Türkiye ve dünyadan sayısız örnek inceledik.süze süze bu noktaya geldik. İstemezük diyenlerden yeni modeller beklerdik. Aslı astarı olmayan şeyleri paylaşması bizi çok bağlayan bir şey değil.

Yeni sistemin belirgin artıları nelerdir?

Daha ne olsun ki? Tüm sorunlarımıza çözüm bu projede.

Bizim 40 yıldır sunduğumuz hizmetin adı konulacak. Müktesep haklarımız Büyükşehir Meclisi tarafından tescillenecek. Bunun bize manevi bir desteği olacak. Ayrıca seri plaka ile ilgili de proje var. Kurumsallığın, birliğin ve birlikteliğin bir sembolü olacak. Yedek araç konusunda yıllardır uğraşıyoruz. Bu proje de o da var. araçlarımızda ki cihazlar eskidi. Bunların değişmesi gerekmekte ve büyük bir maliyet. Yeni sistemde bu değişimler de Büyükşehir sorumluluğunda olacak. Yani bizde şuan ne kadar sorun varsa yeni sistemde hepsine çözüm mevcut.

Mesela ücretsiz binişler, yıllardır en büyük sorunumuz. Son meclis toplantısında 0-4 yaş çocuklu annelere ücretsiz biniş hakkı verildi. Daha yakın zamanda sağlık çalışanları ve eczacılara bu hak sağlandı. Zaten öncesini saymaya gerek yok. Yeni sistem ile kimin ücretli kimin ücretsiz olduğunu düşünmek bizim sorunumuz olmaktan çıkıyor.

Kurumsallaşmanın önü açılıyor. Herkes aynı miktarda para kazanacak. Artıları ciddi olacak, inanarak söylüyorum. Sağolsunlar benim yönetimimde ki arkadaşlarım da bu konuda hepsi projeyi gördüğü zaman sonsuz destek verdiler.

Yeni sistem ile geçmişe nazaran daha az kazanan bölgeler olacak mı?

Gelecekte çok kazanacaklarının garantisi var mı?

Tabi ki az alanlar olabilir. Özulaş’ın da bazı bölgeleri Covid öncesinde biraz daha fazla hakediş alıyordu. Ama bu rakamlara takılırsak bir şey yapma şansımız yok. Ayrıca o kazançların garantisi de yok.o tür bölgelerde bir metro istasyonu eklenmesi mevcut ağın uzaması ile beraber kazanlar düşecektir. Geçmişte Kadıköy – Topkapı arasında 80 otobüs çalışıyordu. Şuan bir tane bile otobüs yok.bu sebeple biz ileriyi görmek zorundayız.belki 1-2 yıl fazla kazanacak olan bölgelerin yarın ne olacağı belli değil. Bir sürü metro projesi yapılıyor. Bunlar açıldığında mutlaka yolcu sayılarına otobüslerde zararı olacak.

Doğrudur bugün fazla kazanıyordur belki bazı bölgeler. Lakin bu, günü düşünmektir. Biz yarınlardan bahsediyoruz. 3-5 sene sonrasına kim garanti verebilir mevcut sistem ile çok kazanacağına? Şimdi kar garantili bir sisteme geçerek ay sonunda sürprizlerden uzak olmak çok daha doğru bir yoldur. Olaya böyle bakmak lazım.

Yeni sistemin hazırlık aşamalarını anlatır mısınız?

Bu Sistemi Kimse Sunmadı, Biz Yazdık

Yeni sistemin inşasına Ocak ayı gibi başladık. Hedefimiz Haziran sonunda yeni sisteme geçmekti. Mart ayının 15’i gibi bu proje şekillendi. Mart’ın 15’inden sonra da esnafa anlatıp onay sürecini yürütecektik. Çünkü daha öncesinde bunu esnafa anlatmak doğru olmazdı. Daha planlama aşamasındaydık. Müzakerelerimiz sürüyor ve proje şekillenmemişti. Fakat Mart ortasında başlayan Covid süreci projeyi esnafa anlatabilmemize engel oldu. buna karşın daha küçük gruplar ile paylaşmaya çalıştık projeyi. Yine sosyal medya üzerinden video konferanslar ile esnafımı bilgilendirmeye çalıştım.

Bunu açıkça diyebilirim ki kimse bize bir proje sunmadı. Bu projeyi mevcut şirket yönetimleri ile beraber İETT’nin kurduğu masada birlikte yazdık. Sayısız toplantı düzenlendi. Bu toplantılara şirket başkanları ve başkan vekilleri, müdürler, şirket avukatlarımız, mali müşavirler ve danışmanlarımız katıldı. Birçok ulaşım uzmanında fikirler aldık. İBB ve İETT’nin ilgili tüm kademeleri destekler sundu, müzakerelerde bulunduk. Kimse İETT veya İBB bunu bize dayattı diyemez. Burada ne varsa bizim sorumluluğumuzda. Her konuda biz önerdik onlar önerdi ve orta yolu bulduk. Bu sebeple sistemin arkasında duruyoruz.

2016 yılında bu sisteme biraz da olsa benzeyen bir proje yapıldı. O dönem bu projeye karşı olduk. O dönemde sadece bize proje anlatıldı. Hiçbir görüş bizden alınmadı. Bir mutabakat sağlanmadan meclisten geçirildi. Orada projeyi idare yazdı, burada ise biz yazdık.

Eylül’de meclisten geçerse uygulaması ne zaman olacaktır?

Sistem Eylül’de Büyükşehir Meclisi’nden geçerse devamında bir sözleşme süreci var. zaten sübvansiyon uygulaması Aralık sonuna kadar geçerli. Yani 3 aylık bir sürecimiz var. bu süreçte gerekli tüm yapılanmaları sağlarız. Sisteme ne zaman geçersek sübvansiyon yerine yeni sistem ödemesi başlayacak. Şuan tek sıkıntımız meclis tarafından borçlanma yetkisi alınamama ihtimali. Böyle bir durumda Büyükşehir’in kendi kaynakları ile sistemi yürütmesi gerekir. Öyle bir durum yaşanırsa onu uygun tedbirler de alacağız. Ödeme garantisini sağlayarak sisteme geçiş olacaktır.

Sözleşme şirketler ile yapılacak. İsteyen şirketler sisteme geçecektir. Yeni sistemi tercih etmeyen şirketler sözleşme yapmak zorunda değiller. Şirketlerimizde esnaf vekaletleri mevcut. Eğer mevcut vekaletler bunu karşılamaz ise vekaletler yenilenecektir.  

Yeni sistemi neden bu kadar önemli görüyorsunuz?

Yolcu Ücretleri Giderlere Yetmiyor

Halk otobüsçüler olarak artık yolcudan alınan ücretler ile işletmelerimizi ayakta tutamıyoruz. Bu sadece Covid süreci ile alakalı değil. Bakın devletten ücretsizler için para alıyoruz ve yükseltilmesini talep ediyoruz. Büyükşehir’den; yolcu başı, pandemi desteği, mavi akbil ve öğrenci desteği, ücretsiz günler gibi sayısız destek alıyoruz. Yani biz zaten alınan bu destekler ile giderlerimizi çıkarabiliyoruz.

Bugün tüm bu desteklerin gelmemiş olduğunu düşünün! Demek ki yolcuya dayalı gelir sistemi zaten biz istemesek de bitmiş. Yani karşı çıkılan yeni hakediş sistemine zaten süreç bizi götürmüş. Biz bugün geçelim de 5- 6 ayda bir İBB Meclisi’ne sübvansiyon desteği için artık gitmeyelim diyoruz. Esnaf her seferinde acaba destek uzayacak mı korkusu yaşamasın diyoruz. Bunu yaparken de kalıcı, güzel bir uygulama hayata geçiriyoruz. Bir esnaf neden böyle bir sistemi istemesin ki?

Geçtiğimiz hafta çocuklu annelere de ücretsiz seyahat hakkı verildi. Aylık 150 biniş imkanı sunan kartlar dağıtılmaya başlanıyor. Büyükşehir olarak vatandaşa sosyal destekler sunuluyor. Vatandaş olarak bakınca güzel işler. Ama biz zora düşüyoruz. Tabi hakkını yememek lazım Başkanımız Ekrem İmamoğlu geldiği günden bu yana sektörümüze ayrı bir önem hep sundu. Özellikle pandemi sürecinde hem Büyükşehir Meclisi hem de Büyükşehir Belediye Başkanımız bizlerin yanında oldu. Ancak biz artık günü kurtarır çözümler değil, kalıcı bir sistem kurmak istiyoruz.

Yeni Sistem Sizce Neden Geçmedi?

Başkanlar Üstüne Düşeni Yaptı

Sistemin gelmediğini düşünmemek lazım. Sadece komisyona alındı. Bu bile sistemin gerekliliğinin göstergesi. Siyasi farklılıklara rağmen mecliste ki tüm partiler aslına yeni bir sisteme ihtiyaç olduğunun farkında. Bu da bizim doğru hedefte olduğumuzu gösteriyor.

Şirketimiz ve diğer şirketler ile Esnaf Odamız üstüne düşeni layıkı ile yaptı. Tüm şirketler bu sürece destek sundu. Eleştirenlerimiz bile eleştirileri ile projeyi geliştirdi ve bugünlere ulaştık. Büyükşehir Meclisi’nde grubu bulunan tüm partiler ile komisyondan geçmesi için elimizden gelen desteği sunduk. Grup Başkan Vekilleri ile süreç içerisinde birçok kez başkanımız diğer başkanlar görüşmeler düzenledi. Sıkıntılarımız ve beklentilerimizi aktardık, yeni sistemin geçmesi için destek istedik.

Lakin teklif maalesef çok geç hazırlandı. Meclise çok geç sunuldu. Hukuk Komisyonu Başkanı Muhammet Bey’in de mecliste ki konuşmasında ifade edildiği gibi münazara etme imkanları çok olmadı. Köklü bir değişiklik bu sebeple daha ayrıntılı inceleme fırsatı istendi. Haklı sayılırlar, bu talebe bir şey denilemez. Bu süreçte biraz da yük Büyükşehir bürokratlarına düşüyor. Görüşmeler yaparak sistemi komisyonlara anlatmaları gerekir. Komisyonların da katkıları ile proje daha da gelişir. Belki çok daha güzel de olur.

Önümüzde yeterli bir süre var. Herkes üstüne düşeni bu süreçte yaparak hayırlısıyla sistemin geçmesini bekliyoruz.

Mevzuata Uygun Hale Getirilmeli

Bize göre sistem işleyiş anlamında güzel. Zaten sistemle ilgili sıkıntısı olan yok. Fakat sistemin bir de mevzuat kısmı var. sağlam hukuki altyapısı ve ilgili yasalara uygun olması gerekir. Hukuk Komisyonu sürecin bu aşamasına bakacak. Eksikler veya hatalar var ise bu süreçte yeniden düzenlenecektir. Zaten bizim isteğimizde yeni sisteme eksiksiz bir şekilde geçmektir.

Muhammet Bey’in meclis konuşmasında erguvan otobüsleri ile ilgili sözleri vardı. Bize göre zaten İstanbul’da 3100 özel halk otobüsü bu şehre hizmet sunuyor. Statülerimiz farklı bile olsa sunduğumuz hizmet aynıdır. Ancak onların hukuki yapılarını bizler bilemeyiz. Yeni sisteme nasıl geçebilecekleri ve yasal zeminleri ne kadar buna uyumlu onu kanunlar bilebilir. Yoksa bizim erguvanlar ile bir sıkıntımız yok. Biz herkesin bu sisteme dahil olmasını ve yeni hakediş sistemine göre çalışmasını isteriz. Ancak statü farklılıklarına bizim yapabileceğimiz bir şey olamaz. Onlar Büyükşehir’in iştirak şirketine bağlı esnaflar.

Eylül’e Kadar Nasıl Bir Destek Sağlanmalı?

Bizim hayalimiz hızlıca yeni sisteme geçişi sağlamaktı. Sürecin uzaması gibi bir şeyi istemiyorduk. Ancak Eylül ayına kadar yeni sisteme geçmek artık imkansız. Haziran sonunda tıklama desteği ve Temmuz’da da pandemi desteği bitti. Meclis tarafından yeniden bu destekler uzatıldı. Bizi tek mutlu eden bu karar oldu. ancak yine de büyük kayıptayız. Şuan desteğin nasıl sunulacağı tam olarak bilinmemekle beraber, yeni sistemde ki kadar iyi bir süreç olmayacağı aşikar.

Esnafımız yolcu hak edişleri ile ayakta duramaz. Desteklerin Nisan-Mayıs sürecinde ki seviyelerden aşağı olmaması gerekir. Yoksa her geçen gün borca gömülüyoruz. Başkanımıza sunulan yetkiyi bu ölçüde kullanmasını beklemekteyiz. Yoksa esnafımız gerçekten zor durumda kalacaktır.

Dünya değişiyor, biz de bu değişime ayak uydurmak durumundayız. Aksi halde yerimizde saydıkça aslında geriliyoruz. Bugün bize düşen kalıcı ve güvenli bir sistem kurmak. Başkanlarımız bu konuda çok özverili davrandı. Onlara ve bu işe emek sunan tüm yöneticilerimize teşekkürlerimi sunarım. Hayaldi ama gerçek olmaya çok kaldı.

Hiçbir Önyargım Olmadan Geldim

Buraya doğru kariyerimin yönlendiğine dair emareler alınca şirket hakkında araştırmalar yaptım. Firma bilançolarına baktım, kafamda belli fikirler oluşmaya başlamıştı. Fakat ilk iş günüme kadar herhangi bir önyargı oluşturmadım. Tek tek burada ki yönetici arkadaşlarla görüştüm, onların fikirlerini aldım. 2-3 hafta boyunca dinledim. Kafamda oluşan resim ise; seçim sürecinde ciddi anlamda biriken iş yüküydü. Çünkü geçen sene Şubat- Mart’tan itibaren Eylül’e kadar birçok konuda nihai kararlar seçim nedeniyle verilmemişti.

3-4 seneden beri yaşanan bazı finansal sıkıntılarda eklenince ilk geldiğimde zorlu bir sürecin içine girdiğimin emarelerini almıştım. Fakat gözümü korkutmadı. Çünkü hayatımda genellikle göreve geldiğim birimler veya şirketlerde benzer süreçler gördüm. Bu yüzden açıkçası mevcut durum bana bir şeyler yapmak için imkan ve hedefler sunmuştur. Evet, ciddi anlamda problemler var ancak aşılamaz değil. Yeter ki sektörün tüm bileşenleri ile beraber niyet gösterelim. Çünkü biraz içine kapanık bir organizasyonmuş. Bu benim anlayışıma çok ters. Ben hizmet sektöründe kendi kabuğunda bir şeyler başarılabileceğine inanan insanlardan değilim. Bu işin içinde ki diğer paydaşlarla konuşarak, onlarla beraber ortak hedefe nasıl koşabileceğimize dair bir yol tüneli çiziyorum. Geldiğimden beri bunu yapıyorum. Problemler sadece böyle aşılır.

• Şirketin kuruluş amacına geçen süre içerisinde ulaştığını düşünüyor musunuz? Bugünden sonra çizgisi ne olacaktır?

Belediye İle Esnaf Arasında İyi Bir Köprü Kurabildiğimizi Düşünüyorum

Şirket ana sözleşmesine bakınca raylı sistemler dışında toplu taşıma içinde ki birçok faaliyet alanında hizmet erebileceğine dair içerikler var. Bunları yapma refleksini geliştirebilir diye düşünüyorum. Geçmişte bu refleks çok fazla gelişmemiş. Fakat bundan sonra gelişmeyecek demek değil. İlk etapta ana işimiz olan otobüsçülük konusunda İETT ve diğer paydaşlarla beraber 2020 yılı içerisinde bütünsel bir yapıya dönmek ve daha efektif şekilde yönetmek. İlerleyen dönemde raylı sistemlere daha iyi entegre olabilecek şekilde kendi içinde entegre olmasından bahsediyorum. Kısa ve orta vadede odaklandığımız konu bu.

Bu işlerle beraber bizim tabi ki başka sektörlere ve kollara adım atma planlarımız var. Minibüslerde zaten Çatalca ve Şile araçları bizim kontrolümüzde. Bununla beraber farklı kollar tabi ki aklımda var ama daha kesinleşmediği için size hangi kolların olduğunu söyleyemiyorum. 2 sene içerisinde İstanbul Otobüs A.Ş.’yi otobüs haricinde farklı kollarda da görebilirsiniz, bu konuda girişimlerimiz var. Çünkü şirket olarak belediye ile esnaf arasında iyi bir köprü kurabilme yeteneğimiz olduğunu düşünüyorum. Bu sayede belli sektörler daha etkili ve verimli yönetilebilir diye düşünüyorum. Bu, karşılıklı mutabakat ve üstlerimizin verdiği direktifler ile olacaktır. Biz fizibilite raporlarımızı ve projelerimizi sunarız, onlar da uygun görürse ilgili girişimlerde bulunuruz.

Öncelik Esnek Planlama

İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak raylı sistemlere öncelik verildi. Alınan kredilerin birçoğu da raylı sistemlere yönlendiriliyor. Şuanda 250 Km’yi bulan raylı sistemin kısa zamanda 2 katına çıkarılması hedefleniyor. Kısa zamanda ulaşımın ana omurgası raylı sistemler olacak. Ana omurgasını oluşturan raylı sistemlere entegre bir tekerlekli taşıma olmalı. Bu ise şuan ki hali ile olmaz. Esnek planlama yapmamıza çok imkan sağlayan bir yapı değil mevcut durum.

En çok konuştuğumuz konu hatların esnek planlamaya uygun hale getirilmesi ve otobüslerin raylı hatları dikey bir şekilde beslemesidir.  Frekansı daha fazla, vatandaşa daha iyi hizmet sunan, araçların daha iyi kullanılmasını sağlayan, hatlar arasında dengesizlikleri bozan bir sistem kurulmasıyla ilgili projeye zaten başlandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Orhan Demir liderliğinde İETT’nin öncülük ettiği bir çalışma başladı. 2020’nin ilk 6 ayı içerisinde somut adımlar atılacaktır. Özel Halk Otobüsü Başkanları ile İETT Genel Müdürümüz Alper Kolukısa konuları görüşüyor. Tabi bu işin diğer kolları da mevcut, minibüs ve taksi gibi. Lastik Tekerlekli Toplu Ulaşım Çalıştayı ve Ulaşım Kongresi düzenlendi. Sahada ki tüm aktörlerin daha kaliteli daha sürdürülebilir bir şekilde hangi modele oturtulur ve entegre hale dönüştürme çalışmasındayız.

Şuanda planlanan ise 6 ay içerisinde herkesin katkı ve desteği ile bu entegrasyonun sağlanması. Bunu artık çok net söylüyorum. Dışarıda ki yapı artık sürdürülebilir bir yapı değil. Örneğin yeni yapılan raylı hat Mahmutbey Metrosu. Bu hat bittiği zaman 2 milyon civarında yolcu toplayacak. Yani bunların hepsi, herkesin bunları görerek yeni yapıya nasıl uyum sağlarız diye düşünmesi ve katkıda bulunması lazım. Bu raylı sistemler yapıldığı sürece aynı paralelde giden yerlerde yolcu otobüs yerine metroyu tercih edecektir. Bizim bu planlamada ki amacımız kalite ve verimlilik yanında otobüsçülerin de süreç içerisinde sürdürülebilir halini korumak. Diğer bir sebebi de trafik! Trafiği bu şehirde daha da rahatlatmak. Bir otobüsün boş gezindiğini düşünün. Onun yerine daha verimli şekilde farklı yerlerde kullanıldığı takdirde hem otobüs esnafı mutlu olur hem de trafiğe büyük katkı sağlar.

• Halk Otobüsleri İstanbul Otobüs A.Ş’ye mi bağlanacak?

Senaryolardan bir tanesi de o ama kesinleşmiş bir şey yok. Öyle bir senaryo üzerine özellikle gidilmiyor. Şahsen benim hepsini İstanbul Otobüs A.Ş alsın gibi bir egom yok. Saha içerisinde ki dinamikler, faktörler kimler ise bu oyuncuların hepsinin rızası ile bu iş yapılacak. Fakat şuanda şu model olacak ve hepsi şirketimize bağlanacak gibi bir durum yok. Muhtemelen yine şirketler yapılarını koruyacak ve İETT tarafından yönetilecek bir yapıya doğru gidiyor. İlerleyen süreçte farklı bir senaryo çıkar mı, bende bilmiyorum. Onun için size kesin bir şey diyemiyorum. Ama şu bir gerçektir, başkanımız tarafından verilmiş bir direktif var. Bu değişimin bir an önce sağlanması, dışarıda ki statik yapıdan dinamik yapıya geçilmesi.

• Esnaf için hayırlı olacak diyebilir miyiz yeni sistem? Direnç bekliyor musunuz?

Kesinlikle. Şimdi önünü göremeyen bir esnaf, arabası yıpranan bir esnaf durumu var. Bir insan olarak her gün yaptığınız bir rutinden yarın kendi rızanızla bile farklı bir rutine geçmesine direnç gösterir doğal bünyesi. İnsan rahat olduğu ortamda kalmak ister. Onun için her şekilde değişimle ilgili olarak insanın bünyesinde rahatsızlık olacak. Mühim olan, süreçte karşılıklı diyalog halinde insanların şirket başkanları liderliğinde esnafın ne konuda rahatsızlık duyduklarını konuşmak. Bunlara mümkün olduğu kadar cevap verilmeye çalışılır. Esnafımızın gerçekten bilmesi lazım, dışarıda ki model çok sürdürülebilir değil. Önlerini göremedikleri için otobüse yatırım yapmayı planlayamıyorlar. Mühim olan burada bir model çıkarmak.

Geçmişte konuluşmuş ama düğmeye basılmamış yada yarım kalmış. Şuan ki iradenin kesinlikle bu konuda geri adım atmayacağını düşünüyorum.

• İlk ihaleniz 10 yıllıktı ve dolmak üzere. Araçlar yeniden ihale edilecek mi?

Önce Sistemi Görelim Sonra Esnafıma Yorum Yapacağım

Önceliğimiz şuanda yeni sistem. Tekrar ihale yapılacak mı, yapılmayacak mı konusuyla ilgili bir karar verilmedi. Öncelikle yeni sistemin omurgasını oluşturup onunla ilgili olarak görüşmelere başlamamız lazım. Yeni sistem hayata geçtikten sonra bu otobüsler dışarıda sonuçta çalışıyor. Yani ihtiyaç var. Bunları bir anda ekarte edemezsiniz ama burada ihtiyaç olan bir şeyi yeni sistem içinde oturttuktan sonra ki fotoğrafı görmeden ihale açıyoruz gibi bir yorum yapmam çok sağlıklı olmaz. Ben tabi ki esnafıma doğru ve mantıklı bir süre sonrasında onlara belli yorumlar yapacağım. Bu yorumum ilk 6 aylık süreçten sonra olacak. Yeni sistemle beraber entegrasyonu görmeden bir şey diyemem, ne dersem sağlıksız bir yorum olur.

Şuanda Alper Bey ile de görüşüyoruz. Araçların doğru yerlerde doğru kullanılmamasından sıkıntı var. Belli yerlerde bakıyorsunuz bir otobüse 127 yolcu düşerken, bazı yerlerde ise 27-28 yolcu düşüyor. Bizim planlamada çok statik olduğumuzu gösteriyor. Biraz önce dediğim model buna izin vermeyecek. İstanbul’un her yeri aynı oranda büyümüyor. Her yerinde de aynı oranda otobüs ihtiyacı yok. bu demek değil ki otobüs azalacak. Otobüs, ihtiyacın belli oranda gerekli olmayan yerden diğer alanlara aktarılacak. Türkiye’de şuan bir ekonomik kriz var. Bir anda yüzlerce ek otobüs alınması konusunda bütçeler kısıtlı. Bu sebeple elde ki kaynakları verimli kullanmak gerekir.

• Esnaflarınız ile iletişim faaliyetleriniz nasıl yürütülüyor? Dernekler ve sendikalarla ilgili düşünceleriniz nedir?

Çözüm Ofiste Değil, Sahada

Benim bakış açım şudur: problemlerin çözümünü ofislerden yaratamayız. Problemin çözümünü bilen; şoför, peronda çalışan, sahada ki insan. Burada biz istediğimiz kadar bir şeyleri çözdüğümüzü düşünsek de, oradan gelen bildirimi almadığınızda hiçbir şeye yaramaz. 14 bölgemiz var ve her birinden birer temsilci seçtik, orada ki esnafın ortak görüşü ile beraber. Temsilcilerimizle periyodik toplantılara başladık.

Burada ki amaç havuzdan gelen bilgiyi bu arkadaşlar üzerinden direk alalım. Bu konularla ilgili kısa, orta ve uzun vadeli aksiyonları iş planlarımıza alıyoruz. Bu, tamamen dernek ve sendikalardan bağımsız. Çünkü onların işkolu başka. Tabi ki dernek ve sendika olarak gelip görüş bildirebilirler. Ama havuzdaysanız işletmeci şapkası ile gelmelisiniz. Havuzda sendika, dernek konularını konuşamayız.

Sendika ve dernekler Türkiye’de kanuni olan hukuki kurumlardır. Fakat onlar tabi farklı platformlarda çalışıyorlar. Örneğin belediyelere gidebiliyorlar, devletin diğer kurumlarına da gidebiliyorlar. O kurumları bundan ayrı tutuyorum.

İETT ve özel halk otobüsleri ile daha yakın, sahada ki problemleri birlikte çözme konusunda ben de gayretli davranmaya çalışıyorum. Şu benim işim değil gibi bir mantığım asla olmaz. Başkanımızın da talimatı var. Başkanımız; Alper Bey ve bana, “otobüs deyince ben sizi tanırım” dedi. Dışarıda bir problem varsa İETT, Erguvan, Turkuaz ayrımı yapmaksızın koşarım. Ayırmak zaten mantıklı değil.

• Minibüslerin dönüşümü konusunda İstanbul Otobüs’ün atacağı adımlar var mıdır?

Minibüslerde farkındaysanız bir değişim olmuş sübvanse kaynaklı veya başka sebeplerle, otobüs ana hat taşıyıcı olunca ve belediye tarafından desteklenince. Genel Sekreter Yardımcımız Orhan Bey’in de ciddi anlamda çalışmaları var minibüslerin daha verimli kullanımı amacıyla. Sisteme entegre edilmeleri konusunda çalışılıyor. Fakat bu konuda bana şuana kadar bir misyon verilmedi. Çatalca ve Şile daha küçük ölçekli yerler. Biz orada elimizden geldiği kadar esnafa yardımcı oluyoruz. O esnaflarımız özellikle köylere gidiyorlar, çok ciddi anlamda önemli rol oynuyorlar orada ki vatandaşlarımıza. Bizde onlara sahip çıkıyor, yardımcı oluyoruz.

Şehiriçi ile ilgili ise bir misyon sunulmadı şuana kadar. Verilirse elimizden geleni yaparız. Ben herkesle diyaloga açığım. Bu işe gönül vermiş herkese de elimden geldiği kadar yardımcı olmaya çalışırım. İlerleyen dönemde şu olur bu olur demek istemem. Bir görev verilir ile layıkı ile yaparız.

Yeni yıla iyi başlayacağız, her şey çok güzel olacak. Ben buna inanıyorum. Yeter ki birbirimize iyi niyetli olalım. 2020 yılında her şeyin çok daha iyi olacağını düşünüyorum. Geçmişte yaşanan birçok konuya el atıldı. Süreç yavaş gidiyormuş gibi hissiyat verebilir. Bir sistem kurmak kolay değildir ama hayata geçtiğinde tıkır tıkır çalışır. Sistemi kurduk mu herkesin kafası çok daha rahat olacak.

Türkiye ekonomisi 23 yılda ciddi değişkenlik gösterdi. Bu süreçte Mercedes-Benz Türk’te değişmeyen tek şey sürekli yatırım ve büyüme. Bu büyüme hem üretim hem de kalite seviyesi için geçerli. 1997 yılında genel olarak Türkiye pazarını hedefleyen O403 ve O345 otobüslerimiz vardı. İhracatımız genelde Orta Doğu, Orta Asya, Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerine yönelikti. Bu süre içinde Hadımköy’de ki Pazarlama Merkezi ve Genel Müdürlüğü içeren kampüsümüz kuruldu, 2005 yılında Davutpaşa Fabrikası Hoşdere’ye taşındı. Bu ve sonraki ilave yatırımlarla üretim kapasitemiz 1.000 adetlerden 4.500 adetlere ulaştı. AR-GE Merkezi inşa edildi ve AR-GE ekibi dünden bugüne 2 kattan fazla büyüdü. Ürünlerimiz zaman içinde kalite olarak tüm dünyaya kendini kanıtladı. Şu anda ihracatın büyük kısmı Batı Avrupa ülkelerine yapılıyor. Türkiye’de üretilen bazı modellerimiz Batı Avrupa’nın büyük pazarlarında yüksek talep görüyor. 1997 yılında ihracatın üretimdeki payı %52 iken 2018 yılında %90’ların üzerine çıktı. Otobüs ürün grubunda çalışan sayısı 2005 yılında 2.200 kişi iken; şimdi 3.150 kişiye çıktı. Yapılan şirket içi eğitim yatırımları ile personel giderek daha kalifiye hale geldi.

Hızla gelişen teknoloji, iletişimi çok kolay hale getirdi. Telekonferanslar, video konferanslar yoğun şekilde hayatımıza girdi. İletişimin bütün süreçleri ve karar aşamaları, hızlandı.    

2019 yılını otobüs satışları bakımından nasıl görüyorsunuz? Kapanışı nasıl olacaktır?

2019 yılında da üretim anlamında gerekli yatırımlarımızı sürdürdük ve otobüs pazarındaki ihracatımızı devam ettirdik. Fakat ekonomide yaşanan dalgalanmalar sebebiyle yılın beklentilerimizin altında kapanacağını düşünüyoruz. Türkiye pazarının 2019 Ocak-Kasım dönemini geçtiğimiz yıl ile kıyasladığımızda ağır ticari araç pazarında yaklaşık % 46 oranında bir daralma yaşandığını gözlemliyoruz. Geleneksel yılda 1.000 adetlik ortalama ile seyreden toplam pazarın bu yıl 300 adet civarında kapanacağını fakat 2020 yılı itibarıyla pazarın yeniden canlanacağını öngörüyoruz.

2. EL, FİNANSMAN VE SATIŞ SONRASI HİZMETLERLE ÖNE ÇIKIYORUZ

Şehir içi otobüs satışları hakkında bilgi verebilir misiniz? Özellikle KDV ve Faiz indirimleri destek oldu mu sektöre?

Olduğunu düşünüyorum. KDV ve faiz indirimleri sayesinde satışların bir miktar artış gösterdiğini söyleyebilirim. Yaptığımız tüm satışlarda müşterilerimiz mutlaka bu avantajlardan yararlandı.

Kasım ve Aralık ayları için CONECTO’da rekabetçi bir fiyat ve ödeme koşulları sundunuz. Kampanyaya ilgi ne durumda?

Aslına bakarsanız fiyatlarımız 2019 başından beri çok rekabetçi. Kredi faizlerinin düşmesiyle birlikte müşterilerimize avantajlı ödeme koşulları sunabildik. Son derece olumlu dönüşler aldık ve son 1 ay içinde kampanya kapsamında 9 adet satış gerçekleştirdik.   

BusStore’un kapılarını halk otobüslerine de açacağına dair duyumlar alıyoruz, takas imkânı başlayacak mı?

BusStore şehir içi kullanılmış otobüs ticaretine başladı. Her marka ve model aracı piyasa koşullarında takasa alıyoruz. 2. El otobüsün en güvenilir adresi BusStore müşterilerine avantajlı kredi imkânları sunuyor.  Bundan böyle sıfır araçlarımızın yanı sıra 2. El şehir içi otobüsün de adresiyiz.

HALK OTOBÜS PAZARINA OLAN İNANCIMIZIN GÖSTERGESİ

Ulaşım Motorlu Araçlar ile yeni bir servis noktanız hizmete başladı. Hizmetleri hakkında bilgi verebilir misiniz? Dönüşler şu ana kadar nasıl?

Ulaşım Motorlu Araçlar, şehir içi otobüsler üzerinde uzmanlaşmış bir servis. 24 saat kesintisiz hizmet veriyor. Tüm sektörlerin daraldığı bir dönemde satış sonrası hizmetlere yapılan bu yatırım halk otobüsü pazarına olan inancımızın en açık göstergesi. Şu anda Ulaşım Motorlu Araçlar’ın da katılımı ile İstanbul’un muhtelif bölgelerinde şehir içi otobüslere hizmet veren her biri en üst düzeyde donanımlı, uzman ve kurumsal 5 adet yetkili servisimiz bulunuyor. Tamamı mekanik, elektrik, kaporta ve orijinal yedek parça hizmeti veriyor ve esnafın koşullarına uyum sağlayacak şekilde esnek mesai saatleri ile çalışıyor.

Elektrikli Citaro aracınız tanıtıldı. Türkiye’de satışını yakın zamanda görebilecek miyiz? Bu yeni aracınızı anlatabilir misiniz?

Elektrikli aracımız eCitaro geçen yıl tanıtılarak Eylül 2018’de ticari olarak satışı başladı. Bugüne kadar yaklaşık 200 adet satışı gerçekleşen eCitaro’ya talepler artarak devam ediyor.  eCitaro ile müşterilerimizin günlük operasyonlarında ihtiyaç duyduğu menzil ve yolcu kapasitesi ihtiyacını karşılamak için onlara farklı batarya kapasiteleri sunuyoruz. Araçlarımız, batarya ömrü boyunca taahhüt ettiğimiz menzile ulaşabiliyor. 2020 yılından itibaren araçlarımızda uygulanacak ‘solid-state bataryalar (yaklaşık 65 kWh/adet) ile daha uzun mesafeler tek şarj ile kat edilebilir olacak.  Aracın elektronik alt yapısı ise bizleri gelecekte otonom sürüşe hazırlıyor. Çarpışma önleyici sistem, viraj asistanı gibi teknolojik güvenlik önlemleriyle donatılmış eCitaro, tüm Mercedes otobüslerde olduğu gibi yolcu konforunu ve güvenliğini güvence altına alıyor. Ayrıca elektrikli araçlar için sunulan e-mobilite ve hat danışmanlığı hizmetleri ile müşterilerimizin elektrikli araçlarını optimum şekilde kullanabilmelerini sağlıyoruz.

METROBÜS’E KALİTE VE TECRÜBEMİZLE TALİBİZ

İstanbul’da metrobüs araçlarının değişimi gündemde. Değişimin adresi olmaya aday mısınız?

Araçlarımız metrobüs hattının açıldığı günden beri hizmet veriyor. Zaman zaman tartışma konusu olan Hollanda malı az sayıda araçlar dışında, 12 yıldır metrobüs yolcularını 24 saat Mercedes-Benz marka Capacity ve Conecto G araçlar taşıyor. Yaklaşık 2 yıldır metrobüs hattında hizmet veren tüm araçların bakım, onarım ve servise hazırlama işlemlerini de Mercedes-Benz Türk’ün Satış Sonrası Hizmetler ekibi veriyor. 1.500.000 km kat etmiş Capacity araçlarımızın hala %93’ü her gün metrobüs hattına çıkıyor. 1 milyon yolcuyu 12 yaşındaki araçlarımız her gün taşımaya devam ediyor.

Değişim zamanı gelmiş araçların yenilenmesine de elbette ki talibiz. Capacity L aracımız 1.5 m daha uzun ve daha fazla yolcu kapasitesine sahip. Dış tasarımı ile İstanbul’a daha da estetik katacak. Capacity L araçlarımız yolcuyu merkeze alan benzersiz estetik, konfor ve güvenlik özelliklerine sahip. Yolcu kapasitesini arttıracağı gibi yakıt tüketimi, düşük işletme giderleri ile İETT’ye ekonomik avantaj sağlayacak. Mercedes-Benz markası kendini ispat etmiş ürün ve hizmet kalitesini Capacity L ile de bir üst basamağa taşıyacağız.

2020 yılı beklentiniz nedir? Şehir içi ve şehirlerarası otobüs piyasasında nasıl durum yaşanır? Sizce sektörün büyüyebilmesi için neler gereklidir?

Genel ekonomi ile ilgili ciddi bir sıkıntı olmazsa 2020 yılının şehir içi otobüs pazarı açısından 2019’a göre daha iyi olacağını düşünüyoruz. KDV indirimi, faiz indirimi gibi destekler devam etmeli veya kalıcı hale getirilmelidir. Gelir büyük oranda artırılamayacaksa ki bu ihtimal çok zayıf, mutlaka maliyet düşürme yönünde birtakım desteklerin verilmesinin pazarın açılmasına katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

ONAYSIZ MODİFİKASYONLAR ÜZÜCÜ DURUMLAR YAŞATIYOR

Otobüs yangınları ve kazaları son dönemde oldukça gündemde. Hem şehir içi hem de şehirlerarasında yaşanan bu elim hadiseler için ne söylemek istersiniz?

Türkiye’de üretici pozisyonundaki tüm markalar, ülkemiz için uluslararası standartlarda güvenlik önlemlerini karşılayan araçlar üretiyor. Uluslararası standartlarda üretimi gerçekleştirilen otobüslerde, satışı takiben kullanım sırasında 3 temel faktör yangınlara neden olabiliyor. Üretici onayı olmadan gerçekleştirilen modifikasyonlar (hızlı alev alan tekstil malzemeler, koltuklara eklenen ekranlar, kahve makineleri, ısıtıcı-soğutucu sistemleri, priz sistemleri, ilave ekipmanların tüm kablolama işlemleri vb.), aksatılan periyodik bakımlar ve yetkisiz servislerde orijinal olmayan yedek parçayla gerçekleştirilen bakım ve onarımlar, standart dışı yakıt uygulamaları söz konusu üzücü durumların yaşanmasına sebep olabiliyor.

Biz Mercedes-Benz Türk olarak, olası yangın vakalarında devreye girecek güvenlik önlemlerini tüm araçlarımızda uyguluyoruz. Araçlarımızda motor odası, bagaj ve şoför yatma yeri için geçerli olacak şekilde yangın ikaz sistemi mevcut. Ayrıca ikaz sistemine ek olarak motor odası yangın söndürme sistemi de 2019 itibarıyla tüm otobüsler için kanuni bir zorunluluk oldu. Bir kaza ya da darbe alındığı takdirde otobüsün alev almaması için yakıt sistemlerini devre dışında bırakan ve otobüsün yan devrilmesi durumunda bile yakıtın etrafa yayılmasını engelleyen sistemler var araçlarımızda. Ayrıca tüm araçlarımızın yanmazlık sertifikası da mevcut.

Müşterilerimiz araçlarında bulunan şanzımanlarını sahiplendikleri ve bir yedek parça gibi görmedikleri için ülkemizde bu sistemin oturması adına bir süre daha geçmesi gerekiyor. Farklı bir müşteriden alınmış ve ”yenilenmiş” üniteyi çıkma bir parça olarak görüp almak istemiyorlar. Oysa üretim prosesine uygun olarak yeniden değerlendirilmiş bu şanzıman, aracında kullandığı üniteden çok daha verimli ve sağlam bir durumda olacak. Biz bunu müşterilerimize doğru bir şekilde anlattıkça olumlu dönüşler almaya başladık. Çünkü bu ürünün arkasında ZF’nin garantisi var. Bu markanın kalitesi ve teknolojisi var.

Ticari, REMAN’la Bekleme Yapmıyor

Otomotiv aksamlarında en hayati parçalardan biri şanzımandır. Bu ünitenin arızası diğer parçalar gibi kolay ve hızlı onarıma imkan tanımıyor. Şanzıman arızası yaşanması durumunda arızanın tespiti ve onarımı uzun süreler gerektirdiği gibi bu maliyetli bir süreç oluyor. Bununla birlikte özellikle ticari araçlar çalıştıkça para kazanırken bu onarım süreci önemli bir iş kaybı da yaşatıyor. Hem arızanın maliyeti hem de iş kaybı eklenince işletmeciye büyük mali bir külfet oluşuyor.

ZF Services Türk olarak bizim sunduğumuz REMAN seçeneği ise, işletmecinin söz konusu iş kaybını sona erdiriyor. Günlerce çalışamayacak olan araç, aynı gün çalışabilir duruma geliyor. Ayrıca tamiratla sunulan 6 aylık garanti yerine sıfır bir yedek parça gibi 1 yıllık garanti sunuluyor. Çünkü bize göre, yenilenmiş dediğimiz bu şanzıman aslında yeni bir şanzıman.

Tamirattan farklı olarak öncelikle şanzımanı açıyor ve içerisindeki tüm parçaları seriyoruz. Sonrasında arıza görülen tüm parçaları değiştiriyoruz. Ayrıca zaman içerisinde ZF tarafından yenilenmiş ve geliştirilmiş yeni parçalar olabiliyor, şanzımanda bir arıza olmasa bile bu parçalar ekleniyor. Bu sayede şanzıman en son teknoloji ile donatılmış oluyor. Ayrıca dış yüzey, gövde ve kapaklar kumlanıp boyanıyor. Yeni ve yenilenmiş şanzımanlarımızı yan yana koyduğumuzda müşterinin bunları ayırt etmesi ise imkansız oluyor. Tüm bu bakımlar sonrası bizim için aslında yenilenmiş dediğimiz şanzıman yeni bir şanzıman oluyor.

O yüzden araçlarında şanzıman arızası yaşayan işletmecilere ilk olarak REMAN seçeneğini sunuyoruz. Yepyeni bir şanzıman ile hemen ertesinde iş başı yapmak varken günlerce iş kaybı ve arıza maliyeti ile uğraşmamalarını öneriyoruz. Ver eski şanzımanı, al yenilenmiş şanzımanı seçeneğimiz müşterilerimiz tarafından ilgiyle karşılandı. Arıza sebebi ile bize ulaşan müşterilerimize sunduğumuz bu hizmet sayesinde şu ana kadar 30 müşterimiz iş kaybı yaşamaksızın araçları ile ticaretlerine devam ettiler.

Ağır Hasarlar Harici Her Şanzımanı Değiştiriyoruz

REMAN seçeneğimizi her müşterimize sunuyoruz. Yani bunun için arıza yaşanması gerekmiyor. Belli bir km sonrası arıza yaşamadan da işletmeci bize ulaşarak şanzımanını değiştirebilmekte. Hatta 400.000 - 500.000 km aralığında değişimi müşterilerimize biz bizzat öneriyoruz. Yani arıza yapıp yolda kalmayı beklemeden, büyük bir sıkıntı yaşatmadan önce hazırlıklı davranıp müdahale etmek tabi ki en iyisi. Ancak arıza yapıp yolda kalmış müşteriler de bize ulaştığında ilk bu seçeneği sunuyoruz. Ürünlerin REMAN programında değerlendirilmesi için bazı kriterlerimiz bulunuyor. Örneğin; ağır hasar dediğimiz alttan vurma ve gövde parçalanması gibi durumlarda REMAN seçeneğini maalesef sunamamaktayız.

Maliyetler bazında bakıldığında ise; REMAN şanzıman sunarken arızalı şanzımana da bir değer biçerek alım sağlıyoruz. Arızalı şanzımanın içerisinden tam olarak ne çıkacağını bilmeden alırken tamamen yenilenmiş bir şanzımanı sunuyoruz. Bu değişim esnasında arada oluşan fiyat farkı genelde şanzıman arızasında yaşanan maliyete yakın bir rakama tekabül ediyor. Yani arızanın tamirini seçen ile REMAN şanzıman seçeneğini kabul eden iki müşterinin ödeyeceği rakamlar birbirine çok yakın çıkıyor. Hatta bazı durumlarda arızanın giderilmesi daha pahalı da tutabilir. Bununla birlikte REMAN’ı tercih eden müşteri iş kaybından kurtulmuş oluyor ve ticaretine hız kesmeden devam edebiliyor.

Arızadan Önce Değişim En İyisi

Şanzıman araçlar için en önemli akşamlardan biri. Arızası önemli bir sorun ve büyük bir maliyet. Sektöre sunduğumuz REMAN seçeneği ile işletmecilere büyük kolaylık sağlıyoruz. Zamanla bu kültürün ülkemizde daha da yaygınlaşacağına inancımız tam. Bu verdiğimiz hizmeti sektöre bir sorumluluk olarak görüyoruz. Bu hizmetin ulaşım sektöründe zamanla daha da benimseneceğini ve arıza yaşanmadan değişimlerin olacağına da inanıyoruz.

REMAN seçeneğimizi arıza yaşanmadan da tercih eden müşterilerimiz oluyor. Bu durumda daha uygun rakamlara değişimin yapılması sağlanabiliyor. 400.000 - 500.000 km aralığında arıza yapmaksızın gelen bir müşteri ile yolda kalmış bir şanzımanın değişiminde aynı rakamlar sunulamıyor. Çünkü arızalanmış şanzımanın mekanik arızası tam olarak bilinememekte. Buradaki maliyet farkı REMAN’dan değil, arıza yapmış şanzıman fiyatından kaynaklanıyor..

ZF Services Türk olarak ülkemize böyle bir hizmeti kazandırdığımız için mutluyuz. Satış başarılarımız ile lider olan markamız satış sonrası hizmetlerle de her daim lider olmaya devam edecektir.

2018 yılı ekonomik açıdan özellikle yılın ikinci yarısı zorluydu. Fakat FSM Demirbaş olarak 2017 yılında gösterdiğimiz satış başarısını 2018 yılında da yakaladık. 2017 yılında yakaladığımız 891 araçlık satışı 2018 yılında 913 araç satışı ile geçtik. Hatta Ağustos, Eylül, Ekim ayları döviz fiyatlarının yükselmesinden ötürü duran piyasaya rağmen yıl genelinde ki satışlar ile 2018’i başarılı bir şekilde geride bıraktık.

FSM Demirbaş olarak 2018 bizim için bir ilki de barındırıyor. Yurtiçi taleplerin düşmesi ile biz de yurtdışı satışlarına başladık. 2018 bizim için ihracat yılı oldu diyebiliriz. Bizim için yeni bir pazar olmasına karşın yurtdışında da önemli satışlar gerçekleştirdik. 2019 yılında da yurtdışı satışlarımız artarak devam edecektir. Gün geçtikçe yurtdışında yeni pazarlar kazanıyoruz. 2018 yılında İtalya, Polonya, Özbekistan, Bulgaristan, Kazakistan Sırbistan, Azerbaycan gibi birçok ülkeye satışta bulunduk. Buralarda ki tecrübelerimizle yeni pazarlara giriş yapıyoruz. Kurların yükselişi ile ortaya çıkan fiyat avantajı, düşüşü ile biraz kayboldu. Fakat bu süreçte de biz pazarı, pazar da bizi tanıdı.

Yurtiçi Talepte Daralma Var

2018 yılının ilk yarısında 453 araç sattık. Satışların 224’ü otobüs, 69’u kamyon ve 160 adeti ise 2.el araçlarımız. Yılın ikinci yarısında ise sattığımız 460 aracın 279’u otobüs, 37’si kamyon ve 144 adeti de 2.el araçlar. Toplama baktığımızda ise 913 aracın 503’ü otobüs, 106’sı kamyon ve 304’ü de ikinci el araçlar. 503 adetlik otobüs satışımızda son 3 yılda yakaladığımız en yüksek rakamdır.

Biliyorsunuz biz otobüs pazarında sadece halk tipi araçlar satıyoruz. Bu otobüs satışlarının 166’sını Sivas’a verdik. Aralık ayında da 64 adet Ankara’da satış gerçekleştirdik. Bu yıl yeni olmamıza karşın 160 civarında da yurtdışında otobüs satışımız oldu. Diğer araçları da muhtelif iller de satışını yaptık. Özellikle döviz fiyatlarının yükseldiği 3 aylık süreçte yurtiçinde sıfır araç satışı olmadı, biz bu süreçte yurtdışı satışları gerçekleştirdik.

Halkbank Kredisi,  Satışlarınıza Nasıl Bir Etki Sağladı?

Şubat ve Mart Fırsatı Kaçırılmamalı

Yılın ilk yarısında ki satışlarda Halkbank kredileri etkili oldu. Tüm şehirlerde satışlarımızda Halk Bankası’nın esnaf kredisinden alıcılarımız yararlandı. Ağustos ayında ise maalesef bu kredi bitti. Kredinin bitişi ile araç talebinde önemli bir düşüş yaşandı. 2019 yılı için ise Halk Bankası’nın bu kredisi yeniden başlıyor. Hükümetin açıklamasına göre yılın ilk üç ayında 12 Milyar TL gibi bir bölümü sunulacak. Toplamda ise 2019 yılı için ayrılan bütçe 20 Milyar TL.

Halk Bankası’nın bu kredisi diğer özel banklara göre esnafa 500 Bin TL’lik kullanımda 350 Bin TL kadar avantaj sunmaktadır. Dolayısıyla 3 üç ay halk otobüs esnafı için kaçırılmayacak bir fırsattır. Sonuçta devlet kaynakları da sonsuz değildir. Çıkarılan bu imkanı iyi değerlendirmek lazım.

Bir örnekle açıklayacak olursak: 700 Bin TL olan bir halk otobüsü için 200 Bin TL esnaf peşin verip 500 Bin TL Halk Bankası’ndan kredi kullanırsa, 60 ay vade ile toplamda 627 Bin TL ödeme yapıyor. Hatta bu kredi 84 aya kadar da ödeme imkanı sağlıyor. 60 ay vadede aylık ortalama 10.400 TL gibi bir taksit ödüyor. Özel bankalarda ise kredi faizleri 2.40 civarında. Yine aynı koşullarda araç alımı ile 500 Bin TL özel bankalardan kredi alan esnaf, aylık 16.250 TL gibi bir rakam ödemek zorunda kalıyor. Toplamda ise 975 Bin TL gibi bir rakam ödemek zorunda.

Ayrıca kredi desteğinin yanında 3 ay daha KDV indirim desteği sunuldu. Mevcut otobüslere hiç zam gelmese bile KDV indirimi sonrası bugün 700 Bin TL olan araç, 820 Bin TL olacak. 60 aylık finansman yükü ise sadece 120.000 TL lik TDV artışının maliyeti 230 Bin TL’ye geliyor.

Türkiye’de, otobüs filosu değişmesi gereken birçok şehir var. Tabi bu esnafların mevcut krediler ile araç değiştirmesi imkansız. Bu yüzden aslında Halk Bankası kredileri halk otobüs esnafı için sürekli hale getirilmeli. Sonuçta bu araçlar şehirlerimize hizmet veriyor. Bireysel araç kullanımını azaltarak hem çevreye hem de trafiğe büyük katkı sunuyorlar.

Satış Sürecinde Esnafa Ne Gibi İmkanlar Sunuyorsunuz?

FSM Demirbaş Olarak Esnafı Asla Yalnız Bırakmayız

Ankara’da 2018’in sonuna doğru 170 araçlık bir ihale yaşandı. İhaleyi kazanan kooperatif üyelerinin çoğunun kredibilitesi zayıftı. Biz kendi firmamız üzerinden 100 Milyon TL’lik garantör limiti çıkarttık ve sattığımız tüm araçlara garantör olduk. İsterse bir günlük firma olsun bu kredi esnafa verilecek. Tabi biz bunu yaparken birçokları “sen kafayı mı yedin” “nasıl kefil olursun” dediler. Ama yaptık oldu. Zaten bunu yapmasak esnafa sunulan 36 ay vade ile borç altına girebilme imkanı olabilir mi? Biz nasıl diyebiliriz ki esnafa “nasıl alırsan al” diye. Şuana kadar Ankara’da 66 otobüsün satışını gerçekleştirdik. Rakip firmalarda 20 tane kadar sattı. Daha 80’e yakın araç satılacak.

Sivas’ta da mesela esnaf ile iç içe olduk. Onlara da en uygun koşulları sağladık. Esnafı Halk Bankası’na yönlendirdik. İstanbul’da da değişmesi gereken çok araç var. Faizlerin yüksek oluşu ile İETT değişimlerini biraz öteledi. Fakat bugün sağlanan koşullar değişim için kaçırılmaz fırsatlar sunuyor. İstanbul esnafının da bu fırsatları kaçırmamasını umuyoruz. Hem Halkbank kredisi hem de KDV indirimi büyük bir fırsat.

Stok Avantajı Esnafa Yarar

FSM Demirbaş olarak kurulduğumuz günden bu yana hep stoklu satışta bulunduk. Yani bizler müşteri gelince fabrikaya sipariş geçmeyiz. Araçlarımızı alır, müşteri geldiğinde de aynı gün istediği sayıda aracı teslim ederiz. Şuanda stoklarımızda 300’ü küçük, 300’üde büyük olmak üzere 600 otobüsümüz bulunmaktadır. Başka hiçbir yerde bu kadar geniş bir otobüs arzı bulunamaz.

Yıllarca Türkiye genelinde halk otobüs esnafına böyle önemli bir hizmet sunduk. Fakat geldiğimiz noktada faizler çok yükseldi. Stok maliyetlerimiz her geçen gün artıyor. Yurtiçi araç talepleri de her geçen gün azalıyor. Bu yüzden biz de stoklu araç satışından artık vazgeçiyoruz. Yeni dönemde, alıma göre siparişlerle devam edeceğiz. Bugün 400 araç alırken birim başı 10 lira ise, artık 10 araç için 15 liradan alım yapmak durumunda kalacağız. Bu avantajı kaybedeceğiz. Ama artık bu riske girmeyeceğiz. 2019 yılına girdik ve 11 gün geçti. Şuan halen siftah yapmayan firmalar var.

Otobüs İhracatınızdan Bahsedebilir misiniz?

2019 İhracat Yılı Olacak

2018 yılında kendimizi dış pazarlarda iyi tanıttık. 160 araç ihracımızda bunun en iyi göstergesidir. 2019 yılında da bu alanda kendimizi geliştireceğiz. Örneğin dün bir Avrupa ülkesinden geldiler. Acil 32 tane otobüse ihtiyaçları olduğunu söylediler. Diğer firmalar bu talebi 3-5 ayda veremeyiz demişler. Biz ise hemen teslimatını yaparız dedik. Türkiye’de bizi herkes tanıyor. Yurtdışında da yeni yeni tanınıyoruz. Geçen yıl 7 ülkeye satış yaptık.

Bu seneki hedefimiz, satışlarımızın %50’sini yurtdışına yapmak. İhracata geçen yılın 2. yarısında başladık. Daha öncesinde yurtdışı ile çok ilgilenmiyorduk Ama iç pazar talebi düşünce bizde dış pazarları düşünmeye başladık.

Türkiye’de gerçekten çok ucuza otobüs satıyoruz. Esnaf bu fiyatları TL bazlı gördüğü için yüksek olarak düşünebilir. Fakat bizlerin ihracat yapıyor olması bile dünyada en uyguna burada otobüs satıldığının göstergesidir. EURO bazlı olarak fiyatlara baktığımızda otobüsler burada %40 daha ucuz. Kimileri ithali serbest bıraksınlar diyorlar. Yurt dışından hiç alamazlar.

Kamyon Satışlarınız Hakkında Bilgi Verebilir Misiniz?

Kamyonda Büyük Düşüş Yaşanıyor

Kamyon pazarı 2017 yılına göre büyük düşüş yaşadı. 2017 yılına göre araç satışları 2018’de %50 civarında düştü. Toplam kamyon ve çekici pazarı 14 binlerde kapandı. Bir önceki yıl 31 binlerdeydi. Bunun çeşitli nedenleri var. Özellikle satın alan firmaların çoğu mali sıkıntıya düştü. Elindeki mevcut araçları 2.ele geçti. 2. el fiyatları da bu sebeple büyük düşüş yaşadı. Firmalar yeni araba almıyor ve eskileri de satışa çıkarıyor. Çoğu şantiyeler kapandı.

2019 yılında piyasa hareketlense bile öncelikle 2. el pazarı canlanır. Firmaların 2019 beklentileri 6-7 binlerde.

Bizde FSM Demirbaş olarak Ford Trucks Kocaeli 4S plazamız ile kamyon pazarındayız. Servis olarak verilen hedeflerin üzerine çıktık. Fakat satış kısmında Ford Trucks’ın 26 bayisi ile aynı oranda düşüş yaşadık.

İnci Holding Yönetim Kurulu Başkanı Neşe Gök, 66 yıldır Türk sanayii için üreten şirketin geleceğe güvenle baktığını söyledi. Gök, “Holding çatısı altında dokuz şirketimiz, 2 bin 700 çalışanımızla otomotiv sektöründe çarkın güçlü parçalarından biriyiz. Üç şirketimiz Türkiye’nin en büyük 500 şirketi arasında. Üretimimizin yüzde 63’nü ihraç ediyoruz. Şu anda Ege’nin İnci markalı akü ve jantları altı kıtada araçlarda güvenle kullanılıyor. İnci artık Ege’den çıkıp okyanusları aşan bir dünya markası” dedi.

Büyüme hedefini aştık

Aile şirketlerinde kurumsallaşmanın önemine değinen Neşe Gök, İnci Holding’de bayrağı devralan üçüncü kuşağın kararlı ve istikrarlı adımlarla hedeflere ilerlediğini kaydetti. Gök, “Son 10 yılda ortalama yüzde 14 büyüdük. 2018 gibi zorlu bir yılı beklentimizin üzerinde bir büyüme ile kapatacağız. Gelenekleri kurallarla bütünleştiren aile şirketleri başarılı ve uzun ömürlü oluyor. Biliyoruz ki ürettiğimiz her kalemde, Türkiye ekonomisinin yarınlarına uzanan yolun taşlarını döşüyoruz” diye konuştu.

Yeni yatırımlar yolda

Neşe Gök, Manisa’da geçen yıl temeli atılan İnci GS Yuasa’nın üçüncü akü fabrikasının 2019’un ilk çeyreğinde hizmete gireceğini kaydetti. Gök, 120 milyon TL yatırım bedeliyle kurulan fabrikanın devreye girmesiyle yıllık akü üretim kapasitesinin 7 milyon adete ulaşacağını vurguladı. Yılda 12 milyon adet jant üretim kapasitesine sahip Maxion İnci Jant Grubu’nda ise gündemin akıllı fabrikalar olduğunu belirten Gök, “Dünyanın en büyük jant üreticisi Brezilyalı Maxion Wheels’le ortak faaliyet gösteren şirketimizin Manisa’daki fabrikalarında dönüşüm başladı. Maxion İnci Alüminyum 2023’de, Maxion İnci Jant Grubu’nun tamamı 2030’da akıllı fabrikalara dönüşecek” dedi.

İnci Holding’in 2023 stratejisi doğrultusunda sürdürülebilir ve karlı büyüme planları için uluslararası yatırımların da gündemde olduğunu ifade eden Neşe Gök, uluslararası iş birliği fırsatlarını takip ettiklerini bildirdi.

Finansman problemi öylesine belimizi bükmeye başladı ki sektörün tek gelir-gider havuzu, profesyonel ve kurumsal yönetime geçiş gibi temel problemlerini ve en önemlisi gelecek konusunu tartışamaz, konuşamaz olduk. Özellikle biletçili sistemin kaldırıldığı 2011 yılından itibaren aşama, aşama gelirlerimiz azaldı ve şu anki duruma geldik. Gelirin gideri karşılayamaması ve temel problemlerin çözümünü bırakalım, bunların konuşulmaması ÖHO işletmecilerinde gelecek kaygısına ve çok basit sorunların çözümünün yılları alması şüpheye neden oluyor.

İstanbul çok hareketli bir şehir ve her an her şey bir anda değişebiliyor. Bu şartlar çok tabi olarak Otobüs işletmeciliğinde de değişiklik gerektiriyor, yeni hatlar açılması, bazı hatların iptal edilmesi veya güzergah değişikliklerini zorunlu kılıyor. Mesela kısa süre önce Üsküdar Ümraniye Metrosu Çekmeköy-Sancaktepeye uzatıldı ve bu uygulama birçok hattımızı olumsuz etkileyecek. İETT diğer taraftan Özel Halk Otobüsleriyle aynı güzergahları kullanan ve Metroya ücretsiz aktarma veren İETT hatları oluşturdu ve oluşturuyor. Aynı güzergahta ve aynı Kuruma bağlı araçlar adeta rakip gibi çalışıyor. Vatandaş İETT Otobüsüne biniyor ve Metroya ücretsiz geçiyor, aynı yerden Özel Halk Otobüsüne biniyor ve Metroya ücretli geçiyor. Vatandaş tabi olarak ikilemde kalıyor.

Bütün bu gelişmeler olurken mevcut hatların durumunun değerlendirilmesi, belki de yeni hatlar açılması ihtiyacı ortaya çıkarken, bu gelişmelerden mutlak olumsuz etkilenen ÖHO temsilcilerinin görüşleri bile alınmadı ve alınmamaya da devam ediliyor. Peki şayet sektörü geliştirmek ve dönüştürmek gibi bir niyet ya da amaç var ise, bizzat işi yürüten insanların görüşlerini almadan bunu başarabilmek mümkün olabilir mi? Yaklaşık 100 yıldan beri bu kentte toplu ulaşım hizmeti veren ÖHO sektörü, eksikleri olmasına rağmen bu muameleyi hak etmiyor. Biz yılda 365 gün aynı şartlarda ve kesintisiz, günlük asgari 18 saat süreyle sürekli arazide hizmet veriyoruz. Yatırım ve işletme giderlerimizi kendimizi üstleniyoruz ve bir araçta ortalama 2,5 personel istihdam ediyoruz.

Özel Halk Otobüsleri olarak bizler bu kentin vaz geçilmez gerçekleri ve kahramanlarıyız. Yatırım dışında kent kültürünün oluşması için çok ciddi emekler veriyoruz ve çok kıymetli tecrübelerimiz var.  Sorunlarımız çok ve biz bu sorunları şimdiye kadar hep sabırla, diyalog ve istişare yoluyla çözmeye çalıştık ve araçlarımızın ihtiyaçlarını gerektiğinde borçlandık ama 1 gün bile olsa vatandaşımızın hizmetini aksatmadık. Hep bir gün düzelir ümidimiz var idi. Ancak artık geldiğimiz nokta itibariyle ümitlerimizi de yitirmek üzereyiz. Bırakın kazanmayı öyle bir noktaya geldik ki artık sürdüremiyoruz. Özellikle Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar, hızla artan maliyetler ve uzun zamandır yolculuk ücretlerinin artırılmaması sektörü bitirme noktasına vardırdı. İBB’nin 1 Ekimden itibaren uygulamaya koyacağı sübvansiyon sistemi belki biraz nefes aldıracak ama asla yeterli değil. Bugün birçok ÖHO gurubunda gelirlerin gideri karşılama oranı %75’lerin altına düştü. Mutlaka tarifede de bir düzenleme yapılması, uzun vadede ise mutlaka sektörün kalıcı bir finansman sistemine kavuşturulması gerekmektedir. Çünkü Özel Halk Otobüslerinin krize girmesi aynı zamanda vatandaşımızın da mağdur olması demektir.

Şimdiye kadar zaten çok vakit kaybettik. Şayet kafamızın arkasında başka bir düşünce ve gaye yok ise süratle ön şartsız bir araya gelerek bulunduğumuz durumu çözüm için fırsat olarak kullanmalı ve sürdürülebilirliği sağlamak için sektörün ihtiyacı olan başta profesyonel yönetim olmak üzere işletmeciliği Dünyadaki örneklere göre dönüştürmeliyiz.

ÖZULAŞ A.Ş.                                                                                     

BEKİR UZUN

Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Fiyatlar Aşağı Çekilerek Toplu Taşıma Cazip Hale Getirilmeli

229437555. akaryakıt ile toplu taşımanın da ucuzlayacağını belirten Palandöken, 'Ulaştırma sektöründe kullanılan akaryakıt lokomotif ürün olduğu için gelen her 1 kuruş zam, A'dan Z'ye her ürünü yakından ilgilendiriyor. Bu da enflasyonu tetikliyor. Şoför esnafına verilecek ticari akaryakıt desteği tüm ürünlerin fiyatını aşağı indirebilir. Özellikle toplu taşıma fiyatları ticari akaryakıt sayesinde ucuzlar. Bu da vatandaşları toplu taşımaya özendirmek için çok önemli bir teşvik olur. Toplu taşımanın yaygınlaştırılması sayesinde büyük şehirlerdeki trafik sıkışıklığının önüne geçilir. Ayrıca yakıttan ve araçtan da tasarruf edilmiş olur. Araç yoğunluğunun çevreye verdiği zarar azaltılır. Yani toplu taşıma yalnızca ekonomik olarak değil çevresel ve sosyal olarak da özendirilip desteklenmeli. Toplu taşımanın ucuzlayıp cazip hale getirilmesi için taşımacı esnafına ticari akaryakıt verilmeli' diye konuştu.

Ticari Akaryakıt Cari Açığı Da Azaltır

Ticari araçlara özel olarak indirimli ticari akaryakıt temininin sadece enflasyonu değil cari açığı da azaltacağını ifade eden Palandöken, 'Ülkemizin en büyük ithalat kalemi enerji ürünleri. Özellikle içeride ham petrolden ürettiğimiz motorin talebi karşılamadığı için hem ham petrol hem de motorin ithal ediyoruz. Ticari araçlara özel olarak indirimli ticari akaryakıt uygulamasına geçilirse bu sayede toplu taşıma özendirileceğinden petrol ithalatımız da azalacaktır. Böylelikle dış ticaret açığımız ve cari açığımız da azalacaktır' şeklinde konuştu.

DEĞİŞİM MALİYETİ HER YIL DAHA DA YÜKSELİYOR

FSM Demirbaş Otomotiv’in esnaf dostu Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Demirbaş ile otobüs değişimlerini konuştuk. Otobüs değişimlerinde ötelemelerin esnafa asıl zararı yaşattığına değinen Demirbaş “her geçen gün artan döviz ve faizler ile halk otobüs esnafı daha büyük bir külfete sürükleniyor. Esnafa destek uzatma ile değil yapıcı gelir artırıcı imkanlar ile olur” dedi.

Sektörde yaptığı kampanyalar ile her daim esnafın otobüs değişimlerinde ki yüküne destek olmaya gayret gösteren Mustafa Demirbaş yıllar içerisinde değişen araç fiyatları ve kredi vade oranlarına dikkat çekti. Her geçen yıl dövize bağlı artan araç fiyatları ve kredi vade oranları yüzünden esnafın artık otobüsünü değişemez duruma geldiğini söyledi.

Türkiye’nin Her İl Ve İlçesinde Olacağız

2018 yılı il 6 ayı otobüs ve ticari araçlarda çok büyük bir duraklamaya sahne oldu. TUİK verileri de bunu doğrular nitelikte. Ancak halk otobüsü satışında 2017 yılına göre biz %50 oranında satışlarımızı artırdık. Adet olarak 2017 ilk 7 ayında 200 otobüs satmıştık. Bu sene ise sadece ilk 7 ayda 300 adete ulaştık. Bu otobüslerin 160 adetini BMC Neocity ve Karsan Atak olarak Sivas’a sattık. Bunun dışında İstanbul, Hatay, Ankara ve muhtelif birçok şehre de satışımız oldu. Ayrıca bu yıl ihracata da başladık.

BMC, Karsan ve Temsa otobüs satışlarında bu yılın il 7 ayında 300 adete ulaştık. Satılan araçların 200 adeti 8 metre sınıfı araçlardan oluşuyor. 100 adet ise 12 metre sınıfı araçlarımız. Ayrıca 2’in el satışları ile toplam araç satışımız 550 adete ulaştı.

Bu sene dönüşüm olacağını beklediğimiz başka şehirler de var. O illerde de FSM Demirbaş olarak olacağız. Artık büyük ve küçük otobüs pazarında Türkiye’nin her il ve ilçesinde olacağız. Ayrıca 2018’in 7 ayının son 3 ayında yaptığımız yurtdışı satışlar ile 4 Milyon EURO ihracata da imza attık. Tabi ihracatta daha yeniyiz ama zamanla yurtdışı satışlarda da daha iyi konuma geleceğiz.

Geniş Araç Stoku İle Hizmet Veriyoruz

FSM Demirbaş Otomotiv olarak yıllardır bir satış politikamız var. Biz müşterimizi bekletmeden hazır otobüslerin satışını gerçekleştiriyoruz. Bu doğrultuda siparişini daha önceden verdiğimiz ve teslim aldığımız otobüsleri müşterilerimize sunuyoruz. Şuan itibari ile 600’e yakın otobüs stokumuz var. Stoklarımızda 250 adet 8 metre sınıfı, 300 adet ise 12 metre sıfır otobüsümüz mevcut. Yani bugün bizden 550 otobüs istense anında teslimini yapabiliriz.

Bizim bu satış politikamız sayesinde şuan bile halk otobüs esnafı EURO5 motorlu sıfır otobüsleri uygun fiyatla alma imkanı bulabiliyor. Fakat EURO5 araçları stok sayımız kadar satabileceğiz. Muhtemelen 2-3 ay içerisinde bu araçlarımız da tükenecektir. Sonrası için esnafın tek tercihi zorunlu olarak EURO6 araçlar olacak.

Sattığımız Fiyata Fabrikadan Araç Alamıyoruz

Yeni üretilen araçların maliyetlerinde, EURO6 motorların gelişi ile artış oldu. Ayrıca yükselen dövizle beraber TL bazında otobüslerin fiyatlarında ekstra bir yükselme yaşanıyor. Her yıl yükselen dövizle beraber otobüs fiyatları da artış göstermekte. Şuanda gerçekten çok ucuza araç satıyoruz. Fiyatlara bakıldığında yüksek görülse de aynı rakamlara biz fabrikadan araç alamıyoruz.

Her geçen gün araç maliyetleri daha da artıyor ve artmaya da devam edeceği görülüyor. Sadece EURO6 motor ve döviz artışından ziyade kredi vade oranlarının yükselmesi de esnafa her geçen dakika ek yük olmakta.

Halk Bankası Desteği Olmasa Hiç Satılamazdı

Bizim için başarılı bir yarıyıl oldu. Fakat bu başarının en büyük katkısı devletimizin halk otobüs esnafına Halk Bankası üzerinden sağladığı devlet destekli esnaf kredisiydi. Devletimizin esnafa verdiği kredi desteği olmasaydı hiçbir esnaf aracını değiştiremezdi. Bugünkü banka faiz oranları ile araç değiştirmek esnaf için imkansız.

Devletimiz böyle bir imkanı yarattığı için müşterilerimiz adına teşekkür ediyorum. Şuanda krediler konusunda hiçbir sıkıntı yaşanmıyor. Kredi başvurusu yapan tüm esnaflar bu imkandan yararlanabiliyor. Tabi şirket adına kayıtlı otobüsler maalesef bu imkandan yararlanamadı. Bu yıl satılan otobüslerin %95’i Halk Bankası kredisi ile oldu.

Değişim İçin Esnafa Destek Şart

Daha önce de bahsettiğim gibi araç fiyatları gelişen teknolojiler ve dövizin yükselmesi ile her geçen yıl yükselmekte. Ayrıca faizlerin yükselişi de alımı ayrıca etkileyen bir durum. Bu yıl aracını değiştirebilen esnaflarımız da Halk Bankası sayesinde cesaret edebildi. Esnafın araç değişimi için yapılan ötelemeler aslında en büyük zarar.

Halk otobüs esnafı gelirler bazında gerçekten zor durumda. Mevcut durumlarında araç değişimi yapmalarını beklemek imkansız. Fakat çözüm ise asla değişimi ötelemek değildir. Özellikle İstanbul’da gelirlerin azlığından ötürü değişim neredeyse durma noktasında. Görüştüğümüz tüm esnaflar zam beklentisi içerisinde. Araç alımı yapamayan esnafa destek anlamında sunulan ötelemeler yerine gelir artırımı gerekiyor. Çünkü her geçen gün araç fiyatları ve faizler yükselmekte ve alımlar imkansız hale gelmekte.

2 yıl önce yaptığımız kampanya ile 450.000 TL olan otobüs tamamı kredi kullanılsa bile toplamda faizi ile 60 ayda 650.000TL’ye gelmekteydi. Bugün ise sıfır araçlar faizsiz hali bile bu rakamın üzerinde. Artan faizlerle beraber ise 1 Milyon’u geçmektedir.

Stoklu Satışı 2019’da Bitiriyoruz

Bu zamana kadar esnafımıza da kolaylık sağlama adına daima stoklu satış imkanı sunduk. Bu sayede halk otobüs esnafına en uygun fiyatlı, kaliteli ve uygun vade oranları ile araç değişim imkanı sunduk. Fakat önümüzde ki yıl bu satış sistemimizi değiştiriyoruz. Biz hesaplamalarımızı yıllık %12 faizlerden yaparken bugün %25-26’lara faizler çıktı. Bu yüzden stoklu satışa önümüzde ki yıl son veriyoruz. Maalesef bu otobüs fiyatlarına da yansıyacaktır. Şuan ki fiyatlarsan %15-20 daha pahalı olacaktır.

Bu zamana kadar FSM Demirbaş Otomotiv olarak halk otobüs esnafının yükünü hafifletebilmek için stoklu çalıştık. Fakat artan stok maliyeti karşısında artık mevcut araçlarımızdan sonra böyle bir çalışmamız olmayacak.

Stoklarımızda şuan 160 adet EURO5 8 metre Karsan Atak, 60 adet EURO5 12 metre BMC araçlarımız var. Diğer stoklarımız ise EURO6 araçlar. Açıkçası uygun fiyatlı son araçlarımız bunlar.

Vakıfbank Spor Kulübü Sponsoruyuz

FSM Demirbaş olarak sadece esnafımızın yanında olmadık. Bizim için bu ülkenin tüm değerleri özeldir. Bu doğrultuda Vakıfbank Bayan Voleybol Takımına 3 yıllığına sponsor olma kararı aldık. Ülkemizde genelde futbol takımları ön planda olsa da Vakıfbank, Avrupa Şampiyonlar Ligi Şampiyonu olarak tüm dünyada bizleri 4’üncü kez gururlandırdı. FSM Demirbaş Otomotiv olarak Temsa’nın da desteği ile 3 yıl boyunca voleybolcu kızlarımıza sponsor olma kararı aldık.

Bu doğrultuda Temsa Maraton aracını voleybolcu kızlarımıza özel tasarlattık. Uzun boylarını dikkate alarak en uygun koltuk dizaynı sağlandı. Aracın dışı özel olarak tasarlandı. FSM Demirbaş olarak da bu aracın 3 yıl boyunca kirasını üstlendik. Vakıfbank Spor Kulübü’ne bizlere yaşattığı mutluluk için teşekkür ederiz. Onlara sponsor olabilmeyi ayrı bir onur olarak görüyorum.

Yönetim Kurulu Başkan Vekili

LOKMAN AKHAN

İstanbul’da ki özel halk otobüsleri bulunduğu konum itibari ile Türkiye’de ki tüm esnafları temsil etmektedir. Böylesi bir dünya metropolünde hizmet veren halk otobüslerinin atacağı adımlar diğer tüm illere de örnek teşkil etmektedir. Hatta İstanbul zam kararı almadan birçok il buna çoğu zaman cesaret dahi edememiştir. Böylesi önemli bir konumda olduğumuzdan üstümüze büyük sorumluluk düşmektedir. Atılacak adımlar ile sadece İstanbul esnafına değil tüm halk otobüs camiasına kazanımlar sunulabilmektedir. Fakat günümüzde İstanbul esnafının durumu hiç iyi değil!

Giderlere Rağmen Zam Uygulanmadı

Son dönemlerde yaşanan döviz artışları bizlerinde birçok kalemde giderimizi yükseltti. Araç yenileme, yedek parça, sigorta ve önemlisi yakıtta önemli oranda zamlar yaşandı. Oluşan külfet halk otobüs esnafının desteksiz ayakta kalmasını imkansızlaştıracak duruma getirdi. Yaşanan hadiseler sonucu otobüs esnafının gelirinde artışı zorunlu kılmıştır.

Tüm sektörler artan maliyetler karşısında zorunlu fiyat düzenlemelerine gittiği şu dönemde ise halk otobüslerine halen bir zam yapılmamıştır. Şuan aracını yenilemiş esnaflarımız kredilerini ödeyememekte, araç yenileyecek olanlar zorunlu olarak ertelemektedir. Günlük cirolar yakıt fiyatlarına yetişemez noktaya gelmişken, bilet zammı zorunlu olmuştur. Bu doğrultuda esnafımız acilen gelir artışı için yerel yönetimden adım beklemektedir.

Yaklaşan bir yerel seçim var. erken ya da zamanında olsa bile gerçekten süresel manada çok yakın. Zam taleplerimize bu sebeple sıcak bakılmayabilir. Fakat esnafın da, hizmeti sürdürebilmesi adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bir destek sunması gerekmektedir. Bu doğrultuda Cumhurbaşkanımızın da önünü açtığı yerel yönetim destek imkanı sunulabilir. Yahut çoklu tarifemizde aktarmalar konusunda bir düzenleme yapılabilir.

Seçimler yaklaşmasına rağmen sonucunu bekleyemeyecek kadar zor durumda olduğumuz için acil bir adım atılmasını istiyoruz. Yoksa ne Büyükşehir ne de İETT ile aramızda asla bir sıkıntı yok. Tek derdimiz hizmeti sürdürebilmek.

Kalite Düşüyor

Geçmişinden bu güne değin halk otobüsleri en kaliteli hizmeti sunan taşıma türeviydi. Şuanda bile halen diğer taşıma modlarına bakıldığında en saygın ve kaliteli taşımacılık hizmetini bizler yürütmekteyiz. Bu kalitemizi daha üst noktalara taşıma ilkesi ile ilerlerken artan maliyetler bu hedeften bizi uzaklaştırmaktadır.

Araç filosun en genç taşıma koluyduk her zaman. Fakat esnafımız şuanda aracının bakımını dahi düzenli yapamaz noktaya sürüklenmekte. Kaliteli personeller istihdamı sağlıyorduk. Ancak gelir kayıpları iyi şoför bulmamızı güçleştirdi. Geçmişte şoförlük mesleğini icra eden herkesin öncelikli gayesi otobüslerimizde iş bulmaktı. Artık maalesef şoförlerimiz alternatif işler aramaktadır. Her geçen gün şoför kaybı yaşıyoruz.

Personellerimiz yükselen enflasyon ile doğal olarak zam talebinde bulunuyorlar. Oysaki araçlarımızın geliri ise her geçen gün düşmekte. Bu durum karşısında çalışanlarımızın talebine karşılık veremiyoruz. Bu durum zamanla daha kalitesiz bir taşımacılığa bizleri sürüklemektedir.

KDV Ancak Gelir Vergisiyle Paralel Başlar

Uzunca bir süredir esnafın vergiler konusunda ki yükünü hafifletmek amacıyla çalışıyoruz. Kamu hizmeti sunan araçlarımızın standart vergilere tabi olması bizlere ağır geliyor. Bu doğrultuda bilgili birçok kurumumuzla görüşmelerimiz oldu. Hatta dönemin bakanları ile yapılan uzun soluklu çalışmalar sayesinde Yenikapı iftarında Cumhurbaşkanımız KDV müjdesini esnafımızla paylaştı. Yine aynı görüşmelerde gelir vergisi ile ilgili düzenleme sözü aldık. Şuan bunun görüşmeleri sürmekte.

KDV’nin düşürülmesi esnafımızın özellikle başının rahat olmasını sağlayacak. fakat KDV’nin düşmesi ile beraber gelir vergisinin sabit kalması çok büyük bir vergi külfeti oluşturacaktır. Bu doğrultuda KDV’nin %1,5 olması gibi gelir vergisinin de %1 gibi bir rakamla uygulanmasını talep etmekteyiz. Tabi ki onlarında başka oranlarda teklifleri oldu. Ancak temennimiz bu rakamda sabitlenmesidir.

Çünkü biz sıradan bir esnaf yahut tüccar değiliz. Çok düşük bilet fiyatları ile hizmet sunuyoruz. Bunun yanında birçok kaleme indirimli seyahat imkanı verirken, sayısız kart sahibine de ücretsiz taşıma hizmeti sunulmakta. Buna rağmen %18 KDV, %20 Gelir Vergisi esnafımızda yürek burukluğunun yanında haksız bir çalışma ortamı da sunmakta.

Kopya Çekmeyelim Örnek Olalım

Dünyanın sayılı metropollerinden ve tarihin en görkemli şehrine hizmet vermekteyiz. Osmanlı’nın mirasında ecdadımızın soyu ile anılmaktayız. Osmanlı olarak dünyayı 600 yıl yönetmiş, geçmiş devletleri ile tarihin akışını değiştirmiş bir milletin torunlarıyız. Peki, ecdadımızla biz gurur duyarken onlar bizim hakkımızda ne düşünmektedir?

Böylesi nadide bir şehre ulaşım hizmeti sunma şerefi bizlere nail olmuşsa, sunduğumuz hizmetle de dünyaya örnek olmalıyız. Uzunca bir süredir yaşadığımız sıkıntılar yüzünden ulaşım çözümleri için çeşitli ülkelerden emsalleri ilgili kurumlara sunuyoruz. Oysaki burada öyle bir ulaşım sistemi kurulmalı ki örnek olmalıyız. Fakat şuan mevcut sistemde ise esnafımız değil geleceğine bakmak bugününü göremiyor. İflasın eşiğinde seyrediyor. 20 milyonluk şehre hizmet veren bir sektör nasıl olur da iflas eşiğinde olabilir? İşte bu soru cevap bulmalı.

Araçlarımız tıka basa olmakta. Aşırı yolcudan dolayı sürekli arıza vermekteler. İnanılmaz yoğunlukta servis sayılarımız var. Fakat araçlarımız kar etmemekte. Bunu biz böyle anlattığımızda sokaktaki vatandaş dahi şaşırmakta. 650-700 bin TL’ye otobüs alıp kredi vade oranı ile 1milyonu geçen ödemeler yapma durumunda kalan esnafımız bu maliyetler ile daha kaç gün daha tekerini döndürebileceği bilinmiyor. Yerel seçimler öncesi bu hizmetin de aksamaması adına acil gelir artırıcı adımların atılması şart.

Her geçen gün gider kalemlerimiz de artış yaşamaktayız. Özellikle akaryakıtta büyük gider artışımız oldu. Bununla beraber personel, bakım, lastik, sigorta gibi birçok kalemde de artışlar esnafımızın belini bükmektedir. Fakat bütün bu olumsuzluklara rağmen Kocaeli halkına hizmet vermeye çalışıyoruz. Eskiden iyi paralar kazanıyorduk. Fakat son yıllarda esnafımız gelir bazında büyük kayıp yaşadı. Özellikle araç yenilemede esnafımız ciddi zafiyet yaşamaktadır.

Yenikapı İftarı Sektörümüzün Miladıdır

Seçimler öncesinde tüm sektör olarak son bir gayret ile hep beraber otobüs esnafının sesini duyurmaya çalıştık. Bu çabalar sonucu Yenikapı’da Cumhurbaşkanımız ile aynı sofrayı paylaştık. Görünürde sıradan bir iftar gibi kimileri görebilir. Ancak bu adım sektörümüz için bir miladı temsil eder. Sayın Cumhurbaşkanımızın öylesi yoğun bir dönemde bizlere zaman ayırması gerçekten değerli bir adımdır. Düzenlenen iftarın biraz sektör açısından sönük kalması bizlerin hatalarından kaynaklanmıştır. Demek ki kendimizi daha iyi anlatamamışız.

2014 yılında Haliç Kongre Merkezi’nde de benzer bir toplantı gerçekleşmişti. Bu yıl da Yenikapı’da Cumhurbaşkanımız ile iftar düzenlendi. Evet, sorunlarımızı orada anlatma noktasında eksik kaldığımızı düşünüyorum. Daha iyi kendimizi ifade edebilirdik. Daha ciddi manada sıkıntılarımızı Cumhurbaşkanımıza iletebilseydik bence daha faydalı sonuçlar alabilirdik. Tabi ki bunlar birer tecrübe kazandırıyor bizlere. Fakat bu fırsatlar her zaman gelmez. Fırsatları değerlendirme noktasında ekip olarak çalışılsaydı muvaffakiyet noktasında da üstün başarılar alınabilirdi.

KDV ve Gelir Vergisi Büyük Bir Kazanım

Yenikapı iftarının en önemli kazanımı KDV ile ilgili alınan sözdür. Bununla alakalı Kocaeli’nin de bana göre büyük katkısı olmuştur. Esnaf Odası olarak Türkiye’de ki diğer Oda başkanları ile beraber bu konuda çok çalıştık. KDV konusunda %1,5 artık kesinleşmiş bir kazanımdır. Bundan sonra ki süreç gelir vergisinde de benzer başarıyı sağlamaktır. Cumhurbaşkanımız bu konuda da gerekli talimatları ilgili kurumlara verdi. Gelir vergisinde de benzer bir sabitleme sağlanması halinde yıllık bazda esnafımız önemli bir kazanım elde edecek ve birçok prosedürden de sıyrılacaktır.

Yeni sistem ile eskiden bildiğimiz götürü verginin modernize edilmiş haline kavuşacağız. Çünkü biz ufak esnaflarız. Gelir ve giderlerimiz her kurumca bilinen belirli bir sistem dahilinde çalışan esnaflarız. Zaten Türkiye’de ki hemen her şehir elektronik bilet uygulamasına geçti. Hatta yakın zamanda ülke genelinde “Tekkart” uygulamasına dahi geçilecek. Yani bizlerin tüm kazancı zaten biliniyor ve kazancımızın kaynağı da ortadadır.

TÖHOB’a Üye Olmalıyız

Sektörümüzün hak ettiği birçok kazanılamamış imkanlar mevcut. Kamu hizmeti yürüten araçlarız. Dünyada bizim işimizi yapıp devletten birçok destek alan örneklerimiz mevcut. Özellikle araç alımlarında devletin gücünü yanımızda hissetmek istiyoruz. Bizlere sağlanan ÖTV muafiyeti esnafın araç değişimine çare olmamıştır. Çünkü bu araçlarda ÖTV oranı zaten %1’dir. Fakat devletimizin çıkardığı Halkbank kredisi hakikaten güzel ve yerindeydi. Bunun gibi uygulamaların daha geliştirilerek esnafa sunulması gerekmektedir.

Özellikle elektrikli otobüsler için devletin ayrı bir teşvik uygulaması yerinde olur. Mevcut araçları dahi alamayan esnafımız, fiyatı kat kat daha yüksek olan elektrikli araçlara şu durumda bakması bile imkansız. Fakat çevreci ve tasarruf sağlayan bu araçların yaygınlaşması için devlet bir destek sunarsa bu hayata geçebilir. İşte bu kazanımlar için TÖHOB’u büyütmemiz şart. Hepimiz bu konuda elimizi taşın altına koymalıyız.

TÖHOB’u güçlendirmek için tüm şehirlerin üye olması sağlanmalıdır. Tüm toplu ulaşım paydaşlarının üye olması için bir zorunluluk oluşturulmalıdır. TÖHOB bizler için bir çatı örgüt olabilir. Kurumsal bir kimliği olan TÖHOB’u büyütmek için çeşitli yöntemler hayata geçirilmelidir. Bizde Kocaeli olarak genel kurullarımızda bu konuyu ele alacağız. Yakın zaman da TÖHOB’a tüm Kocaeli’nin katılımını sağlamayı amaçlıyoruz.

Esnafımız 10 sene öncesini arar oldu. Artık bu durumda küslüklere ve kırgınlıklara dur demeliyiz. Esnafın ekmeği için her yolu denemeliyiz. Bu doğrultuda biz yöneticilere çok iş düşüyor. Yenikapı’yı bir milat yapabilmek için hepimize büyük görevler düşüyor. Büyük bir rüzgar yakaladık ve tüm kurumlarda bir saygınlık kazandık. Gittiğimiz her kurum özellikle Cumhurbaşkanımızın bizlerle aynı sofrayı paylaşması ile ayrı bir yakınlık gösteriyor. Bize düşen bu kazanımı esnaf adına en doğru şekilde değerlendirmektir.

Yerel seçimlere çok kısa bir zaman kaldı. Bu fırsatlar kaybedilirse yeniden yakalamak gerçekten zor. Türkiye geneli sorunlarımızda el birliği ile hareket etmeyi öğrenmeliyiz. Esnaf bizden bunu bekliyor.

MERCEDES-BENZ GÜVEN DEMEKTİR

-Alper Bey Sizleri Tanımak İsteriz?

Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nden 1999 yılında mezun olduktan sonra Mercedes-Benz Türk bünyesinde çalışmaya başladım.1999 yılında satış sonrası hizmetler bölümünde otobüsten sorumlu servis mühendisi oldum. 2003 yılında servis mühendisliği bölümü grup şefi oldum. 2008’de kamyon ürün grubunun satış sonrası hizmetler kısım müdürü oldum. Ardından 2012 yılında kulvar değişikliği ile satış bölümüne geçerek, kamyon filo satış kısım müdürü olarak görev yaptım. 2016 yılında ise otobüs satış ve pazarlama direktörü olarak görevime başladım. Tam 18 yılı Mercedes-Benz Türk ailesinin bir ferdi olarak yaşadım.

Geçen hafta bizim efsanemiz Kamyon Satış ve Pazarlama Direktörü Bahadır Özbayır’ı emekli ettik. 34 yıl Mercedes-Benz Türk bünyesinde çalıştıktan ve nice başarılara imza attıktan sonra emekli oldu. Herkes ve hepimiz öyle bir emekliliği hayal eder.  Çok kuvvetli bir aidiyet duygusu hissediyorum.

-Mercedes-Benz ne demektir size göre?

Her şeyden önce müşterilerimizde yarattığı algıdan başlayalım. Artık bir iş ortağı değil, birçok müşterimiz ile büyük bir ailenin üyeleriyiz. Ailenin fertleri birbirlerine güvenirler. Bizim zannediyorum ki marka olarak ilişkimizi en iyi tarif eden kelime o güven. Müşterilerimiz bize güvenirler. Biz de bu güvenin hakkını ve karşılığını veririz. İyi günü beraber kutladığımız gibi kötü günde de omuz omuza destek oluruz.

Ürün tarafında; sağlamlık, güvenlik, kalite, ekonomi gibi konularda sektörün standartlarını belirleyen marka olduğumuzu düşünüyorum.

CONECTO ŞEHİRLERİN GERÇEK YILDIZI

-Göreve gelmeniz ile yıldızları yeni kasalar ile yollarda görmeye başladık. Daha yeni yıldızlar da gelecek mi?

Haklısınız otobüslerimizin tamamı yenilendi. Otobüs gibi kendini son derece yavaş ve uzun bir periyotta yenileyen portföyün tamamının yenilendiği bir döneme denk geldim. Genelde 5 yılda bir makyaj 10 yılda bir de kasa değişikliği söz konusudur. TRAVEGO’nun kasa değişikliğini 2016 yılında, 2017 yılında CONECTO’nun ve 2018 yılında ise TOURISMO’nun lansmanını gerçekleştirdik. 2020 yılında ise INTOURO yenilenecek. Ayrıca bu yıl elektrikli CITARO aracımız da tanıtılacak.

-Yakında tanıtılacak Elektrikli CITARO hakkında bilgi verebilir misiniz? Türkiye\'ye geliş tarihi belli midir?

Elektrikli CITARO, testler kapsamında hem İspanya\'nın Sierra Nevada bölgesinde yoğun sıcağa, hem de Kutup bölgesinde dondurucu kış şartlarına maruz kaldı. Şu anda benzinli, dizel ve hibrit seçenekleri bulunan Citaro\'nın CO2 ve NOx salınımı yapmayan versiyonu, modüler bir batarya ünitesine sahip olacak. Elektrikli motorları arka dingilde bulunan e-Citaro gücünü modüler, lityum-iyon pilinden alacak. Lityum iyon batarya ünitesinin kapasitesi şehir içi trafiğine veya uzun mesafeli kullanıma uygun olarak ayarlanabilecek.

E-Citaro’nun lansmanı Temmuz ayı başında Almanya’da gerçekleşecek. Türkiye’de satışına ise net olmamakla birlikte 2019’da başlanmasını öngörüyoruz. Çünkü bu sistemle çalışan bir otobüs için öncelikle gerekli altyapının oluşturulması gerekiyor. İlk etapta üretimleri de sınırlı adette olacaktır.

-Asıl merak edilen aracınıza değinirsek, CONECTO\'nun rakiplerine kıyasla öne çıkan özelliklerinden bahsedebilir misiniz?

Mercedes-Benz mühendisleri tarafından geliştirilen düşük emisyon değerli yeni nesil motoru sayesinde CONECTO, daha fazla yakıt tasarrufu sunuyor. CONECTO’yu rakiplerinden ayıran en önemli özellik olan ve sadece CONECTO otobüslerinde bulunan reküperasyon (geri kazanım) modülü, otobüsün depoladığı enerji ile ilave yakıt tasarrufu sağlıyor. Güce ihtiyaç olmayan durumlarda reküperasyon modülü, ihtiyaç duyulmayan kinetik enerji ile şarj oluyor. Güce ihtiyaç olduğunda otobüs içindeki elektriğe ihtiyaç duyan sistemler şarj dinamosu yerine önce reküperasyon modülünden besleniyor. Bu sayede motora binen yük azalıyor. Performans artışı ile birlikte yakıt tasarrufu sağlanıyor. Yeni CONECTO, AdBlue ve motor yağı tüketiminde de önemli ölçüde azalma sağlıyor.

Yeni B2E (Bus Electric Electronic) teknolojisi ile teknik altyapısı tamamen değişen ve basitleştirilmiş kontrol üniteleri ile kumanda edilebilen yeni CONECTO, yeni Euro 6 motoru ile çok daha ekonomik. Araçtaki kablo sayısının azaltılması, arıza olasılığını minimuma indirirken; araç ağırlığının hafifletilmesi de yakıt tasarrufu sağlıyor. Ayrıca yeni renkli gösterge ekranlı yol bilgisayarı sayesinde anlık yakıt tüketimi ve seyir bilgileri kolaylıkla takip edilebiliyor ve yakıt tüketim miktarı hesaplanabiliyor. Buna ek olarak, arıza durumunda sorunun ne olduğunun renkli ekranda görsel ikonlarla açıklanması sorunun hızlı bir şekilde çözülmesine olanak sağlıyor.

CONECTO’nun geniş kapsamlı güvenlik sistemleri de, onu rakiplerine kıyasla öne çıkarıyor. Aracın standart donanımında bulunan ABS (Anti Blokaj Sistemi), ASR (Anti Patinaj Sistemi) ve EBS (Elektronik Fren Sistemi) daha güvenli bir seyir sağlarken; otomatik şanzımana entegre 5 kademeli retarder, aracın fren sistemi ile birlikte sarsıntısız yavaşlamasını sağlıyor ve fren mesafesini kısaltarak fren balatasının ömrünü uzatıyor. Ayrıca hafifletilmiş yeni karoseri yapısı, Euro 6 ile gelen ağırlık artışını dengeleyerek üst gövdenin bir kaza durumunda garanti etmesi gereken ‘hayatta kalma alanını’ sağlıyor. Yeni CONECTO’nun karoserisi komple kataforez banyosuna daldırılarak, tüm yüzeyler elektroliz tekniği kullanılarak koruyucu madde ile kaplanıyor. Dünyada sayılı otobüs üreticisi tarafından kullanılan kataforez (KTL) teknolojisi, Türkiye’de otobüs üretiminde ilk kez Mercedes-Benz Hoşdere Fabrikası’nda kullanıldı. Kataforez yöntemi sayesinde araç uzun yıllar korozyona dayanıyor. Yeni nesil Dizel ve CNG motor seçenekleri ile daha güçlü ve verimli olan CONECTO solo ve körüklü alternatifleriyle hizmet sunuyor.

MERCEDES-BENZ MÜŞTERİSİ ALDIKTAN SONRA DA KAZANIR

-Toplam sahip olma maliyeti açısından Mercedes-Benz otobüsleri anlatabilir misiniz?

Eskiden otobüs alımında fiyat tek kriterken, bugün satın alma kararı toplam sahip olma maliyetine bakılarak veriliyor. Artık bir otobüsün satın alma fiyatı kadar, yakıt sarfiyatı ve bakım onarım giderlerinden oluşan işletme gideri ve tabii ki belli bir süre kullanımdan sonra satılabilirlik değeri de alım kararını etkileyen önemli kriterler arasında yer alıyor. Yakıttan sağlanacak tasarruf sayesinde işletmeciler uzun vadede çok ciddi kazanımlar elde ediyorlar. Yeni Conecto araçlarımız da Euro 6 motoru ve reküperasyon modülü sayesinde düşük işletme maliyeti sağlıyor. Mercedes-Benz Türk olarak, işletme giderleri ve ikinci el değeri çerçevesinde, toplam sahip olma maliyeti açısından daima en etkin sonuçları veren otobüslerle hizmet sunmayı hedeflemekteyiz.

Geçtiğimiz yıl 100 adetlik bir satış gerçekleştirdik. Mersin’e sattığımız araçlar dışında genel olarak halk otobüs esnaflarımıza teslimat gerçekleştirdik. Bu satışlardan aldığımız geri bildirimler toplam sahip olma maliyeti açısından CONECTO’nun ne kadar tasarruflu araç olduğunu bizlere sundu. Bunu üzerine Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin otobüs ihalesine katıldık. İhale ise Türkiye’de çok ender rastladığımız şartlar içeriyordu. Standart ihaleler gibi en ucuz fiyattan alım yapılmak yerine, 10 yıllık sahip olma maliyetine de bakılıyordu. İhale için bir yakıt tüketim beyanında bulunmak durumundasınız. Bağımsız bir kuruluşun aracınızda yaptığı yakıt ölçümünü beyan ediyorsunuz. Mercedes-Benz Türk olarak biz bu ihaleyi kazandık.

Halk otobüsünde olduğu gibi belediyeler de birbirini takip ediyor. Aracımız yollara çıktıkça kendini tanıtmaya başladı. Başarısı gün geçtikçe yayılıyor.

-CONECTO’nun satış sonrasına değinebilir misiniz?

Seyahat otobüslerini bayilerimiz aracılığı ile satıyoruz. Fakat CONECTO’yu doğrudan kendimiz satıyoruz. Satış esnasında birçok avantajlı paket sunuyoruz. Uzatılmış garanti paketleri ile satış sonrasında da müşterimizin yükünü hafifletiyoruz. Arzu edilen süre boyunca tüm servis ve onarım masraflarını kontrol altına alabiliyor müşterilerimiz. Dahası kendi finansman şirketimiz üzerinden finanse edilebiliyor. Sadece aracın finansmanı değil, araçla beraber servis ve kasko finansmanı yapabiliyoruz.

Türkiye’de ki tüm servis ağımızdan CONECTO müşterilerimiz yararlanabiliyor. Özellikle İstanbul’da Anadolu ve Avrupa yakasında birer servisimizi gece 12’ye kadar halk otobüsçüleri için açık tutuyoruz. Onun dışında kamu tarafından yapılan ihale içeriğine göre de servis hizmeti sunuyoruz. Örneğin şu an halen İETT bünyesinde 300 kişilik bir ekip ile garajlarda araçlarımıza hizmet vermeye devam ediyoruz. Buralarda kazandığımız tecrübeler yeni CONECTO’yu şekillendirmemizde bize ışık oldu.

2018 BİZİM İÇİN BAŞARILI BİR SEZON OLACAK

-İlk 6 aylık süreç nasıl geçti? Önümüzde ki 6 ay için beklentileriniz nelerdir?

2018 yılının ilk yarısını kapatmış bulunuyoruz, seyahat otobüsü tarafında 2017 yılına paralel bir yarıyıl yaşadık diyebiliriz, ama şehir içi otobüs pazarında bir daralma söz konusu. Ekonomik ve politik gelişmeler pazarın büyümesinin önüne geçti diyebiliriz.

2017 yılına paralel bir şehirler arası pazarını 2018 yılında da beklemek sürpriz olmaz. 2018 yılında da en az 2017 yılı kadar başarılı bir satış grafiğine ulaşmayı hedefliyoruz. Şehir içi segmenti tarafında da özellikle erken seçimin etkisi ile yılın sonuna doğru gerçekleşecek teslimatlar doğrultusunda 2017 yılına paralel bir pazar olması konusunda beklentimiz var. MBT olarak bu segmentte de payımızı koruyacağımızı ve sene sonu hedeflerimize ulaşacağımızı öngörüyoruz.

-METROBÜS araçlarının yenilenmesi konusunda ne düşünüyorsunuz?

İstanbul toplu taşıma ağının omurgasını Metrobüs hattı, bu hattın omurgasını da Mercedes-Benz’in körüklü araçları oluşturmaktadır. Araçlarımız günlük 1 milyona yakın yolcu taşımaktadır. Filodaki araçlarımızın toplam servise verilme oranı %95’ler mertebesindedir. Dünyada bu bir rekordur ve bu rekor Mercedes-Benz’e aittir. Dolayısı ile rüştünü de bu anlamda ispat etti diye düşünüyorum.

İstanbul tabi bu noktada sadece Türkiye için değil tüm dünya için bir vitrin. Gönlümüzden geçen İstanbul’un toplu taşımasından faydalanan bir vatandaş olarak; rüştünü ispat etmiş, bu sorumluluğu teknik olarak üstlenebileceğini göstermiş markanın mevcudiyetini sürdürmesidir. Temennimiz sırf kendi markamız adına değil; bir Türk vatandaşı olarak İstanbullular için de böyle olmasını temenni ediyoruz. Şu an 10 yaşını geçen araçlar var. Bunun zannediyorum ki 2019’da sinyallerini görürüz.

Esnaf Odası başkanımız Göksel Ovacık’ın seçilir seçilmez zaman kaybetmeksizin yoğun bir çalışmaya girmesi gerçekten tebrik edilmelidir. İstanbul dışında ki tüm halk otobüs odalarına ulaşarak önemli bir koordinasyon görevi üstlenmiştir. Özlenen o birlikteliği kısa zamanda sağlamış ve yapılan toplantılar ile 24 Haziran öncesi esnafa kazanımlar sunulmaya çalışılmıştır. Bu süreçte Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlıkları ile önemli kritik görüşmeler sağlanmış TŞÖF’ün de gayretleri ile bugünlere gelinmiştir. Esnaf Odamızın bu gayretlerini yakından izlemek bizleri de mutlu etti.

Sektör birlikteliğimiz daha da güçlenmelidir. Kurumlarımız birbirine daha yakın olmalı ve birlikte mücadele etmelidir. Ayrılıklar yapılacak işlerin yavaşlamasından başka bir şey sunmaz. Esnafımız için birlik içerisinde daha da aktif mücadele etmeliyiz.

“Büyük İstanbul İftarı” Esnafa Umut Oldu

Cumhurbaşkanımızın katılımı ile düzenlediğimiz ve tüm illerin iştirak ettiği halk otobüs iftarı büyük bir coşkuya sahne oldu. Tarihinde ilk kez böylesi büyük bir iftara imza atan sektörümüz sofrasında Cumhurbaşkanı ağırlama şerefi de kazanmıştır. Cumhurbaşkanımız iftarımıza gerçekten sorunlarımıza hakim bir şekilde katıldı. Bunu da şirketlerimiz ve odamızın aylardır verdiği uğraşlara borçluyuz. Özellikle Maliye Bakanlığı ile yapılan görüşmeler ve Bakanımız Naci Ağbal’a sunulan teklifler sayesinde Yenikapı’da önemli müjdelere esnafımız şahit oldu.

Tabi ki sektörümüzün daha çok sorunu var. Lakin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sektöre sunduğu kazanımlar gelecekte mücadelemizde kolaylıklar sağlayacaktır.

KDV Sorunu Artık Çözüldü

2014 yılında Haliç Kongre Merkezi’nde ki toplantıda KDV sözü almıştık. Geçen süreç içerisinde tüm şirket, oda ve dernek başkanları bunu hayata geçmesi için büyük çaba sarf etti. Yapılan çalışmalar neticesinde %18 olan KDV tutarımız hasılat üzerinde %1,5 olarak düzenlenecek. Sektörümüz adına önemli bir kazanım oldu. Esnafımız birçok yükten de bu sayede kurtuldu. Şuan ki amacımız da gelir vergisi konusunda da benzer bir çalışma yapmak. Bu konuya da Cumhurbaşkanımız olumlu baktı.

Özellikle bu uygulamanın Türkiye genelinde bir kazanım olduğu göz önüne alındığında çok büyük bir başarı olduğu ortaya çıkacaktır.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın 2015 yılından bu yana esnafa 1000 TL olarak ödediği bir destek mevcut. Geçen yıllar içerisinde yakıta gelen zamlar ve enflasyon oranları düşünüldüğünde bu rakamda da bir iyileştirme yapılması gerektiği ortaya çıkmıştı. Lakin bizler halk otobüsçüler olarak bu ödemenin tıklama başı belirli bir fiyatla sağlanmasını istemekteydik. Şuan için bu hayata geçmedi. Fakat bu rakama %33 oranında zam yapılarak 1330 TL’ye çıkarıldı. Rakam olarak bakınca az gibi görünse de Türkiye geneli olarak düşünüldüğünde %33 zam büyük bir rakam olarak görülür.

Daha Güçlü Olmak İçin

Tabi ki hedefimiz ücretsizler konusunda daha iyi şartları kazanmak olacaktır. Bu amaçla da birlikte mücadele etmeye devam etmeliyiz. Yenikapı’da oluşan o bağlılığı kaybetmeden daha da büyüyerek şirketlerimize, odalarımıza ve tüm kurumlarımıza sahip çıkarak mücadelemizi sürdürmeliyiz. Esnafın menfaatleri doğrultusunda bir ve tek olarak aynı yolda mücadeleye devam etmeliyiz. Bu yolda esnafımızda yönetimlerine sahip çıkmalı ve desteğini esirgememelidir. Kaybetmek kolay, kazanmak ise zor. Sektör olarak çok kayıplar verdik. Fakat sabır ve mücadele ile hepsini aşarız.

Yaklaşan Ramazan Bayramı vesilesi ile tüm sektörümüzün bayramını kutlarım. Gelecekte daha güzel kazanımlar ile sektör olarak büyümemizi umut ediyorum. Yaklaşan 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimimizin ülkemiz ve sektörümüze hayırlar getirmesini temenni ederim.

Zorlu geçen bir yılı geride bıraktık. Anadolu Isuzu olarak, hem yurt dışında hem de yurt içinde tüm ürünlerimizle sektörümüzde önemli bir rol edindik. Özellikle küçük otobüs segmentinde 2016 yılı rakamlarını 2017 yılında da yakaladık. Yurt içinde araçlarımıza özellikle belediyelerin, kooperatiflerin yoğun ilgisi oldu. Birçok ilde toplu araç teslimatları gerçekleştirdik. 2017’nin son yüksek adetli araç teslimatını Anadolu Isuzu olarak Şanlıurfa’da gerçekleştirdik. Tüm yıla baktığımızda iç pazarda midibüs ve otobüs satışlarımız toplam 782 adet olarak gerçekleşti.

Türkiye pazarı olarak baktığımızda 2016 yılına göre 2017’de %20 civarlarında bir büyüme gerçekleşti. Şirket olarak baktığımızda da 2016 yılına göre hem ihracatta hem de yurtiçi pazarda 2016 satışlarının üzerindeyiz. 2016 yılı gerçekten sektör adına kötü bir yıldı. Daralan iç pazara karşılık ihracatın desteği üretimin artmasını ve sürdürülebilir olmasını sağlamıştı.

İç pazarda ki ani dalgalanmalar şirketleri sıkıntıya sokar. İhracatta sürekliliği sağlayan şirketler, iç pazarda ki dalgalanmalarda batmadan yürüyor. İhracatın sürekliliğini sağlamak, hikayeyi başa biraz daha başa sarıp temellerin atıldığı dönemlerden bugünlere gelen bir şey. Anadolu Isuzu’nın başarı hikayesi de budur. 1994’te başlayan ihracat 23 yıl içerisinde 50’den fazla ülkeye ulaşma imkanı sunmuştur. Moğolistan’dan, Fildişi Sahilleri’ne kadar ulaşan bir Anadolu Isuzu hikayesiyle bugün beraberiz.

Isuzu’yu tercih eden iller değişimde yine Isuzu’yu seçme sebebi nedir?

• Hem Geçmişte Ki Birikim Hem De O Birikimin Sahaya Yansımasıyla Başarı Geliyor

Bu onur topyekun bir başarının eseridir. Tek başına servis, ürün, hizmet diyemeyiz. Öncelikle kuruma olan inançla başlıyor. Anadolu Isuzu ismine, Anadolu Gurubu’na inanma ile başlıyor. Firmaların mazide ki başarılarına öncelikle bakılıyor. Sonrasında geliştirdiği ürünlere ve ürünlerin ihtiyaca cevap verip veremediğine bakılıyor. Kullanıcının bütçesine uygunluğuna bakılıyor. İşletme maliyetlerine bakılıyor. Sonrasında ise yedek parça tedariki ve servis hizmetleri dikkat çekiyor. Bu noktada bayi, servis ve fabrikadan aldığı hizmetler öne çıkıyor. Ürün değişiminde önceki üründe yaşadığı bu memnuniyetler o markayı bir adım öne çekiyor.

Anadolu Isuzu bu sektörde hizmete başladığı günden bu yana bu süreçlere önem vermiştir. Bu süreçte başarılı olduk ki arka arkaya yapılan değişimlerde yine ilk tercih olduk. 35 yılda önemli bir üretim adetine ulaştık. Bunun önemli bölümünü ihraç ettik. Anadolu Isuzu imzalı otobüsler bugün sadece Türkiye yollarında değil, Dünya’nın çeşitli coğrafyalarında farklı iklim koşullarında çalışıyor. Bütün bu geri bildirimler ARGE merkezimizde yeni bir ürün gelişimi aşamasında değerlendiriliyor. Bu sayede geçmişte yaşanılan geri bildirimleri ürünlerimize yansıtarak müşterinin beğenisine bir adım daha yaklaşıyoruz.

Anadolu Isuzu minibüs üretimi düşünüyor mu?

• Gelecekte Neden Olmasın

İçinde bulunduğumuz yolcu taşımacılığı sektörünü yakından takip ediyor. Hangi segmentlerde büyüme veya küçülme olduğunu inceliyoruz. 6 metre dediğimiz minibüs segmenti de izlediğimiz bir alan. Şuan o segmente yönelik bir çalışmamız var diyemem ama takip ediyoruz. Farklı bir tasarım ve farklı bir alt yapısı olan bir ürün. Bugünkü üretimimizden yola çıkarsak biz daha büyüyerek ilerlerken daha küçülterek ilerleme de bir opsiyon. Gelecekte elektrikli  araçlarda daha farklı çözümlerle bu segmentinde bizim merceğimizde olması son derece doğal.

Artık küçük sınıflarda daha farklı çözümler ortaya konuluyor. Elektrikli araçlar gibi yada daha farklı otonom araçlar bile var. Tabi bu biraz uzun vadeli bir şey ama tüm yolcu ulaşımı dediğimiz segment bizim izlediğimiz bir alan. Yakın vadece sorarsanız böyle bir ürünümüz yok.

NOVOCITI LIFE hakkında bilgi verebilir misiniz?

• Novociti Life Yollara Çıkmadan Tasarım Ödülü Aldı

İlk olarak Kortrijk’te düzenlenen Busworld 2017 Fuarı’nda sergilediğimiz Isuzu Novociti Life, şehiriçi taşımacılığa yepyeni bir boyut kazandıracak. Alçak tabanlı bir midibüs olarak tasarlanan Novociti Life, bu sayede sosyal hayata her geçen gün daha fazla dahil olan engelli ve yaşlı nüfusun toplu ulaşım araçlarına erişimini kolaylaştıracak ve kent yaşamına adaptasyonlarını destekleyecek. Yapılan değişiklikler ile yeni aracımzda ses izolasyonu sağlanırken bu da yolculara daha sessiz bir ortamda daha konforlu yolculuk yapma imkânı tanıyacak. Yeni Isuzu Novociti Life, toplu ulaşımda alçak tabanlı çözüm arayan belediyelerin, özel halk otobüsü taşımacılarının beklentilerine cevap sunan, gerek kullanım kolaylığı gerekse de düşük yakıt tüketimi ve işletme maliyetleri ile çözüm ortağı olan yeni bir ürünümüz olacak.

Novociti Life geçen yıl portatif aşamalarından çıkardığımız ve testlerine başladığımız, pilot üretime geçen bir ürünümüz. Geçmişte Urban’la başlayan sonrasında Novo ile devam eden aracımızın yeni versiyonuna da Novociti Life adını verdik. Novociti üretime devam edecek 7,5 metre sınıfında satışları sürdürülecek. Halk otobüs pazarından Anadolu Isuzu bu ürünü ile beraber halk otobüsü pazarında 12, 9, 8 ve 7 metre sınıfında satış imkanı kazanmış oldu.

Isuzu Novociti Life, henüz üretime geçmeden ilk ödülünü de aldı. Turquality kapsamında 6.sı düzenlenen Design Turkey’de Ulaşım Araçları ve Aksesuarları kategorisinde “İyi Tasarım” ödülüyle tüm şehirlerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir tasarıma ve işlevselliğe sahip olduğunu kanıtladı. Aracın tüm tasarımı engelli bireylerin ve yaşlıların sosyal hayatın içinde daha fazla yer almaları için Anadolu Isuzu’nun Ar-Ge merkezinde, Türk tasarım ekibi tarafından alçak tabanlı olarak tasarlandı. Bu aracımıza çok güveniyoruz. Mart ayından itibaren Türkiye yollarında görebileceğiz ve ilerleyen süreçte ihracat pazarlarına sunacağız.

Yakın zaman içerisinde gerçekleşecek toplu teslimatlarınız var mı?

Yakın zaman önce Bodrum ve Şanlıurfa’da yüksek adetli araç teslimatımız oldu. Bodrum’da üç önemli Minibüs ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine toplam 50 adet Isuzu Novociti midibüs teslim ettik. Şanlıurfa Siverek’te ise Siverek 35 nolu Özel Halk Otobüsleri Kooperatifine 51 adet Novociti teslim ettik. 2017 yılında 7m halk otobüsünde Isuzu Novociti ile en çok tercih edilen marka olduk. 2018’de bunun yanına Novociti Life’ı da ekleyerek bu segmentteki liderliğimizi sürdüreceğiz.

2018 yılı öngörüleriniz nedir?

İç pazarda 2017 yılının paralelinde veya biraz daha iyi gerçekleşecek bir pazar öngörümüz var. Turizm’de büyüme ve toplu ulaşımda hem yerel yönetimlerin hem de özel halk otobüsçülerinin yenileme ve değişim talepleri pazarı olumlu yönde geliştirebilir. Aynı zamanda 2019 Mart ayı seçimleri nedeniyle belediyelerin otobüs yenileme ihaleleri olması da muhtemel. Bu yüzden bizleri hareketli bir yılın beklediğini düşünüyoruz.

• Ürünlerimizde Esnafın Menfaatlerini Üstün Tutuyoruz

Esnaf iyi olursa biz de iyi oluruz. Esnafın zarar etmesi, bu işten zevk almadan çalışması bizi de aynı derecede mutsuz ediyor. Bizler de esnafın feryadını duyuyor ve okuyoruz. Bu sebepler ürünlerimizi onların ihtiyaçlarına uygun şekillendiriyoruz. Esnafa ek işletme maliyetlerinden tasarruf sağlamaya çalışıyoruz. Daha düşük yakıt tüketimi sunmaya, yedek parçasından servisine kadar hızlı çözümler sunmaya gayret gösteriyoruz. Bizlerin esnaf adına elimizden gelen destek bu ve bu desteği yıllardır en iyi şekilde sunuyoruz.

Esnafın işletme giderleri bazında Anadolu Isuzu olarak en ekonomik ürünleri sunuyoruz. Bayilerimiz, servislerimiz ve fabrikamız bu konuda esnafın hep yanında duruyor. 

Giderleri Yüksek Bir Sektörüz

Araç alım, bakım ve yedek parça maliyetleri yüksek bir sektördeyiz. 2018 yılı ile bir araç alım maliyeti 530.000 TL’ye çıktı. Kredi kullanılması halinde ise rakam 800.000 TL’ye dayanmaktadır. Bunların yanında çalışan ücretleri, vergiler, yakıt, sigorta, lastik ve bakım gibi maliyetler eklendiğinde cirolarımızın giderleri karşılamakta güçlük çektiği rahatlıkla görülmektedir. Mevcut çalışma koşulları ile esnaf bu yükün altında ezilmektedir.

Kamu hizmeti sunan bu araçlar merkezi ve yerel yönetimlerin sunduğu imtiyazların yüklediği maliyetlerin destekler ile azaltılmasını beklemesi en doğal hakkıdır. Minibüs, taksi, servis, deniz araçları ve hava taşımacılığında sunulmayan kamu hizmetlerine karşın alınan devlet destekleri halk otobüs esnafına da sunulması gerekmektedir. Çünkü halk otobüs taşımacılığı zorunlu ihtiyaçtır ve kamusal bir hizmet vermektedir.

Esnaf Sözlerin Hayat Bulmasını Bekliyor

Şuan havayolu taşımacılarına 6000 EURO yakıt desteği sağlanmaktadır. Deniz araçlarına ise ÖTV’siz yakıt imkanı sunulmaktadır. Özellikle en büyük gider kalemi halk otobüslerinde yakıttır. Yakıt konusunda bu esnaf da havayolları ve deniz ulaşımı gibi destek görmek istemektedir.

Servis araçları ise %8 KDV ödemektedir. Özel bir taşıma türü olan servislere sağlanan bu imkan halk otobüslerine ise maalesef sunulmamıştır. Bizler de öğrenci taşımacılığı yapmaktayız ve bu hizmeti indirimli bir şekilde sunuyoruz. Minimum rakamlara yolcu taşımamıza karşın genel KDV’ye tabi tutuluyoruz. Bu konuda merkezi yönetimden verilen sözlerin hayat bulmasını istemekteyiz.

Taksi ve minibüs değişimlerinde devletimiz ÖTV muafiyeti getirdi. Özellikle taksi esnafına bu muafiyet %50 civarı bir destek sundu. Yapılan bu devlet desteği ile taksi ve minibüs esnafı krediye bile ihtiyaç duymadan araçlarını değiştirme imkanı buldu. Oysaki bu ÖTV muafiyeti halk otobüslerine sadece %1 indirim kazandırdı. 530.000 TL’olan aracı sadece 5.000 TL kadar indirmiş oldu. esnafımız araç değişimlerinde yine bankaların kapısına gitme durumunda kaldı. Alınan krediler ile değişim maliyetleri 800.000 TL’ye kadar yükseldi.

Oysaki toplu ulaşım hizmetinin en zorunlu basamağı halk otobüsleridir. Saydığımız diğer türler içerisinde en ucuz hizmeti de halk otobüsleri sunmaktadır. Ayrıca onlarca kaleme de ücretsiz yolculuk imkanı sunmaktadır. Verdiği hizmet ile yerel yönetimlerin yükünü taşımaktadır. Tüm ulaşım aktörleri bu destekleri hak etse de en çok halk otobüslerine lazımdır. Öncelik halk otobüsleri olmalıdır. Öncelik olmasa bile bu desteklerin sunulması unutulmamalıdır.

Sorunlar Bölgesel Değil Genel

Ufak tefek bölgesel sorunlarımız tabi ki yaşanabilir. Ama özellikle İstanbul’da İETT ile koordineli çalışmalarımız sayesinde bu sorunlar kısa sürede aşılıyor. Hat rotasyonu, orel, durak v.s. gibi sorunlar bizler için çok önemli değil. Bizler geçici değil kalıcı çözümlerin gelmesini istiyoruz.yılların birikimi ile esnafa yük olmuş sorunların çözümünden yanayız. Sahada ki esnaf ve çalışanlarımızın da öncelikli beklentileri bu yönde. Çünkü esnafımız üstüne düşen tüm görevleri layıkı ile yerine getirdi. Araç değişimlerinde önemli adımlar attı. Şuanda araç filomuzda değişimi tamamlayamayan araç oranı sadece %10. Araç yaş ortalamamız her gün daha da gençleşiyor.

Bunca sıkıntıya karşın esnafımız büyük bir özveri ile her gün direksiyonuna geçip İstanbul halkına hizmet sunmaya devam ediyor. Her akşam yakıtını alıyor, araç bakımlarını düzenli bir şekilde yaptırıyor. Böylesi bir özveri hem yerelden hem de merkezden desteği fazlasıyla hak etmektedir.

Devletimize inancımızı kaybetmemeye devam ediyoruz. Esnafın alın terine karşılık ilgili desteklerin sunulmasını umuyoruz. Esnafımız bir süreç yaşıyor. Bu süreçte devletimizin desteğini bekliyoruz. Yakıt, KDV ve ÖTV konusunda radikal adımların atılmasını istemekteyiz. İstanbul halkına daha güzel ve yaraşır bir hizmet sunma adına tüm bu isteklerimiz.

Geleceğin esnafımız adına hayırlı olacağını düşünüyoruz. Bürokraside sorunlar sabrederek çözülür. Bu konuda esnafımızın da sabırlı olmasını diliyoruz. Şirketimiz ve İstanbul’da ki diğer şirketler ile odamız bu haklar uğruna özveri ile mücadele etmektedir. Zamanlar her birinin kazanılacağına inanmaktayız. Bu uğurda gerçekten son yıllarda önemli adımlar attık. Zamanla meyvelerini de alacağız. Esnafın gösterdiği bu gayret ve özveri elbet yerel ve merkezi anlamda da karşılık bulacaktır.

Şuan dünyanın en pahalı yakıtını günlük alarak en ucuz taşımacığı sunmaktayız. Dünyanın en teknolojik otobüsleri ile filomuzu yenileyerek ücretsiz yolculuk imkanı sunmaktayız. 24 saate yakın hizmet verirken en yüksek cezalarla karşılaşmaktayız. En sıkışık trafikte belki de en bozuk yollarda bu hizmeti sağlarken durmadan araç değişim baskılarına maruz kalmaktayız. Daha da ötesi herkese bedava olan hizmetleri de parayla almaktayız. Böylesi hizmetler sunarken hiçbir destek göremeyen bu esnafın ise halen ayak kalma mücadelesine herkes sağır durmakta.

Üveylik Bu Olsa Gerek

İstanbul’da 6000 minibüs, 17000 taksi ve 3000 halk otobüsü var. Sayıları 23000’i bulan taksi ve minibüs esnafına ücretsiz kameralar takılırken halk otobüslerine kamera, uydu cihazı ve akbiller para ile takılmaktadır. Ücretsiz hizmeti sunan ve sayıda sadece 3000’i bulan bu esnafa yapılan haksızlık değil de nedir? İlgili makamlar bu ayrımcılığı açıklamalıdır. Minibüs ve taksi esnafına bu hizmetlerin ücretsiz sunulmasını asla eleştirmiyorum. Doğru ve yerinde bir karardır. Lakin halk otobüslerine yapılan ise kat kat haksız bir durumdur.

Akbil cihazlarının değişiminde  2900 TL gibi bir rakam araç başı istendi. Oysaki BELBİM’in aylık olarak araçlardan hizmet bedeli olarak kestiği bir ücret mevcut. Bu hizmet bedeli karşılığında cihaz değişimi ücretsiz sağlanmalıydı. Şimdi ise önümüze uydu cihazlarının değişimi geldi. Araç başı 10.000 TL gibi bir rakama tekabül eden bu değişim için de yine halk otobüs esnafından para talep edilecek.

Gelirleri her geçen gün düşen, yapılması gereken zamları uygulamaya konulmayan ve ücretsiz 26 kalem yolcu taşıyan halk otobüslerinden böyle değişim ücreti talebi üvey evlatlığın temsilidir. Hele ki rakibi olan minibüs ve taksilere bu imkan ücretsiz olarak sunulurken…

Ceza Rekoru Kırıyoruz

Bir ulaşım sistemi düşünün ki minibüsü, taksisi, dolmuşu ve halk otobüsü var. Hiçbirine denetim ve ceza yok. Sadece halk otobüslerine. Özellikle ALO153 sayesinde halk otobüsleri şuan ceza rekoru kırmaktadır. Oysaki tüm İstanbullular bilmektedir ki toplu ulaşım hizmeti veren en iyi şoförler halk otobüs şoförleridir. Lakin en çok cezaya maruz kalan da halk otobüs şoförleri oluyor. Çünkü diğer otoritelerde denetim dahi yok. halk otobüslerinde ise inanması zor bir ceza skalası ve ALO153 var.

İddia sahibi iddiasını ispat ile mükelleftir. Oysaki ALO153’e yapılan şikayetlerde buna asla bakılmamaktadır. Şikayetin aslı olup olmadığı bile çoğu zaman meçhul. 2016 yılında halk otobüs esnafına 6 milyon 575 bin TL ceza kesilmiş durumda. Bu gerçekten bir rekordur. Ne kadarı haklı, haklı şikayetlerin cezaları ne kadar hakkaniyetli olduğu ise yine meçhuldür. 2017 yılına baktığımızda ise şuana kadar cezalarda %20 artış gözlenmekte.

Haksız yazılan ve hakkından fazla yazılan bu cezalar şoförlerimizin çalışma motivasyonunu bozmaktadır. Esnafımıza ise aylık giderlerde önemli artışlara sebep olmaktadır. Özellikle diğer taşıma türevlerinde olmayan bu uygulamanın da halk otobüslerinde olması esnafımızı daha da yaralamaktadır.

Zam Değil ki Gereklilik

Enflasyon her yerde. Yılsonunun gelişi ile her sektörde zamlar uygulandı. İşçi-memur maaşları, devlet harçları, SGK primleri, elektrik-su-doğalgaz ücretleri, trafik cezaları, araç fiyatları gibi her kaleme zam geldi. Sebebi ise enflasyon dendi. Fakat halk otobüslerinde bilet fiyatlarına halen enflasyon uğramadı. Hele ki en büyük gider kalemi olan mazot genel enflasyon oranından bile hızlı ilerlerken bilet zammı nasıl düşünülemez.

Üvey evladız dedik. İlgili kurumlar da sanırım bunun gereğini yerine getirdi. Toplu ulaşım hizmeti veren minibüs ve taksiye uygulanan zam bir tek halk otobüsüne uygulanmadı. Halk otobüsleri enflasyondan nasıl etkilenmiyor? Her şey zamlanırken bilet fiyatları nasıl yerinde kalıyor? Yapılan bu zamların yaşattığı kaybı esnaf nasıl telafi edecektir?

Toplumun hiçbir kesimi bilete yapılacak bir düzenlemeye karşı çıkmayacaktır. Hayatın pahalılığı ortadadır. Yakıt fiyatları da keza. Böylesi bir durumda zam denemez bu artışa. Halk otobüs esnafı imtiyaz istemiyor. Sadece hakkımızı istiyoruz. UKOME’den dahi geçen zammın acilen uygulanmasını bekliyoruz.

Daha Aktif Bir Oda İstiyoruz

Halk otobüsleri olarak yeni dönemde daha aktif ve çalışkan bir oda istiyoruz. Özellikle 2019 yılında yaşanacak seçimler öncesi sektörün daha aktif bir odaya ihtiyacı var. Sonuçta şirketlin yaptırım yetkisi bellidir. Ama odanın resmi bir gücü vardır. Bu yüzden sorunlarımızın asıl çözüm odağı esnaf odamızdır.

2019 yılı halk otobüsleri için bir dönüm noktası olabilir. O yüzden esnafımız bu yıl ki oda seçiminde gerçekten dikkatli olmalıdır. Geleceği adına doğru bir karar vermelidir. İyi bir oda nice başarılara imza atabilir. Bunun örnekleri İstanbul’da yanı başımızdadır. Minibüs ve taksiciler odasının son yıllarda yaptığı başarılar takdire şayandır. Kazanımlarını esnafları fazlası ile yaşamıştır. 2010 yılında bir otobüs üç taksi ederken şuan bir otobüs bir taksi etmiyor. Bu aktif bir odanın ne kadar önemli olduğunun en bariz göstergesidir.

Her şey esnafın elinde. Geleceğine esnaf karar verecek. Bugün yapacağı seçimler gelecekte evlatlarına miras olarak kalacaktır.

Büyüme imkanını bize Temsa verdi

“Türkiye’nin her ilinde Yaşaroğlu Otomotiv etiketli bir araç görebilirsiniz” açıklamasını yapan Özkan, “İzmir’de farklı bir marka ile 11 yıllık bir iş sürecimiz oldu. Çok güzel işler ürettik. Pazar payımız yüzde 90’lara geldi. Türkiye birinciliklerimiz, ikinciliklerimiz oldu. Ama biz büyüme ihtiyacı hissediyorduk, Temsa bize bu imkanı verdi. Hepsamimi yaklaştı, çalışma heyecanımızı, iş yapma iştahımızı artırdı. Ankara ve İzmir’in ardından Çanakkale, Biga ve Denizli’de ikinci el noktaları oluşturduk. 2018 yılında Ankara’daki yoğunluğumuzu da arttıracağız” dedi.

Klasik satış modelimiz yok

1,5 yıllık sürede 30 ilde satış gerçekleştirdiklerini belirten Yaşar Özkan, “İzmir, Ankara, Manisa, Aydın, Muğla, Çanakkale, Afyon, Tekirdağ, Erzurum yoğun satış yaptığımız iller. Bizim klasik bir satış modelimiz yok. Müşteri ihtiyaçlarına uygun çözümleri üretebilme anlayışı ile hareket ediyoruz.Araç satışı sonrasında da müşterimizin her zaman yanında olmaya büyük özen gösteriyoruz. Temsa’ya 2017’den daha çok katkı sağlayacağımıza inanıyorum. Biz bu takımın oyuncusuyuz. Bulgaristan ve Romanya’ya, 10 adet ikinci el araç verdik. Gelecek yıl için bu yılın yüzde 30 üzerinde satış seviyesi hedefi belirledik” dedi.     

Hesabını yapan müşteri…

Uzun yıllar farklı bir markanın bayiliğinin ardından Temsa bayiliğini üstlenmeleriyle karşılaşacakları zorlukların farkında olduklarını belirten Özkan, “Biz bu değişimde güçlük olacağını tahmin ediyorduk.Temsa ürünlerinin yakıt avantajını, servis ve bakım avantajlarını anlatmayla başladık işimize. İnsanlar hesaplarını yaptılar ve Temsa’yı tercih ettiler.

Prestij’in altın yılı

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin Prestij’e yönelimde çok önemli avantaj sağladığına dikkat çeken Özkan, “2018 Prestij’in altın yılı olacak. Biz de ekip olarak bunu iyi kullanacağız. Aylık 3 bin ile 4 bin TL arasında bir yakıt tasarrufu elde ediliyor.Temsa’nın, müşterinin her zaman yanında olduğunu, satış sonrası süreçte de desteğini hiç esirgemediğini gördüm. Bu da Temsa’yı müşterinin gözünde bambaşka bir hale getiriyor” dedi.

Müşterinin yanındayız

Ege’de, Temsa’nın pazar seviyesinin yüzde 35 seviyesinde olduğunu, ancak 2017 itibariyle bu seviyenin yüzde 80’lere çıktığını belirten Yaşar Özkan, “Biz müşterilerimizle aynı dili konuşmaya, sorunlarını yakından takip etmeye özen gösteriyoruz. Servis taşımacılığı alanında şirketimiz yok, ama kiraya verdiğimiz araçlar var. Bundaki amacımız ticari bir beklenti değil, müşterilerimizle birlikte hayatın içinde sorunlarını hissetmek. Kişinin kendi farkını yaratması gerekiyor. Pazar iyiyken herkes başarılı olur, önemli olan zor şartlarda başarıyı kovalamak ve yakalamak.” dedi.

Sosyal Sorumlulukta önceliğimiz

Müşterilerimizle sadece ticari ilişkiler çerçevesinde bir süreci yaşamayı hedeflemedik, onlara sosyal sorumluluk boyutumuzla da katkı sağlamak Temsa ve Yaşaroğlu Otomotiv olarak en önemli önceliğimiz oldu. Sektörde tespit ettiğimiz en büyük sıkıntılardan birisi de sürücü eğitimi. 2018 yılında sürücülere yönelik eğitimlerimizi başlatacağız. İleri sürüş teknikleri, öfke kontrolü, bakım maliyetlerinin düşürülmesi eğitimlerine yönelik bir paket hazırladık. Bu yıl, 50 sürücü 3 günlük eğitimden geçti.

Sürprizlerimiz olacak

Yaşar Özkan ile kendi alanlarına yönelik hemen her noktaya değindik. “2018 çok kolay bir yıl olmayacak, ama yine bana göre en şanslı firma Temsa olacak. Müşteri dostu olabilmek 2018\'in anahtarı. Müşterilerimizimutlu edecek, araç alma iştahını arttıracak etkinlikler içerisinde olacağız. Ama bunlar sürpriz olsun. 2018\'de herkesin düşünmediği planlarımız var.”

Bir takım oyunu

Temsa Bölge Satış Yöneticisi İrfan Özsevim’i, Yaşar Özkan, Yaşaroğlu Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Özkan’ı İrfan Özsevim anlattı

İrfan Özsevim’in payı büyük

İrfan Bey, kişisel etkileşimi ile ticaret anlayışıyla pazarda çok etkili. Bana desteğini her an hissettiren, başarımda da etkisi olan insanlardan biri. 7/24, cumartesi-pazar dahil aradığımda, hiç bir zaman ‘sonra yaparız hallederiz’ demedi, hemen yaptı. İleriye dönük çok güzel projeler yapmama sebep oldu. 

Yaşar Özkan ile çok kolay

“Yaşar Bey, bu işe odaklanmış bir insan. Çok sık müşteri ziyaretleri yapıyoruz,anında karar alabiliyor.İkinci el konusundaki tecrübesi de büyük. Finansal imkanları da geniş. Onunla gece saat 24.00’te bir işi, sabah 08.00’de bir diğer işi sonuçlandırabiliyoruz.”

35 personelimiz var. Bunun 8 kişisi satış ekibi. İhtiyaç olursa ekibimize yeni arkadaşlar katılacak. 

Yaşamın tüm alanında karşılaşılabilecek olası risklere karşı önlem almak ve küçük primlerle büyük risklerin, ekonomik sorumluluklarını azaltmak için sigorta yaptırmak önemli bir konu. Günümüzde lüks olmaktan çıkıp ihtiyaç ve mecburiyet haline gelen bu konu hem ailemizi, hem de yatırımlarımızı koruyan önemli bir unsur… Bu farkındalıkla da RS Servis’in Yönetim Kurulu Başkanı Ünal Ünaldı, yaşamın tüm  alanında karşılaşılabilecek olası risklere karşı sigortanın önemli bir parametre olduğuna inandıklarını söyledi.

“Kasko ürünlerinin içinde en kapsamlı poliçe Tam Kasko poliçesidir”

Sigortanın hem ailemizi, hem de yatırımlarımızı korumak için önemli bir yönetim stratejisi olduğunun altını çizen Ünaldı, sigortanın aslında görünmeyen bir güvence olduğunu aktardı. Otomotiv sektöründeki kasko için yorumlarda bulunan Ünaldı, kasko poliçesi için sektörde çeşitlilik arz eden birçok ürünün mevcut olduğunu belirtti. Öncelikle kasko poliçesi yaptıracak olan bireylerin mutlaka poliçenin neleri kapsadığını incelemesi veya bilgi alması gerektiğinin altını çizen Ünaldı, “Kasko ürünlerinin içinde en kapsamlı poliçe Tam Kasko poliçesidir. Bu poliçe Kasko genel şartlarında yer alan teminat gruplarının tamamı ve bu genel şartlarda ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilecek tüm riskler için teminatın verildiği kasko türüdür.  Ancak bu poliçenin haricinde kasko poliçelerinde olması gereken ihtiyari mali mesuliyet teminatı, doğal afetler teminatı, kötü niyetli hareketler ve mini onarım teminatı olan poliçeleri tercih edilmelidir. Öte yandan kasko yaptırmak kişiye bağlı bir durum olsa da “Kaza Geliyorum Demez” diye bir atasözümüz bulunduğunu hatırlatmak isterim. Noter satışı yapılır yapılmaz bir sigorta acentesine gidilerek hemen kasko ve trafik poliçesi yaptırılması önerimizdir” dedi.

Ünaldı: Mini Onarım Teminatı önemli…

Kaskonun ne zaman bozulup ne zaman bozulmayacağından da bahseden Ünaldı, “Her hangi bir hasar anında kusurun tamamı sizde ise poliçenizdeki hasarsızlık indirimi sigorta şirketlerinin uygulamasına göre değişmekle beraber, hasarsızlık kademesi veya hasarsızlık indirimi bozulmaktadır. Sigorta kasko poliçelerinde bulunan Mini Onarım Teminatı, küçük ölçekli hasarların belli limit sınırıyla kaskonun hasarsızlık indirimi bozulmadan tamir ettirebilme olanağı sağlanıyor. Mini Onarım neleri kapsıyor dersek; Boyasız kaporta göçük düzeltme, boya hasarlı kaporta göçük düzeltme, boya tamiri (tampon sıyrıkları, anahtar çizikleri, kapı vurukları), döşeme tamiri (deri, halı, kumaş, plastik üzerindeki yanık, yırtık, çizikler), ön cam tamiri, Leke çıkarma (deri, vinil, döşeme kumaşları ve halı malzemelerdeki lekeler) ve plastik tampon tamiri (göçük, yırtık, kopuk ve eksik parçalar).”

Mini Onarım Teminatının neden sıklıkla tercih edildiğini de açıklayan RS Servis Yönetim Kurulu Başkanı Ünal Ünaldı, aracın orijinalliği maksimum düzeyde koruya bu teminatın aynı zamanda;

• Zaman ve para tasarruf sağladığımı,
• Hasar prosedürleri ile uğraşılmadığını,
• Ve hasarsızlık indiriminin kaybedilmediğini söyledi.

Giyik “Edirne’de Emekli ve Öğrenci Nüfusu Yüksek”

Edirne ilimiz bir öğrenci kenti diyebiliriz. Emekli vatandaşlarımızda burada çok. Edirnelilerin çoğu emekli olduktan sonra buraya yerleşmeyi tercih ediyor. Huzurlu ve güzel bir şehrimiz var bu yüzden emekli nüfusumuzda yüksek. Ayrıca önemli oranda öğrenci de ilimizde mevcut. Devletimizin 65 yaş ve üzeri vatandaşlarımıza ücretsiz seyahat hakkı tanıması en çok bizi vurdu diyebilirim. Giderlerimizde önemli düşüşler yaşandı bu durumdan ötürü. Hepimizin annesi, babası var ve hepimiz yaşlanacağız. Hepimiz yaşlılara saygı duyuyoruz. Devletimiz böyle uygun görmüş bize de uymak düştü. Şuanda devlet araç başı 600 TL bir ödeme yapıyor.

Ancak yaşlılarımızdan da açıkçası biraz anlayış bekliyoruz. Özellikle pik saatler dışında araçları kullanmalarını umuyoruz. Yolcu yoğunluğunun olduğu bu saatlerde yaşlılarımız da yola çıktığında gerçekten önemli bir yoğunluk yaşanıyor. Bu sayede Edirne halkımıza daha aktif bir hizmet verebilmiş oluruz. Maalesef bu konuda bazı acayip durumlarla da karşılaşıyoruz. Mesela bir amcamız gün içerisinde 12 araç değiştirmiş. Bu gibi durumlar araçlarda aşırı yoğunluğa sebep olmakta.

Devletten KDV İndirimi Bekliyoruz

65 yaş ve üzeri vatandaşlarımız dışından başka birçok kalemde de ücretsiz taşıma yapıyoruz. Ayrıca öğrenciler için de indirimli ücret tarifesine sahibiz. Kamu hizmeti yaptığımız bu hizmette devletimizden de KDV desteği bekliyoruz. Özellikle servis araçları şuan da %8 KDV’ye tabiler. Bizlerin de öğrenci ve ücretsiz taşımalarımız göze alınarak %8 KDV uygulanmasını talep ediyoruz.

Araç alımı yaparken sağlanan ÖTV indirimi bizim için bir destek oldu. tabi tek araç alımı olarak bakıldığında pek bir katkısı olmazdı. Çünkü otobüste ki ÖTV zaten %1. Ancak kooperatif olarak alımı toplu yaptığımız için şuan esnafımızı toplamda 75.000TL kar sağladı.

Kooperatif olarak 2012 yılında yatırımlarımıza başladık ve şuana kadar 40 Milyon TL buldu. Bu kadar büyük bir yatırıma karşılık yazın mesela hiç kazanmadık. Hasılatımız giderlerimize anca yetti. Gerçekten büyük sıkıntı oldu esnafımız için. Her platformda söylüyorum. Hükümetimiz otobüs esnafına destek sağlaması lazım. Yoksa bu esnaf zamanla yok olacak.

Burada belediyemiz ile aramız gerçekten iyi. Belediye Başkanımız her konuda bize yol gösterici oluyor. Önceden nice sıkıntılar biz de yaşamıştık. Fakat Başkanımız Recep Gürkan esnafımıza bir değer verdi. Bizlere konuşma hakkı sağladı, her platforma söz hakkı tanıdı. Başkanımız engin ufku bizlere de yol gösterici oldu.

Tasarrufla Ayakta Kalıyoruz

Bu kadar büyük yatırım ve yüksek giderlere karşılık Edirne esnafı olarak bizler tasarrufla ayakta kalabildik. Özellikle yaz aylarında gelirlerimiz oldukça düşüyordu. Araç bakımı, yakıt, ödemeler derken bize para kalmıyordu. Kooperatif olarak bu konuda önemli adımlar attık. İlk olarak kadememizi kurduk. Araçlarımızın parklanma tamirini burada gerçekleştirmeye başladık. Ayda örneğin 10 lira öderken bakıma bu rakam 4 liraya düştü.

Şuanda bir istasyon çalışmamız var. Bunun için 5 dönümlük bir yer satın aldık. Burası ile beraber parklanma ve kadememizi de aynı yere taşıyacağız. Bu sayede ödediğimiz kiralardan da kurtulacağız. Ayrıca akaryakıt ayağını da sağladığımızda en önemli gider kalemimizde de %12-13 oranında bir kazancımız olacak. Tasarruf sağlayacak her çalışmayı yapıyoruz.

Edirne’de gerçekten huzurlu bir çalışma ortamı var. 2011 yılında elektronik bilete geçtik. Bir sene kadar nakit kullanımı da oldu. Fakat sonrasında tamamen elektronik karta geçmek zorunda bırakıldık. Bu durum vatandaşlarımız için de bir mağduriyet oluşturduğunu gördük. Şehrimize İstanbul, Çerkezköy, Keşan gibi çevre mahallerden vatandaşlar geliyor. Kart bulma konusunda sıkıntılar yaşanıyordu. Belediye Başkanımız bu konuda meclis kararı aldırarak nakit binişler için kumbara konulmasını sağladı. Fakat para yolcu tarafından kumbaraya konuluyor ve hiçbir şekilde şoförün el sürme şansı olmuyor. Bu sayede şeffaf bir yapıda oldu. Şuanda öğrenci 1,35 TL, tam bilet ise 1,90 TL uygulanıyor. Nakit binişlerde ise 2,50 TL alınıyor.

Eski Aracımız Kalmadı

Edirne’de 234 araçla vatandaşlara hizmet veriyoruz. Şuanda kent merkezinde taşıma görevini biz yürütüyoruz. Havuz sistemimiz var. Araçlar arasında tartışma veya yarışma gibi durumlar yaşanmıyor. Bu ay adlımız alımlar ile filomuzda hiç eski araç kalmadı. Tüm araçlarımız yeni ve engelli erişimine uygun araçlar. Araçlarımızın hepsi yenilenmiş olsa da talebe göre yeni araç alımlarımız olacaktır.

Edirne’de hizmet veren tüm araçlarımız şuanda AnAdolu Isuzu markalı. Önceki değişim dönemimizde de şimdi ki dönemde de bizlere en uygun koşulları sağlayan Isuzu olmuştu. O yüzden de tercihimiz Isuzu oldu. Araçlarımızdan genel anlamda memnunuz. Isuzu mekanik anlamda çok sağlam araçtır. Konforu şuanda lüks taksilerle birebir aynı diyebilirim. Araçlarda ki tek memnuniyetsizliğimiz merdivenler. Özellikle yaşlı vatandaşlarımızın inme binme durumlarında sıkıntı oluyor. Zaman kaybı yaşatıyor. Fakat bu kapasite ve uzunlukta başka alternatif zaten mümkün olmuyor.

Özel Halk Otobüsleri açısından yeni hak ediş sisteminin en önemli faydası, mevcut sorunların büyük oranda kaynağı olan bireysel taşımacılığı sona erdirerek, kurumsal işletmecilik, kurumsal ve profesyonel yönetimi sağlama noktasında olacaktır. Bir yönüyle, özel şahıslar tarafından yapılan kent içi toplu taşıma faaliyetinin imaj çıtasının yükselmesine de vesile olacaktır. Kentimiz, yerleşim ve nüfus artışı ile yolculuk üretim alanlarının sürekli yer değiştirmesi nedenleriyle çok dinamiktir ve tabi olarak çok sorunludur. Büyük kentlerde Belediyeler açısından kent içi toplu ulaşım, en önemli kent yönetim araçlarından birisidir ve hatta çevre, sosyal ve ekonomik etkisiyle meseleye bakıldığında, en önemlisidir dememiz daha doğru olacaktır.

Şehiriçi Rekabet Disiplini Bozuyor

Daha az sorunlu dünya kentlerinde yetkililer sorunları toplu ulaşımı etkin ve nitelikli hale getirmek suretiyle çözmüşlerdir ve çözmeye de devam etmektedirler. Toplu ulaşımın kültür haline gelmesi neticesinde, ekonomik ve sosyal hayatın daha düzenli olduğu, çevre sorunlarının olmadığı veya az olduğu örnek birçok kent vardır.  Dolayısıyla da İBB kenti daha iyi yönetmek ve çevre dahil bir çok sorunu çözmek istediği için kent şartlarıyla uyumlu ve kent ile birlikte hareket edebilen dinamik ve etkin bir toplu ulaşım sistemi oluşturmak arzusundadır.Ancak, bu noktada İBB’nin önünde, aynı alanda ama farklı mevzuatlara dayanılarak ihdas edilmiş, farklı usul ile esaslarla ve yine farklı kurumlara bağlı, büyük bölümü işletme disiplininden yoksun, bir kısmında ise işletme modeli sorunlu olarak çalışan, aynı türden (Lastik Tekerlekli) unsurların koordinasyonunda ve tek çatı altında birleştirilmesindeki zorluklar durmaktadır.

Minibüs, dolmuş Özel Halk Otobüsü, İOAŞ ve İETT otobüsleri aynı kent içinde ama birbiriyle rekabet halinde, farklı tarifelerle, farklı yönetimlerle, koordinasyondan, etütten, disiplinden yoksun bir şekilde çalışmaktadırlar. Dolayısıyla da ne hizmet alanlar ve hizmet edenler ne de kenti yönetenler bu durumdan gayet tabi memnun olamamaktadırlar. Bununla birlikte gerek hayata geçirilen, gerekse inşaatı devam eden veya proje aşamasındaki ana taşıma sistemlerinin lastik tekerlekli sistemin alanlarını daraltması ya da daraltılacak olması, bununla birlikte işletmeye alınan ya da alınacak olan bu sistemlerin lastik tekerlekli sistem tarafından beslenmesine duyulan mutlak ihtiyaç, vatandaş nezdinde hesap verme durumunda olan ve imtiyaz hakkına sahip İBB’ni tabi olarak düşündürmekte ve gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yönlendirmektedir.

İBB, çok iyi işleyen, maliyete göre eşit, adil, optimum ve dinamik hak ediş sistemi kurmayı başardığında, aynı türdeki toplu taşıma araçlarını tek çatı altında birleştirebileceğini ön görmektedir. Ki, bu doğru bir düşüncedir. Kentin geleceği ve reel şartlar açısından Lastik Tekerlekli sistemlerin tek çatı altında, aynı şartlarda (Tam entegrasyon) ve aynı esaslarla çalışacak şekilde birleştirilmelidir. Ki mevcut kapasite daha verimli ve esnek kullanılabilsin, varsa kapasite yetersizlikleri veya fazlalıkları kolaylıkla tespit edilebilsin,  araç tipleri itibariyle ihtiyaca göre dönüştürülebilsin. Bu açıdan başlatılan çalışma ihtiyaçtır ve kent sorunları başta trafik ve çevre olmak üzere üst üste birikmeye başladığı için acilen hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Küçük Kapasiteli Araçlarla Taşıma Çevreyi Kirletiyor

Kent merkezindeki emisyon oranının kenar semtlere göre yüksek olmasında en büyük etken trafik yoğunluğunun yüksek olması ve durak, güzergah, trafik, tarife disiplini olmayan küçük kapasiteli toplu taşıma araçlarıdır. Hal bu ki gerek özellikle sabah saatlerindeki pik süresinin kısalığı, gerekse emisyon oranının azaltılmasının gerekliliği kent merkezlerinde çevre dostu ve bir defa da en fazla yolcu taşıma imkanı sağlayan yüksek kapasiteli araçların kullanılmasını artık zorunluluk haline getirmiştir. Dünyadaki büyük kentlerde genel uygulama kent merkezlerinde ve ana arterlerde yüksek kapasiteli araç kullanılması şeklindedir. Kadıköy, Üsküdar, Eminönü, Taksim, Mecidiyeköy gibi insanların soluklanması, eğlenmesi ve dinlenmesi gereken prestij alanları sık, sık durarak, sık ve yavaş hareket ederek, biri biriyle rekabet eden ve gereğinden fazla emisyon salan bu araçları daha fazla kaldıramaz. İnsanlar artık bu alanlarda boğulur duruma gelmiştir. Taksi, dolmuş, minibüs ve otobüs garajları haline gelmiş turistik açıdan en önemli bu alanların artık hayat alanlarına dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu olumsuz durum elbette İBB yöneticileri tarafından bilinmekte ve gerekli düzenlemeleri yapmak istemektedirler.

İETT’nin maliyetleri ortadadır ve sürekli büyüyen organizasyon yapısıyla kurumsal olarak bu maliyetleri her geçen gün de artmaktadır. Hem anormal işletim maliyetleri, hem de sistemin artık tıkanmış olması, kentin ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, bu faaliyetin özel işletmeci-işleticilere devir edilmesi ve özel taşımacıların ekonomik olarak güçlendirilerek bir sistem içerisinde daha verimli hale getirilmesini zorunluluk haline getirmiştir.

Ayrıca bilhassa pik saatlerde yaşanan aşırı doluluk ve bunun işkenceye dönüşmesi, kapasite kullanımını acil çözümlenmesi gereken konu haline getirmiştir.  Avrupa’nın birçok kentinde, konfor amaçlanarak artık pik saatlerde dahi azami doluluk oranı %70-80 olarak uygulanmaktadır. Bunun için de kentin ana arterlerinde yüksek kapasiteli araçlar kullanılmakta ve kapasite atamaları da bu amaca uygun planlanmaktadır. Hatta kentin en önemli cadde ve bulvarları toplu taşımaya ayrılarak veya özel şeritler oluşturularak trafik ve çevre sorunları çözümlenmektedir. Tabii ki bunun kentimizde gerçekleştirilmesi için toplu ulaşımda ticari hızın da yükseltilmesi, bunu sağlamak içinde ya trafik akışında istikrar sağlanmasını ya da toplu taşıma için özel otobüs yolları yapılması veya bazı güzergahların küçük araç trafiğine kapatılmasını gerektirmektedir. Yani çok iyi bir sistem kurarak yeterli miktarda kapasite ataması yapılması, hak ediş ödeme sisteminin değiştirilmesi arazide yaşanmakta olan sıkıntılar baz alındığında tek başına sorunları çözemeyecektir. Mutlaka fiziki şartların iyileştirilmesi trafik planlama ve uygulamaları ile trafik sirkülasyon projelerinin toplu ulaşımda ticari hızın maksimumuma çıkarılması amacına uygun yapılması gerekmektedir.

Hakediş Sistemi Tek Başına Çözüm Sağlamaz

Bütün bunlar KM başına hak ediş ödenmesi esasına geçilmesiyle direkt ilgilidir. Çünkü başta fiziki şartlar olmak üzere uygulamaya etki eden unsurları dikkate almadan ve sorunları ortadan kaldırmadan yapılacak hak ediş ödeme sistemi toplu ulaşım sistemini belki biraz iyileştirecek ama iyi bir toplu ulaşım sistemi kurmayı sağlayamayacaktır. Sefer iptalleri, gecikmeler ve ihlaller devam ettiği takdirde hem hizmeti denetleyen ve gören, hem de alanlar memnun olmayacaktır. Burada amaç sadece Özel İşleticilerin istikrarlı ve düzenli bir gelire kavuşmaları değildir. Huzurlu ve güvenli bir hizmet ortamı oluşturulması, kentin ihtiyacı olan toplu ulaşım sistemini engelle karşılaşmadan ve zaman kaybetmeden hayata geçirmektir. Bu ise elbette herkesin yararına ve acil ihtiyaç olan bir durumdur.

Reel şartları, ihtiyaçları ve optimum maliyet kriterlerini taşıması halinde böyle bir sisteme hiçbir kesimden itiraz gelmeyecektir. Yani hedef, kentin dinamizmine uyum sağlayacak sürdürülebilir bir toplu taşıma sistemidir ve doğru bir hedeftir. Bunun içinde özel taşımacılara yapılacak hak ediş miktarının, optimum değerlerde ve sürdürülebilir bir hizmet hedeflenerek belirlenmesi gerekmektedir. Bu günkü şartlardan farklı bir sonuç sağlamayacak ise yöntemi değiştirmek hiç kimseyi memnun etmeyecektir. Sanırım bu husus da İBB yöneticileri tarafından dikkate alınacaktır.

Tüm sektörümüze başarılı, bol kazançlı ve kazasız belasız hayırlı çalışmalar diliyorum.

BMC Genel Müdürü Menkü FSM Demirbaş Otomotiv ile BMC’nin uzun yıllardır çalıştıklarına değindir. Menkü; Mustafa Demirbaş ile BMC’nin ilişkisi köklü bir geçmişe dayanır. Mustafa bey bayi çalışmaları ile hep BMC’nin yanında oldu. BMC’nin bir ferdi gibi bizleri saha da temsil emiştir. BMC olarak bizlerin de FSM Demirbaş Otomotiv’in daima yanında olmamız lazım. Bizlerin de desteği ile müşteriye hizmeti beraber götürebilelim.

FSM Demirbaş Otomotiv ile olan birlikteliğimiz örnek bir çalışmadır. Özellikle Mustafa Demirbaş’ın müşterisinin sürekli yanında olması bizim için ayrı bir değer katıyor. Herkes Demirbaş ile çalışmaktan mutlu. Bu yüzden de FSM Demirbaş’ın bizde ki yeri farklı.

Sadece Bayilerimiz Fiyat Verebilir

Toplu alımlar ile esnafa ucuz otobüs imkanı iddialarını da yanıtlayan Menkü, bunun mümkün olmadığını söyledi. Kendilerine hiçbir oluşum ya da firmadan böyle bir teklif gelmediğini açıklayan Menkü “bir veya daha fazla araç alacak olanlar bayilerimize başvurmalılar. Bizler bayiler aracılığı ile çalışan kurumsal firmalarız. Bayilerimiz büyük yatırımlar yaparak satış hakkı almaktalar. Kamu dışında yaptığımız tüm satışlar bayilerimiz kanalı ile gerçekleşmektedir. Otobüs satışlarımız da FSM Demirbaş Otomotiv üzerinden yapılmaktadır. Sayı kaç olursa olsun böyle bir alım yine ancak FSM Demirbaş üzerinden yapılabilir.

Bayilerimizden farklı bir fiyat kimse veremez. Hatta bayilerimizden başka hiç kimse de fiyat veremez. Öyle girişimler olursa müşterilerimizin dikkatli olmalarını öneririm.” Dedi.

Bizim işte empati çok önemli. Özellikle sahada çalışan arkadaşlarımızı anlamak için bunu yapmak gerek. Örneğin ücretsiz binişler ile alakalı şoförümüzün psikolojisini bilmezsek yanlış tepkiler verebiliriz. Bizlere ilettikleri sıkıntıları doğru kavramalıyız ki bizim ekibimiz işte bu noktada gerçekten başarılıdır.

Esnaf Şikayetlerinde Haklı Ama

Ücretsizler konusu açılmışken esnafımızın şikayetlerine de değinmek isterim. Özellikle ücretsiz taşımalarla ilgili esnafımız bizlere serzenişlerde bulunduğu oluyor. Burada yönetici olunca insanın elinde sihirli bir değnek oluşmuyor. Keşke tüm sorunları sihirli değnek misali çözebilsek ama zaman ve sabır gerekiyor. Halk Otobüslerinin bugünkü sorunları kronikleşmiş sebeplerden kaynaklanıyor. Geçmişten gelen sorunlar büyüye büyüye bugün esnafın belini bükmüş durumda.

Ücretsizlerde ki tek sorun 65 yaşlar diye görülürken asıl sebebi yıllardır var olan 27 kalemdir. Yine sorunların aslında en başında olan ise halk otobüslerinin tanımı olmamasıdır. Şuan kararların alındığı UKOME’de olmayışımızdır. Yıllar önce başlayan aktarma sistemidir. Bu gibi sorunlar öyle kolayca atlatılacak meseleler değil.

Fakat sabırla ve kararlılıkla mücadele edilince başarıyı da gördük. Şuan esnafımız artık 65 yaş ve üzeri yolcular için devletten gelir desteği alacak. Bu ise halk otobüs tarihinde bir ilktir. Bunun dışında Büyükşehir Belediyesi öğrenci hak edişlerine 30 kuruşluk gelir desteği de yine bu dönemde sağlandı. Hatta yakın zamanda ki mücadelemizle halk otobüslerinin tanımının da çıkacağına eminim.

Ankara’da ki Söze Güveniyoruz

İstanbul’da ki halk otobüs yöneticileri olarak genel seçimler öncesi çok yoğun bir koşturmaca yaşadık. Esnafımız adına önemli görüşmeler ve ziyaretler gerçekleştirdik. Özellikle tanım konusunda Başkanımız Ahmet Davutoğlu’ndan söz aldık. Yıllardır hakkımız olan bu kimliğin artık verilme zamanı gelmiştir. Devlete mali hiçbir külfeti olmayan bu hak en kısa zamanda sağlanacaktır.

Özellikle ücretsiz ödemelerinde ki sözü tutmaları bizleri sevindirdi. Tabi ki rakam tatmin edici boyutta değil. Lakin bu rakamın hem tüm ücretsizleri kapsamadığını hem de bir başlangıç olduğunu göze alırsan önemli bir adımdır. Örneğin Büyükşehir’in öğrenci desteği de 15 kuruşken şuan 30 kuruş. Mücadelemize devam ederek ve mağduriyetimizi doğru anlatmakta kararlı olursan 1000 bandından 2000 bandına zamanla çekebiliriz. Şuanda aylık ortalama öğrenci desteği sayesinde esnafımız 2000 TL ek gelir sağlamakta. Ücretsiz ödemesini de bu rakama eklersek toplamda 3000 TL ek gelirden bahsedebiliriz.

Zamdan Daha Önemli Aktarmalar

Ücret tarifemiz bu ay değişti. Tam bilet 2,30 Kuruş oldu. Fakat İstanbul’da halk otobüs esnafı çoklu tarife sistemi ile çalışıyor. Bu yüzden biletin 2,30 kuruş olması esnafın sıkıntısını çözmemektedir. Biz özellikle aktarma sisteminden rahatsızız. Aktarma ve bilet arasında ki makasın yeniden düzenlenmesi lazım.

Yapılan zam bugün değil bir yıl önce yapılmalıydı. Yeni tarifenin katkısı esnafın sorunlarını çözme konusunda tabi ki bir avantajdır. Fakat neredeyse 2 yıldır zam alamadık. Buna karşın giderlerimiz de arttı. Bu dönemde ki tek şansımız akaryakıt fiyatlarının düşmesi oldu. Lakin diğer gider kalemlerimiz artıyor. Şuan asgari ücrete bile %30 zam yapılmışken 2 yıl sonunda düzenlenen tarife çok yeterli diyemeyiz.

Büyükşehir Belediyesi sıkıntılarımıza bir nebze de olsa çözüm bulma amacıyla bu zammı yaptı. Farkındayız biz de tabi ki yüksek bir oranda zam halk tarafında tepki çekebilirdi. Bu yüzden bilet fiyatlarının her yıl düzenlenmesini istiyoruz. Çünkü esnafımız 2 yıl alınamayınca zammı yetersiz görürken uygulanacak tarife de yüksek olursa vatandaş rahatsız olur. Ancak her yıl düzenli olarak bu yapılırsa hem enflasyon oranınca uygulanır hem de tepki çekmez.

Esnafımızın Güveni Bizim İçin Önemli

Şirkete esnaflarımızın teveccühü ile seçildikten sonra zorlu bir göreve talip olduğumuzu gördük. 2 yıl boyunca hem şirket işleri hem de esnaf sorunları ile ilgilendik. Göreve başladığımız zaman şirketin sıkıntıları vardı. Şirketimizin gelir gideri belli. Bazı kısıtlamalar yaparak tasarruf yoluna gittik. Şirkette ki tüm israfları engelledik. Şuan kendi ayakları üzerinde duran bir yapı kurduk. Borçsuz ve sorunsuz bir şirket oldu.

Bazı bölgelerimizde hat ve oreller ile ilgili sıkıntılar vardı. Yeni İstanbul Halk Otobüsleri 5 bölgeden oluşuyor. Yönetime gelmeden verdiğimiz söz mağduriyete asla izin vermeyeceğimizdi. Sıkıntı yaşayan ve gelirleri düşük olan bölgelerimizle ilgili çalışmalar yaptık. Bu konuda özellikle İETT Genel Müdürümüz ve daire başkanlarımız yönetimimize yardımcı oldu. Koordineli bir çalışma ortamı oluştu. Yaşanan en ufak sorunda dahi İETT olarak anında yardımcı oldular. Eskisi gibi yazlık-kışlık oreller değil anlık değişimler bile yapıyoruz. Hatlar konusunda iyileştirmeler sağlandı.

Zor bir dönemdi. Fakat esnafımız yönetimimizden memnun. Onların güvenini hak etmek için tüm yönetim canla başla çalışıyor. Geçmişin birikmiş sorunları hemen çözülemiyor ama sabırla hepsini aşacağız. Bugün baktığımızda esnafımızın %80’i bizi destekliyor. Demek ki doğru yoldayız. 

YENİ İSTANBUL HALK OTOBÜSLERİ A.Ş.                                                                              

Yönetim Kurulu Başkan Vekili

ADİL EVREN

Tüm şehirlerimizde halk otobüsleri farklı koşullarda çalıştırılıyor. Yasal hiçbir güvencesi bulunmadan yapılan hizmete karşılık yaşanılan sıkıntıları içinde muhatap bulamıyor. Şehirlerde bulunan UKOME’lerde de tüm rakipleri masada varken halk otobüsleri maalesef temsil edilmiyor. Olamadığımız masa da alınan kararlar ancak alındıktan sonra haberdar oluyoruz. İşte bu yüzden aslında halk otobüslerinin tüm sorunlarının temelinde ki neden tanımdır.

Haziran ve Kasım seçimleri öncesinde ilgili milletvekilleri, Bakanlar ve hatta Başbakanımızla bu konuda çeşitli görüşmeler yaptık. Yapılan tüm görüşmeler olumlu oldu. Bizzat Başbakanımız da halk otobüsü tanımı ile ilgili sorunun en kısa sürede çözüleceği sözünü verdi. Yeni hükümetin kurulması ile görüşmelerimize kaldığımız yerden devam ettik. Şuanda her şey istediğimiz gibi ilerliyor. Yapılacak düzenleme ile ilgili çalışmalar devam ediyor.

Ulaştırma alanında yaptığı çalışmalar ile tanıdığımız milletvekilimiz Mustafa Ilıcalı ile Ankara’da yaptığımız son görüşme verilen sözlerin tutulduğunu gösteriyor. 2918 sayılı trafik kanununa özel halk otobüsü tanımının kısa süre içerisinde ekleneceğini bizlere müjdeledi. Şuanda konunun alt komisyonda hazırlandığı ve çalışmanın bitmesi ile düzenlemenin zaman kaybedilmeden uygulanacağını söyledi.

Asıl İş Bundan Sonra

Tanım yasasının çıkması ile aslında sorunlar bitmiyor. Evet artık UKOME’lerde temsil hakkına kavuşacağız. Lakin daha önemli bir dönemece giriyoruz. Şuan tüm halk otobüsleri ülke genelinde farklı çalışma koşulları ile çalışmakta. İşte tanım yasası çıkması ile birlikte bu dağınıklılığı kaldırmalıyız.

Tanım ile beraber TÖHOB bünyesinde tüm illerin katılımı ile Kentiçi Toplu Taşıma Yasası için çalışmalıyız. Hepimize uygun bir yasaya imza atmalıyız. Edirne’den Kars’a kadar tüm özel halk otobüslerinin birleştiği bir yasamız olmalıdır. Bunun için birlik olmalıyız, birbirimizi dinlemeli ve ortak paydalar belirlemeliyiz.

Özel halk otobüsleri küçük bir camia değil. Sadece dağılmış bir camia. Biz İstanbul’da özellikle seçimler öncesi oldukça koordineli bir çalışma ile 5 şirketin gayretiyle önemli başarılara imza attık. Bu birlikteliği Türkiye genelinde sağlayarak daha büyük sorunlarımızın çözümüne vesile olmalıyız.

Halk otobüsleri tarihinde ilk defa devletten ödeme almaya başlıyor. Yine ilk defa bir tanıma sahip olacak ve bu sayede UKOME’lere girebilecek. Bunlar önemli başarılardı. Fakat bu camia daha büyük başarılar sağlayabilir. İşte bu yüzden birlik olmalı ve ortak mücadele etmeliyiz.

ÖZULAŞ A.Ş.     

Yönetim Kurulu Başkanı Vekili                                                                                       

SERHAT AKÇAKAYA

Göreve başlamamızla beraber yaşanılan iki seçim öncesinde de siyasilerle önemli görüşmeler yaptık. Kısa zaman içerisinde esnafımızın tüm sorunlu yetkili bütün mercilere taşıma fırsatı bulduk. Özellikle KDV, ücretsiz ödemeleri ve tanım yasası ile ilgili beklentileri sunduk.

Seçim öncesinde gelir desteği için 600 TL önerilmişti. Bunu yaptığımız görüşmeler neticesinde geri çekilmesini sağladık. O gün bunu geri çektirmek için bile günlerce yönetici arkadaşlarımızla büyük uğraşlar verdik. Milletvekillerimizin olduğu her toplantıda konunun hassasiyetini anlattık. Bu sayede seçim sonrasında yeni bir çalışmanın önünü açtık.

Resmi gazetede yayınlanması ile İstanbul esnafımız aylık olarak devletten 1000 TL gelir desteği hakkına sahip oldu. Ayrıca yasanın çıktığı tarihten bu yana geçen zamanında ödemesi de toplu olarak esnafımıza yapılacak. Bizlerin talebi ise yolcu başı bir ücretin belirlenmesiydi. Fakat siyasi otorite tarafından maalesef şuana kadar bu talebimiz kabul görmedi. Fakat araç başı belirlenen bu tutarın sembolik bir anlamı var. Ücretsiz taşımacılık esnafa zarar verdiği tüm birimlerce kabul edilmiş oldu. Aslında bir zırh delinmiş oldu. Gelecek günler için hem bu rakamın artırılması hem de diğer ücretsizler için ödeme alma şansımız ortaya çıktı.

İETT ve Büyükşehir Belediyesi İle İyi İlişkilerimiz Var

Seçildiğimiz günden bu yana şirket olarak büyükşehir belediyesi ve İETT ile defalarca görüşmüş ve sorunlarımız ile ilgili taleplerimizi iletme imkanı bulduk. Bugün baktığımızda tüm talepler yerine gelememiş olsa da birçok iyileştirmelere kavuştuğumuzu görüyorum. Özellikle araç değişimlerini teşvik amacı ile 0-5 arası uygulanan rüsum muafiyeti şuanda 0-8 yaş arasına çıkarılmış durumda. Araç değişimlerinin başladığı bu günlerde esnafımıza önemli bir destektir. İETT’ye bu konuda teşekkür ederiz. Ayrıca araç değişimleri amacı için 0-3 yaş şartı da 0-5 yaşa çıkarıldı. Özellikle sıfır araç alımına gücü yetmeyen esnaflarımızın ikinci el araç alımı bu sayede kolaylaştı.

Bazı bölgelerimizde hatlar ile ilgili sıkıntılarımız vardı. İETT ile bu konuda da koordineli çalışarak bazı düzenlemeler yaptık. İstanbul Otobüs A.Ş. ile de bazı hatlarımızı değiştirdik. Hat düzenlemelerimiz sayesinde esnafımızın gelirlerinde belirli oranlarda iyileştirmeler sağlandı.

Seçimlerin Yenilenmesi Gelişmeler Yavaşlattı

Şirket seçimimiz yapılması ile bir anda genel seçim atmosferinde kendimiz bulduk. Mevcut hükümet ve milletvekillerimizden önemli sözler aldık. Açıkcası her şey güzel gidiyordu. Lakin seçimlerin yenilenme kararı ile bir anda yapılacak tüm iyileştirmeler de uzadı. Ardından yaşanan sıkıntılar da cabası. Bu süreç bizlere 6 aydan aslında çok daha fazla zaman kaybına sebep oldu. Fakat ümidimizi kaybetmedik. Aldığımız sözler geçerliliğini koruyor. Yeni yıl ile beraber yetersiz de olsa bir ödeme hakkı aldık. Devamının geleceğine eminiz. Tüm şirketler birlik içerisinde mücadele ediyoruz. Sabırla bu yolda devam ettikçe alınan birçok sözün hayata geçeceğine inanıyorum.

Esnafımız şuanda en çok ücret tarifesinden dertli. Bu konuda acil bir beklenti içerisindeyiz. Son 1 ayda sırasıyla birçok ilden bilet zammı haberleri almaktayız. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden de bu konuda adım bekliyoruz. Şirket olarak bu konuda da görüşmeler yaptık. Olumlu neticesini beklemekteyiz.

Kurumsallaşma Yolunda İlerliyoruz

Şirket olarak sorunların çözümü yanında önemli adımlar da attık. Kurumsallaşma yolunda her geçen gün ilerleyen şirketimiz bu yolla esnafımızın gider kalemlerini de azaltmakta. Şuan da esnafımıza uyguladığımız 5 farklı akaryakıt şirketi üzerinden indirim mevcut. En büyük gider kaleminden %5 ila %7 arasından tasarruf sağlamakta. Muhasebe birimimizi kurumsallaştırdık. Gelir gider dengesini kurduk. Rapor odamızı düzenledik ve 3 arkadaşımız burada hizmet veriyor. Özellikle Ramazan ayında çalışanlarımız için çok güzel bir kumanya kartı yaptık.

İstanbul Halk Ulaşım A.Ş. yönetimi ve esnafı her geçen gün kendini geliştiriyor. Hatalarımızı düzeltiyoruz. Daha güçlü bir şirket olma yolunda ilerliyoruz. Esnafımızla beraber sabırla tüm sorunlarımızı çözme yolunda mücadelemize devam edeceğiz. Bizlere önderlik eden Mustafa başkanımızla kısa zamanda önemli yollar kat ettik.

Kimsenin elinde sihirli değnek yok. yılların sorunları öyle hemen çözülebilecek değil. Fakat eminim ki çok kısa zamanda önemli işler başardık. Lakin biz başaramadıklarımızla ilgileniyoruz. Başardıklarımız görevimizdi yaptık. Esnafımıza daha yararlı olmak için daha da başarılı olmalıyız. Bizim görevimiz bu. Amacımız guru duymak değil. Esnafımıza layık olmak…

İSTANBUL HALK ULAŞIM A.Ş.

Yönetim Kurulu Üyesi                                                              

TAMER UÇAR

Yıllardır bizim gördüğümüz fiyatların daima yukarı seyirli olduğudur. Mesela bu ay araç alan esnafımız aracına 440 bin TL ödediğini ve tamamına 60 ay vadeli kredi kullandığını düşünürsek toplamda 642 bin TL ödemiş olur. Geçen yıl Ocak ayında araç alan kişi ise aracını hem 400 bin TL’den almış hem de 60 ay vade kullanması karşılığında toplamda 518 bin TL ödemiştir. Farklı iki yılın aynı aylarında ortaya çıkan fark 124 bin TL’dir. Ayrıca bu esnaf bir yıl boyunca aracı eski ise 36 bin TL’de rüsum ödemiştir. Toplamda 150 bin TL değişimi beklediği için zarar etmiş. Yine geçen ay Aralık’ta otobüs alan kişi faizlerin artmasından ötürü Ocak’takine göre 28 bin TL daha ucuza aldı. Sadece bir ayda ki fark bile 28 bin TL’yi bulmakta.

Halk otobüs esnafına yıllardır stoktan satış imkanı tanıyoruz. Yani müşteriye marketten peynir ekmek alır gibi imkan sunuyoruz. Aracım ne zaman teslim edilir gibi bir tedirginliği kalmıyor. Bu sabah gelen esnaf öğleden sonra aracına binip gidebilir. Bizim stoktan satma sebebimiz hiçbir fabrika verilen siparişi 4-5 aydan önce teslim edemez. Bugün satılan aracın 4-5 ay sonra teslimini esnafa yaşatmak istemediğimizden stoklu çalışıyoruz.

Esnaf Sorunlarına Çözüm Umuyoruz

Halk otobüs esnafını yakından tanıyoruz. Hepsi bizim dostumuz. Sıkıntılarına bizler de şahit oluyoruz. Onlar da eski araçlarını değiştirmek istediklerini görüyoruz. Birçok esnaf ödeme planlarını incelediklerine şahidiz. Tabi ki hem yerel hem de merkezi yönetimden bazı talepleri var. Sıkıntıları saymakla bitmez. Gerek taşıma ücretleri gerekse ücretsizlerle ilgili ödeme esnafta beklenti oluşturmuştur. Sorunlarının çözümü ile değişimin hızlanarak devam edeceğine inanıyorum.

Şuanda hükümetten İstanbul ve Ankara için 1000 TL gelir desteği açıklaması oldu. Yine büyükşehir belediyesinin de 0-8 yaş arasında uyguladığı rüsum muafiyeti var. Esnafa değişim için desteklerin devam etmesinden yanayız.

834 Araç Satışımız Oldu

2015 yılını genel olarak iyi kapattık. Esnafımızın öncelikli tercihi olmaya devam ettik. Bu bizim için büyük bir onur. Toplamda 834 araç satışımız oldu. Bu satışların 361 adeti sıfır otobüs, 250 adeti kamyon, 153 adeti ikinci el otobüs, 70 adeti ise ikinci el kamyon oldu.

Geçen sene 2015 hedefini koyarken 500 adet sıfır otobüs olarak oluşturmuştuk. Fakat bu sayıyı 361 sıfır ve 153 ikinci el otobüs olarak tutturabildik. Hedef konusunda biraz yanıldık. Şuan BMC, Temsa ve Karsan olmak üzere üç marka otobüsün satışını yapıyoruz. Ortalama olarak aynı miktarlarda satış gerçekleştirdik.

Satışlarımızın 160 adeti İstanbul’a oldu. 127 adet ise Balıkesir’e sattık. 16 adet Ankara’da satış gerçekleştirdik. Antalya’ya ise 6 adet sattık. Diğer il satışları ile beraber 361 adet otobüsümüz yollara çıktı.

İstanbul’a sattığımız 160 otobüsün 131 adetini İETT’ye bağlı halk otobüslerine, 29 tanesini ise İstanbul Otobüs A.Ş.’ye bağlı esnaflara gerçekleştirdik. Yıl geneline baktığımızda her dönemde ortalama aynı rakamlarda satışımız olmuş. Yılın ilk yarısında 200’e yakı otobüs, ikinci yarısında da yine aynı rakamlarda satış gerçekleştirmişiz. Fakat perakende olarak düşünürsek ağırlık ikinci yarıya denk gelmekte. Mesela İstanbul’a satılan otobüslerin 80 tanesi 1 Kasım seçimlerinden sonra sadece 2. ayda satıldı.

Tourmalin Belediyeler İçin Bir Şans

Bütün şehirler ulaşım yapılarını yeniden planlama yoluna girdi. Ayrı eklenen yeni büyükşehirlerde taşımacılık sorunu çıktı. İstanbul ve İzmit 2005 yılında mücavir alanlarını kapsayacak şekilde ilçeleri anakente dahil etmişti. Şuanda yeni büyükşehirlerin de en büyük sorunu ulaşım. İstanbul’un çok uzak ilçeleri yok ama diğer şehirlerin 100-150 km uzaklıkta ilçeleri mevcut. Şimdi dolayısıyla belediyeler bu noktalara otobüs göndermek durumunda. Buralara otobüs gönderdiğinizde ise 100 km yolu insanları ayakta taşımanız hem zor hem de tehlikeli.

Torumalin aracını Temsa bu yüzden piyasaya çıkardı. Tourmalin aracı hem engelli vatandaşlara uygun hem de 53-57 kişilik oturma kapasitesine sahip. Daha önce böyle araçları İstanbul’da Silivri hattında satıyorduk.

2016 yılına çok iyi başladık. Sadece 8 günde 10 adet otobüs satışımız oldu. Böyle giderse yılın iyi geçeceğini düşünebilir. BMC’nin 2014 Ağustos’tan sonra üretime başlaması ile yeniden satışına başladık. Biz BMC bayiliğini bırakmamıştık. Şuanda da ürünlerini satmaktayız. 2016 yılında da 3 marka ile otobüs satışına devam edeceğiz. Güzel bir yıl olmasını diliyoruz. 

Seçim Öncesinden Umutluyduk

2015 yılında şirket seçimimizden sonra üst üste iki genel seçim yaşadık. Her iki seçim öncesinde de esnafımız için faydalı şeyler alabilme uğruna çalıştık. Fakat umduğumuz derecede ümitlerimiz gerçekleşti diyemeyiz. Özellikle ücretsizlerle ilgili esnafımızda büyük beklenti vardı. Hakları olan desteği devletten bekliyordu. Seçim öncesinde yapılan tüm görüşmelerde yolcu başı ücret talebimiz olduğunu her fırsatta dile getirdik. Lakin seçim öncesi esnafımıza 600 TL gibi bir rakam önerdiler. O dönemde yapılan itirazlar neticesinde bu geri çekildi. Lakin bugün verilen rakam ise 1000 TL olmuştur.

Dünyanın tüm gelişmiş ülkelerinde desteklenen devlet tarafından sübvanse edilen toplu taşımacılık ülkemizde maalesef hak ettiği değeri görmüyor. Ülkemizde bu sektöre verilen değer biraz lafta kalıyor. Tüm dünyada belediyeler ve hükümetler için toplu taşımacılık öncelikli hizmet kollarından. Büyükşehirlerde toplu taşıma zorunluluk haline gelmiş durumda.

Her bir toplu taşım aracı trafiğe yüzlerce arabanın çıkışını engelliyor. Hem çevreye salınan gazlar açısından hem trafiği rahatlatıcı unsur olması açısından hem de enerji konusunda dışa bağımlılık anlamında toplu taşıma önemli bir hizmettir. Bu sebeplerden dolayı dahi özel sektör bu alanda desteklenmelidir. Avrupa bu alanda özel sektörü açıktan sübvanse ediyor. Yaptığı ihalelerde de taşıyıcıyı destekleyici önlemler alıyor. Özel sektör de devletten gördüğü destekle çalışıyor ve hizmet vererek para kazanıyor. Ülkemizde ise bu iş kolunda çalışanlara devletin ve vatandaşın elindekini almaya çalışan rantiye grubu gibi bakılıyor.

4 Yılda Filonun %70’i Yenilendi

Tabi ki bizler de insanız. Hatalarımız vardır. Fakat hiçbir hatamız giderilmeyecek büyüklükte de değildir. 2005 yılında kanun haline gelen engelli yasası çıkarıyor devlet. 2011 yılına kadar hem devlet hem de üretici uyuyor. Özel sektör de uyuyor. Napalım ki uyumaktan başka. 2011 yılına kadar alçak tabanlı araç bile üretilmemiş. Alçak tabanlı araç üretimi başlaması ile sektörümüz sadece 4 yılda filosunun %70’ini engelli erişimine uygun hale getirmiş. Bu kadar iyi niyetli bir çaba içerisinde olan özel sektör maalesef görülmüyor, bilinmiyor ve üstüne yüklenildikçe yükleniliyor.

Bu geçiş döneminde devletin esnafa önemli bir desteği maalesef olmadı. Sadece İETT yeni araç alımını desteklemek amacı ile 0-5 yaş olan rüsum muafiyetini 0-8 yaşa çıkardı. Esnafımız için yine de iyi bir destek oldu. Araç değişimini teşvik etme amacıyla güzel bir destekti.

Sadece Adımız Benziyor

Sektörümüzün en büyük eksiği Kentiçi Toplu Taşıma Yasası’dır. Türkiye’nin hemen her ilinde halk otobüsü çalışmakta. Fakat tanım olarak hepsine halk otobüsü desek de aslında birbirleri ile pek de aynı oldukları söylenemez. Bizler İstanbul’da halk otobüsü işletiyoruz. Tekirdağ’da, Erzurum’da, Edirne’de de esnaflar halk otobüsü işletiyor. Ama bakıyorsunuz hiçbiri birbirine benzemiyor. Sahada ki uygulamalar hepsinde farklı. Her bir yerleşim yeri kendi belediyesinin hazırladığı yönerge, genelge veya kararla çalıştırılıyor. Mesela övünerek izlediğimiz Edirne ve Tekirdağ örnekleri var. Belediyenin ulaşım dairesi halk otobüsü birliği ile çalışacağı alanı belirlemiş ve oradaki çalışma hakkını tahsis etmiş. Garaj tahsis etmiş, elektronik ücret sistemini halk otobüsçüsüne kurdurmuş, rengini kendi seçmiş ve hatta tarifeye bile beraber karar vermişler. Belediye ise verilen hizmeti denetliyor.

Hizmet bedelleri bile farklı. İstanbul’da rüsum alınırken diğerlerinde komisyon, bilet bedeli, hizmet bedeli gibi farklı adlar ile belediye ödemeleri yapılıyor. Her ilde şoför olma yetkinliği dahi farklı. Kimi iller para toplarken kimi iller elektronik kartla çalışıyor.

Şuanda bu yapı ile halk otobüs esnafı belediyelerin, siyasilerin ve bürokratların iki dudağı arasında kaderi tayin ediliyor. Bizler gücümüzü kanundan almalıyız. Halk otobüsü hangi şartlar altında çalışması gerektiği tümlerde aynı kanunla belirlenmelidir. Hangi şartlarda çalışmamız gerektiği, hangi hizmetlerden sorumlu olduğumuz, hangi aralıklarla ücretlerin belirlenmesi gerektiği kanunla belirlenmelidir.

Kentiçi Toplu Taşım Yasası olması halinde halk otobüs esnafı keyfilikten kurtulacaktır. Şuanda ise halk otobüsleri hemen her ilde pamuk ipliği ile belediyeye ve bürokratlara bağlı. Mesela İstanbul esnafı 22 aydır zam alamamakta. Her seferinde seçime takılıyoruz. Şimdi de zam yapılacağı zaman düşük yüzdeler teklif ediliyor. Oysaki biz uzunca zamandır zam almamışız. Bu unutuluyor.

İlerleyen zamanlarda bu konuda bir çalıştan düzenlemeyi planlıyoruz. Daha önceden yapmak istedik fakat finansal sebeplerden dolayı öteledik. İleriki bir tarihte geniş katılımlı ve sonuca odaklı bir çalıştay düşünüyoruz.

Şirkete Yönetici Olmak Belediyeye Başkan Olmak Değil

Esnaf bizleri yönetime getirerek tüm sorunların çözüleceği makama getirdiklerini düşünüyor olabilirler. Ama aslı öyle değil. Karşımızda büyük sorunlar, bürokrasi ve siyasi mücadeleler var. Ummadığımız anlarda önümüze konulan büyük sorunlar olabiliyor. Şirkete yönetici seçmekle belediyeye başkan olamıyoruz. Bizim yapacaklarımız da kısıtlıdır. Amacımız ve tüm mücadelemiz esnafımızın sıkıntılarına çözümler ve çareler bulmak. Esnafın tekerine konulan takozları önünden kaldırabilir miyiz ona bakarız.

İstanbul Halk Ulaşım olarak esnaflarımızın yakıt alımında iyi ıskontolar alması için uğraşıyoruz. Şuanda 5 farklı akaryakıt firması ile çalışıyoruz. Esnaflarımız Shell, BP, Petrol Ofisi, Total ve Aytemiz firmalarından indirimli yakıt alabiliyor. Şuanda 454 esnafımızdan 256 tanesi bu sisteme dahil oldu. Yakıtını otomasyon sistemi ile alan esnafımız asla ödeme, fatura gibi konularda akaryakıt firmaları ile muhatap olmuyor. Aldığı yakıt miktarınca ödemeyi şirketimiz tarafından yapıyoruz ve hak edişlerinde düşüyoruz. Faturalandırmaları da yine şirketimiz üzerinden yapıyoruz. Şuan da %5 ile %7 arasında indirimler esnafımıza uygulanıyor. Bu indirim esnafımıza hem vadeli ödeme imkanı sağlarken hem de aylık ortalama 900 TL kadar kazanç sağlamaktadır.  

Anadolu illerinde %10 ve hatta daha da fazla indirim alan şirketler mevcut. Fakat İstanbul’da maalesef bu mümkün görünmüyor. Çünkü bu indirimler ancak bayilerin aradan kaldırılması ile mümkün. Akaryakıtta ki toplam kar zaten %11’ler seviyesinde. Yüksek indirimler için Anadolu’da ki şirketler şehrin biraz dışında arazi alıp istasyon yetkisi ile bu indirimlere kavuşabiliyorlar. Lakin İstanbul’da böyle bir arazi değil almak kiralamak bile imkansız.

Esnaflarımız Duraklarda Mağdur

Teknoloji geliştikçe hareket amirleri kaldırıldı ve merkezden yönetim başladı. Sahada ki amirlerin kaldırılması ile son duraklarda ki lavabo ve çay ocakları da kapandı. Saha da şuan esnaflarımız büyük sıkıntılar çekmekteler. Bu konu ile ilgili İETT’ye gerekli başvuruyu yaptık. Bizlere bu sorun ile ilgili çalıştıklarını söylediler. Bir müddet önce de insani ihtiyaçları giderecek tesis olmayan durakların listesini istediler. Hazırlayıp kendilerine sunduk. Fakat şuana kadar somut bir değişiklik olmadı.

Bizlerin bu konuda bir yetkisi yok. Gidip o duraklara seyyar tuvalet veya çay ocağı açma hakkı verilmiyor. İlgili belediyeler bu konuda izin vermezler. Bunu yapabilecek tek birim İETT’dir.

Bizler sorunlarımızı iki dala ayırıyoruz. Yerelde İstanbul sorunlarımız ve genelde ise Türkiye sorunlarımız mevcut. Genel sorunlarımız hepimizin bildiği konular. Genel sorunlarımız ile ilgili 2 yıldır ciddi bir çalışma içerisindeyiz. Çalışmalarımızı Ankara’da bir yere kadar getirdik. Hatta 7 Haziran seçimleri sonrası beklentilerimiz çok ciddiydi. Yetkili siyasilerden önemli sözler almış ve kısa sürede sonuçlarını alabilecektik. Fakat Haziran seçimleri sonrası hükümetin kurulamaması maalesef bizi 7 ay kadar geriye itti. Lakin Kasım seçimleri öncesinde de esnafımız adına önemli girişimlerimiz oldu. Olumlu dönüşler aldık. Bu aşamadan sonra yeni hükümetten önemli beklentilerimiz var.

Yeni hükümetimizin kurulması ile esnaflarımızın sorunları da meclise taşınmıştır. İnşallah hepimiz adına hayırlı olmasını diliyorum. Umarım yeni hükümetimiz başarılı çalışmalara imza atarlar ve bizler de çalışmalarından pay alabiliriz.

Ücretsiz Ödemeleri Tarihimizde Bir İlktir

Hükümetin ilk icraatlarından biri olarak 65 yaş ödemelerini bekliyoruz. Aslında bu konuda çok önemli bir başarı sağladık. Fakat sonucunu halen alamadığımız için küçümsüyoruz. 1922’lerden bu yana süre gelen halk otobüs sektörü tarihinde ilk defa devlet tarafından bir katkı sunulması gerektiğine dair kanun çıktı. Böyle bir kanun çıkarmak çok ciddi bir iştir. Siyasi otariteyi ve bürokrasiyi ciddi şekilde bilgilendirip böylesi kanun çıkarmak kolay iş değildir. Tabi ki bu yasayı bir süreçle çıkardık ve sonucuna da bir süreç sonunda kavuşacağız. “Bu kanun bana ne kazandırdı ki” şekliyle olaya bakmamak gerekir. Önemli olan yasal zemindir ve bu sağlanmıştır. Şuan rakam konusu önemli. Az ya da çok o ayrı bir konu.

Onuncu ayın yedisi itibariyle bir genelge çıkmalıydı. Genelge ile ilgili aldığımız duyumlar doğrultusunda bizi tatmin edecek bir rakamın olmaması ve sistemde de tersliğin olmasından ötürü gerekli yerlere konunun hassasiyetini anlatarak yeniden gözden geçirilmesini istedik.henüz yeni genelge oluşmadı. Hükümetin kurulması ile genelge ile ilgili çalışma yapılacak. Yeni çalışma ile bizlerin sorunlarını daha çözümleyici, mağduriyetimizi giderici bir genelge çıkması ile esnafımız da mutlu olacaktır. Yaptıklarımız ve gittiğimiz yol çok doğru ve umarız sonucu da güzel olacaktır.

Tanım ve Tahdidi Bekliyoruz

Tahdit ile ilgili önemli görümeler yaptık. Hem Başbakanımız hem de Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan’dan bu konuyla ilgili bir çalışma yapılacağı sözünü aldık. Tanım konusunun daha kolay çözüleceğine inanıyorum. 2918 sayılı yasada özel halk otobüsü tanımının konulması bir aşama, bir mevzidir. Artık bunu aşmamız gerekiyor. Tanım yasasının çıkması ile birlikte sorunları çözme konusunda daha başarılı olacağımıza eminim. İnşallah başaracağız. Başarmak için çalışıyoruz. Ankara’ya yapacağımız tebrik ziyaretlerinde bu konuların da takipçisi olacağız.

İstanbul’da Önemli Kazanımlar Oldu

Göreve başladığımızdan bu yana İstanbul sorunları için de önemli çalışmalarımız oldu. Şuan alçak tabanlı araçlardan 5 yıllık hizmet bedeli muafiyeti 8 yıla çıkarıldı. 8 yıllık ihzmet bedeli muafiyeti de esnafımıza önemli bir destektir. Diğer taraftan engellilerle ilgili sorun halen devam ediyor. Esnafımız araçlarına engelli aparatları takmaya başladı. Tadilat yerine değişimi tercih eden esnafımız için de değişimde ki 0-3 yaşı 0-5 yaşa çıkardık. Değişimi düşünen esnaflarımıza önemli bir katkı oldu.

Halk otobüs esnafı yıllardır reklam pastasından pay almak istiyordu. Konu ile ilgili İETT’de önemli görüşmelerimiz oldu. Belediye araçları gibi reklam alabilmemizin önünü açma adına girişimlerimiz sonuç vermeye başladı. Yakında İETT bununla ilgili bir ihale düzenleyecek. İhalenin sonuçlanması ile bizlerinde araçlarında reklam uygulaması hayata geçirilecek. Daha konu çok yeni olduğundan içeriği tam olarak netleşmedi. Fakat yakın zamanda araçlarımız reklam alanları sayesinde esnafımıza kazandırmaya başlayacak.

Yedek Araç Konusu Halen Çözülemedi

Bizlere en büyük servis ve kazanç kaybı yedek araç olmayışından kaynaklanıyor. Bu konuyu yetkililere 3 yıldır anlatmaya çalışıyoruz. Servis kayıplarımızı azaltabilmek için şirketler bünyesinde yedek araçlar bulundurmalıyız.

İETT bu çağrımıza kulak verdi ve 2006-2007 model araçlarını şirketlerimize kiralamayı teklif etti. Şirket ihtiyacına göre 10-15-20 adet kadar araç kiralayabilirdik. Maalesef İETT’nin bu çağrısına 2 şirket dışında talep gelmedi. Yapılan ihaleye İstanbul Halk Ulaşım ve Özulaş katıldı. Halbuki yıllardır talep ettiğimiz şeydi. İhale istenilen ilgiyi görmediği için iptal edildi. Fakat vazgeçmiş değiliz. İETT’ye ilerleyen zamanlarda kendimiz araç alarak yedek kullanmak gibi bir önerimiz olacak.

Haziran seçimlerinden sonra UKOME’den biz zam kararı çıktı. Verilecek tarife bizi tatmin eder bir rakamda değildi. Fakat erken seçim kararı ile birlikte zam kararı da uygulanmadı. Sonrasında gerekli yerlerle bu konuyu görüştük. Ücretlendirme sisteminin esnafa yaramayacağınız gerekli yerlere anlattık ve bir rapor sunduk. Belki ana ücret değişmeyebilir ama alt kalemlerde iyileştirme bekliyoruz. Özellikle aktarma, mavi kart ve öğrenci ücretlerinde yeniden düzenleme gerekiyor.

Geçtiğimiz 5 yıl içerisinde gelir gider makası gitgide daralıyor. Özellikle aktarma ve mavi karta çok düşük zamlar yapılası buna sebep oldu. Mevcut ücretler ile sürdürülebilir taşımacılık yapılası çok zor. Ücret tarifesi ile ilgili bir çalışma bekliyoruz.bu konu ile ilgili çalışmanın da yakında UKOME’ye sunulmasını bekliyoruz.

TÖHOB’da Uzlaşı Şart Ama Özveri Gerekli

TÖHOB’un yakında seçimi olacak. Bizim için önemli bir kuruluş. Sektörümüz adına gerekli bir çatı örgüttür. Fakat Türkiye genelinde beklenilen çalışmaları yaptığı tartışılır. Böyle bir dönemde TÖHOB’u daha uzlaşı içerisinde götürmek lazım. Karşı karşıya seçim savaşı veren listeler haline getirmek geçmişte ki gibi zararlar verir.

Sorunları olan bir sektörüz. Bu sorunları çözmek için birbirimiz rakip olarak görmeyi bırakıp uzlaşı içerisinde çalışmalıyız. Ben bilirim demeden, bir şeyleri dikta etmeden herkes için liste yapılmalıdır. TÖHOB’un listesi Türkiye’yi kucaklamalıdır. Birliğe, beraberliğe ihtiyacımız varken ayrışmaya gerek yok. O kuruma ihtiyaç var ve iyi çalışıp güçlenmesi gerekiyor. Aksi halde sektörde boşluk oluşuyor. İşte o zaman da başkaları başka kuruluşlar kurma çabasına girişiyor. Biz daha bütünleşmiş bir sektör olarak karşımızdakilere taleplerimizi iletmemiz lazım. TÖHOB’da uzlaşı şart ama özveride bulunarak masaya oturulmalı.

İndirimli Ücrete %18 KDV

Bugüne kadar haksızca hiçbir talepte bulunmadık. Haklıyız çünkü biz özel müteşebbisiz. Bizim bedava taşımak gibi bir lüksümüz olamaz. Bedava yapılan taşımacılık esnafımızı yıpratıyor. Esnafımız neredeyse iflasın eşiğine gelecek duruma ulaştı. İETT her geçen gün araç filosunu yeniliyor. Yeni arabalar ile İstanbul halkına hizmet sunuyor. Aynı şeyi bizim esnafımızdan da bekliyorlar. Fakat halk otobüs esnafının bu kazanlarla sübvanse almadığı müddetçe başarabilmesi imkansız. Bedava taşınan yolcu sayısınca devletin halk otobüs esnafını desteklemesi gerekmektedir.

Bedava taşımacılık yapan halk otobüsleri sigorta, vergiler gibi çeşitli gidr kalemlerince de desteklenmelidir. Bu sektörde artık KDV %18 olmamalıdır. Çünkü bedava, aktarma, indirimli gibi birçok kaybımız var. Yolcumuzun büyük bölümünü böyle kalemler oluşturuyor. İndirimli ücretle taşınan yolcu için bile %18 KDV ödeme pek uygun olmuyor.

Biz bir minibüs değiliz. A noktasından aldığımız yolcuyu B noktasına kadar götürmek zorundayız. Yolcu az diye indirip dönme lüksümüz yok. Tamamen komu hizmeti sağlıyoruz. Bu yüzden verilen emeğin karşılık bizlere destek yetkili mercilerce sağlanmalıdır. Bizlere bu destekler sağlansın ki moralli esnafımız, moralli şoförümüz olsun. Bu sayede daha güzel, daha mutlu ve daha güler yüzlü bir hizmet İstanbul halkına sunalım.

Esnafımız cebinde parası yokken, arabasını değişememiş veya senetlerini ödeyememişken morali de olamaz. Moralsiz esnafımız şoförüne zamanında maaşını ödeyemezse moralli şoför de olamaz. Yetkililerden tek isteğimiz bizi ikna edecek, zararlarımızı karşılayacak şekilde emeğimizin karşılığının ve ücretsizlerin payının bir an önce esnafa ödenmesidir.

Tanım Yasasında Artık Olmalıyız

Halk otobüslerinin 2918 sayılı yasada halen tanımı bulunmuyor. Seçim öncesinde yaptığımız tüm görüşmelerde vekillerimize bu konuyu anlattık. Bu yasada yer almak esnafımıza artık bir kimlik kazandıracaktır. Bu sayede esnafımız önünü görebilecektir. Daha rahat yatırım yapabileceğiz. Fiilen var olan bir sektörün yasada yer bulamaması yanlış bir durumdur. Hatta yıllarca üreticiler bile halk otobüs imalatına sahip değildi. Çeşitli düzenlemelerle halk otobüs statüsüne geliyordu araçlar.

Yasa ile ilgili önemli sözler aldık. Yeni hükümetimizin öncelikli icraatlarından birinin de tanım yasamız olmasını umut ediyoruz. Bu bir hak olmaktan öte bir gereklilik haline geldi. Yıllardır olan bir sektörün sadece ufak bir tanımı ilgili yasaya eklenecek. Fakat o ufacık ekleme dahi bizlerin aşamadığı birçok sorunun çözümünü sağlayacak.

Büyükşehir’den De Beklentilerimiz Var

Büyükşehir Belediye Başkanımız esnafımız için önemli iyileştirmeler sağladı. Şuanda halk otobüslerine tek mali destek belediyemiz tarafından sağlanıyor. Öğrenci taşımacılığında ki fiyat tarifesinin düşüklüğünden ötürü Büyükşehir tarafından başta 15 kuruş daha sonra ise yaptığımız görüşmeler ile 30 kuruşluk sübvanse almaya başladık. Sıkıntılı dönemimizde esnafımıza bir katkısı olduğu muhakkak. Fakat sürdürülebilir taşımacılık için daha büyük destekler gerekiyor. Yakıtta ÖTV indirimi, KDV indirimi gibi destekleri de hükümetimizden bekliyoruz.

Geçmişte halk otobüslerinin haberi olmadan UKOME’ye bir teklif verilmiş. İstanbul Otobüs A.Ş.’nin yükümlü olduğu yönerge halk otobüslerine de uygulanmak üzere kabul edilmiş. Özellikle yönergede ki ceza skalası bizler için çok ağır. Zaten esnafımız para kazanamazken bizim için bunun oluşu ağır geldi. Bizler ceza olmasın demiyoruz. Hiçbir hata cezasız olmak. Fakat makul seviyelerde olması gerekiyor. Bu yüzden bizim talebimiz ceza skalasının tekrar gözden geçirilerek makul bir yol bulunmasıdır. Yakında bu konunun UKOME’de karara bağlanacağına inanıyorum.

Biz yöneticiler ne yapıyor ve ne istiyorsak esnafın menfaatleri ve arzularına göre talep ediyoruz. Esnafımız ülkemizin selameti için elinden geleni layıkıyla yaptı. Hükümetimizden de esnafımızın selameti için taleplerimin yerine getirilmesini bekliyoruz.

Ülkemiz için çabalarken esnafımız adına da ayrı bir çaba gösterdik. Ülkemiz adına vekillerimizle omuz omuza çabalarken adaylarımıza da esnaf sıkıntılarımızı bir bir anlattık. Sektör ihtiyaçlarını ve sorunları en yetkili mercilere ulaştırdık. Güzel dostluklar kazandık. Akıttığımız terin esnafımıza da faydası olacağı inancıyla koşturduk. Özellikle Burhan Kuzu, Hayati Yazıcı, Mehmet Muş ve Mehdi Eker ile yaptığımız görüşmelerin olumlu gelişmelerini yakın zaman göreceğimize inanıyorum. Hatta o yoğun programlarında dahi esnaflarımızın sorunları adına acil çözümler bulma konusunda birçok çabaları da oldu. Tüm sıkıntılarımız dosyalar halinde ilgili mercilere iletildi. Esnaf beklentileri hem bizler tarafından hem de düzenlediğimiz toplantılar ile esnaflarımız tarafından vekillerimize anlatıldı.

Bundan sonra ki dönemde hükümetimizin hem bizler için hem de ülkemiz adına yapacaklarından ümitliyiz. Beklentilerimizin yerine getirileceğine inanıyoruz. Zaten esnafımız hakkı olandan başka beklentiler içerisinden değil. Adalet isimi ile halkının yanında olan hükümetimiz esnafımızı da Kalkındıracaktır.

Esnafımız ilk olarak ücretsiz taşımacılık ile ilgili yapılacak ödemeyi beklemektedir. Ödemenin taşınan yolcu adedince olması taraftarıyız. Aksi hallerde az taşıyan ile çok taşıyan arasında adaletsizlik olacaktır. Adil bir paylaşım için bizim beklentimiz akbil cihazlarında görünen ücretsiz yolcu sayısınca bilet fiyatı üzerinden esnafımıza ödeme yapılmasıdır.

Ayrıca sektörümüzün yıllardır çözülemeyen bir sorunu da tanım yasasıdır. Halk otobüsü tanımı konusunda hükümetimizden bir çalışma beklemekteyiz. Esnafımızın geleceğini görebilmesi adına çıkarılacak tanım yasası ile plaka tahdidinin de sağlanmasını beklemekteyiz. Her gün şehirleri taşıyan araçlarımızın artık resmi bir adı olmasının zamanı gelmiştir.

Yine esnafımız yaptığı kamu taşımacılığından ötürü devletten acilen KDV indirimi beklemektedir. Servis esnafına sağlanan %8 KDV oranı halk otobüs esnafına da sağlanmasını beklemekteyiz. Çünkü özellikle İstanbul’da çok uzun hatlara karşılık en kaliteli hizmet halkımıza sunulurken en ucuz taşımacılık yapılmaktadır. Devletimizin bizlere sağlayacağı KDV indirimi belediyemizin de yapacağı fiyat düzenlemesi kısa vadede esnafımızın bir nebze soluk almasını sağlayacaktır.

Bazı kesimler kendi ekmek mücadelelerinde ellerinden ne geliyorsa yaptıkları ve sonucunda kazananın kendileri olduğu bir ortamda bizlerin yeri toplu taşıma yapan esnafımızın üstüne ölü toprağı serpildiği gibi sessiz durmamız bizim için hayra alamet olmadığı açıkça görülmektedir. Oysa bu ölü toprağını üzerimizden atsak inanıyorum ki çok ciddi geri dönüşümler olacaktır.

“Hak Aramak Dilenme İle Değil Direnme İle Kazanılır” 

Örnek verecek olursak sizin de Halk Ulaşım Dergisi olarak içinde bulunduğu Anadolu esnafı ile yapmış olduğumuz mücadele ve hak arama noktasında Ankara’daki temaslar neticesinde T.C. Başbakanı ile görüşme ve sorunların olduğu dosya verilmiş, takip edilmiş ve kanun meclisten geçmiştir.  Hakkımız olan ücretsizlerle alakalı ödenek için yönetmelik çıkartmak üzere yakın zamanda Türkiye’de ki oda başkanlarının katılacağı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında toplantı olacağı ve kuvvetle muhtemelen 1 Kasım 2015 yerel seçim öncesi bizlere ödenek yapılacağı anlaşılmaktadır. Tabi ki verilen bu mücadelenin ve gayretlerin olması ile ödenek tarafımıza çıkmıştır.  Yoksa oturduğun yerde böyle bir hakkın sana gelmesi mümkün değildir.

Bu bir örnek aslına bakarsanız Türkiye’de erken seçim yapılması bizim esnafımız adına önemli bir gelişme olsa gerek. Daha esnafımızın çok sıkıntıları var. Örneğin engelli rampası acilen yine Ankara’da Anadolu’da ki başkanlarla beraber bir toplantı yapılarak tekrar Sayın Başbakan Ahmet DAVUTOĞLU ile görüşme yapılmalı ve bu sorunlarımız dile getirmeli. Yönetmelik gereği araç değiştirene kadar engelli rampası bizlerde aranmamalıdır. Aksi halde Türkiye’deki bütün esnafımızın bu yönde çok mağdur olacakları aşikârdır. Kaldı ki buradan sizin aracılığınızla duyurmakta fayda olduğunun inancında olduğum her bölgedeki esnafımızın temsilcileri, yeni başkanları mümkün oldukça bölge milletvekillerine hatta adaylarına bile bu konuyu aktarmalarında fayda olacağının kanaatindeyim. Her bölgedeki başkanlarımız bunları dile getirirse esnafımızın maddi anlamda gücü olmadığını anlatırsa inanıyorum bununda üstesinden geliriz inşallah.

Tabi ki erken seçimin kendi lehimize ve sorunlarımızın anlatılmasında bir fırsat olduğunu unutmamak gerektiğini düşünüyorum. Bu vesile ile bizlere yer ayırmış olmanız münasebetiyle Halk Ulaşım Dergisi’ne teşekkürlerimizi ifade eder Türkiye’deki bütün Toplu Taşıma esnafımıza Allah’tan kazasız belasız bol kazançlar dilerim.

Yasanın Sorumlulukları Düşünülmeden Çıkarıldı

Eskişehir’de 166 otobüs ile hizmet vermekteyiz. Yasa çıktığı günden bu yana her aracımız günlük ortalama 120 ücretsiz yolcu taşıyor. 19 ayda taşıdığımız yolcu sayımız ise 6 milyon 257 bin seviyesinde. Her gün hiçbir destek sağlanmadan bireysel taşımacılara böyle bir yük yüklenmesi kabul edilemez bir durumdur.

İlgili yasayı hükümet çıkarmıştır. Uygulayıcısı da hükümettir. Belediye ile bu konuda bir sıkıntımız asla olmadı. Ödeme konusunda da hükümet bir adım atmalıdır. Yasa yüzünden birçok ilde esnaf ile belediyeler karşı karşıya geliyor. Oysa sorun belediyeler ile alakalı asla değildir.

Türkiye’de birçok iş koluna hükümet destekleri sağlandı. Halk otobüs esnafına da bu gibi destekler sağlanmalıdır. En büyük gider kalemimiz yakıttır. Biz günlük en az 500 TL yakıt alıyoruz. Her gün bu gideri nasıl sağlayalım. Kamu hizmeti yapmamıza karşın sübvanse sağlanmıyor. Eğer halk otobüs esnafı unutulmadıysa en kısa zamanda ÖTV, KDV indirimi yahut sübvanse yapılmalıdır.

Mücadeleye Devam Edeceğiz

Konfederasyon, Federasyon ve ilgili kuruluşlarımızla her türlü tepkimizi göstermeye hazırız. Basın yoluyla da yaşanan sıkıntılarımızı anlatacağız.  Hakkımızı alana kadar mücadelemiz bitmeyecektir. Şuan da bize 600 TL teklifi geldi. Biz bunu yeterli görmedik ve asla almayacağız. Otobüs başı fiyat belirlenecekse bile 2000 liradan aşağısı asla korutmaz.

Zararımızın tazmini için yapılabilecek birçok yol vardır. Bu yüzden hakkımız olanı almak uğruna daha yapıcı karşılıklar bekliyoruz. Mesela her ay 2000 TL hizmet bedeli ödüyoruz. O zaman bizler ücretsiz taşıma yapıyorsak ilgili bakanlıklar gerekli düzenleme ile bu ödemeyi aldırmasınlar. Birçok meslek grubuna yapılan KDV indirimi esnafımıza sağlansın. Bizim tek isteğimiz hakkımız.

“SEKTÖRÜN SORUNLARINI AŞMAK ÇOK KOLAY”

Ağır yük taşımacılığı ve hareketli vinçlerin operasyonel süreçleri uluslararası düzeyde başarılı örneklere oranla Türkiye’de birtakım problemlerle karşılaştığını kaydeden Görçün, “Ağır yük taşımacılığı ve hareketli vinç operasyonlarının paydaşları değerlendirildiğinde özellikle ulaşım altyapısı, büyük inşaat faaliyetleri, santraller gibi büyük altyapı yatırımlarını üstelenen işletme ve kuruluşlarının söz konusu sektörün önemli paydaşları olduğu görülüyor. Sektörün yasal düzenlemeler çerçevesinde birtakım sınırlılıklara maruz kalması olması gereken katma değeri üretebilmesini engellemesinin yanı sıra paydaşların faaliyetlerini de, ülke ekonomisini de olumsuz yönde etkiliyor” ifadelerini kullandı. Bu durumun kolayca giderilebilecek bir sorun olduğunu ifade eden Görçün, “Örneğin bu sektör, sahip olduğu büyüklüğe cevap veremeyecek ölçüdeki trafik düzenlemelerine tabi. Sektörün bu şekilde hazırlanmış bir trafik yasasıyla yönetilemeyeceği açık. Ayrıca sektörümüzün belirli bir düzen ve sistem olarak tanımlanma, sektöre giriş çıkışın kontrol edilmesi ve kayda alınması, özel izin belgelerinin ve bunların sürelerinin düzenlenmesi, kamu kurumlarında sektörümüzle ilgili birimlerdeki çok başlılık gibi son derece ivedi ihtiyaçları da var. Üniversite mensupları ve sektör temsilcileri sektöre sınırlılık getiren uygulamalardan birisinin de karayolu kullanımına ilişkin kısıtlar olduğu konusunda mutabıklar. Bu çerçevede problemin ortadan kaldırılması AB yasal düzenlemelerinde yer alan uygulamaların kabulü ile son derece kolay bir biçimde çözüme kavuşturulabilir. Sonuçta tüm gereksinimleri karşılayacak düzeyde bir yasal düzenleme taslağının oluşturularak buna ilişkin bilimsel ve saha çalışmalarının ivedilikle gerçekleştirilmesi üniversite ve sektör temsilcilerinin işbirliğinde kabul edilen bir husus. Bu kapsamda yapılacak çalışmalar bilimsel araştırma projesi çerçevesinde oluşturulacak, aynı zamanda kamu yararı, sektörün kapasite ve faaliyetlerinin hızının artırılması, sosyal ve ekonomik faydalar ekseninde bir yasal düzenleme taslağı oluşturuldu” dedi.

“TASLAK GEÇERSE SEKTÖR KENDİNİ KAT KAT AŞAR”

Yönetmelik taslağının, ekleriyle birlikte tümüyle bilimsel araştırma ve çalışmalara dayalı olarak hazırlandığını, taslağın uluslararası düzeyde kapsayıcı ve açıklayıcı bir nitelikte olduğunun altını çizen Görçün, “Geçtiğimiz süreç içerisinde proje çalışmasının sonuna gelinmiş ve hazırlanan yönetmelik taslağı ek araştırma ve inceleme ile bilimsel bulguları da kapsayan ek dokümanlar ile birlikte UND ve Vinç-Der yönetimi ile birlikte Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nda ilgili birimlere sunuldu. Bakanlık da konuyla ilgili çalışmalara başladı. Gerekli detayları açıklamak üzere ortak çalışmalarımız sürüyor. Ağır yük taşımacılığı sektörü başta olmak üzere tüm Türkiye ekonomisinin çok ihtiyacı olduğunu düşündüğümüz bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesi için Bakanlık’ta yoğun mesai harcanıyor. Sonuçlarını kısa sürede alabileceğimize inanıyorum. Zira sektörümüz, bu kadar kolayca aşılabilecek sınırlılıkları aşarsa, ekonomi için yarattığının kat kat üzerinde katma değer yaratır” ifadelerini kullandı. 

Toplam otobüs pazarı geçen yılın ilk 7 ayına göre yüzde 14 büyüdü. 2014’ün ilk 7 ayında 3806 adet otobüs satışı gerçekleşirken, bu yıl 4400 civarında gerçekleşti.“Türkiye’de karayolu yolcu taşımacılarının daha kaliteli ve konforlu hizmet yarışı içinde olmaları, üreticilerin de bu yarışa daha ekonomik ve yüksek konfor düzeyine sahip ürün tasarımları ile katılmaları toplam otobüs pazarını büyüten en önemli etkenler arasında” açıklamasını yapan Temsa Genel Müdürü Dinçer Çelik, “Pazarda yaşanan büyüme, bu ülkeye yatırımları ve istihdamıyla çok önemli katma değer sağlayan üreticiler olarak, bizleri de mutlu ediyor. Müşterilerimize işletme sürecinde en ekonomik ve en konforlu ürünleri sunma yarışı içindeyiz. Pazardaki ihtiyaçları iyi tespit etmemiz ve müşteriyi en iyi dinleyen ve müşterilerini sahada destekleyen kurum olmamız bizim başarımızda en önemli etkenler arasında. 2014’te toplam otobüs pazarında yüzde 30 pay elde etmiştik. 7 aylık süreç içerisinde bu Pazar payı seviyemizi koruduk. Geçen yıldan farklı olarak ise satış adetlerimizi daha da yukarıya taşıdık.  Geçen yıl yılın ilk 7 ayında Temsa 1200 otobüs satışı yapmıştı; bu sayı 120 adet artarak 1320 oldu” dedi.

Şehirlerarası

Dinçer Çelik, bu yılın 7 ayı sonunda ürün segmentlerinde yaşanan gelişmeleri de aktardı.  Geçen yılın aynı dönemine göre şehirlerarası otobüs pazarının yaklaşık yüzde 33 büyüdüğüne dikkat çeken Dinçer Çelik, “Coach pazarında, Temmuz sonu itibarı ile toplam 978 araç satışı gerçekleşti. Safir, bulunduğu RHD segmentinde yüzde 43 mertebesinde, tüm Şehirlerarasında ise  yüzde 28 pazar payı elde etti ve büyümesini devam ettirdi. Bu büyümede Safir VIP aracımız bu farkı oluşturdu. Konforlu, 2+1 koltuklu Safir VIP’e olan talep bizi çok memnun etmektedir. Otogarlarda yolculardan büyük talep gören SAFİR VIP aranan araç haline geldi ” diye konuştu. Çelik :  "Müşterilerimizin tercihleri ve teveccühlerine de ayrıca teşekkür ediyoruz ".dedi.

Şehiriçi

Şehiriçi otobüs pazarının toplam ürün pazarında daralan tek segment olduğunu belirten Dinçer Çelik şunları söyledi: Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 daralan şehiriçi pazarında, Temsa büyümeye devam etti ve şehiriçi pazarın yüzde 80’ini oluşturan LF segmentinde yüzde 43 mertebesinde, tüm şehiriçinde ise yeni Tourmalin aracımız ile birlikte yüzde 36 pazar payı elde ettik. Avenue’nun en düşük yakıt tüketen araç olması ve modern dizaynı ve sağlanan satış sonrası desteği satışına büyük katkı yapmaktadır ve alıcılarını memnun etmektedir.” dedi.

Midibus

Dinçer Çelik, midibüs pazarının 2015’in ilk 7 ayında yaklaşık yüzde 13 büyüdüğüne dikkat çekti ve sadece Temmuz ayında yapılan 193 adetlik Prestij SD satışı ile Temsa nın bu segmentte son 6 yılın en yüksek satışını yaptığını belirtti. “Türkiye de Temmuz-2015 sonu itibarı ile toplam 3000 adete yakın midibus satış gerçekleşti. Midibüs pazarının yüzde 65’ini Prestij SD’nin de bulunduğu 27-29 kişilik segment oluşturuyor. Prestij SD kendi segmentinde yüzde 43 mertebesinde, tüm midibüs segmentinde ise, Prestij City ve MD9 LE satışları ile birlikte yaklaşık yüzde 30 pazar payı elde etti. Bu yıl da şu ana kadar Prestij aracı yine yurt çapında en fazla satılan ve talep gören en değerli midibüs oldu. Prestij’in müthiş yakıt tasarrufu ve sağladığı ekonom,i pazarda belirleyici olmaya devam etmektedir. Artık Midibus diyince akla Prestij gelmektedir.”dedi.

İstanbul Büyük Şehir Belediyesi’ne güvenenlerin ocakları sönüyor. Büyükşehirin en büyük projelerinden biri olan İstanbul Otobüs A.Ş. kurulurken büyük bir umutla ihaleye girerek hat ve otobüs satın alan işletmeciler büyük bir zararla karşı kaşı kaldılar. Araç başına yaklaşık 900 bin TL’lik bir yatırımın ardından bütün masrafları çıktıktan sonra elinize en kötü 3-5 bin TL kalır diye bazı kişiler tarafından kulaklarına fısıldandığını belirten işletmeciler şimdi borç batağında yüzüyorlar. Yüksek bir sermaye birikimi olmayan ve başka iş yapmayan işletmecilerin çoğu tefecilerin eline düşmüş durumda. Birçoğu da yaptıkları onca yatırım ve harcadıkları emeklerinin ardından yüzlerce bin lira zararlarla otobüslerini elden çıkarıyor.

Zor günler geçiren bu işletmecilerden biri de A1805 kodlu aracın sahibi İbrahim Yıldırım. Yapılan son ihaleden 333 bin TL’ye hat alan ve ardından da doğalgazlı bir araç satın alan İbrahim Yıldırım bin pişman.

Bedava yolcuların en büyük sıkıntıları olduğunu belirten İbrahim Yıldırım, nereden baksanız günde 250-300 bedava yolcu taşıyoruz. Buna kimlik gösterip geçenler dahil değil. Yaptığımız onca yatırım ardından günde 400 TL de yakıt harcadıktan sonra bedavaya yolcu taşımak bizi bitiriyor, diyor.

HER AY 6-7 BİN TL ZARAR

CNG’li aracı olduğu için mazotlu arabalara göre daha avantajlı olduğunu vurgulayan İbrahim Yıldırım “Aylık 15-16 bin TL yakıt masrafım oluyor. Mazotlu arabalar 18-19 bin TL yakıyor. Son hak edişimiz ise 28-30 bin TL civarında. Aracı krediyle aldım. 650 bin TL kredi çektim. Şoförlüğü de kendim yaptığım halde kredi ödemeleri ve masraflardan sonra 6-7 bin TL her ay içerideyim” diyor.

Bu zarara kim dayanabilir diyen Yıldırım “Elimde avucumda ne varsa sattım. O kadar dar durumdayım ki. Ucuz pahalı bir şekilde satacağım, kurtulacağım. Zararı da sineye çekeceğiz. Yapacağım başka bir şey kalmadı, ne yapayım. Satacağımız bir şey kalmadı ki” diyor.

İhaleye girin pişman olmazsınız diye telkinde bulunulduğunu belirten İbrahim Yıldırım “Kredileri filan çıktıktan sonra 3-5 bin TL elinizde kalır dediler. Biz de inandık. Şoförlüğünü de biz yaparsak kendimizi döndürürüz diye düşündük. En ucuz krediyi de ben aldım. Benden sonraki arkadaşlar daha yüksek faiz oranlarıyla kredi aldılar. Ben bu şekilde işin içinden çıkamazken onların halini düşünemiyorum” diyor.

İhaleye girerek araç alan işletmecilerden birçoğunun araçlarını büyük zararlar ederek satmak zorunda kaldığını belirten İbrahim Yıldırım “Gaz alacak paramız kalmadı. Hep borç hep borç nereye kadar. Son noktaya geldim artık. Birçok işletmeci tefecilerin eline düşmüş durumda. Zararına da olsa satacağım mecburen. Bana 900 bin TL’ye mal olan arabaya adam 500 bin TL veriyor. Benim satış yaptıktan sonra daha bankaya 800 bin TL ödemem gerekiyor. Arabayı satmam da aslında kurtarmıyor. Ben emekli olduktan sonra elindekini avucundakini bu işe yatıran bir adamamı. Ne yapacağımı bilemez durumdayım” diyor.

65 YAŞ UYGULAMASI SONUMUZ OLDU

65 yaş uygulamasına kadar bir şekilde kendimizi döndürüyorduk diyen İbrahim Yıldırım “Arabanın yarısın 65 yaş üstü bedava binen yolcular dolduruyor. Bunun polisi, jandarması onlarca kalem bedavacı var. Buna rağmen 65 yaş uygulamasına kadar borçlarımızı ödeyebiliyorduk. Bu uygulama bizim sonumuz oldu” diyor.

CUMHURBAŞKANIMIZ BİZİ BATAKTAN KURTARSIN

Biz başka memleketten mi geldik ki bu kadar çile çektiriyorlar diyen İbrahim Yıldırım “Bir dönem takviye amaçla avans vermişti Otobüs A.Ş. Şimdi avansı kestikleri gibi verdikleri avansı da geri istemeye hazırlanıyorlarmış. Halimizi gören büyüklerimiz sorunumuza bir çözüm getirsin. Bu konuyla ilgili çalışıyoruz diyorlar ama bir çözüm yok daha. 65 yaş uygulaması iptal olmasa eğer devlet en azından onları bizim vergilerimizden düşebilir. Hatlarımız da çok uzun. Bir düzenlemeye gidilebilir. Ayrıca İETT özellikle bizim arabalarımızın önüne araba koyuyor. En verimli saatlerde 2-3 dakika kala İETT’nin körüklü otobüsü önümüzden bütün yolcuları toplayıp gidiyor. Bize sahip çıkan yok maalesef. Paramızı aldılar ne yaparsanız yapın diyorlar. Aile düzenimiz bozuldu. Huzurumuz kalmadı. Başbakanımız olsun Cumhurbaşkanımız olsun bizlere verdikleri sözü yerine getirmelerini bekliyoruz. Bizi bu bataktan kurtarsınlar” diyor.

Ali Bey öncelikle servis taşımacılığı sektörü adına son derece sıcak bir gündem ve yoğunluğun yaşandığı bu günlerde bize zaman ayırdığınız için Halk Ulaşım Dergisi olarak teşekkür ediyoruz. Sektörle nasıl tanıştınız? Servis sektöründeki yolculuğunuzdan bahseder misiniz?

Bundan yaklaşık 22 yıl önce, 1992’de bir araç alarak bu sektörle yollarımız kesişti. Mutfaktan yetişmiş bir insanım; 3 yıl servis sürücülüğü yaptım. O yıllarda şoförlük yaparken bir şirketten yöneticilik teklifi aldım. Peki dedim ve 96 yılından itibaren yönetici olarak sektördeki serüvenimiz devam etti. Yönetici olduktan bir süre sonra da biz kendimizi keşfettik ve bu işi yönlendirmemiz lazım diyerek 96 yılında ilk şirketimizi kurduk. Sonrasında ise servis taşımacılığını nasıl nitelikli hale getiririz diye düşünmeye başladık ve bu yolculukta öncülük yapmamız gerektiğini gördük.

22 yıldır içinde bulunduğum bu sektörü iyi tanıyorum. Hangi aşamaları kat ettiğini, nereden nereye geldiğini çok iyi biliyorum. 90’lı yıllarda servis taşımacılığına olan ihtiyaç çok büyüktü. İnsanlar “Bize servis lazım” diyerek arabaların önlerini keserlerdi. Şimdi ise ciddi üye sayısına ulaşıldığı için durum değişti ve biz insanların kapısına gidiyoruz. Çok ciddi rekabet var. Birinin 1 TL dediği işe diğeri 2, öteki 3 TL diyor. 1 TL diyen işi alıyor. Aslında belki işin yapılışı 1.5 TL. Dolayısıyla rekabet çok ciddi boyutlarda. 2000’li yıllara kadar sektör gerçekten refah seviyesini koruyordu. 2000’li yıllardan sonra ise sektör rekabet anlamında büyüdükçe finans anlamında küçülür hale geldi. Tabii ki denge bozulduğunda, getiri ve işletme maliyetleri arasındaki makası açıldığında zafiyet başlıyor, sektör zor bir sürece sürükleniyor.

ARAÇ KALİTESİ YÜKSELDİ

Sektöre ilk başladığımız yıllarda araçların kalitesi çok düşüktü. İlk etapta yolcularımızı nitelikli araçlarla taşımalıyız diye düşündük. İnsanlar yolculuk yaparken ses problemi yaşamalı ve konfor kusursuz olmalıydı. Araç piyasasına hakim olan üretici firmaya defalarca söylememize rağmen araç kalitesinde artışa yanaşmadı. Yeni üreticilerin piyasaya girmesiyle kalite hızla yükselmeye başladı. Biz de nitelikli araçları tercih ederek satın almaya başladık. Piyasa zaman içinde dönüştü ve sektördeki konforlu araçların oranı çok yükseldi. Müşteri de bilinçlendi. İhale şartnamelerinden kalitesiz araçlar çıkarıldı. Sektörde araç kalitesinin yükselmesinde öncülük yaptığımızı düşünüyorum.

Sektörün geneliyle ilgili bir şeyler yapılması gerektiğini fark ettik ve 2000’li yıllarda İSTAB ile tanışarak yönetime girdik. İSTAB’ın sivil toplum kuruluşu olması münasebetiyle firmamızda yaptıklarımızı oraya da yansıtmaya çalıştık. Bugün malum İSTAB’ın başkanlığını yapıyoruz.

İSTAB VE İTO TEK ÇATI

Baktığımızda bize göre taşıma sektöründe İSTAB ve İTO var. 2000’li yıllarda bu iki çatının birlikte hareket ettiği, yöneticilerinin bir olduğu bir yapı hayal ediyorduk. O hayalimizi gerçekleştirdik. İTO’da meclis üyeliği, komite başkanlığı yana arkadaşlarımız İSTAB’da da Yönetim Kurulu masasında oturuyorlar. Dolayısıyla İSTAB’da alınan kararlar İTO’da, İTO’da alınan kararlar İSTAB’da destekleniyor. Bu iki çatı ayrışık olsaydı bana göre aldırdığımız kararlar, yapmış olduğumuz işler biraz daha ötelenebilir, uzayabilirdi.

UKAME’DE İMZA YETKİSİ İSTİYORUZ

Biz servis taşımacıları olarak 5216 sayılı yasaya göre büyükşehir belediyesine bağlı toplu ulaşım hizmetleri birimine bağlıyız. Orada da UKAME denen birim İstanbul’daki trafikle ilgili tüm kararları alıyor. İstanbul’da 50 bine yakın servis aracı ve İTO bünyesine bağlı 17 bin civarında şehiriçi yolcu taşıyan üye var. Taşıma camiası olarak çok büyüğüz ancak UKAME’de imza yetkimiz yok. Şimdi bu sorunu aşmak için çaba harcıyoruz ve İTO Başkanımız Sayın İbrahim Çağlar’da bizi destekliyor. Bunun için bir yasaya ihtiyacımız var. Bir torba yasanın içerisine ihtiyaç duyduğumuz maddeyi koydurarak UKAME’de bizden birinin yer alması için uğraşıyoruz. Bunu da başaracağımıza gönülden inanıyorum. İstanbul ulaşımıyla ilgili kararların alındığı o masada bizlerden birilerinin olmasının daha verimli olacağı muhakkaktır. Daha spesifik kararlar alınabilir. Sektörle ilgili bir karar alınacağında sektörün bileşenlerine gitmeniz gerekir. Onun ismi de halk tabiri ile saha oluyor. Biz de sahadanız. Hem şirketlerimiz var hem de sivil toplum kuruluşlarını yönetiyoruz.

UKAME’de yer almanız diğer taşımacı esnafı, örneğin halk otobüsçülerini, minibüsçüleri, taksicileri de etkileyecek mi? Genele yönelik bir çaba mıdır bu yoksa sadece İSTAB’a yönelik bir çalışma mı?

Bizim UKAME’de olmamız kesinlikle şehirçi yolcu taşımacılığı ile ilgilenen bütün bileşenlere faydası olacak. Sonuç olarak İTO 22. Komite’de başkanlık yapıyorum. Bu Komite’de; halk otobüsçüleri, taksiciler hatta çok ilginçtir adalarda faytonculuk yapanlar var. Dolayısıyla bizim orada olmamız halk otobüsçüsünü de, taksiciyi de bütün şehiriçi yolcu taşımcılarını da ilgilendiren bir durum. Sonuçta onların da bizi orada olmamız konusunda destekliyor olmaları gerekiyor.

UKAME’ye giriş sağlanabilirse ne gibi faydaları olacak?

UKAME’de direk temsil hakkınız var ise gündeme madde ilave edebiliyorsunuz. Sorunlarınızı direk gündemin içine attırabiliyorsunuz. Alt komisyonlarda direk olarak UKAME komisyon üyesi olarak görev yapıyorsunuz. İhtiyaten dinlenmek, usulen dinlenmekle orada imza yetkilisi olarak direk komisyonun içinde olmak arasında ciddi farklar var. Üyenizin sorunlarını masada bir üye olarak konuştuğunuzda başka, dışarıdan söz alan birisi olarak konuştuğunuzda ise zapta başka şekilde geçiyor. İmza yetkilisi olarak UKAME masasında oturmak bütün sektör bileşenleri için hayırlı olacaktır diye düşünüyoruz.

Ola ki en yakın zamanda UKAME’ye girebilirseniz, İSTAB olarak ilk hangi sorununuzu gündeme getireceksiniz?

Mesela her yıl öğrenci araçlarıyla ilgili bir “Zam” faslı açılır UKAME’de. Biz usulen gider kenarda otururuz. Orada belediye kendi hesaplarına göre bir çalışma yapar ve “Sonunda bu yıl size zam vermiyoruz” der. Biz de tabi ki “Bunun mutlaka bir açıklaması vardır” onu bir anlatın deriz. Kaldı ki; ülkede yüzde 9-10’luk bir enflasyon söz konusu iken zam vermiyoruz demenin mutlaka bir açıklaması olmalı. O açıklanamaz tabi ki. Sonra biz; “İTO olarak teknik bir çalışma yaptık” diyerek planlama şubemizin resmi verilerden hareket ederek hazırladığı çalışmayı sunarız. “Gördüğünüz gibi biz teknik çalışmamızı yaptık lütfen siz de yapın.  Sektörün bileşenleri bu anlamda zammı hak ediyor olması gerekir” deriz ve şıp diye zammımız geçer. UKAME masasında oturuyor olsak buna benzer bir sürü sorunumuzu çok kolay bir şekilde halledebiliriz.

ÖNCE DEVLET ULAŞIMDA KALİTEYİ ARTTIRSIN

Hükümet Kasım ayı başında “Öncelikli Dönüşüm Programı” çerçevesinde, trafik sorununu azaltmaya yönelik olduğunu düşündüğümüz 2018 yılına kadar raylı sistem hatları üzerinde bulunan işyeri, üniversite ve okullara yönelik servis taşımacılığının kaldırılacağını açıkladı. Bu uygulanabilir bir karar mıdır? Doğrusu nedir?

İstanbul’da servisçilik bir arz - talep meselesidir. Bir talep oluşmuştur ve arz bunu karşılamıştır. Bir zamanlar servis sektörü çok küçüktü. Ama gün geçtikçe hacim büyümeye başladı. Çünkü İstanbul hızla büyüdü, hala da büyüyor. İstanbul bir metropol, çok fazla iş yeri var. Global olsun yerel olsun bütün büyük şirketlerin merkezleri var İstanbul’da. Dolayısıyla çok ciddi bir çalışan kitlesi yaşıyor. 15-16 milyon nüfus var. Bunların hepsine belediye taşıma hizmeti veremediğinden bu sektör doğmuştur. Ve dahası servis sektörü nitelikli araçlarıyla birlikte çok nitelikli taşıma hizmeti verir. Baktığınızda gelişmiş ülkelerde evet servis taşımacılığı yok. Size üç şehir sayayım; Moskova, Paris ve New York. Bu şehirlerde servis taşımacılığını göremezsiniz ancak yerin altına baktığınızda metro hatlarının dantel gibi yayıldığını görürsünüz. New York’ta istediğiniz bir binanın altından girip paralel metro hatlarıyla bırakın caddeyi, istediğiniz binanın altından çıkarsınız. Bu şekilde bir network içerir taşıma hizmeti. Dolayısıyla servis sektörünün bu şehirlerde olmaması manidardır. İstanbul’a baktığımızda ise yanlış hatırlamıyorsam toplamda 120 km’lik bir metro ağımız var. Zikredilen ise 2023 yılına kadar 700 km olması yönünde. Aslında ise; bir ucu Gebze’ye diğer ucu Silivri’ye dayanmış İstanbul’un metro ağı ihtiyacı paralel hatları da göz önünde bulundurursak 1000 km’nin üzerinde. Siz yasa koyucu olarak insanların kaliteli ulaşım hakkını öncelikle sağlamakla yükümlüsünüz. Metrobüse bakıyoruz, kapasitesi ayakta 150-180 kişi arası ancak 300-320 kişi taşıyor. Daha düne kadar 1992 model araçlarla İstanbul’da ulaşım hizmeti veriliyordu ki o haraçları hala bazı semtlerde yolcu taşırken görebiliyoruz. Metro ağlarımız çok kısıtlı. Bugün İstanbul’un sınırları çok büyüdü ve hızla büyümeye devam ediyor. İnsanlara kaliteli toldu ulaşım hizmetini vermeseniz tabii ki alternatif yolar türeyecektir. Biz servisçiler olarak dünya çapında kaliteli ulaşım hizmeti veriyoruz. Vatandaşların ulaşımda bizden ulaşım hizmeti almayı talep etmeleri gayet normal bir durum. Şehiriçi ulaşım konusunda devletin öncelikle kendi üzerine düşen görevleri yapması gerekli. Biz de destekleriz. İstanbul’da 700 km metro ağı olsa, güvenli yolculuk imkanı sağlansa ben de evime metro ile gider gelirim. Ama bütün bu çalışmaları yapmadan 2018 yılına kadar servisleri kaldıracağım demek çok manidar bir açıklama olur. Bana göre hükümetin bu hızla, İstanbul şehiriçi ulaşımında istenen seviyeye gelmesi 15-20 yılı bulacağını düşünüyorum.

Zaten İstanbul Büyükşehir Belediyesi 2019 yılına kadar teleferik ve hafif raylı sistemler dahil 400 km hedefi koymamış mıydı?

2023’te 700 km deniyor. Biz 700 km de olsa bu işin çözülmeyeceğini biliyoruz. Öncelikle yasa koyucu devlet üzerine düşeni yaparak metro ağını oluşturmak zorunda. Yerin üstünde de keza öyle. Bütün bunlara rağmen servis taşımacılığını kaldıracağım diyorsa şehir içindeki, şehir dışındaki, mücavir alandaki bütün büyük şirketlerin taşımacılığını üstlenmek durumunda. Servisçilik olmayacak deniyor ama devletin kendi kurumlarının servisi var. Örneğin; Ulaştırma Bakanlığı’nın çalışanlarının servisi var. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin çalışanlarını benim üyem taşıyor. Bütün devlet kurumlarının servisi var. Sen yap benim yapamadığım işi diyor. Bütün bunların ışığında baktığımızda son eylem planı ve açıklamalar çok sığ kalıyor. Anlaşılır değil. Bunu yapmanın birkaç yöntemi var. Kısa orta ve uzun vadede iş kademelendirilebilir. Sektörün bileşenleriyle bir araya gelinir, bir alt komisyon oluşturulur ve çalışma yapılır. Böylece herkes söyleneni anlar. Bu koşullar altında kimse söylenenleri anlamadı.

KADEMELİ SAAT UYGULAMASI

Hükümetin aldığı bu kararlar, her ne kadar uygulanabilirliği pek mümkün görünmese de İstanbul trafiğini çözmeye yönelik acil durum planı olarak görülüyor. Sizin İSTAB olarak İstanbul trafiğini çözmeye yönelik bir projeniz var mı?

Evet var. Projemizin adı “Kademeli Saat Uygulaması”. Tam 4 yıldır projemizi kamuoyu ile paylaşıyor ve hayata geçirmenin yollarını arıyoruz. Bütün makamlara dosya gönderdik; Ulaştırma Bakanlığı, Büyüksehir Belediyesi, İl Emniyet Müdürlüğ, Valilik. Hatta 2 ay önce bütün tv kanallarına çıkıp bas bas bağardık. Devlet 3. köprüyü yapıyor, havaalanını yapıyor, yollar yapıyor. Bunların devlete milyarca lira maliyeti var. Projemizle bir lira maliyeti olmadan trafiği rahatlatacağız dedik. Nasıl yapacağız? Elimizde sihirli değnek mi var? Bu kadar akademisyen, profesör bu işi çözemiyor da sen nasıl yapacaksın? Her türlü yasada gidip dışarıyı inceliyoruz, AB uyum kriterleri diyoruz. Madem öyle; sanayi devi Almanya tam 30 yıldır kademeli saat uygulamasını kullanıyor. Bu proje sayesinde sanayi devi olmuş. Nasıl mı: Almanya’da saat 06’da mavi yaka iş başı yapar. Adamın saat 06’da iş başı yapabilmesi için 05’te kalkması, 05.15’te evinden çıkması ve 06’da iş yerinde olması gerekli. 6’da mavi yaka trafikten çıktıktan sonra 07’de beyaz yaka yani devlet memurları iş başı yapıyor. Onlar da ulaşım araçlarını kullandıktan sonra 08’de iş başı yapacak olan özel sektör çalışanlarına devrediyorlar. 09’da ise üniversiteler, okullar öğrenime başlıyor. Çalışma saatleri kademelendirilerek 4’e bölünmüş. Biz ne yapıyoruz? 08’de hepimiz iş başı yapıyoruz. Herkes 07’de evinden çıkıyor. Ne oluyor? Huninin ağzı gibi köprülerde birikiyoruz. Her zaman gelişte ve gidişte köprüde tıkanıyoruz. Bu böyle olmasa… Saat 5.30 da o köprüyü geçen belirli bir zümre olsa. Arkasından saat saat diğer çalışanlar rahat bir şekilde ulaşım imkanlarını ve yolları kullanarak iş yerlerine ulaşsalar. Çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı oturup faydalarını hesaplamalı. Enerji verimliliği var, zaman kazancı var, dışa bağımlı olduğumuz yakıta yüzde 30 tasarrufu var.

Yılda 32 bin kere dur kalk yapıyoruz biz. Yılda bir ayımızı trafikte geçiriyoruz. İstanbul trafiği en trafiği yoğun şehirlerden biri. Biz diyoruz ki; devlet 1 TL bile harcamadan, çıkaracağı kademeli saat uygulaması yasası ile trafiği yüzde 30 azaltabilir. Bunun kime zararı var. Üstelik Almanya’da denemiş ve başarılı olmuş. Bizim ülkemiz buna layık değil mi?

Kademeli saat uygulaması sonucu mesainin erkene çekilmesi şehir ekonomisine de katkı sağlamaz mı?

Tabii ki. 06’da iş başı yapan çalışan 14.30’da işten çıkacak. Gezmeye, dolaşmaya olduğu gibi özel ihtiyaçlarını karşılamak için de zaman bulacak. Gerektiğinde çocuğunu gidip okuldan alabilecek. İnsanlar muhtara gitse izin alıp gidiyor. 17’de işten çıkan adam nasıl bankaya yetişsin?

Çevreye katkısı var. Bir araç günde 32 kg karbondioksit salgılıyor. Bunu tolere etmek için birkaç ağaca ihtiyaç var. Bu rakam 3.5 tona ulaştığında yaklaşık 4 tane çocuk akciğer hastası oluyor. Bu uygulamanın çevreye, doğaya, sağlığa, sosyal hayata faydası var.

BÜTÜN ŞEHİRİÇİ TAŞIMACILARA FAYDA SAĞLAR

Aslında bu durumdan hem belediye, hem de diğer ulaşım hizmeti veren bileşenler şikayetçi. Birçok hatta pik saatlerde araç yetmiyor ama gün içinde araçlar atıl kalıyor. İş saatleri ise tıklım tıklım…

Ben diyorum ki o pik saatlere de inanılmaz faydası olacak. Çünkü bizim yaratmış olduğumuz o trafik binek arabası olana da sonuçta trafik olarak geri dönüyor. Saatleri kademelendirdiğimizde sabah da aynı yolcuyu alacak, akşamda. Dolayısıyla bu kademeli saat İstanbul için olmazsa olmaz bir uygulama.

BİR BAŞKA PROJE “TRAFİK AKADEMİSİ”

Sektör çalışanlarının eğitimi ve sektöre eğitimli personel istihdam etmek için ne gibi çalışmalar içerisindesiniz?

İSTAB’ın öncelikli olarak eğitimli kişilere ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Herhangi bir yüksek okulda servis sürücülüğünün eğitimi yok. Bir tek uzun yol taşımacılığıyla ilgili bir okul var. Orası da pırıl pırıl mezun vermeye başlamış. Uzun yol kaptanları mezun olmaya başlamış. Bu bizi çok mutlu etti. Bizim de bir projemiz var. Bu işin akademik tarafını da ön plana çıkararak, sürücüleri gerçekten verimli bir sertifika ile direksiyon başına oturtacak bir çalışma olsun dedik ve “Trafik Akademisi” ni kuralım istedik. Pratik eğitimler için bir araziye ihtiyacımız var. Tofed’in ve UND’nin yerleri var onları inceliyoruz. Üretici firmalar da bize araç temin edeceklerini vaat ettiler. Akaryakıt istasyonları da eğitim verilecek prefabrikleri kuracaklarını söylediler. İstanbul’da hayata geçireceğimiz Trafik Akademisi’nde tüm sürücülerin eğitilerek o makama oturmasını istiyoruz. İSTAB olarak birinci önceliğimiz bu.

SEKTÖRE GİRİŞLERİN ISLAHI İÇİN “PLAKA TAHDİDİ”

Çevre illerde servis taşımacıları birer birer plaka tahdidine geçtiğini ve plaka fiyatlarının da hızla yükseldiğini görüyoruz? İSTAB’ın plaka tahdidi konusunda ki görüşü nedir?

Plaka tahdidi belirli bir kitlenin olsun, belirli bir kitlenin de olmasın dediği hassas bir kavram. Son dönemde İstanbul servisçileri olarak plaka tahdidinin olması yönünde görüşlerin ağır bastığını görüyoruz. Ben kendi şirketim ile yaklaşık 12 ilde iş yapıyorum. 12 ilin tamamında da plaka tahdidi var. İstanbul da yok. İstanbul’a baktığımızda ciddi bir araba sayısıyla doğru orantılı iş yapılıyor. Plaka tahdidinin olup olmamasıyla ilgili uygulamanın son olarak başladığı illere bakarak bir zümre kararı alacağız. İstanbul’da bunu istersek gerçekletirmek için neler yapılması gerektiğini konuşacağız. Baktığımızda bireysel taşımacı için bir emekli ikramiyesi gibi duruyor. İnsanlar yaklaşık 20 yıl taşımacılık yapıyorlar. Sonra kontağı kapatıp ben bu işi bırakıyorum dediklerinde yıpranmış araba kendilerine kalıyor ve para etmiyor. Tahditli plaka onlar için bir emekli ikramiyesi olsun istiyorlar. Çevre illere de baktığımızda plaka tahdidinin oradaki esnaflara bir kazanım getirdiğini görüyoruz. Mesela Ankara’da 550 bin TL, kısa zaman önce hayata geçmesine rağmen Gebze’de 150 bin TL gibi rakamlar zikrediliyor. Antalya da 80, İzmir’de 200 bin TL gibi rakamlar karşımıza çıkıyor. Böyle olduğunda şirketler için de plaka tahdidi düşünülmesi gereken bir durum. Bugün tarlasını satan adam bir araba alıp bu işe başlıyor. Servis aracı sayısı çığ gibi büyüyor. Hiçbir sorgusu, sertifikası yok. SRC belgesini her yerden alabiliyor. Sektöre girişlerin de bir şekilde ıslah edilmesi gerektiğini biz de düşünüyoruz. Bunun için ya şirketleri belgelendireceksiniz, TURSAB’da ki gibi. A grubu, B grubu, C grubu acentalar haline getireceksiniz, girişi zorlaştıracaksınız. Veyahut da tahditli plaka yoluyla sınırlandıracaksınız. Biri olmazsa diğeri olmalı. Genele sorarak yapmak istiyoruz bu işi. Sektörün bileşenlerine, üyelerimize sorup nasıl yapılması gerektiğine karar vereceğiz.

“SERVİS SÜRÜCÜLERİ ÖRNEK OLMALI”

Ayrıca öğrenci taşımacılığı yapan servis şoförlerine de seslenen Apaydın, “Sizler onların belleklerinde daima hatırlanacak olan şoför amcalarısınız. Sizlere emanet edilen çocuklarımızın güvenliğine özen göstererek, trafik kurallarına uyun. Çocuklarımızın eğitimine yardımcı olmak için araç içinde çaldığınız müzikten, hitap şeklinize kadar her şeye çok dikkat ediniz. Araçlarınızın periyodik bakımlarını yaptırarak, eksiklikleri yarına bırakmayın. Standartlara uygun araçlarla işe çıkın. Asla yanlarında sigara kullanmayınız. Unutmayın çocuklar bizim önceliğimizdir” şeklinde konuştu.

-“IĞDIR’DA MİTİNG DÜZENLENDİ”

Iğdırlı taksici Ergül Gürel’in Kars’ın Kağızman ilçesine yolcu götürürken yolda hunharca öldürülmesini ile ilgili kınama mitingi düzenleyen Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanı Selahattin Artantaş şunları söyledi, “Ergün Gürel 3 Ağustos 2014 Tarihinde Park Taksi Durağından almış olduğu yolcuyu Kars’ın Kağızman ilçesine götürürken taşıdığı yolcu tarafından hunharca öldürülmüştür. Oda olarak taksici esnafımızla birlikte Iğdır merkezde bu tür olayların bir daha vuku bulmaması ve vatandaşların duyarlı olması için kınama mitingi düzenledik. Taksici esnafımıza Allah’tan rahmet kederli ailesine baş sağlığı diliyorum” diye konuştu.

Bildiğim kadarıyla bu yıl 24 tane otobüsü 9 ayrı esnafa sattık. Bu rakamın iyi olduğunu söyleyemeyiz. Baktığınız zaman pazardaki koşular değişti. Eskiden Mercedes ve biz halk otobüsçüsüne araba satarken tek rakibimiz vardı, BMC. Şimdi ise pazara Temsa, Otokar, Karsan gibi birçok firma girdi. Herkes çok agresif fiyatlar veriyor, rekabet arttı. İkincisi eskiden basamaklı alçak taban değil de yüksek şaseli araçlarında fiyatta daha rekabetçiydik. Alçak tabana geçince bizim uygulamak zorunda olduğumuz standart seviyesi yükseldi. Alçak tabanlı araç dediğimizde, yükü taşıyan bir şase yok. Dolayısıyla paslanmazlık, çürümezlik profilin kalitesi daha çok anlam kazanıyor. Biz de Avrupa birliğinin zorunlu tutuğu en üst seviye kalitede bunları yapmak zorunda kalıyoruz. Biz kataforez yapıyoruz, profili farklı kullanıyoruz, ön göğüste başka malzeme kullanmak zorunda hissediyoruz, rakiplerimiz bunu kullanmaya biliyor. Durum böyle olunca aradaki fiyat makası iyice açıldı.

BÜTÇE ÜRETMEKTE GEÇ KALDIK

Halk otobüsçüleri ile konuşuyoruz. Derneklerle bir araya geliyoruz. Allah var, kimse arabanızda şu sorun var, arabanın tasarımı kötü demiyor. Herkes diyor ki arabanız çok iyi ama fiyatını şu seviyeye getirmeniz gerekiyor. Sağ olsunlar bizim için belli bir fiyat farkını da ödemeye hazırlar. Bize  “Yüzde 5 ila 10 arasında daha fazla ödemeye razılar. Bu bize bir nevi pazar mesajını veriyor. İlla gelin onların fiyat seviyesine inin, demiyorlar. Ama biz fiyatta yüzde 10’dan daha fazlayız. Gezi eylemlerinden önce kur 2.30’du. 3.20’lere çıktıktan sonra şimdi 2.99’lara düştü diye mutlu oluyoruz. Geçen sene o kurlarda bile bizim aracımız pahalıyken, şimdi yerli üreticilere göre daha da pahalı hale geldik. Bu yüzden gerçeği kabul etmek gerek, biz pazarın bu değişimine doğru fiyat yapılarıyla uyamadık. Belediye otobüsünde bütçe üretmekte geç kaldık. Şu anda o çalışmalar devam ediyor. Bir sonraki seçimden önce hazır hale gelmek istiyoruz.

TCV, MAN’IN YAN ÜRÜNÜ DEĞİLDİR

Araba kaliteli, satar, satmaz buna bir şey diyemeyiz. Pazarda TCV isimli marka, sizin tesislerinizde üretim yapıyor. Duyumlarımıza göre firmanın yetkilileri bu araç MAN’ın yan ürünü diyerek satış yapıyormuş. MAN’dan da bugüne kadar konuyla ilgili bir açıklama gelmedi. Şimdi tekrar sormak istiyoruz. TCV ile MAN’ın ilişkisi nedir? TCV, MAN’ın yan ürünü müdür?

TCV tamamen ayrı bir markadır. MAN’ın yan ürünü değildir. Sadece belli araçlarına bizden motor alır. Birçok firma gibi belli projelerde bizden motor alıyor. Bunlardan farklı olarak bizim belli üretim yerlerimizi kiralamışlardır. Bizimle onun dışında herhangi bir bağlantıları yok. İkinci markamız kesinlikle değildir.

Bunun duyumu size gelmiştir? Neden basın açıklaması yapmadınız?

Biz arkadaşlarımızla bu konuyu konuşuyoruz. TCV ile de görüşüyoruz. Bozankaya aynı zamanda bize belli malzemeler üreten bir firma ve bizim sağlayacağımızdır. Murat Bozankaya’da çok saygı değer bir dostumuz. Onlarla konuştuğumuzda  “Biz, böyle bir algıya sebep verecek hiç bir şey yapmıyoruz. Asla buna izin vermiyor, hiçbir yerde dillendirmiyoruz” diyorlar. Bu konuda çok netler. Bazı belli kurumlarının karşında bu tavrı ortak gösterdik. Bu duyumlar bizi de rahatsız ediyor. Ama kesinlikle aslı astarı yok.

CNG’Lİ MAN MOTORLARDAKİ SORUN İNCELENİYOR

MAN kalitesi ile tartışılmayan bir marka. Bir ürün yıllarca testten geçirip, sonra piyasaya sürüyor. Fakat biz son dönemde bir otobüs markasında kullanılan MAN motorlarından çok ciddi sıkıntılar yaşandığını biliyoruz. İki aylık motorlar yanmış. En son Almanya’dan MAN mühendisleri gelip inceleme yaptılar, burada gelinen son durum nedir?

Açıkçası son durum hakkında net bilgi sahibi değilim. Bu sıkıntıyı ben de biliyorum. İkitelli’de Alman mühendisler gelip, incelemelerde bulunmuş. İki ihtimal var. Ya motorda teknik bir problem yaşanıyor. Ya da siz aldınız motoru sistemin devamındaki, beraber çalıştığı elemanlarla doğru tasarlamazsanız bu da motorda bir arızaya neden olabilir. Bu motor MAN’ın kendi arabalarında kullandığı bir motor değil. Bu yüzden hiç bir fikrim olmadığı için bir şey söylemem doğru olmaz. Ama şunun sözünü vereyim; biz bir sonuç aldığımız zaman bunun hakkında bir duyuru yapacağız.

Biz sizin net bir açıklama yapmanızı bekledik.

Resmi açıklama yapmadık. Net bir sonuç elde etmeden bir açıklama yapmak doğru olmazdı. Şuanda net bir şey bilmeden motorda suç dersek kendimize haksızlık etmiş oluruz. Arabada problem var dersek TCV’ye haksızlık etmiş olurum.

Motoru değişmese bile revizyona uğramış olacak ve aracın değeri düşecek. Eğer sorun MAN’ın üretim hatasından kaynaklanıyorsa Man esnafın aracındaki motoru değiştirmeyi kabul eder mi?”

Henüz yapılan net bir tespit yok. MAN bir kere kendi motoru söz konusuysa, müşteri ayrımı yapmaz. Belki bu motor komple revize edildi gibi bir algı yaratmadan çözüm çok basit bir yazılım ile çözülecek, böyle şeylere gerek kalmayacak. Belki de daha büyük şeyler konuşulması gerekecek. Ama şimdilik böyle bir şey ne konuşuldu, ne yönetim ile paylaşıldı. Ne desem yalan olur. Ama Man bu işin arakasındadır.

Sorun gerçekken Man’dan kaynaklanıyorsa, bu bizi bağlar. Ama belki de motorun diğer sistemlere doğru entegre edilmemesinden kaynaklanıyordur. O zaman da onu o firmaya gel bu sorun sizden kaynaklanıyor. Şu şekilde düzlet diyeceğiz. Eğer öyleyse Bozankaya bunu üstlenir.

GÜLERYÜZ COBRA DA MI AYNI MOTORU KULLANDI?

Bu CNG’li motor daha önce başka bir araçta kullanılmış mı? Piyasaya yeni çıkan CNG’li Cobra otobüslerde de aynı motor mu kullanılmış?

Man olmayan başka markalarda kullanılmış. Portekiz’de mesela. Man kendisi hiç kullanmamış. Güleryüz CNG’li araç üretmiş. Onların kullandığı motor, aynı motor mu bilmiyorum. Güleryüz ekonomiye bakan bir marka olduğu için seçmiş olabilir. Bu konuda kesin bilgi sahibi değilim.

Gelişen Türkiye, dikkatleri üzerine toplamaya devam ediyor. Ekonomi ve sanayideki gelişim ile birlikte problem haline gelmiş birçok sorun çözüm yoluna girerken, bir yandan da yeni sorunlar ortaya çıktı.

İSTANBUL’DA GÜNDE 4 MİLYON ARAÇ YOLLARDA

Refah seviyesi yükselen ülkemizde araç sayısı hızla artmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu 2012 verilerine göre Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı araç sayısı yaklaşık 17 milyon olarak belirlendi ve bu sayı günden güne artıyor. Bu artışta en büyük pay ise başta İstanbul olmak üzere büyük şehirlere ait. İstanbul’da günlük olarak, diğer şehirlerden gelen araçlarla birlikte yaklaşık 4 milyon aracın trafiğe çıktığı tahmin ediliyor. Bu demek oluyor ki her gün 4 milyon egzoz zehir saçıyor, doğayı ve insanları zehirlemeye devam ediyor.

BELEDİYELER ÖNCÜ OLMALI

Yaşamı zehirleyen egzoz dumanına karşı devlet acil önlemler almalı ve öncü olmalı. Vatandaşları toplu taşımaya yönlendirmek en kalıcı ve en akılcı çözüm olarak karşımızda duruyor. Bunun yanında belediyeler toplu taşımada kullanılan lastik tekerlekli araçlarda da doğa dostu yakıt kullanan araçları tercih ederek öncü rol üstlenebilir.

TCV ÖN PLANDA

Sıfır emisyonlu elektrikli araç teknolojisi hızla gelişiyor ancak henüz istenen seviyede değil. Teknoloji toplu taşıma araçlarına yeterli menzili sağlayamıyor. Bu durum sıkıştırılmış doğalgaz yakıtı olan CNG’yi ön plana çıkarıyor. Otobüs üreten bütün firmalar CNG’li araçlarını da birbiri ardına piyasaya sunuyor. Bu firmalar arasında YENİ NESİL CNG teknolojisini kullanan TCV ön plana çıkıyor.

CNG İLE YÜZDE 20-35 YAKIT TASARRUFU

İstanbul’daki bütün otobüslerin CNG’li olmasının çevre ve insan sağlığına büyük katkı sağlanacağını vurgulayan Bozankaya Grup Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bozankaya “Öncelikli hedef insan sağlığını korumak olmalı. CNG, öncelikle çevre dostu yakıt olarak teşvik edilmeli. İşin ticari boyutuna bakacak olursak da yakıt ekonomisi olarak dizelden birkaç adım önde olduğunu görürüz. CNG’li araçlarımız yüzde 20 ile 35 arasında yakıt tasarrufu sağlıyor. Bu da yakıt masrafından bunalan taşımacılar için çok büyük avantaj. CNG’li araçlar, aksamları, motoru ve tüpleri nedeniyle dizel araçlarla oluşan fiyat farkını, en az %20 yakıt tasarrufu sayesinde 2-2,5 kapatıp kâra geçiyor” dedi.

ŞOFÖR EĞİTİMİ ÇOK ÖNEMLİ

CNG’li araçlarda yüzde 35’lere varan yakıt tasarrufu sağlamanın mümkün olduğunun altını çizen Murat Bozankaya “Şoför eğitimi çok önemli. Kısa bir eğitim ile klasik otobüs şoförleri yeni nesil CNG’li araçlara adapte edilerek bu tasarrufu sağlamak mümkün olmaktadır. Bu eğitim sayesinde hem yakıt tasarrufu sağlanacak, hem de araçların ömrü uzayacaktır.” diyor.

CNG TÜPÜNDE TİP-3 HAFİF VE SAĞLAM

CNG teknolojisinde gazın depolandığı tüp sisteminin büyük önem taşıdığını anlatan Murat Bozankaya “Birçok tüp şekli var. Aslında en ekonomik tüp çelik olandır. Ucuz ve problemsizdir, kamyonlarda kullanılmaktadır. Ancak; ağır olduğu ve yaklaşık 10 kişiye tekabül eden fazladan bir yük oluşturduğu için otobüslerde kullanılması uygun değildir. Akslara fazla yük verir, araç çabuk yıpranır. Kâr edeceğiz derken birçok masraf ortaya çıkarır. Şehir içi araçlarda ise TİP-3 dediğimiz alüminyum – karbon kaplama kullanılmalıdır. TİP-3 hafif ve sağlamdır. CNG’li bir otobüs bir kaza sonucu köprüden uçsa ve tüplerinin üzerine düşse bile, TİP-3 kullanılması durumunda bir patlama olması mümkün değildir. Geçmişte bu tür vakalar görüldü.”

DÜNYA MARKASI OLMAK

Amaçlarının TCV’yi bir dünya markası yapmak olduğunu ve sağlam adımlarla ilerlediklerini belirten Murat Bozankaya “THY bu konuda başarılı oldu. Biz de THY gibi bir dünya markası olmak ve Türkiye’de ürettiğimiz araçları dünyaya satmak istiyoruz. Ülkemize döviz kazandırmak önemli. Almanya ağırlıklı olmak üzere tramvay, metro ve tren üretimi yapıyoruz. Sincan Organize Sanayi Bölgesi’nde 35 dönümü kapalı 100 dönümü açık alanda metro üretimine başlayacağız. Ayrıca Malatya’da gündeme gelen “Trambus” ihalesine gireceğiz. Bunun dışında partnerimiz olan Man firmasıyla ortak üretim çalışmalarımız var.  Elektrikli otobüs çalışmamız devam ediyor. Bu konuda da gelişmeleri önümüzdeki günlerde kamuoyu ile paylaşmaya devam edeceğiz.”

CNG’li araçlar diğer araçlara oranla yüzde 25-35 tasarruf sağlıyor

Aynı hatlarda çalışan araçlara göre doğalgazlı araçların yüzde 25-35 civarında bir tasarruf sağladığını düşünürsek bu yatırımımızın iyi bir yatırım olduğu zaman içinde daha iyi anlaşılacaktır. 6 ay içersinde ne kadar doğru bir iş yaptığımız netleşecektir.3 aydır çalışıyoruz. Şuan için fizibilite raporları doğrultusunda önemli bir yatırım yaptığımızı görmeye başladık. Otobüs A.Ş de bizim araçlarımızın dışında CNG’li 18 araç daha var. CNG dolum istasyonumuzun lisansını onayladık. İhtiyaç halinde tesislerimizi diğer CNG’li araçlarda açabileceğiz.

İnsanların sağlığı için CNG’li araçların yaygınlaşması gerekiyor

CNG çevresel bir yakıt, emisyonu sıfıra yakın. Havası daha temiz bir kent ve insan sağlı açısından toplu taşıma araçların CNG’ye dönüşmesi çok önemlidir. Yaptığımız araştırmalara göre İstanbul’da şehiriçi taşımacılık yapan araçların CNG’e geçmesi durumunda kent genelinde kanser vakalarının azalma görüleceğini tespit ettik.

CNG’nin gelişimi için ÖTV oranı makul seviyelere çekilmeli

Lobilerin faaliyetleri sonucunda bu piyasa güdük bırakılmış. Evlerde ve sanayide kullanılan doğalgazın metreküpüne ödenen ÖTV oranı 2,6 kuruş iken biz metreküpünü 74 kuruştan aldığımız doğalgaza 85 Kuruş ÖTV ödüyoruz. Bu anormal bir rakam. Bu rakam yüzde 20 seviyelerine çekildiği taktirde Türkiye genelinde doğa dostu CNG’li araçların sayısında büyük bir patlama yaşanacaktır.

Devletten destek gelmesi şart

Buradaki görev devlete düşüyor. Biz kamu hizmeti veriyoruz. Çevreye saygılı araçların yollarda hızla çoğalması için hükümetin CNG’deki ÖTV oranını makul bir seviyeye çekmesi yeterli. Şehirdeki insanlar zehir solumamalı. Devlet bir miktar gelirden vazgeçerek bu sektöre kol kanat germeli. Kaldı ki bugün sağlıkta kanser vakalarına yapılan harcamalar ortada. Bunlar göz önünde bulundurulmalı ve geleceğe yatırım yapılmalı.

Böyle çevreci bir yatırımın teşvik edilmesi gerekiyor. Bu şartlarda Türkiye’nin ulaşımda tamamen doğaya saygılı CNG’li yakıta geçmesi 20-30 yılı bulur. ÖTV oranın makul seviyelere çekilmesi ise bu süreyi 2 veya 3 yıla çeker. Bu da hem halk için hem de esnaf için çok faydalı olacaktır.

Issız Adam filmiyle çok bütünleştiniz; o bütünleştiğiniz filmde kendinizi mi oynadınız, yoksa “Alper” sizin için sadece bir karakter miydi?

Bir kere elimdeki senaryo çok net bir senaryoydu, iyi bir senaryoydu. Şöyle söyleyeyim; biz filmi çekmeye başlamadan bir sene önce o zamanlar bir restorasyon işletiyordum, orada Çağan Irmak ile beraber oturduk, bana filmi baştan sona anlattı ve bir sene sonra bana filmin senaryosu geldiğinde her şey kelimesi kelimesine aynıydı ama o kadar başarılı bir kurgu vardı ki! Bir kere ‘Alper’ karakteri benim kendimden çok uzak bir karakter, gerçekten çok farklı bir karakter ama şöyle bir şey de var; benim oyunculuk okumadaki sebeplerden birisi de zaten buydu. Eğer bir karakter iyi yazılırsa, iyi yazılmasından kastım; eğer bunu bir sinema için veya tiyatro için yapmak istiyorsanız, o zaman analitik olmak lazım. Ancak çok fazla da analitik de olmamak lazım, çünkü bütün karakterler çok farklı yönlere açılırlar, çok farklı uzak derinliklere giderler ve hepsi anlaşılabilir değildir. Çağan’ın getirdiği senaryoda bu karakteri seyircinin anlayabilmesi için ve oyuncunun anlayabilmesi için ideal dünya çerçevesi çok doğru yerlerdeydi, yani dört köşesi yerindeydi. Alper karakterini şimdi çok iyi anlayabiliyorum; sebepleri, yalnızlığı seçmesi, saklanması, günlük verdiği kararlar neyin üzerine kurulu… Aslında oyuncuların işi bu; verilen metindeki karakteri çözümleyip o insanın derdini anlayıp, ona empati gösterip, onu olduğu halle sevmek.

Alper’in gerçek derdi neydi sizce?

Gerçekte bu şekilde yaşamayı seçen insanlar genellikle kendi iç dünyalarını ve zayıflıklarını ve de kendilerinde gördükleri eksiklikleri dışarıya yansıtmamak için kapalı kutularda yaşayıp daha böyle bir karizma kılıfını kendi üzerlerine geçirip onu taşıyarak, onunla yaşayarak, onunla mutlu olmayı tercih eden insanlardır.  Dışarıya açılma cesaretleri yok aslında, onun kendine kurduğu kulesi dışarıdan bakınca şahane görünüyor, istediği her şeyi almasına müsaade ediyor ama devamı yok. Devamının olabilmesi için onun samimi olması lazım, karşısındaki insanın karşısında ‘çıplak’ olabilmesi lazım ama benliğini kimsenin görmesini istemiyor.

Çağan Irmak sizce o karakteri gördü mü, yoksa kafasında mı yarattı?

Benim anladığım kadarıyla Alper karakteri bir parça Çağan’ın çok yakın bir arkadaşının profili, bir parça kendisinden bir profil, bir parça da bu ikisini bir araya koyduktan sonra etrafından gözlemledikleri ve aslında çok fazlasıyla filtre etti bunu. Muhtemelen kafasında çok daha fazla şeylerde vardı fakat çok enteresan bir şekilde sağından solundan kırpıp köşelerini belirleyip, hani mesela; bir origami yapıp bir de üsten makas atıp ‘tamam benim aradığım bu’ diyebiliyordu.

BU SAHNEYİ KÖTÜ OYNAYIN

Başarı için ne istediğini bilmek de önemli tabi?

Çok enteresan bir örnek vereyim; mesela Şerif Bozkurt var; Issız Adam’daki garsonu oynayan arkadaşım. Çok sevdiğim bir arkadaşımdır, beraber çalışmayı da çok sevdiğim bir arkadaşımdır. Bizim normal bir insani diyalogumuz var; Alper ile Şenol merdivende oturup şarap içiyorlar ya; işte o sahneyi oynayacağımız gün geldi, biz de Şerif ile beraber çok iyi anlaştık, şimdi oyuncular arasında da kimya yerine oturduğu zaman; karşındakinden pas alabiliyorsan, ona pas atabiliyorsan, verdiği oyunu kullanabiliyorsan o zaman çiçekler açıyor zaten. Oyunculuk aslında kimsenin tek başına yaptığı bir iş değil, bütünün içerinde hayata geçirdiğimiz şey. Biz de Şerif’le çok hevesliydik, oturduk sahnemizi çalıştık, Sahne çok da hoşumuza gitmişti, sonra merdivenlere oturduk elimizde de şaraplar, Çağan; ‘Prova yapmak istiyor musunuz’ dedi. Bizde ‘Gerek yok’ dedik. Sahneyi oynamaya başladık daha üçüncü lafa gelmişti ki, Çağan; ‘Kestik’ dedi. Biz tabi, ‘ne oldu acaba teknik bir sorun mu var’ diye aramızda konuşuyoruz. Çağan bize döndü; ‘Çocuklar siz bu sahneyi çok sevmişsiniz’ dedi. Biz de ‘Evet’ dedik. Çağan; ‘Evet çok da güzel oynuyorsunuz maşallah. Şimdi lütfen sahneyi oynamaz mısınız? Hatta öyle de yapmayın bu sahneyi kötü oynayın’ dedi. Biz, ‘bu sahneyi nasıl kötü oynayacağız ne yapalım birbirimize mi bakmayalım falan’ diye söyleniyoruz ama bir de pişirmişiz aramızda o sahneyi. Neyse bir daha başladık, üçüncü lafta Çağan yine; ‘Kestik! Arkadaşlar hala bu sahneyi çok iyi oynuyorsunuz bu sahneyi kötü oynamanıza ihtiyacım var’ dedi. Biz;  ‘Hocam bak film çekiyoruz, adamın insanlığı da bu sahnede ortaya çıkıyor, işte arkadaşıyla sohbeti falan. Niye kötü oynayalım bu sahneyi’ dedik. Çağan dedi ki; ‘Bakın filmin nabzını ben tutuyorum, birincisi; bana soru sormayın, ikincisi; siz şimdi burada güzel bir uyum ve arkadaşlık sergileyerek filmin ruhunu yükseltiyorsunuz. Benim için filmin ruhunun burada yükselmemesi lazım. Eğer kötü oynamazsanız sahneyi atacağım çünkü ben duygu yükünü filmin sonuna saklıyorum’

Yani filmin de bir matematiği var?

Genel olarak bütüne zaten matematiği öyle bir atmış ki, başka bir yerde hikâyenin orada yükselmesini istemediği için kesmiş. Sette bu tip şeyleri biz çok yaşadık. Çağan mesela;  Melis ile olan sahnelerimizde de;  ‘Tamam bir dakika, siz fazla sevgili gibi oldunuz, şimdi bunu kötü oynayın. Hani biraz daha soğuk, olmamış gibi falan. Hani böyle iletişim kuruyorsunuz ama o iletişim kurduğun kişiyle, konuşursun, bakışırsın fakat bir türlü o kimya oturmaz ya, işte onu arıyorum ben, bu sahneyi kötü oynayın’ dedi. Herhalde bir on beş-yirmi tane bu tip durum vardır. Onun dışında her şeyi tek kayıtta çok hızlı bir şekilde çektik.

Alper karakterini hakkını vererek oynadığınız, oyunculuğu tutkuyla yaptığınız aşağı yukarı herkesin benimsediği bir görüş;  zaten filmin başarısı da ortadaydı?

Ben gerçekten yaptığım işleri çok seviyorum nerede ne yaptığımın da çok farkındayım. Ancak nerede ne yapıp nerede ne yapamadığımın da çok farkındayım. Açıkçası beni gördüklerinde genel olarak Issız Adam’ın başarısını örnek gösteriyorlar. O benim başarım değil o bir yönetmen başarısıdır. Bu kadar yani!  Oraya koyacağınız herhangi bir aklı başında, duyarlı bir insan, oyuncu da demiyorum aklı başında duyarlı bir insan, orada verilen ipuçları ile ve de öyle bir yönetmen ile çok iyi bir performans gösterebilir.

GÖRÜNMEZLİĞİMİ KAYBETTİM

Ünlü bir oyuncu olunca hayatınızda neler değişti?

Aslında benim için ünlü bir oyuncu olduğumda, hayatımda hiç bir şey değişmedi. Ben sadece görünmezliğimi kaybettim. Genel olarak hayata bakış açım, insanlara bakış açım değişmedi. ‘Aaa ben meşhur oldum artık falan’ olmadı yani. Hatta, Issız Adam’dan sonra ilk bir sene Antakya’da kaldım. Antakya’da bir dağ evim vardı, özellikle dedim ki; ‘Ben bir süre burada kalayım ortalık biraz karışık’ fakat öyle ki, Antakya’da bile trafikte arabada dururken bile ‘Aaa Issız Adam’ diye kapıyı açıp indirmeye çalışıyorlardı ve bu bana çok tuhaf gelmişti. Filmin sonrasında ilk üç-dört ay açıkçası çok stresli geçmişti açıkçası benim için.

Görünmezliğini kaybetmek nasıl bir duygu?

Şöyle düşünün; mesela hepimiz evden çıkıp sevdiğimiz bir kafeye gidip, sakin bir şekilde gazetemizi okuyup kahvemizi yudumlamayı sevebiliriz. Benim öyle bir lüksüm yoktu, çünkü evden çıkıp o kafeye varana kadar ve orada oturduğunuz andan itibaren gözler sizin üzerinizdeydi. Önceleri bu büyük bir bedel gibi geliyordu ama artık gelmiyor; çoğunlukla görmezden gelmeyi ben de öğrendim, insanlar da görmezden gelmeye başladılar. Öyle olunca gayet iyi oldu aslında.

TELEVİZYON SON 4 YILDA KENDİNİ TÜKETTİ

Sinemamızda önemli yapıtlara imza atılıyor fakat televizyon için aynı şeyi söyleyemeyeceğim; dizilerde senaryo tarafı çok zayıf geliyor. Siz ne düşünüyorsunuz?

Özellikle Türkiye’de televizyondan bahsettiğimiz zaman ki; son dört sene içerisinde televizyon piyasası kendisini bu sebeple fazlasıyla tüketti. Televizyonda yapıma önem veriyorlar, kameraya önem veriyorlar, oyuncuların kim olduğu da onlar için önemli, iyi bir yönetmen bulalım da diyorlar fakat senaryo olmadan yola çıkıyorlar. Şöyle bir şey söyleyeyim; uzun metrajlı bir film senaryosunun oluşması birkaç aylık bir süreçtir; hikâyenin ortaya çıkması, büyümesi, kendi kendine gelişmesi ve kendi dünyasını gerçek bir hale getirebilmesi. Hani korkunç bir deha belki bir ayda böyle bir şeyi çıkartabilir ama iki haftada değil ya da bir haftada değil! Onun için oturup da ‘bu sahneyi nasıl sağarız, ya da 120 dakika nasıl doldurulur’ kaygısı sete girdikten sonra ortaya çıkıyor. Bakıyorlar ki çekime başladık ama yapacak hiçbir şey yok, sonra ‘Bu sahne niye olmuyor’ o sahne olmuyor çünkü o sahneyi kimse yazmadı! Sen oraya istediğin oyuncuyu koy, istediğin ışıkları yak, istediğin kadar da dekor yap kimse onu seyretmeyecek, seyredebilecek bir şey yok çünkü! Temel olarak bir sahnenin sahne olması için teknik olarak tabi tırnak içerisinde söylüyorum; içinde çatışma olması gerekiyor. Eğer iki kişi yan yana oturuyorsa, bir konuda hem fikirlerse ve o işi nasıl yapacaklarını beraber konuşuyorlarsa bu bir sahne değildir bir kere! Yok öyle bir şey! Bir kere ortada bir çatışma olması lazım, bir sahnenin en temel gerekliliği bir çatışmanın var olmasıdır; iki insanın amaçları aynı olabilir ama niyetleri veya yaklaşımları farklıdır. Bir tartışmaya sebep olunur, o tartışma üzerinden bir karar verilir, o verilen karar bir sonraki sahnenin girişini hazırlar. Sahnede dramatoloji konusu; evet temel gerçeğidir bu.

‘Her insanın içinde hiç sönmeyen bir ateş vardır’ derler. Siz ne için yanıyorsunuz?

Açıkçası at üstünde geçirdiğim her dakika için yanıyorum. O başka bir şey yani, bambaşka bir duygu. Onun en ideal noktasında ne ben varım, ne at var ne yer var, ne gök var; hiçbir şey yok, ama her şeyi görebiliyorum, her şeyi duyabiliyorum.

Cemal Hünal hayattan ne istiyor?

Ne istiyorum; iyi bir hayat istiyorum sadece; başka bir şey istemiyorum. Yapabileceğim kadar iyi ve güzel şeyler yapmak istiyorum, mutluyum zaten.

Temsa bayiliğini alma süreciniz nasıl gelişti?

TEMSA bizden bayisi olmamızı istedi. BMC ile birlikte bizimle de çalışır mısınız teklifini sundular. BMC’de üretim sıkıntısı olduğu için başka bir bayilik almayı düşünüyorduk. Teklifi değerlendirdik, cazip geldi. 1 Mart itibariyle gerekli sözleşmeleri yaparak çalışma sistemimizi planladık. 29 Mart’tan itibaren de TEMSA satışlarımız başladı.

Biliyoruz ki; bayilik konusunda size birçok teklif geldi. Neden TEMSA’yı seçtiniz?

TEMSA araçların kalitesi bizim için önemli bir etken oldu. Diğer bir neden de; TEMSA araçlarda kullanılan motor, defransiyel, şanzıman, aks gibi bütün parçalar BMC’de kullanılanlarla bire bir aynıdır. İki yerli aracımız arasındaki tek fark boya, kaporta ve iç dizayn. Bu durumun avantajından yararlanarak müşterilerimize iki araç için tek servis yapılabiliriz düşüncesindeyiz. Özellikle halk otobüsçüleri için iki büyük marka için ortak bir servis çalışması yapmayı ve yapanları desteklemeyi düşünüyoruz.

3000 TL TAKSİLTE SIFIR OTOBÜS

Düzenlediğiniz kampanya büyük ses getirdi. Bu kampanya halk otobüsçüleri için neden bu kadar önemli?

Otobüsçü esnaf garanti sürelerinin arttırılmasını istiyordu. Biz de öncelikle araçlarımızda garanti süresini 3 yıla çıkardık. Kampanyamızdaki temel amaç özel halk otobüsçülerine uygun ödeme koşullarını sunmaktır. Esnaf da doğal olarak en uygun avantajları sunan firmaya yöneliyor. Kampanyada faiz oranları ve esnek ödemeler koşulları dikkat çekiyor. Örneğin; 365 bin TL kredi ile otobüs alan birinin 72 ay sonrasında ödeyeceği toplam rakam sadece 452 bin TL’dir. Aylık 6.661 Lira taksit ödüyor. Bu adam 10 yaşında aracını değiştirdiği zaman İETT’ye 2000 TL ile 2200 TL arası ödeyeceği bir rusüm bedelinden de kar etmiş oluyor. Otobüsün aylık KDV ödemelerini de çıkardığınızda, 40 ay boyunca yeni araç alan bir esnaf yaklaşık 3000 TL taksit ödeyerek araç sahibi oluyor.

İstanbul’da belediye kendi araçlarını yeniliyor. Ağustos’a kadar İETT bünyesindeki 1000 araç daha yenilenecek. Sonuç olarak insanlar da yeni araçlara binmek isteyecektir. Özel halk otobüsçüleri de bunu göz önünde bulundurarak eski araçlarını değiştirmeleri gerekiyor.

BMC ile araç değişimi konusunda her zaman müşterilerimize kolaylık sağladık. TEMSA’da  da bu durum devam edecek. Kampanya ile garantinin bir yıl artması esnafa yaklaşık 10 bin TL kazanç sağlayacak. 72 ay taksitle araç satan bizden başka bir firma olduğunu sanmıyorum. Kampanyamızdan 60 aylık kredi ile otobüs alanlar diğer firmalardan araç alanlara göre 10 bin ile 20 bin TL arası daha az faiz ödüyor.

TEMSA ile yaptığınız anlaşma kapsamında neler var?

TEMSA ile yaptığımız anlaşma 9 metre sınıfını da içeriyor. Fakat şuan için bu tip araçlarımız üretilmiyor. Üretim başladıktan sonra durum değerlendirmesi yapıp araç satışına başlayacağız. FSM Demirbaş olarak üretimi yapılmadan satışına giremeyiz. Çünkü fabrikada üretim sıkıntısı yaşanabilir. Geçen sene BMC fabrikasında yaşanan sıkıntılar yüzünden kamyon ve otobüste ciddi bir pazar kaybettik. Fabrikada üretim olmadığı için sadece bayilerimizin elindeki stok araçları satabildik.

Yine TEMSA ile yaptığımız ilk anlaşmamamız 140 otobüsü kapsıyor. Üretim planlamaları aylar öncesinden yapıldığı için Temsa’nın kapasitesi dolu, ilave sipariş almıyor. Seneye duruma göre belki 450 otobüs siparişi verebiliriz. Ancak bu karar planlamalar yapılmamdan verilemez. TEMSA ile İstanbul dışındaki şehirlerle de çalışacağız. Mevcut durumda Ağustos ayına kadar üretim planlaması yapıldığı için bir anda seri üretime geçilemiyor. Seneye planlamamızı ona göre yapıp, üretmeğimiz araç sayısını ona göre belirleyeceğiz.

BMC fabrikasındaki son üretim durumu nedir? BMC bayiliğini bırakacak mısınız?

BMC’deki durum; şuanda fabrika çalışmıyor. Ancak son edindiğim bilgiye göre fabrikanın yüzde 45’inin yabancılara satışı gündemde. Fabrika, otobüs ve savunma sanayi ağırlıklı olarak daha büyük kapasite ile çalışacakmış. Bizim bayiliğimiz devam ediyor ve devam edecektir. BMC’den vazgeçtiğimiz için TEMSA bayiliğini almadık. İki büyük firmanın bayiliğini aynı anda yürütmeyi hedefliyoruz. BMC markası yakın zamanda tekrar eski günlerine dönecektir.

TEMSA bayiliğini almanıza halk otobüsü esnafının tepkisi ne oldu?

Bu sektördeki dostlarımız olsun, esnaf arkadaşlarımız olsun TEMSA bayiliğini almamızı çok olumlu karşıladılar. Onların bu düşünceleri FSM Demirbaş olarak bizim ne  kadar doğru bir iş yaptığımızın göstergesidir. BMC küçük bir sıkıntı yaşıyor şu dönemde. Fakat biz her zaman aracımızın arkasında olduk. Olmaya da devam edeceğiz. TEMSA ile yaptığım bu anlaşma ile iki yerli aracı esnafa uygun fiyat ve 3 yıl garanti ile sunuyoruz. Kısa bir süre içinde yaptığımız satışlarda doğru yolda olduğumuzun göstergesidir.

>>Haberle ilgili Röportajlar için Tıklayınız>>

Röportaj: Şeref KILIÇLI

Fotoğraflar: Abuzer TAŞTAN

ULAŞIM PLANI ZORUNLU

Fransa’da kentiçi ulaşımın temelinde nasıl bir idari anlayış var ?

Fransa’da 100 bin nüfus üzeri bütün şehirlerin ulaşım planı yapma zorunluluğu var. Bu kanunla getirilmiş olan bir zorunluluk. Buradaki ana hedefler; hava ve gürültü kirliliğiyle mücadele etmek, enerji verimliliği ve toplu taşımacılığı teşvik etmek. Nüfusu 100 binin üzerindeki şehirlerde her belediye ulaştırma planı yapmakla mükelleftir. Bu planlar genellikle 1 veya 1,5 senede oluşturuluyor; planlar yapılırken sivil toplum kuruluşlarının da görüşü mutlaka alınıyor. Ulaşım planının getirdiği bir zorunlulukta şu; plan yapıldığı vakit özel araçla seyahat yüzdesi hesaplanıyor ve o yüzdeyi aşağıya çekmeyi hedefleme zorunluluğu var. Fransa’da bugün mesela özel araçla şehirlerde seyahat miktarı yüzde 65-70 arası, toplu taşımacılık payı yüzde 10-15 arasında, yaya yüzde 20-25 arası, bisiklet payı yüzde 1, motosiklet payı yüzde 2 civarında. Tabi bu oranlarda Paris şehrini ayrı tuttuğumu belirtmeliyim.

Neden “Paris hariç” diyorsunuz ?

Paris hariç diyorum çünkü Paris’te toplu taşımacılık oranı diğer şehirlere göre oldukça yüksek; yüzde 22-23 civarında. Bu metro sisteminin çok gelişmiş olmasından kaynaklanıyor; ikinci etken ise; Paris’in merkezinde büyük park sorunları var. Paris’in merkezinde otursanız dahi arabanızı park ettiğinizde park ücretleri çok yüksek. Bu bakımdan zaten Paris’in merkezinde oturan insanların büyük bir kısmının aracı yok çünkü park masrafları ayda yaklaşık 200-250 Euro’yu buluyor ve bu ciddi bir rakam. O bakımdan park sorunu sayesinde de özel araç sayısında azalma var. Zaten bugün şehirlerde eğer ulaşım sorununu çözmek istiyorsanız birincisi; toplu taşımacılığı geliştirmeniz lazım, ikincisi de park sorununu halletmeniz lazım.

PLAN BEŞ YILDA BİR YENİLENİYOR

Fransa’da ulaşım planlarını belediyeler, yapıyor, sivil toplum kuruluşlarından görüş alıyor, sonra hangi bakanlıklardan destek alıyor?

Ulaşım planlarını takip eden üç bakanlık var; ulaştırma bakanlığı, çevre bakanlığı ve maliye bakanlığı. Ulaşım planları oluştuktan sonra yürürlüğe girebilmesi için bu üç bakanlık bir komisyon oluşturuyor ve belediye bu komisyona ulaşım planının taslağını veriyor. Komisyon iki ay müddetle bu yapılmış olan çalışmayı inceliyor, bir ay süresince de anket yapıyor, yani sizin şehirde oturan bir vatandaş olarak, gidip bu ulaşım planı taslağını inceleyip yorum yapma hakkınız var. Bu komisyon bir ay süresince de verilen dilekçeleri inceliyor ve ona göre karar veriyor. Komisyon olumlu rapor verirse, o zaman ulaştırma bakanlığı, çevre bakanlığı ve maliye bakanlığı da “Bu ulaşım planı uygulanabilir” diye karar veriyor. Ulaşım planları beş senelik planlardır, beş sene içerisinde belediye bu ulaşım planını tekrar yenilemek ve o beş sene süresince yapılmış olan çalışmalarla ilgili rapor vermek zorundadır.

BAŞARISIZA CEZA, BAŞARILININ ÖDÜLÜ VATANDAŞTAN

Ulaşım planlarının başarılı olmasının ne gibi kriterleri var?

Mesela özel araç ile taşıma oranı yüzde 65 ise ve beş sene sonra bu oran yine yüzde 65 ise, ulaşım planı başarısız oluyor; o zaman cezalandırma kuralı var, yani para cezası var. Mesela bugün Fransa’da bakanlık ile belediyeler arasında bu para cezası uygulaması var. Ayrıca, Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun belediyelere verdiği cezalar var. Mesela Avrupa Ekonomik Topluluğu şehirlerdeki hava kirliliği ile ilgili kriterleri belirlemiş vaziyette. Eğer siz üç sene içerisinde bu belirlenmiş olan miktarların üzerine çıkarsanız Avrupa ekonomik topluluğu sizi para cezasına çarptırıyor ve belediye olarak o parayı Avrupa Ekonomik Topluluğu’na ödemek zorundasınız. Yani, bu gibi şeylerin başarılı olabilmesi için para cezasının ve baskının olması şart.

Peki ulaşım planı başarılı olursa ödül var mı?

Ödül yok. Ödül başarılı olduğunda belediye başkanının bir dahaki seçimde tekrar seçilmesidir, ödül budur. (Gülüyor)

YENİ KAVŞAK VE YOLLARLA TRAFİK SORUNU ÇÖZÜLMEZ

Türkiye’de kentiçi trafik sorununa baktığınızda, çözümü için yapılan çalışmalarda dikkatinizi ne çekiyor?

Mesela, halen İstanbul’da da “yeni yollarla trafik sorunu belki çözülür” diye düşünce var, “Daha fazla yol yapalım, daha fazla kavşak yapalım.” deniliyor. Bugün artık yeni yollarla trafik sorununu çözmek imkânsız. Mesela ben size Marsilya’dan bir örnek vereyim; Marsilya’nın merkezine trafiği rahatlatmak için 2,5 kilometrelik bir tünel yapıldı. O tünel çalışmaları yapılırken belediye başkanı halk ile sohbetlerinde; “Hiç merak etmeyin, bütün trafik alttan geçecek üst tarafta trafik azalacak, yollardan trafik akışı gayet düzenli olacak” diye konuşmalar yaptı. O tünel açıldı, ilk aylar hakikaten üstteki trafikte bayağı bir azalma oldu fakat üç sene sonra trafik yine eski sıkışık haline döndü.

Bütün yollar toplu taşımacılığa çıkıyor o zaman?

Başka çare yok, başka çözüm yok; tek çare toplu taşımacılık.

TOPLU TAŞIMACILIKTA SÜBVANSE GEREKLİ

Toplu taşımacılığa daha fazla insanı çekebilmek için nelere dikkat edilmeli?

Toplu taşımacılığa her zümreden insanı çekebilmek için, toplu taşımacılık araçlarının gayet modern ve konforlu olması lazım. Hareket saatlerine riayet etmesi lazım, ayrıca insanları balık istifi gibi götürmemeniz lazım. Bir diğer önemli faktör; tabi ki fiyat faktörü. İnsanları çekebilmeniz için fiyat olarak da teşvik gerekliliği var, yani sübvanse edeceksiniz. Zaten Bugün Fransa’da toplu taşımacılık ağının masrafların yüzde yirmisi biletten almış olduğunuz parayla karşılanıyor, yüzde sekseni de tamamen başka yollarla karşılanıyor.

İŞLETMELERE ULAŞIM VERGİSİ

Toplu taşımacılığın finansmanı başka yollarla nasıl karşılanıyor?

Başka yollardan derken; o yüzde seksenin, hemen hemen yüzde doksanı işletmelerden alınan “ulaşım vergisi” yoluyla karşılanır. Fransa’da on kişinin üstünde çalışanı olan işletmeler ulaşım vergisi öderler. Bu vergi işletmenin dağıtmış olduğu maaş miktarının yüzde biridir. Şehirde metro ve tramvay varsa bu oran yüzde ikiye kadar çıkabilir

Ulaşım vergisini özel işletmeler gibi, kamu işletmeleri de veriyor mu?

Evet, kamu işletmeleri de veriyor, üniversiteler, hastaneler yani herkes veriyor. On elemanın üzerinde eleman çalıştıran her işletme vermek zorunda. Belediyeler de bunu ulaşım sektörüne aktarmak zorunda. Ulaştırma vergisini maliye bakanlığı toplar, belediyelere aktarır ve takibini de yapar. Belediyelerin ulaşım için en büyük gelirleri budur.

Bahsettiğiniz ulaştırma planları Fransa’da ilk olarak hangi yıl yapılmıştı?

İlk kanun 1982 yılında çıkmıştı. İlk mecburi ulaştırma planları ise 1996 yılında başladı. 30 Aralık 1982 yılında çıkan kanunun ismi " La loi d'Orientation des Transports - LOTI". Bu kanun 100 bin nüfus üzerindeki şehirlerde ulaşım planlarının yapılması gerekliliğini öne çıkardı. 30 Aralık 1996 yılında çıkan "Hava Kirliliği ve Enerji Verimliliği Kanunu" ( La loi sur l'air et l'utilisation rationnelle de l'energie - LAURE - ), şehir ulaşım planlarını mecburi kıldı. 13 Aralık 2000 yılında çıkan "Yerleşim Alanlarını Yenileme ve Dayanışma Kanunu" ( La loi relative à la solidarité et renouvellement urbains - SRU ), şehir ulaşım planlarının zorunlu etkinliğini arttırdı ve bu planların şehir imar yönetmelikleri ile bağımlılığını geliştirdi.

ULAŞIM VERGİSİ KIYAKÇILIĞI ÖNLEDİ

Ulaşım vergisi de 1982’deki kanunun içinde miydi?

Evet, 1982’deki kanunda vardı. 1994-1995 yılları arasında da ulaşım vergisi alınmaya başladı ve o sayede belediyeler ulaşım konusunda hakikaten bir hamle yaptılar. Eskiden Türkiye’deki gibi, maliye bakanlığı belediyelerin ulaşım projelerine para verirdi. Tabi o zamanlar eğer iktidardaki sağ partiyse sağ belediyelere daha çok kaynak verilirdi, iktidarda sol parti varsa sol belediyelere daha çok kaynak verilirdi, politika her yerde aynıdır yani. Ulaşım vergisi o meseleyi de çözmüş oldu.

FRANSA’DA YÜZDE 85 ÖZEL SEKTÖR

Fransa’da toplu taşımacılık işletmeciliği kamu mu, yoksa özel sektör tarafından mı yapılıyor?

Toplu taşımacılık belediye tarafından organize edilir fakat işletmesi genellikle özel sektöre veriliyor. Belediye sekiz, on veya on iki seneliğine ihale açarak özel sektöre veriyor. Bu ihaleler açıldığı vakit belediye hatları belirliyor, nereden nereye otobüs gidecek, duraklar nerede olacak, kaç dakikada bir otobüs kalkacak onu belirliyor. Belediye bu ihalelerde diyor ki; “ İşte vereceğim ücret şudur” onun karşılığında özel firma da fiyat teklifini veriyor. Ancak belediye; “Eğer yolcu miktarını artırırsan ben sana ek bir prim veriyorum” da diyebiliyor. Bu da toplu taşımacılığı teşvik etmek açısından genellikle tatbik edilen bir şeydir. Tabi belediye hizmeti özel sektörden satın alıyor ama kontrollerini de yapıyor. Sistem şu şekillerde de uygulanıyor; bazı belediyelerde araçlar belediyeye ait işletmesi özel sektöre, bazı belediyelerde ise belediye ihaleyi açıyor aracı özel firma alıyor, işletmesini de özel firma yapıyor, bazı belediyelerde ise mesela Marsilya’da toplu taşımacılığı belediye kendisi yapıyor, ihale açmıyor. Ancak genel olarak bakıldığında, Fransa’da bu iş yüzde 85 özel işletmecilik ağırlıklı olarak yapılıyor.

Özel sektör işletmeciliğine metrolar da dahil mi?

Tabiî ki, metrolar da, tramvaylarda özel sektör işletmeciliğine dahil.

Peki, toplu taşımacılığı özel sektörün işletme sürecinde sorunlar oluştu mu?

Ulaşım sektöründe şöyle bir sorun oluştu; Fransa’da ihale açıldığı vakit en fazla üç firma teklif veriyor. O bakımdan belediyelerde “Bunlar aralarında anlaşıyorlar” korkusu var. Şu son bir seneden beri birçok belediye bu işi tekrar kendisi yapma konusunda çalışma yapıyor. Mesela; Nice belediyesi. Nice Belediye Başkanı eskiden Sarkozy’nin hükümetinde bakandı, yani liberal ekonomiye yakın olan bir görüşe sahip bir kimse. O dahi bundan üç ay önce bir demeç verdi ve dedi ki; “Bir daha ki sefere bu işi Nice Belediyesi kendisi yapacak”

Sizce bu sorunun temelinde ne var?

Avrupa’da son on beş senede kamu sektörünün ekonomideki payı çok düştü ve devletin gücü çok azaldı. Bu bakımdan gerek belediyeler olsun, gerek bakanlıklar olsun kontrol görevlerini tam anlamıyla yapmıyorlar, yani ihaleyi bir şirkete veriyorlar fakat ondan sonra şirketin denetlemesini iyi yapmıyorlar. Bence özel sektörün başarılı olabilmesi için çok iyi bir denetleme her zaman şart, bu böyledir. Siz eğer her ne kadar iyi bir insan olsanız dahi sizi kimse kontrol etmezse, 10 dakikada bir otobüs geçireceğiniz yerden, 15 dakikada bir geçirebilirsiniz, yani bir otobüs ekonomisi yapmış olursunuz ama anlaşmayı da ihlal etmiş olursunuz.

Yani işin mihenk taşı denetlemeyi iyi yapmak diyorsunuz?

Bize, bazı bölgesel belediyeler kontrol görevi verdiler, gidip böyle olayları da tespit ettik. Ben özel sektör taraftarıyım, yani özel sektöre karşıt bir tutumum yok fakat özel sektörün başarılı olabilmesi için karşısında kamu sektörünün de başarılı olması lazım. Bunun için denetleme çok önemli.

İNDİRİMLERİ BELEDİYE KARŞILIYOR

Türkiye’de şehiriçi toplu taşımacılıkta son günlerin en çok tartışma konularından birisi de 65 yaş üstü vatandaşların ve engelli vatandaşların ücretsiz taşınması. Bu sistem Fransa’da nasıl işliyor?

Bu tamamen belediyelere ait bir karar. Bazı belediyeler mesela işsizlere bedava seyahat imkânı veriyor, bazı belediyeler 70 yaş üzeri vatandaşlara bedava toplu taşımacılık hizmeti veriyor, bazı belediyelerde ise toplu taşımacılıkta ücret yoktur, parasını tamamen belediye karşılıyor.

Yani toplu taşımayı yapan özel işletme kimi taşırsa taşısın parasını devletten alıyor?

Zaten özel işletme belediyeyle anlaştığı vakit yolcu sayısı üzerinden anlaşmıyor; “Ben şu hatta şu kadar dakikada şu kadar araç geçireceğim, günde de şu kadar kilometre yol kat edeceğim, benim istediğim fiyat şudur” diye teklif veriyor. Yolculardan alınan bilet parasında ise; özel firma o parayı alıyor, belediyenin kendisine ödeyeceği miktardan düşüyor.

Özetle; Fransa’da kentiçi toplu taşımacılık hizmeti; sağlık, eğitim, güvenlik gibi öncelikli kamu hizmeti olarak görülmüş, finansmanı da yerel idarelere bırakılmış. Sistem de ağırlıklı olarak hizmeti özel sektörden satın almak şeklinde işliyor?

Evet, sistem aynen bu şekilde işliyor.

FRANSA’DA MİLAT 1 0CAK 2015

Türkiye’de toplu taşıma araçlarının engelli taşımaya uygun hale getirilmesi süreci 2005 yılında çıkan bir kanun ile başlamıştı. Süreç halen işliyor ve 2015 yılında da tamamlanması öngörülüyor. Fransa’daki durum nedir?

Fransa'da da 2005 yılında çıkan bir kanun toplu taşımacılık araçlarının ve duraklarının engellilere uygun hale getirilmesi zorunluluğunu getirdi. En geç 1 Ocak 2015'de bütün araçların ve durakların kanunun belirttiği düzenlemelere uymak zorunluluğu var.

BÜTÜN KÖPRÜ VE OTOYOLLAR ÖZEL SEKTÖRDE

Türkiye’de köprü ve otoyolların özelleştirilmesi de gündemde. Fransa’daki sistem nasıl?

Bugün Fransa’daki bütün otoyollar özel sektörün elinde.

Yani devletçi ekonominin anavatanı Fransa’da bütün otoyolları özel sektör işletiyor?

Tabi ki! İhaleler açıldı ve otoyollar belli bir süre için özel sektöre devredildi. Ancak otoyol işletmecisi firmalar yeni projeler geliştirirlerse onu devletle konuşuyorlar, devlet olumlu bulursa, diyelim ki ihale 25 seneliğine verilmişse; devlet yeni projenin karşılığı olarak o süreyi uzatabiliyor.

Türkiye’de bu konu tartışılmaya başlandığı zaman sisteme uzaydan gelmiş gibi bakanlar da olmuştu. Özel sektörün eline geçtiğinde fiyatların uçacağını bile söylediler?

Fransa’da otoyol fiyatlarını devlet kontrol ediyor, özel sektör her sene bir teklif veriyor, bakanlık onu değerlendiriyor. Tabi fiyatı artırmak istediğinde gerekçesin de bakanlığa sunmak zorunda. Fransa’daki otoyolların kalitesi bugün hakikaten muhteşem durumda. Hizmet de, kalite de arttı.

Zamanında filmlere bile konu olmuş. Fatma Girik’in oynadığı “Şoför Nebahat” filmini izlemeyeniniz yoktur. Kahramanımızın ön yargılarla nasıl mücadele ettiğini acı bir tebessüm, biraz da hayranlık içinde izlemişsinizdir.

Türkiye koşullarında en zor işlerden biri şehiriçi ulaşımda bir bayan olarak şoförlük yapmak. Birçok meslekte başarıdan başarıya koşan bayanların bu alandaki sayıları sınırlı. Daha önceki yayınlarımızda gündeme getirdiğimiz Adana hariç. Adana’da “şanslı” hanım şoförlerimiz hızla artarken Türkiye genelinde ise şehiriçi ulaşımdaki bayan şoför sayısı bir elin parmağını geçmez.

ESKİŞEHİR’İN KARA MELEK’İ

İşte bu kahraman hanımlarımızdan biri de Eskişehir Büyükşehir Belediye otobüslerinde 12 senedir hizmet veriyor. Kara Melek lakabıyla tanınan Melek İlhan aslında bir öğretmen. Sürücü kurslarında öğretmenlik yapıp şoför yetiştirirken mesleğe gönlünü kaptırmış. “Bu insanları ben yetiştiriyorum, neden ben de şoförlük yapamayayım?” diyerek soluğu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen’in makamında alır. Kendini tanıttıktan sonra “Başkanım ben belediye otobüslerinde şoför olmak istiyorum” der. Büyükerşen bu isteğe başta çok şaşırır. Şaşkınlığını atlattıktan sonra da “Mankenleri aratmayacak kadar güzel bir hanımsınız. Cesaretinize de hayran kaldım. Sizinle çalışmaktan mutluluk duyarız” diyerek Melek İlhan’ın belediye otobüslerinde şoförlüğe adım atmasına onay verir.

SİYAH KUŞAK MELEK İLHAN: TRAFİK DEĞİL İNSANLAR YORUYOR

Ailesinin bu konudaki kararı tamamen kendisine bıraktığını ve seçiminden sonra da hep yanında olduklarının altını çizen Melek İlhan halen Eskişehir’de tek “Çipli E Sınıfı Ehliyet”e sahip şoför olarak hizmetini başarıyla sürdürüyor. Aynı zamanda “siyah kuşak tekvandocu” Kara Melek “Trafik bir şekilde çözülüyor ancak insanlarla uğraşmak çok zor. Trafik kurallarına uygun hızla gittiğinizde neden yavaş gidiyorsunuz diyorlar. Yol açıkken saatlere yetişeyim diye biraz hızlansanız neden hızlı gidiyorsunuz diyorlar. İnsanları memnun etmek çok zor” diyor.

12 YILDIR CEZA YEMEDİ

Bırakın kazayı 12 yıldır tek bir trafik cezası bile yemeyen Melek İlhan “Trafik kurallarına çok saygılıyım, asla ihlal etmem. Bayanların kendilerine güvenmelerini ve meslekte çoğalmalarını istiyorum. Eskişehir’de ilk ve halen tekim. İkinci, üçüncü bayan şoför arkadaşlarımın olmasını isterim” diyor.

BEYLER İÇTEN, EV HANIMLARI YADIRGIYOR

Eskişehir gibi modern bir şehirde bile bu mesleği yaptığı için toplumsal baskıya maruz kaldığının altını çizen Melek İlhan “Beylerin yaklaşımı gayet içten. Çalışan hanımlar da olumlu yaklaşıyor ve destek oluyorlar. Ancak ev hanımlığı yapan bayanların bakışları farklı oluyor. Git kendine bir koca bul evinde otur, elinin hamuruyla erkek işine karışma ya da illa ki çalışacaksan başka bir meslek bul kendine diyorlar.”

‘YA MESLEĞİN YA BEN DEDİ’ YOL VERDİM

Bugüne kadar hiç evlenmeyen Melek İlhan “Evlilikten yana şansım yok. Eskiden erkeklere şoför olduğu için kız vermezlerdi şimdi de şoför olduğum için erkekler benimle evlenmek istemiyor. Evlilik arifesinde olduğum kişi ‘Ya bu mesleği bırakacaksın ya da ayrılırız’ dedi. Tabi ki mesleğimi seçtim. Benim ekmeğim bu. Utanılacak bir şey yapmıyorum. Sevdiğim işi yapıyorum.” diyor.

ANADOLU ISUZU & HALK ULAŞIM DERGİSİ

“TÜRKİYE TURU”

21. yüzyılın fay hatları

21. yüzyılda insanlığın sosyal ve kültürel olarak üç önemli fay hattına sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Mim Kemal Öke; “Bu çerçeve içerisinde baktığım vakit ben 21. yüzyıla bir tabir yakıştırdım; bana göre 21. yüzyıl bir kaygı çağıdır. Şimdi neler kaygı veriyor bize? Hani deprem bölgesinde yaşıyoruz ya, deprem de hayatımızın bir parçası haline geldi, dolayısıyla ben de bunu benzetmeyi yapmak istiyorum;   21. yüzyıl global ölçekli hangi fay hatlarını da beraberinde getiriyor. Nedir bu global ölçekli fay hatları?  Birinci fay hattı; modernitenin aşındığı fakat tam manasıyla aşılamadığı bir dönemdeyiz. Bizim buradaki sıkıntımız öyle bir değişim çağındayız ki, inandığımız değerler, yaşadığımız günler bize eski sistemin çökmekte olduğunu gösteriyor, fakat yeni bir sistemde kurulamıyor. Modernite ile postmodernite arasında bir geçiş dönemindeyiz; iki asrı aynı dönemde yaşamaktayız.  İkinci fay hattı; Doğu ile Batı arasında giderek açılan bir uçurum var. Soğuk savaştan sonra etnik ve dinsel kimliklerin ön plana çıktığı, etnik ve dinsel kimliklerin uygarlıklar çatışmasını körüklediği bir dönemde yaşıyoruz. Üçüncü fay hattı; kuzey ile güney arasındadır, kuzey derken Batı’nın gelişmiş toplumlarını kast ediyoruz, güney derken de, Asya’nın ve Afrika’nın açlık ve  kuraklık gibi büyük sıkıntılar içerisinde yaşayan bölgelerini kast  ediyoruz”  diye konuştu.

Meselelerin şifreleri

İnsanlığın sosyal ve kültürel fay hatlarından kaynaklanan meselelerin çözülmesinin yeterli olmayacağını da sözlerine ekleyen Prof. Dr. Öke; “Bütün bu fay hattı kırıklarını giderseniz de insanoğlu yine ciddi bir ızdırap içerisinde kalacaktır. Bunu şöyle izah etmeye çalışıyorum;  insanoğlunun 21. yüzyılda ciddi bir varoluşsal ızdırabı vardır; bu insanın kişiliğinin, kimliğinin ve ruhunun kaybedilmesi hadisesidir. Fakir ülkelerde üç tane ‘Y’ görürsünüz, bunlar demokrasi ve insan haklarından yoksunluk, yolsuzluk ve yoksulluk. Zengin ülkelere baktığınızda orada da üç tane ‘Y’ var; yalnızlaşma, yabancılaşma ve yozlaşma. ‘Bütün bunların sebebi nedir’ diye soracak olursanız, benim şahsi kanaatim modernleşmedir,  özellikle de postmodern neo-liberal geç kapitalizmdir” şeklinde konuştu.

Mutluluğun reçetesi

Modernitenin getirdiği mekanik dünya görüşünün verdiği mutsuzluğa karşı çözüm reçetesini de açıklayan Prof. Dr. Mim Kemal Öke; “Dünyadaki kopuş nerede başladı derseniz;  modernite dediğimiz o illet bütün evreni yani evrenin işleyişini, tasarımını ve insanın ne olduğuna ilişkin telakkiyi mekanik bağlamda irdeledi, tanımlamaya çalıştı. Son derece pozitivist bir yaklaşımla evrene baktılar, bu anlayışa sahip olan insanlara siz gidip bülbülün güle olan aşkını anlatamazsınız, Yunus Emre’yi anlatamazsınız. Oysa ki, insanı insan yapan onun ruhudur,  kopma noktası modernite ile başladı, modernite öncesi insanlar organik dünya görüşüne sahipti. Peki organik dünya görüşünde ne var? Organik dünya görüşünde bence mutluluğun reçetesi var. Şöyle açıklayayım; insanın mutlu olabilmesi   ‘üç A’ arasındaki ilintileri çok iyi kurmasına bağlıdır. Bu üç A’nın birincisi ademdir, yani insandır, ikincisi;  alemdir,  yani evrendir, üçüncüsü de; Allah’dır. Üçünün arasındaki felsefi ve metafiziksel rabıtaları doğru ve yerli yerinde oluşturduğunuz andan itibaren insanı mutlu kılarsınız. İnsan o zaman kendi yerini bulur, kendi ruhunu haz eder, kendisinin dünyaya niye geldiğini, hangi anlamı ifade ettiğini ve bu çerçeve içerisinde ne yapması gerektiğinin, kime hizmet etmesi gerektiğinin artık bilincine varır” dedi.

Metafiziksel derinlik arayışı

Medeniyetin aşkı unuttuğunu ve insanın metafiziksel derinlik arayışına girdiğine de dikkat çeken Prof. Dr. Mim Kemal Öke; “Her şeyin önemlisi idraktir, bu idrakin içerisinde de tek bir şey vardır, o da medeniyetimizin artık kaybettiği bir şeydir; medeniyetimiz aşkı unutmuştur, sevgisiz bir medeniyetin içerisinde yaşıyoruz artık. Biz kendi kültürümüzde aşkı kaybettik, herkes mutasavvıf olsun demiyorum ama bizim kültürümüzün çok önemli bir damarıdır bu ve bu damar maalesef çok kesilmiştir. Bunu Batılılar anladılar, insanın metafiziksel derinliğini arıyorlar, gidin kitapçılara raflar kişisel gelişim kitaplarıyla dolu. O kitaplarının hepsine bakıyorsunuz; dönüyorlar dolaşıyorlar sonunda Hz. Mevlana’ya dayanıyorlar. Postmodern dünyada onlar bu eksikliklerini görmeye başladılar ve biz kendi elimizdeki bu büyük değeri görmüyoruz” diye konuştu.

Şeref KILIÇLI - İstanbul Ajansı

‘Çimenler; Erzurum, Gümüşhane, Erzincan ve İstanbul’da’

Çimenler A.Ş. olarak şirket merkezlerinin Erzurum, Gümüşhane ve Erzincan’da olduğunu belirten Fikret Çimen; “Aile şirketi olarak İzmit şubesine ben bakıyorum. Burada lastik ve otomotivde Isuzu’nun faaliyetlerini sürdürüyoruz. Isuzu markasını ticari aracının yanında Isuzu’yu tamamlayacak bir binek marka bayiliğini yapmayı da düşünüyoruz. Böyle bir program faaliyetimiz var. Aile şirketi olarak İstanbul’da bir yapılanmamız oldu. Orada da otomotiv üzerine Skoda ve Seat satış servis faaliyetlerini yürütüyoruz. Şu anda isim olarak Çimenler adı altında olmasa da yakın zamanda o şirketi de Çimenler bünyesine katabiliriz.

‘4500 metrekare kapalı alanda hizmet veriyoruz’

İzmit’te otomotiv, ticari otobüs, kamyon, kamyonet grubu üzerinde yıllardır satışa küçücük bir mağazada devam ediyorduk. 2009 yılında yapımına başlanan şu anda bulunduğumuz yerimiz 4500 metre kare kapalı alana sahiptir. 3000 metre karelik servis yerimizde yedek parça kaporta mekanik gibi her türlü faaliyetlerimizi gerçekleştiriyor ve hizmet veriyoruz.”dedi.

Şehir içi taşımacılıkta NovoCiti’nin en çok kullanılan marka olduğunu belirten Çimen, bunun yanında CitiBus aracının da talep gördüğünü belirtti. Fikret Çimen “İzmit’in fiziki şartları doğrultusunda 9,5 metre üstü araçların kullanıma olanak sağlayacak uygunlukta olamayan pek çok bölge olduğunu söyleyebiliriz. Ana hatlarda bu araçların kullanımı daha kolay olacaktır. Kooperatifler ana hatlarda bu araçları kullanıp şehir merkezinde yolcuyu başka araçlarla taşıyabilir.

Bunun dışında İzmit’te Isuzu’nun tek bayisiyiz. Kocaeli’nin tamamına satış yapabiliyoruz. Kocaeli’nin harici Isuzu bayisi olmayan bölgelerde Bolu, Bartın, Karabük gibi şehirlere araç verebiliyoruz. Bölgede bayii varsa karşılıklı saygı çerçevesinde gelen taleplere göre araç satabiliyoruz.”

‘NovoCiti Tercih Ediliyor’

Yıllık tahmini satış rakamları ve hedefleri hakkında da bilgi veren Fikret Çimen; “Her yıl periyodik 70-80 civarında otobüs satışı gerçekleştirdik. 2012 yılında çıkan yenileme yasasıyla bu sene 300 civarında bir araç satışı hedefimiz vardı. Yasanın uzatılmasıyla bu rakamın 100’ün üzerinde olmasını bekliyoruz. Ağırlıklı olarak 7,5 metrelik halk tipi NovoCiti üzerinde satışlarımız olacaktır. Çünkü NovoCiti tercih edilen bir araç.”

Araç değişimi ve engelli yasası hakkında da görüşlerini bildiren Fikret Çimen “Araç değişimi ile gelen hızlı talebin karşında ikinci el pazarı dolmuş olacaktır. Eğen modeli 2005 üzeri araçlarda  aparat takarak belirli bölgelerde kullanımına olanak sağlansa ikinci el araçlara pazar yaratılmış olacak. Bir anda gelen aşırı talebe hiçbir şirket hemen cevap veremez. Üretim zor bir iş. Rakamı dengeli tutmak zorundayız.

‘Değişim Sürecinde Esnaf Sağ Duyulu Olmalı’

Bugünkü ekonomik şartlarda ekonomi iyi gitse de sıkıntılar vardı. Pazarda TL çok daraldı. Birçok yerde insanların hesapları döviz üzerindeydi. TL’ye geçişle birlikte güven sağlandı. İşler çok iyi olmasa da birkaç ay sonra düzeleceğini biliyor ona göre çalışıyoruz. Başbakanlığın 12 Temmuzda çıkardığı yasa bir baskı yarattı. Toplu taşımadan engelli vatandaşlarımızın yararlanması tabi ki çok önemlidir. Bu hazırlığın yapılması lazım. Engelli vatandaşlarımızın da maksimum seviyede ulaşımdan yararlanması gerekiyor. Sigara yasası da çok tartışma yarattı fakat zamanla görüldü ki bu yasa çok faydalıdır. Sistemin oturması için bir süreç gerekiyor. Yasaların uygulanması zaman alsa da kullanıcılar sağduyulu davranıp araç değişimini son ana bırakmamalılar.”

İhale hakkında biraz bilgi verir misiniz?

Tekirdağ Şehiriçi Ulaşım İhalesi’ne toplam 8 firma girdi. Son aşamaya 3 firma kaldı. Açık artırmaya geçlilikten sonra bir firma daha çekildi yarıştan ve 20 milyon 850 bin TL +KDV rakamıyla biz galip çıktık. Yedi Yıllık bir anlaşma imzaladık. Kazanan Tekirdağ oldu. Kazanan Tekirdağ esnafı oldu. Bu işi yapan bir esnaf olduğum için alt yapım var. Sorumluluğumuzun bilincindeyiz.

‘Araçlarımızın Tamamı 2013 Model’

Yeni yapılanmanız nasıl olacak? Ne gibi yatırımlar içerisinde olacaksınız?

Yedi yıllık bir sözleşme imzaladık bu işin altından alnımızın akıyla çıkacağımızdan şüphemiz yok. Şuan için amacımız mevcut çalışmayı görmek. 40 araçla bu işin yapılabileceği düşünülüyordu. Bizim 70 adet aracımız var ve 16 hatta ekstra hizmet vereceğiz. Ana arterlerin yanı sıra ara sokaklarda da çalışacağız Araçlarımızın tamamı 2013 model sıfır kilometre, özürlü rampalı, 30 oturak 60 ayakta yolcu kapasiteli ve son teknolojik donanımıyla düzenlenmiş araçlardır. Tekirdağ’da herkese ulaşmayı hedefliyoruz. Araç sayımız 1 -1,5 yıl yeterli gelecektir. İlerleyen zamanda şartlar el verirse araç artırımına gidebiliriz. Mevcut durumda her yıl 5 araç arttırılabilir. ihtiyaç duyulursa zaman içinde yolcu potansiyeline bağlı olarak araçları büyütebiliriz.

‘Halk otobüsçüsünün sorunları artık bizim sorunumuz haline gelecek’

İhaleyi aldıktan sonra Tekirdağlıların size yaklaşımı nasıl oldu?

Biz ihaleyi aldığımız zaman insanlarımız da mutlu oldu.  Hayırlı olsun dileklerinde bulunan tanıdığımız tanımadığımız binlerce insan oldu. Tekirdağ için çok büyük bir iş yaptığımızı biliyorlar ve halk bize sahip çıkıyor. Biz de elimizden geleni yapıp onlara en iyi ulaşım hizmetini sunmayı umuyoruz.

İETT ihalesi taşları yerinden oynatmaya başladı. Araçlarda garanti sürelerini 5 yıla çıkaran ihale sonrasında halk otobüsü esnafı da üretici firmalardan gelecek müjdeli haberi beklemeye başladı. Astronomik araç fiyatlarına rağmen garanti sürelerinin çok düşük kaldığının altını çizen halk otobüsçüleri, 2-3 yıl arasında değişen garantinin yeterli olmadığını belirtirken 15 sene kullanılacak bir otobüsün en az 5 yıl garanti kapsamında olması gerektiğini vurguluyorlar.

Esnaf Görüşleri için tıklayınız>>
http://halkulasim.com/fotogaleri/esnaf-da-5-yil-garanti-istiyor-18-1.html

Halk otobüsünde pazar payı en yüksek olan firma olarak Bmc ile çalışan bir firma olarak, Temsa seçimimizdeki en büyük etken Bmc ile TEMSA’nın araçlarındaki benzerlikleridir. Şanzıman ve motoru aynı ürünler ileride halk otobüsçüleri hiçbir sıkıntı yaşamasın diye TEMSA’yı seçtik. İki markanın da, şanzımanı da motoru da ön düzeni de bire bir aynıdır. Sadece kaporta farklılıkları görüyoruz.

Biz yıllardır Bmc ile çalışıyoruz. 22 yıl bayrağını salladığımız bir markayı hemen bırakmak gibi bir durum olamaz. İki markanın bayrağını da eşit ölçüde sallamak gayesindeyiz.

‘‘Bu sene için belli bir satış hedefimiz var.”

140 adet 12 metre halk otobüsü aracı siparişini verdik temmuz ayında fabrika üretim politikasına göre sayılar artacaktır. Teslim alma işlemi önümüzdeki haftadan itibaren başlayacaktır.

Biz alıcı hazır olmadan araç alıyoruz Bmc’de de 50 adet stok aracımız bulunuyor. Bmc’ de üretilmiş yarı mamul araçlarımızda var. Bu sene hedefimiz 300 adetti. Bmc’de ki araçları bırakmak gibi bir düşüncemiz yok.

‘‘9 metreye TEMSA ile giriş yapmak istiyoruz’’

TEMSA 9 metre araçları da üretiyor. Bizde TEMSA ile bu alana giriş yapmayı düşünüyoruz. Bildiğiniz gibi Bmc de 9 metre üretimi yapılmıyor. Amacımız 9 metre 12 metre araçları dizel, doğalgazlı araçlar olarak TEMSA ağında satışını gerçekleştirmektir. Kamyonet ve otomobil alımı gibi bir düşüncemiz yok. Merkezimiz Bmc’de olduğu gibi yine Sancaktepe ve Ankara olacaktır.

‘‘Dün iki fabrikam vardı bugün iki oldu’’

İkiside Türk markası, bu iki büyük markanın pazara girişi halka faydalı oldu. Pazar fiyatları düşecektir. Yaptığımız proje çalışmaları sonucu teslimatları biz yapacağız. Türkiye genelinde iki markayla tek ortak marka prensibiyle ayrım yapmadan çalışmayı düşünüyoruz

Sistemde bir değişiklik olmayacak eski araçları alıp yerine yeni araçları verme eski araçları başka yerlerde kullanma sistemimiz yine devam edecektir. Bu saatten sonra daha çok çalışmamız gerekiyor. Dün iki fabrikam vardı bugün iki oldu. Araçların tesliminden sonra bir kampanya yapma düşüncemiz var. Açılış törenimizde yakın zamanda yapılacaktır.

Akaryakıt sektöründe uzun yıllar hizmet vermiş olan Starpet’in madeni yağ şirketi Staroil Petrolcülük A.Ş.’nin Genel Müdürü Erkan Pehlivan araç sahiplerinin araçlarını nasıl daha verimli hale getirebileceğine dair görüşlerini paylaştı. Araç performansının; aracın rutin bakımlarını yaptırmakla, araca uygun yakıt, uygun yağ, mevsim koşullarına göre lastik kullanmakla doğru orantılı olduğunu belirten Pehlivan, “bazı basit kurallara uyulduğu takdirde araçlar uzun yıllar yüksek performansla kullanılabilir” dedi.

Depo sorunları, filtreleme, yağ değişimi, araç bakımı ve temizliğine dair püf noktaları

Staroil Petrolcülük A.Ş.’nin Genel Müdürü Erkan Pehlivan, araçlardan nasıl daha yüksek performans sağlanabileceğine dair yaptığı açıklamalarında, araçların depolarında sıkça görülen kirlilik problemine de değindi. Pehlivan, “bu problem, servislerin belirlediği periyotlarda depo temizliği yaptırarak çözülebilir. Bu gibi problemlerden aracımızın zarar görmemesi ve performans kaybı yaşamamak için; düzenli araç bakımı yaptırmak (yağ, hava filtresi, yağ filtresi değişimi) gereklidir.” şeklinde konuştu.

Pehlivan, araçların bakımında kullanılması gereken ürünleri ve aracın performansına sağladıkları katkıları şöyle sıraladı:

·           Motor yağı, motorun tüm hareketli aksamı üzerinde film şeklinde ince bir tabaka oluşturarak sürtünme ve aşınmayı azaltır, bu da tekerleklere daha fazla güç aktarıldığı anlamına gelir. Motor yağı içerdiği deterjanlar vasıtası ile motoru temizlemeye yardımcı olur, pasa karşı korur ve aynı zamanda silindirlerin çevresindeki aşırı sıcağın bir bölümünü kartere indirmeye yardımcı olur.

·           Şanzıman yağının 40.000 ile 60.000 kilometrede yada 2 yılda bir değiştirilmesi önerilir.

·           Hidrolik direksiyon sistemlerinde kullanılan hidrolik yağı çoğunlukla sorun çıkarmayan sıvıların başından gelir. Her ne kadar sızıntı olasılığı düşük olsa da periyodik bakımlarda servis tarafından kontrol edilmeli ve eksikse tamamlanmalıdır.

·           Fren hidroliği, özellikle havanın uzun süreli sıcak olduğu yerlerde eskiyen hidrolik yağı kaynama yapabileceğinden ortalama 1,5 yılda bir kez değiştirilmesi gerekmektedir. Sızıntı bile olmasa zamanla fren pistonları ile balataların sıkışması sonucu oluşturduğu boşluğa dolduğundan kendi kendine azalır.

·           Uzman ve bilgili kişiler haricinde açılmaması gereken ve motor kaput kilidinin arka kısmında bulunan alüminyum borular üzerindeki kapaklardan dolumu yapılan klima gazı kesinlikle yetkili servis tarafından ve uzman kişilerce doldurulmalıdır. Yılda 1 kere kontrolü gereken klima gazının 2 yılda 1 değiştirilmesi öngörülmektedir.

·           Soğutma sistemi, radyatörün düzenli olarak temizlenmesi araç bakımının can alıcı bölümlerinden biridir. Aracınızın soğutma sistemi, motorun ürettiği fazla ısıdan aracınızı korur ve motorun doğru sıcaklık aralığında çalışmasını sağlar. Soğutma sistemini pas, tortu ve kirleticilerden korumak radyatörün ve motorun en iyi çalışma koşularında kalmasına yardım edecektir.

·          Radyatörün paslanması ve soğuk havalarda suyun donmasını engellemek için radyatör suyuna ilave edilen antifriz yılda bir kez kontrol edilmeli ve gerekiyorsa değiştirilmelidir.

·         Deterjan katkılı suyun konması, camların temizliği açısından daha olumlu olduğundan saf su yerine katkılı su kullanılması tavsiye edilen Cam Suyu bittikçe eklenerek doldurulmalıdır

Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?

Ben Proton Ulumotor şirketinde 2005 yılından beri görev yapmaktayım. Şu an ticari işler direktörü ve yurt içi satışlar genel müdürü olarak görev yapıyorum. 2005 yılından bu yana Proton markası için severek ve isteyerek çalışıyorum. Bugün itibari ile Proton araçlarımız Türkiye’nin her köşesine yayılmış durumda. Bunun için de servis ve satış ağı doğrultusunda çok kapsamlı çalışmalar yaptık. Şu anda yaklaşık 35 noktada hizmet vermekteyiz. Ben Wolksvagen firmasında da çalıştım. Orada satış sonrası hizmetlerde ciddi projelerde yer aldım. Bu deneyimlerimi şimdi Proton için kullanıyorum. Satış stratejileri ve ürün tanıtımı ile ilgili güçlü bir ekip oluşturduk ve ciddi çalışmalar yaptık.

Proton’un Türkiye pazarına girişi, gelişimi ve şu andaki durumu hakkında bilgi verir misiniz?

Proton, 1996 yılında Türkiye pazarına ilk girişini yaptı. Yaklaşık 5 sene kadar başka bir mümessil ile faaliyet gösterdi. 2000 yılında faaliyet durdu ve o dönem Proton ürünü ile ilgilenmeye başladık. Her şeyden önce bir Müslüman ülke (Malezya) ürünü olması ve ürünün kalite olarak diğer araçlardan bir farkının olmamasından dolayı ve gücüne inandığımız için ilk proje olarak Proton’u aldık. Görüşmeler neticesinde 2004 yılında Proton Malezya ile distribütörlük sözleşmesini imzaladık. Böylece Proton’u tekrardan ülkemiz pazarına sunmaya başladık. Tabi ilk etapta araç satışı ile başlamadık. Yaklaşık 1-1,5 sene kadar eski müşterilerimizle iletişime geçtik. Toplantılar yaptık ve fuarlara katıldık. Büyükşehirler ile başladığımız bu yolculuğa tüm hızıyla devam ettik. Bununla beraber Proton Malezya’dan görevlileri davet ederek bir eğitim programı başlattık. Satış Eğitimi, Teknik ve Ürün Tanıtım konusunda çalışmalarımızı tamamladıktan sonra ilk aracımız Waja’nın ithalatına başladık. 2012 yılı itibari ile hem satış hem de yedek parça – servis konusunda hizmetlerimize eksiksiz devam etmekteyiz.

‘ÜSTÜN SÜRÜŞ HAKİMİYETİ VE PROFESYONEL LOTUS MÜHENDİSLİĞİ’

Proton’u diğer markalardan ayıran en önemli özellikler nelerdir?

Proton’un temelinde üstün sürüş ve hakimiyet mekanizması vardır. Lotus mühendisliğinin Proton’a kattığı en büyük özelliktir bunlar. Lotus mühendisliği Proton’a bu şekilde yansıyor.

Peki, araç çeşitliliğiniz hakkında bilgi verir misiniz? Ne tür araçlar var?

Proton olarak şu an itibariyle ithalatına devam ettiğimiz binek araç modellerimiz mevcut. GEN-2 Hatchback ve Sedan modellerimiz var. Bunun dışında geçmişte birkaç ticari araç modelimiz oldu ancak şu anda bu modelleri ithal etmiyoruz. Geleceği düşünerek dizel ve elektrikli modeller için çalışmalar yapıyoruz.

Üretim nerede yapılıyor?

Üretimin %100’ü Malezya’da bulunan Proton fabrikasında gerçekleşiyor. Tamamlanmış olarak ülkemize geliyor ve bizim distribütörlüğümüz bünyesinde bayilere dağıtılıyor. Oradan da müşterilerimize teslimatlar yapılıyor. Tabi bu arada bizim de kontrollerimiz oluyor. A’dan Z’ye bütün kontrolleri yapıldıktan sonra araçlarımız sahiplerine teslim ediliyor.

‘YEDEK PARÇA’DA ASLA SIKINTI YAŞAMIYORUZ’

Biliyorsunuz ki parça bulunabilirliği çok önemli… Yedek parça ve servis konusunda olanaklarınız nelerdir? İstanbul’da ve Türkiye genelinde kaç noktada servisiniz var? Parça konusunda sıkıntı yaşıyor musunuz?

Bizlerin öncelikli amacı kusursuz müşteri memnuniyetidir. Bu nedenle araçların satışına hemen başlamadık. Eğitimler tamamlandıktan sonra yedek parça stokunu oluşturduk. Tüm ürün çeşitlerinin yani bütün araç modellerinin yedek parçalarını temin ederek bayilerimize dağıttık. Şu an tüm orijinal parçalar Ulumotor tarafından Türkiye’ye dağıtılmaktadır. Yedek parça konusunda asla bir sıkıntımız yok. Aynı durum servis olanaklarında da geçerli.

Türkiye otomobil pazarı hakkında ne düşünüyorsunuz? 2012 yılı Proton için nasıl bir yıl oldu?

2012 yılında otomobil pazarı genel anlamda bir daralma yaşadı. İlk 6 ay %20’lere varan bir daralma oldu. Biz otomotivciler olarak 2010 yılını arıyoruz. Onun evvelinde de kriz öncesi yani 2007-2008 yılları önemli. 2012’nin ikinci 6 ayını değerlendirecek olursak düzelme var. Şu an daralmamız %10 seviyelerine geriledi. 2013 yılında ise olumlu beklentilerimiz var. Otomotiv ülkemiz ekonomisinin temel taşlarından birisini oluşturuyor.

‘DİZEL MODEL PROTON’UN SATIŞLARINA CİDDİ KATKI SAĞLAYACAK’

2013 yılında önümüzde çok olumlu göstergeler var. Türkiye pazarı gelişen bir Pazar ve sürekli daralma olacak diye bir şey yok. Dalgalanmalar olacaktır tabi ki. Gelecek yıl 800-850 bin civarında bir araç satışının olacağı tahmin ediliyor. Bununda en temel sebeplerinden birisi ÖTV oranlarının oturmuş olması, yeni ürünlerin belirlenmiş olması ve planlamaların tamamlanmasıdır. Kredilerde de sıkıntı yok. Proton açısından bakacak olursak eğer; bizler ortalama 1500 adet araç satışı gerçekleştiriyoruz. 2012 yılını 1000 araçla tamamlamayı hedefliyoruz. Türkiye pazarında ilk 10 marka %90’lık bir satış gerçekleştiriyor. Geriye kalan %10’luk pay 49 marka tarafından paylaşılıyor. Biz de bunlardan biriyiz. Proton’un rekabette önündeki diğer bir engel de dizel aracının olmaması… Bu konuda Proton fabrikası ile görüşmelerimiz devam ediyor, çalışmalar sürüyor. Dizel modelimizin olması Proton satışlarına ciddi bir katkı sağlayacaktır. Bunun sebebi de benzindeki yüksek fiyat oranıdır. Herkesin takdiridir ki dizel daha avantajlı bir yakıt. Bunun yanında elektrikli modelde de çalışmalarımız devam etmekte. Proton’un önümüzdeki dönemde rakiplerinde eksik kalır bir yanı olmayacak. Proton ailesi olarak ciddi çalışmalar içindeyiz.

Birçok Alanda Kendini Kanıtlamış Halka İlişkiler Ve Kurumsal Danışmanlık Uzmanı Almila Dalkılıç, Özel Halk Otobüsü Şoförlerine Verilen Eğitimi Değerlendirdi.

Birçok alanda eğitim verdiniz ancak Özel Halk Otobüsçülüğü çok farklı bir sektör. Bu konuda neler söyleyebilirsiniz?

Aslında her sektöre eğitim veriyoruz. Bu konuda bir ayrımımız yok. Sadece eğitim vereceğimiz sektör için araştırma ve bilgi edinme çalışmaları yapıyoruz. Özel Halk Otobüsleri içinde aynı şeyi yaptık. Şirketimiz tarafından gizli yolcu araştırması yapıldı. Yolcu memnuniyeti, personelin iletişim, trafik, mevzuat, kurumsallaşma, toplu taşım işletmeciliği konularında bir açık görüldü. En büyük problemlerden birisi de iletişimdi. Bu konular üzerinden değerlendirme yapıp eğitim vermeye başladık.

Üç aylık bir süreç geride kaldı. Başlangıçtan bugüne ne kadar yol katledildi? Sıkıntılar neler?

Bu tür eğitimler sonuçlarını uzun vadede gösterir. Süreklilik ve zaman çok önemlidir. Çünkü verilen bilgilerin sürekli tazelenmesi ve daha yeni bilgilerin eklenmesi lazım. İletişim, yolcuya karşı davranış şekilleri ve bunun gibi bazı konularda eksiklik vardı. Biz de bu konulara yoğunlaştık. Özel Halk Otobüslerinin kötü bir imajı var. Bizim bütün amacımız o imajı yıkmak. Bu nasıl olur dersek, personelin özverili çalışmasıyla olur. Eğitimlerde hoşgörü, hitap tarzı, beden dili konularına ağırlık veriyoruz. Bunları bir anda çözemezsiniz. Ama güzel duyumlar alıyoruz. Özellikle hitap tarzı ve selamlamada güzel şeyler duyuyoruz.

Dersler nasıl geçiyor? Katılımdan memnun musunuz?

Katılımda bir sorun yaşamıyoruz. Arkadaşların ilgisi var. Derslerimiz genelde keyifli ve eğlenceli geçiyor. Sadece eğlenmiyorlar aynı zamanda eğlenirken öğreniyorlar. Bu konu yani eğlenirken öğrenmek çok önemli. Bu şekilde eğitimler unutulmaz ve akılda kalır.

Değerlendirme anlamında; öğrencileriniz verilenleri ne kadar uyguluyor?

Bu konuda ne aldıkları eğitimleri ne kadar uyguladıklarını ancak yolculardan gelen feedbacklerle anlayabiliriz. Bunun dışında kendi aralarında ki izlenimlerini bize anlatılıyorlar. Örneğin şoför: "Hocam ben selam vermiyordum artık selam vereceğim" diyor. Biz doğru olanı aşılıyoruz. Yapar yapmaz kendi takdiridir. Çok kalabalık bir grup olduğu için dönüşü alma şansımız çok zor.

Şoförler ve araç sahipleri dergimiz aracılığıyla mutlaka sizi okuyacak. Onlara ne söylemek istersiniz?

Ben hepsinin çok iyi insanlar olduğunu gördüm. Ancak bazı yerlerde daha fazla empati kullanmalarını istiyorum. Özellikle zor bir profille karşılaştıklarında benim anlattıklarımı hatırlasınlar. Kendilerini kötü hissettiklerinde, motivasyonları düştüğünde benim söylediğim şeyleri hatırlasınlar. Can taşımanın sorumluluğu çok ağırdır. Fakat zaman zaman onların da sıkıldığı ve streslendiği yerler oluyor. Trafik başlı başına bir stres ortamı. Fakat yolcu her zaman için bizim işimizde en önemli kişidir. Her zaman diyorum ki; hoşlanmayacakları bir davranışla karşılaşsalar da mutlaka iyilikle cevap versinler. Dinimiz de bunu gerektirir. Onlara söyleyeceğim şey; daha sabırlı ve hoşgörülü olmalarıdır.

Gönlünü Kaptırdığı Galatasaray'a Verdiği  Hizmetlerle Ve Sempatik Tavırlarıyla Türkiye'nin Tanıdığı, Sevdiği Abdurrahim Albayrak Tarafından Kurulan Altur, Personel Taşımacılığında Türkiye'nin En Köklü Ve En Büyük  Firması Konumunda. Altur, Direksiyona Geçen Genç Kuşak Temsilcisi Oğul Hikmet Albayrak İle Geleceğe Doğru Emin Adımlarla İlerliyor. Hikmet Albayrak İle Albayrak Ailesi, Sektör Ve Galatasaray Üzerine Konuştuk.

Sizi tanıyabilir miyiz?

İş hayatına ne zaman ve nasıl adım attınız?

Aslen Rizeliyim. 1983 İstanbul doğumluyum. "İstanbul Üniversitesi Ekonometri" mezunuyum. ABD' de San Diego State Üniversitesi'nde İşletme mastırı yaptım. 13 yaşındayken babam bir gün "Haydi iş yerine gidiyoruz" dedi. "Ne yapacağım" dedim. "Fotokopi çekeceksin" dedi. O gün bu gündür taşımacılık işinin içindeyim. Fotokopi çekerek iş hayatına başlamış oldum.

Ekonometri bölümünde okudunuz ve yurt dışında eğitim gördünüz. Taşımacılık sektörü dışında bir iş yapmayı hiç düşündünüz mü?

Burada kurulu bir düzen vardı. Ekonometri okuduktan sonra Amerika'da Master yaptım. Bu tecrübem sonrasında işlerin aslında böyle yürümediğini, şartların çok zor olduğunu gördüm.  Altur  taşımacılıkta Türkiye'nin en eski ve en büyük şirketi. Yönetim kadromuz da zaten bu işi Türkiye'de oturtan kişilerden oluşuyor. Ki biri babam Abdurrahim Albayrak; 36 senedir bu işi yapıyor. Genel müdürümüz olsun servis müdürümüz olsun hepsi 20-25 senedir sektördeler ve hepsi bu işte Türkiye'nin en iyileri. Bu deneyimli ve uzman kadronun yanında tecrübe kazanmak benim için avantaj oldu. Sonrasında da taşımacılık işinde başarılı olacağımı anladım. O yüzden seçimim bu yönde oldu.

ALTUR 7500 ARAÇLAR SEKTÖRE YÖN VERİYOR

ALTUR ne zaman kuruldu? Tarihçesine bakarsak neler söyleyebiliriz?

Babam Abdürrahim Albayrak Türkiye'de servis taşımacılığının öncülerinden. İlk olarak bir arabayla başlamış. Rize'den Almanya'ya gitmiş, çalışmış ve biriktirdiği parayla bir minibüs almış. O minibüsle çalışarak para kazanmaya başlamış. Gece eve gidemez, minibüste yatarmış. Tek başına günde 10-15 servis çekermiş. Almanya'da inşaatta çalışırken oradaki disiplinden çok etkilenmiş. Biz personelden önce gelir ve en son çıkarız. Bu alışkanlığı bize baban kazandırdı. 1976 başladığı bu işe ALTUR'u kurarak devam etmiş. Şu anda ALTUR 7500'ün üzerinde araçla hizmet veren, 35 senelik köklü bir firma olarak sektöre yön veriyor.

Bu araçlar özmal mı?

Hepsi özmal değil, taşeron. Biz hem personel taşıma hem de şirketlere uzun dönem filo kiralama işi yapıyoruz. Filo kiralamada 5000 aracımız öz mal. Bir de otomotiv olarak Volkswagen ve Seat var. Biz 6 kardeşiz ve 6 kardeşin 6'sı da ayrı ayrı şirketlerin başında. Biri otomotivde, biri filo kiralamada, biri finansın başında. Ben de personel taşımanın başındayım. Babama hepimizi ayrı bir yere koyarak yetiştirdi. Amerika'dayken aile şirketi yönetimi dersi almıştım. 3. nesile aile şirketleri çok zor geçiyor. Genelde 2. Nesil yürütemiyor. Biz herkesin görevini ayırarak, herkesin bölgelerini, sorumluluklarını ayırarak şirketi geleceğe taşıyacağız.

KADEMELİ ÇALIŞMA SAATLERİ TRAFİĞİ ÇÖZER

7500'ün üzerinde araç çalıştırıyorsunuz. Sektörde ne gibi sıkıntılar yaşıyorsunuz?

Bizim aslında en büyük sıkıntımız İstanbul Trafiği. Yeni yollar ve Metrobüsün yapılması trafiği biraz rahatlattı ama İstanbul ulaşımında inanılmaz bir araç fazlalığı var. Geçen gün Trafikten Sorumlu Emniyet Müdürlüğü"nü ziyaret ettiğimizde bize bazı rakamlar verdi. İstanbul'da 3 milyon araç varmış. Bu 3 milyon aracın aynı anda trafiğe çıktığını düşünün.  Servis araçları trafiğin sorumlusu olarak gösteriliyor. Servis aracı olarak bizde 7500 araç çalışıyor ve iki yüz bin kişiyi taşıyoruz. Yani aslında servisler İstanbul trafiğini rahatlatıyor. Kademeli olarak çalışma saatleri ayrılırsa trafik rahatlar diye düşünüyorum.   Örneğin; tekstilde çalışanlar 7'de, devlet daireleri 8'de, okullarda 9'da başlatılsın gibi. Çıkışlar bu saatlere göre ayarlanırsa hem trafik rahatlar hem de çalışma maliyetlerimiz azalır. İSTAB bunu bir proje olarak sundu. Biz de bakanlığa bir yazı yazdık. Bu konudaki çalışmamız devam ediyor. Bence İstanbul trafiğini çok rahatlatacak bir proje olur.

SERVİSLER İÇİN PARK ALANLARI GEREKLİ

Servislerin park sıkıntısı çektiğini biliyoruz. Park sorunu hakkında neler söyleyeceksiniz?

Maslak, Büyükdere, Gayrettepe gibi yerlerden nasıl servis kaldıracaksınız? Aracı park edemezsen yolcu alamazsın, etsen yol kapanacak. Bence iş yerlerini yaparken kesinlikle otopark yapma zorunluluğu olmalı. Ancak böyle bir uygulama İstanbul için çok zor görünüyor.

Genelde servislerden sonra araçlar bazı evlerin önüne park ediyor.  İnsanlar rahatsız oluyor ama bize de bir yer gösterilmesi lazım. Bu insanlar tekrar arabayı alıp evlerine dönemezler, orada beklemeleri lazım. Maslak, Avcılar gibi bölgelere sadece servis araçları için bir park alanı oluşturulabilir. Bu da trafiği rahatlatır.

FİRMALAR SINIFLANDIRILMALI

Yetkilendirme konusunda sıkıntılarınız var mı?

Bu konuda İSTAB'ın bir çalışması var. Daha doğrusu bizim bir isteğimiz var. Şu anda her firmanın her ihaleye girmesine biz çok sıcak bakmıyoruz. Bu iş için çok büyük yatırımlar yapan firmalar var. Ama küçük ölçekli firmalar, yani 50-100 araç çalıştıran bir firma gidip 300-400 arabalık bir işe fiyat verirse çok gerçekçi olmuyor. Sadece gelip oradaki rekabeti kızıştırıyorlar. Herkesin kendi kapasitesine göre hareket etmesi gerekiyor. Firmalar çalıştırdıkları personel ve araçlara göre A-B-C veya 1-2-3 diye sıralanabilir. Bütçe ve büyüklüğe göre sınıflandırma yapılabilir. İşlerin ihalesine de bu ölçütlere göre girebilir.

OTOBÜS A.Ş. KONUSUNDA KARARSIZIZ

Otobüs A.Ş.'nin ihalesine girmeyi düşünüyor musunuz?

Biz hep sağlam adımlarla kontrollü büyüme yolunda adımlar attık. Personel taşımacılığında biz 1 numarayız. Biz hep zirveye oynamak isteriz. Otobüs A.Ş. için kendi aramızda bir toplantı yaptık. Konuyu değerlendiriyoruz. Şu anda düşünüyoruz ama kesin bir kararımız yok.

BABAMI ÖRNEK ALIYORUM

Peki, birazda Abdurrahim Albayrak'ı konuşalım. Bize biraz kendisinden bahseder misiniz?         

Abdürrahim Albayrak hem babam hem de iş hayatında model olarak kendime örnek aldığım kişidir. Çok çalışkan, disiplinli her zaman önce işin geldiğini bize öğreten birisidir. Tam bir iş aşığı diyebiliriz. Bize paranın nasıl zor kazanıldığını, her zaman çok çalışarak bir yerlere geleceğimizi gösteren, şirketi daha da ilerlere götürmemiz konusunda yol gösteren kişidir.  O, herkesin bildiği gibi Galatasaray aşığıdır. Ben de onun yolundan gidiyorum. 9 yaşından beri Galatasaray'ın bütün maçlarına gittim. Bizim bütün ailemiz Galatasaraylıdır. Hepimizin kombinesi var ve her maça gideriz.

GALATASARAY ŞAMPİYON OLACAK

Konu Galatasaray'a gelmişken, Galatasaray'ın son durumunu nasıl görüyorsunuz?

Geçen sene Galatasaray'ın kötü gidişi 3-4 senede toparlanamaz denilmişti ama bir yönetim bir de teknik direktör değişikliğiyle Galatasaray futbol takımı gayet başarılı bir noktaya geldi. Şampiyonluğun en güçlü adayı konumunda. İnşallah da şampiyon olacak.

BABAMIN GALATASARAY'A BAŞKAN OLMASINI İSTEMİYORUM

Abdurrahim Albayrak ilerleyen zamanlarda Galatasaray başkanlığını düşünüyor mu? Sizin bu konudaki fikirleriniz nelerdir?

Babam Galatasaray kulübünün başkanlığını yapmayı çok istiyor ama yoğun tempo nedeniyle çok yorulacağına ve yıpranacağına inanıyorum. Sağlık koşulları açısından endişelerim oluyor tabi ki. Bu yüzden açıkçası başkanlık yapmasını istemiyorum.

Türkiye'de Elektrikli Otobüs Üretmeye Hazırlanan Bd Otomotiv'in Genel Müdürü Osman Boyner İşletme Giderleri Piyasadaki Mazotlu Araçlardan Daha Düşük Olacak Ürünü Kiralama Yöntemiyle Piyasaya Sürmeyi Düşünüyor

Comvex Ticari Araçlar Fuarı'nda BD Otomotiv tarafından sergilenen Çinli BYD firmasının ürettiği e BUS 12 isimli aracı büyük ilgi gördü. Test sürüşleri 2012'de tamamlanacak otobüsü Türkiye'de üreterek Avrupa pazarına da girmek istediklerini söyleyen BD Otomotiv Genel Müdürü Osman Boyner "300 km gibi yüksek bir menzile sahip olan aracımızı kiralamayı düşünüyoruz. Uygulamayı düşündüğümüz sistemde piyasadaki mazotlu otobüslerden daha uygun koşullar sunacağız. Her türlü teknik arıza garantisinin yanı sıra bakım, sigorta, elektrik masraflarını da biz karşılayarak işletme giderlerini düşüreceğiz. Aylık yada yıllık olarak yapacağımız anlaşmanın başlangıcında müşteri belirli bir miktar ödeme yaptıktan sonra bu günkü koşullarda yakıta ödediği parayı bize ödeyecek" diyor.

İŞLETME MALİYETİ DÜŞECEK

Araçta kullanılan pilin maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle bu yöntemi seçtiklerini vurgulayan Osman Boyner "Müşteri günlük yada aylık kaç kilometre yapıyorsa onun üzerinden anlaşma yapacağız. Anlaşma sonunda maliyetlerin asla bu günkü koşulların üzerinde olmayacak. Filo olarak kiralama yapan firmalara daha uygun koşullar sunuyoruz. Şuan fiyat söyleyemiyorum ancak kiralama başlangıcında yapılacak ödemede de banka kredisi kullanma imkanları sunuyoruz" diyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR TEŞVİK EDİLMELİ

Hükümet ve belediyelerden elektrikli otobüslerin teşvik edilmesi konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirten Osman Boyner "Son Otobüs A.Ş. ihale şartnamesine elektrikli araç maddesi eklendi. Çevre, karbon salınımı, yakıt tasarrufu gibi nedenlerle teşviğin artmasını bekliyoruz. Açıklanacak teşvik kapsamında fiyat konusu da netlik kazanacak" diyor.

BYD DÜNYANIN EN BÜYÜK PİL ÜRETİCİSİ

BD Otomotiv'in 4-5 yıllık bir araştırma geliştirme safhasının ardından 3 yıl önce hayata geçtiğini aktaran Osman Boyner "Elektrikli araç üretimimizi İtalya'da sürdürüyoruz. Yakında Türkiye'de de ikinci üretim hattımızı açıyoruz. Bunun yanında şirketimiz dünya çapında büyük birkaç firmanın distribütörlüğünü aldı. Bunlardan biri de Çin'in en büyük araba üreticilerinden biri olan BYD. BYD'nin özelliği 15 yıllık bir firma olmasına rağmen dünya pil üretiminin üçte birine sahip olması. Firma geleceğin elektrikli araçlarda olduğunu öngördü ve pil konusunda üstün teknolojisini 2003 yılında bu alanda kullanmaya karar verdi. 20 bin Dolar ile kurulan şirketin şimdiki değeri 40-50 milyar Dolar. Bu da ayrı bir başarı öyküsü" diyor.

TEKNOLOJİ İLERLEDİ, ULAŞIM ELEKTRİKLİ OLMALI

Ulaşımın günümüz koşullarında artık elektrikle yapılması gerektiğini vurgulayan Osman Boyner "Pil teknolojisi ilerledi ve hızla ilerlemeye devam ediyor. Günümüz koşullarında benzin ve mazot gibi ürünlerin kullanılmasının gereği yok. Başta pil teknolojisi yetersiz olduğu için ulaşımda kullanılabilir değildi ancak hızla gelişen teknoloji sonrasında insan ve yük taşımacılığı mantıklı hale geldi. Örneğin BD Otomotiv olarak araçlarını verdiğimiz müşterilerimizden biri olan TNT gibi büyük firmalar da filolarında elektrikli araçları kullanmaya başladı. " diyor.

OTOBÜSLER İÇİN MENZİL YETERLİ

Elektrikli araçlarda en büyük soru işaretinin menzil olduğunu belirten Osman Boyner "Yolda kalır mıyım, ne kadar gidebilirim gibi sorular hep düşünülüyor. Piyasaya süreceğimiz otobüsümüzün menzili 300 kilometre. Otobüs hattı belli olduğu için ulaştığımız menzil yeterli olacaktır. Otobüs duraklarına ve bazı ara noktalara hızlı şarj ünitemizi koyduğumuzda büyük rahatlık olacaktır. Hızlı şarj ünitemiz ile yarım saatte pilin yüzde 80'i doldurulabiliyor" diyor.

PİL DEFERMASYONU 10-12 YIL SONRA BAŞLAR

Pillerin zamanla deforme olarak menzil düşüşüne neden olup olmayacağını sorumuzu cevaplayan Osman Boyner "Özellikle belediye ve bireysel müşterilerin kafasında hep bu soru oluyor. Cep telefonlarında, bilgisayarlarda olduğu gibi zaman içerisinde pilin kimyasında bir düşüş yaşanıyor. Soğuk ve sıcak havaların da pili etkiliyor. Ancak bu defermasyon araçlarımızda 10-12 yıl sonrasında yaşanabilir. Bu düşüş sonrasında da aracın menzili 300'den 250'ye düşer. Laboratuarlarımızda yaptığımız çalışmalarda çıkan sonuç bu. Aracın pilinde yaşanacak sorunları aşmayı biz garanti ediyoruz" diyor.

BOYNER GARANTİSİ

Çin'den bir süre önce getirilen çift katlı otobüslerin birkaç ay sonra kullanımının yasaklandığını hatırlattığımız Osman Boyner "Otobüsü kimin ürettiği ve Türkiye'ye kimin getirdiği önemli. Ürününü piyasaya sunduğumuz BYD de güvenilir ve dünya çapında bir firma. Etiketi Çinli ancak global bir firma. En büyük ortağı Amerika'nın en zengin adamlarından biri olan Warren Buffett. Biz ise köklü bir aileyiz. Boyner olarak bunun altına imzamızı atıyoruz. Sattığımız ürünün arkasında durur ve yedek parçadan servisine kadar bütün ihtiyaçlarını garanti ederiz" diyor.

Görünürde İstanbul, Ama  Aslında Türkiye Ticaretine Yön Veren Kurumlardan Biri Olan İstanbul Ticaret Odası'nın (İto) Genç Ve Başarılı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Murat Yalçıntaş İle Dünya, Türkiye Ve Sektördeki Gelişmeler Üzerine Konuştuk. İto'nun Çalışmalarını Sayfalarımıza Taşırken Ulaşım Sektörünün Sorunlarını Da Yetkili Kişilerden Birine Daha Birinci Elden İletme İmkânı Bulduk.

İTO hakkında bilgi verir misiniz? İTO'nun kuruluş amacı ve faaliyet alanları nelerdir?

İstanbul Ticaret Odası olarak İstanbul’un ekonomi ve ticaretini geliştirecek faaliyetleri yerine getiriyoruz. Bu kapsamda 350 bin üyemizle işbirliği halinde, onların temsil edildiği sektörlerin sorun ve çözüm yollarına ilişkin çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Gerek yerel yönetimler gerekse merkezi hükümet nezdinde iş dünyası adına görüşmeler yapıyoruz. Bu bağlamda yasal düzenlemelerden gümrüklere, yurt dışı pazar arayışlarından ekonomi politikalarına kadar birçok alanda faaliyette bulunuyoruz.

Elbette yarı kamu kuruluşuyuz ama biz İstanbul özel sektörünü temsil ediyoruz. Kamu gücünü de kullanarak, özel sektörün önünü açacak serbest ekonomiyi tüm kurallarıyla hakim kılacak tedbirlerin alınmasını sağlıyoruz.

Yine üye odaklı yönetim anlayışımızla, üyelerimizi hem sektörel ilerlemeye hem de değişen ticari ve ekonomik şartlara hazırlıyoruz. Üyelerimizle ülke ekonomisine destek olmanın yanı sıra rekabet ortamının sağlanmasına katkıda bulunmaya gayret gösteriyoruz.

Şunu da vurgulayayım: Türk iş dünyasını yurtdışına açmak ve oralarda kalıcı pazarlar edinip gelişmeleri yakından takip etmesini sağlamak amacıyla fuar katılımları organize ediyoruz. Birçok hedef pazarda Türk firmaları için İhraç Ürünleri Sergileri düzenliyoruz. Sözgelimi Kasım ayında Hindistan’da bir ihraç ürünleri sergisi açıyoruz. 200′ü aşkın firmamızla birlikte yıldızı hızla parlayan Hindistan’a büyük bir ekonomik çıkarma yapıyoruz.

PAROLA; HER İSTANBUL FİRMASINI DÜNYA FİRMASI YAPMAK

Sonuç olarak biz İstanbullu işadamının en küçük sorunuyla bile ilgilenen, onların üretiminden pazarlamasına ve ihracatına kadar her konusuyla alakadar olan bir odayız. Bizim parolamız, her İstanbul firmasını, bir dünya firması yapmaktır. Çalışmalarımızın odağında bu anlayışımız yatıyor.

GÜVENİLİR NÜKLEER ENERJİ

İTO Türkiye ekonomisinin yaklaşık yüzde 45'ini temsil ediyor. Bu anlamda üretime de hakimsiniz. Enerji ise üretimin vazgeçilmezi. Türkiye enerji üretimi ve enerji kaynakları olarak yeterli mi? Nükleer enerjiye bakışınız nedir?

Maalesef enerji kaynaklarımız, ülke ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalıyor. Bu nedenle Türkiye, kullandığı enerjinin yüzde 93'ünü ithal ediyor. Dolayısıyla enerji, toplam ithalatımızın içinde yaklaşık yüzde 20'lik payla önemli bir harcama kalemi. Sözgelimi biz 2010 yılında enerji ithalatı için 35 milyar dolar ödedik. Bu ise dış ticaret açığı veren ülkemizin önündeki sorunlardan biridir.

Türkiye’nin hem arzuladığı ekonomik kalkınmaya ulaşması hem de enerji ithalatını cari açıkta bir sorun olmaktan çıkarması için, enerji çeşitliliğini sağlaması gerekiyor. Türkiye, hidroelektrik santralleri, rüzgar ve güneş enerjisi gibi alternatif enerji üretim alanlarının yanı sıra nükleer enerjiyi de üretmek zorundadır. Son dönemde 2 nükleer santral kurulması için adımlar atıldı. İstanbul iş dünyası olarak, bu adımları çok olumlu karşılıyoruz. Türkiye’nin güvenli nükleer enerjiye sahip olmasını, önemsiyoruz.

Çünkü nükleer enerjiye sahip olmak bize, hem teknolojik olarak bir üst basamağa çıkma imkanı verecek, hem de ar-ge ve inovasyon konularında ivme kazanmamızı sağlayacaktır.

KAMUDA YERLİ ÜRÜNÜ SAVUNUYORUZ

Kamu alımlarında Türkiye'de üretilen mallar tercih edilmeli mi? Yeterince tercih ediliyor mu?

Hükümet bu konuda önemli bir irade ortaya koydu. Çünkü Türkiye'nin başlıca yapısal sorunlarından biri dış ticaret açığı ve buna bağlı oluşan cari açık sorunudur. Bu sorun da elbette ithalattan kaynaklanmaktır. Bu noktada, serbest piyasa mantığı ve Dünya Ticaret Örgütü kuralları dikkate alınarak hareket ediliyor. Yani yerli ve yabancı üreticiler arasında ayrımcılık yapılmıyor. Ama Türkiye’nin çıkarları da gözetiliyor.

Mesela Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan Tarafından yakın geçmişte yayınlanan bir genelge var. Söz konusu genelgede, rekabet ilkeleri ile uygun olmak kaydıyla yerli ürünlerin tercih edilmesi isteniyordu.

En son savunma sanayiinde yapılan atılımlar bunun önemli bir göstergesi. Türkiye, Ordumuzun ihtiyacı olan malzemelerden diğer birçok alana kadar yerli üretimi teşvik edecek bir anlayışı egemen kılmaya çalışıyor. Bunu da liberal ekonomik anlayışa halel getirmeden yapıyor.

Biz İTO olarak, yıllardır, özellikle kamu alımlarında, yerli üreticilerin tercih edilmesini savunuyoruz. Yine yerli üretimin, kamunun mal ve hizmet talebini karşılayabilecek şekilde teşvik etmesi gerektiği görüşündeyiz.

KRİZ TÜRKİYE'YE FIRSAT OLDU

Dünyada yaşanan ekonomik kriz ve Orta Doğu'daki gelişmeler genelde Türkiye'yi, özelde ise İstanbul'u nasıl etkiler?

Bana göre küresel kriz, Türkiye’yi derinden etkilemedi, bundan sonraki artçı krizler de bizi çok fazla etkilemeyecektir. Çünkü Türkiye’nin güçlü bir bankacılık sistemi ve kamu maliyesi bulunuyor. Tam tersine, küresel finansal kriz, Türkiye için bir fırsat sunuyor.

Türkiye, son 10 yıl içinde oluşturduğu siyasal istikrara paralel bir şekilde ekonomik istikrarı da yakalamıştır. Böylece hızlı bir ekonomik büyüme gerçekleştirmektedir. Artık Türkiye, ekonomik anlamda yükselen küresel bir yıldız, politik anlamda bölgesinde lider bir ülke ve sosyo-kültürel anlamda bir rol modeldir.

Türkiye'nin bu yükselişi ve yaydığı pozitif enerji, bir mıknatıs gibi yatırımları çekmektedir. Ülkemiz ticari ve finansal akımlar ve yatırım kararları açısından bölgesinde önemli bir çekim merkezine dönüşmüştür. İstanbul ise tüm bu gelişmelerin merkez üssü olarak, dünya şehirleri arasında yukarılara doğru tırmanmaktadır. Dolayısıyla çevremizdeki gelişmeler, Türkiye’ye yeni fırsatlar sunmaktadır. Bu fırsatlardan da en büyük payı, İstanbul alacaktır.

OTOBÜS ÜRETİYORUZ, OTOMOBİL DE  ÜRETİRİZ

Sayın Başbakan'ımız girişimcilerden yüzde yüz yerli otomobil üretmelerini istedi. Önce yüzde yüz yerli otomobil, ardından da yüzde yüz yerli otobüs üretecek altyapıya sahip miyiz?

Hemen söyleyeyim ki Türkiye, otomotiv endüstrisinde ileri bir noktadadır. Birçok ticari aracı yüzde yüz yerli olarak zaten üretiyoruz. Sayın Başbakanımız, bu gerçekten hareketle artık yüzde yüz yerli bir otomobilin üretilmesi için girişimcilere çağrı yaptı. Zaten yüzde yüz yerli otomobil üretebilecek teknik altyapıya ve bilgi birikimine yıllardır sahibiz. Fakat bu üretim ekonomik olmadığı için bugüne kadar gerçekleşmemişti. Ama artık yerli üretimin zamanı geldi.

Otobüs konusunda da aynı düşünüyorum. Ülke olarak yüzde yüz yerli otobüs üretebilecek kapasitemiz mevcuttur. Zaten yerlilik oranı çok yüksek üreticilerimiz de halen üretimlerini sürdürüyorlar. Hatta şehir içi ulaşımda kullanılmak üzere yüzde yüz yerli otobüs üretimlerimiz var. Yine unutmayalım ki, Türkiye, dünyanın en büyük ve önemli otobüs üretim merkezidir. Mercedes, Man ve Temsa gibi firmalar, üretim yapıyor. Bunda, elbette güçlü bir iç pazarımızın olmasının da payı bulunuyor.

UKOME'DE SEKTÖR TEMSİLİ

UKOME bünyesinde karayolu taşımacılığına hakim sektör temsilcileri yer almıyor. Bunun sonucu olarak da Karayolu Taşıma Kanunu'nu ya da yönetmelikleri yok sayan kararlar çıkabiliyor. UKOME'nin yapısının değiştirilerek karayolu yolcu ve yük taşımacılığının temsilcilerinin yer alması için İTO olarak bir girişimde bulunmayı düşünüyor musunuz?

Odamızın UKOME’de asli üye olarak temsil edilmesi için 2006 yılından beri girişimlerimiz sürüyor. Gerek İçişleri Bakanlığı gerekse Büyükşehir Belediye Başkanımız ile görüştük. Bakanlıkla durumun detaylarını da içeren bilgileri paylaştık. Bize konunun değerlendirildiği bilgisi iletildi. Biz İTO, olarak her türlü girişimimizde, sektör temsilcilerinin de bu kurullarda yer alması ve çözüme katkı sağlaması gerektiğini ifade ettik.

2918' DE DEĞİŞİM

Taksilerin, dolmuşların, şehirlerarası yolcu taşımacılarının vs. kanunen bir tanımları olmasına rağmen "özel halk otobüsleri"nin yasada bir tanımı yok. Sektör 2918 sayılı Yasa'da değişiklik yapılmasını ve özel halk otobüslerinin de bir tanıma kavuşması için çaba sarf ediyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

İTO bünyesinde her sektör, bir meslek komitesiyle temsil ediliyor. Ulaşım sektöründe taşımacılık sektörü de bulunuyor. Ama taksicilerin, dolmuşların ve taşımacılıkla ilgili İTO’da temsil edilmeyen diğer kesimlerin şunu bilmesini isterim: İstanbul Ticaret Odası olarak biz, özel halk otobüslerinin de 2918 sayılı yasa kapsamında tanımlanmasına ve işletmecilerimizin hak ve sorumluluklarının yasal çerçeveye kavuşturulmasına sıcak bakıyoruz.

VERGİSİZ YAKITTA TİTİZ OLUNMALI

Özel Halk Otobüsleri yolcuların %33'ünün indirimli, %12'sini ise tamamen ücretsiz taşıyor. Yaklaşık 15 kalemde ücretsiz taşımacılık yapmaktalar. Bu özellikleri itibariyle kamu görevi üstlenmiş durumdalar. Kamunun görevini üstlenen bu sektörün en azından yakıt ihtiyacını karşılarken KDV'siz, ÖTV'siz yakıt sağlanması gerekmez mi? Ne düşünüyorsunuz.

Sizin de sorunuzda ifade ettiğiniz gibi, özel halk otobüsleri, ulaşımda çok önemli bir kamu hizmeti görüyor, bu hizmeti yerine getirirken önemli ekonomik yükler de üstleniyorlar. Ne var ki, tek bir sektöre yönelik olarak bazı avantajlı uygulamalar yapılması, diğer sektörleri olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bu yüklerin hafifletilmesi için yapılan çalışmalarda çok hassas ve titiz davranılmalı. Mağduriyetler giderilirken yeni sorunlara yol açmamalı.

İstanbul'da Çalışan Halk Otobüsü Şoförleri, Kendi Aralarında Dayanışma Ve Yardımlaşmayı Sağlarken Eğitim Seviyelerini De Yükselterek Vatandaşa Daha İyi Hizmet Verebilmek  Amacıyla Kurdukları Dernek Çatısı Altında Toplanıyor. Yeni Oluşuma İlgi Büyük. Şimdiden Derneğin Üye Sayısı 500'e Yaklaştı.

İstanbul'da özel halk otobüslerinde çalışan şoförler birbirlerine sahip çıkmak için ilk adımı attı. Bir taraftan kendi aralarında yardımlaşma ve dayanışmayı sağlamak bir taraftan da üyelerinin bilgi birikimini arttırarak vatandaşa daha kaliteli hizmet vermek ve iş kazalarının önüne geçebilmek için dernek çatısı altında toplanmaya karar verdiler. Bu amaçla geçtiğimiz Ağustos ayı içerisinde "İstanbul Özel Halk Otobüsü Şoförler Dayanışma ve Eğitim Derneği" nin temeli atıldı. Özel halk otobüsü şoförlerinin yanı sıra Otobüs A.Ş. bünyesinde çalışan meslektaşları da derneğe büyük ilgi gösterdi ve şimdiden üye sayısı 500'e dayandı. Merkezi Ümraniye Doğanevler Mahallesi'nde bulunan dernek gelen daha iyi hizmet verebilmek için Avrupa yakasında da şube açmaya hazırlanıyor.

ACI DENEYİMLER SONUCU ORTAYA ÇIKTI

Oluşumun yaşadıkları acı deneyimlerin ardından ortaya çıktığını söyleyen, 18 yıllık halk otobüsü şoförü Dernek Başkanı Salih Bayır "Laz Ziya lakaplı çok sevdiğim arkadaşım Ziya Yılmaz'ın bir süre önce direksiyon başında akciğeri patlamış. Hastaneye yatıp tedavi gördükten bir hafta sonra ben haberini alabildim. Yine Soner Ayar isimli şoför arkadaşımın annesi vefat ediyor üç gün sonra haberi bize geliyor. Başka bir arkadaşımız kaza sonucu ceza evine düşüyor biz aylar sonra duyabiliyoruz. Yaşadığımız bu olaylar bizi düşündürdü. Her gün yüz yüze baktığımız arkadaşlarımızın zor günlerinde yanlarında olmamız gerekmez mi? Bu insanların ihtiyaçlarını kim karşılayacak? Bizler günübirlik yevmiye ile çalışan insanlarız. Çalışmadıkları dönemler arkadaşlarımız parasızdır. İlk etapta kendi aramızda dayanışmayı ve yardımlaşmayı sağlamak amacıyla arkadaşlarımızla bir araya gelerek derneğimizin temellerini attık" diyor.

EĞİTİME ÖNEM VERİYORUZ

Dernek olarak eğitime önem verdiklerinin altını çizen Salih Bayır "Aracımıza binen insanlara annemiz, bacımız, kardeşimiz, babamız gibi davranmalıyız. Hak ettiğimiz parayı alabilmek için mesleğimizin gereklerini en iyi şekilde yerine getirmeliyiz. Trafik Şube Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü ile görüştük. Gerekli eğitimleri arkadaşlarımıza vereceğiz." diyor.

İHTİYAÇ SAHİPLERİ İÇİN SANDIK KURACAĞIZ

Bunun yanında bir hastane ile anlaşarak tüm üyeleri check up dan geçirmek için çalıştıklarını söyleyen Salih Bayır dernek adına üyelerinin sorunlarını çözmek için iki avukat tuttuk, bir avukat da yakında ekibe katılacak. İhtiyacı olan arkadaşlarımızın ihtiyaçlarını gidermek için bir sandık kuracağız, diyor.

İSTANBUL'DAKİ BÜTÜN HALK OTOÜSÜ ŞOFÖRLERİ

İstanbul'da hizmet veren bütün halk otobüsü şoförlerine kapılarının açık olduğunu belirten Başkan Salih Bayır "Bizler can taşıyoruz. Üstesinden tek başına gelemediğimiz, kafamızı rahat bırakmayan problemlerle verimli olamayız. Yaşadığımız sıkıntıları el birliği ile aşabilmek için bütün arkadaşlarımızı derneğimize bekliyoruz" diyor.

ŞOFÖRLERİN KÖTÜ GÜN DOSTU

Amaçlarının öncelikli olarak dayanışmayı sağlamak olduğunu belirten Dernek Başkan Yardımcısı Süreyya Mut "Maalesef bugüne kadar birçok arkadaşımız çeşitli kazalara, karıştılar. Mal sahibi olan arkadaşlar o an için kısa bir yardımda bulundular ama sonrasında ne cezaevindeyken ne de sonrasında ailesine herhangi bir destekte bulunmadılar. Biz arkadaşlarımıza bu desteği sağlamak istiyoruz" diyor.

ESNAFLAR DA KAZANACAK

Derneğin şoförlerin yanı sıra esnaflara da büyük yararının dokunacağını söyleyen Süreyya Mut "Herkesin otobüs şoförü olamayacağına inanıyoruz. Ancak direksiyon başında mesleğe uygun olmayan şoförleri de görüyoruz. Bunlar maddi manevi zarara yol açıyor. Raporlar geliyor, kaza yapıyor, mal sahibinin sigortası, kaskosu bozuluyor. Bu zararları biz karşılayalım dedik. Mal sahiplerine bir zararınız dokunmasın diye düşündük. Eğitim vererek oluşabilecek kötü durumların önüne geçeceğiz. Bunlar mal sahiplerine maddi bir yük getiriyor. Çoğu arkadaşımız iyi niyetli olmasına rağmen bazı şeyleri yanlış yapıyor. Yolcuların ve mal sahiplerinin bu konularda şikayetleri eğitim yoluyla çözülecektir" diyor.

DOĞUMDA VE ÖLÜMDE YAN YANA OLALIM

Arkadaşlarımızın eğitim seviyesini yükseltirken refah düzeyini de nasıl arttırabiliriz diye düşündüklerini belirten Süreyya Mut "Bir vakıf kurabiliriz. Maddi imkansızlıklar nedeniyle okutamadığımız bir çok çocuğumuzu okutabiliriz ve gurur duyarız bundan. Doğumda ve ölümde yan yana olalım. Dayanışma ve yardımlaşmayı böylece sağlayabiliriz.İlerde derneğimize gelir getirecek çalışmalarımızda olacak" diyor.

CANAVAR OLARAK GÖRMEYELİM

İş stresinden dolayı çalışma ortamında birbirleriyle selamlaşmayan arkadaşlar olduğunu belirten Başkan Yardımcısı Nurettin Doğan "Günde bin kişiyle temas kurduğumuz halde kendi içimizde birbirimizi canavar olarak görüyoruz. Çoğu arkadaşımız önündeki, arkasındaki araçla konuşmuyor. Biz küslükleri de ortadan kaldırmayı hedefliyoruz" diyor.

YANLIŞ ANLAYANLAR OLDU, ÇOK ÜZGÜNÜZ

Derneğin tek amacının kendi aralarında birlik ve beraberliği sağlarken hizmet kalitesini de arttırmak  olduğunun altını çizen Nurettin Doğan "Ancak bizden kaynaklanan bir sorun oldu herhalde ki derdimizi tam anlatamadık ve bazı arkadaşlar yanlış analiz ettiler. Bizim işverenlerimize karşı bir cephe almamız söz konusu olamaz, onların ekmeğini yiyoruz. Özulaş yönetiminden bu anlamda anlayış beklerdik. Bu konuda çok üzgünüz" diyor.

Türkiye Genelinde Özel Halk Otobüslerinin Bir Çok Sorunla Uğraşmak Zorunda Kaldığını Belirten Hatay Halk Otobüsleri Kooperatifi Başkanı Halil Kadife Çözüm Beklentilerinin Devam Ettiğini Söylüyor.

Halk otobüsü camiasının tanınmış isimlerinden biri olan Hatay Halk Otobüsleri Kooperatif Başkanı Halil Kadife yaşanan sorunlarla ilgili çözüm umutlarını sürdürüyor. Sektörün Türkiye genelinde birçok sorunla boğuşmak zorunda olduğunun altını çizen Halil Kadife gerekli çalışmalar sürdürülürse çözümün sağlanabileceğini düşünüyor.

KAMUNUN YÜKÜNE OMUZ VERİYORUZ

Türkiye geneliyle kıyaslandığında en rahat çalışma ortamının Hatay'da olduğunu belirten Halil Kadife "Buna rağmen birçok sorunla boğuşmak zorundayız. Derdimizi kimseye anlatamıyoruz. Ülke genelinde yaşanan sıkıntılar tabiî ki bizi de etkiliyor. Örneğin 2918 sayılı yasada bir "Halk Otobüsü" tanımının olmaması elbette büyük sorun. Ayrıca biz halk otobüsçüleri olarak onlarca kalemde ücretsiz yolcu taşıyarak kamunun sırtındaki yüke omuz veriyoruz. Bırakın ulaşımı hangi özel sektör bunları yapıyor. Buna rağmen en azından yakıt alımında bir takım vergilerden muaf olmamız gerektiğini düşünüyorum." diyor.

Ülke genelinde halk otobüsçüleri olarak birlik sağlayamamalarının da ayrı bir sorun olarak önlerinde durduğunun altını çizen Halil Kadife "Ben TÖHOB'un saygın bir üyesiyim. Kuruluş kısa vadede olmasa bile uzun vadede birçok sorunun çözümünde rol oynayacaktır" diyor.

24 HATTA 104 OTOBÜS

Hatay'ın "Büyükşehir" olma yolunda ilerlediğinin altını çizen Kadife özel halk otobüsçüleri olarak yeni sözleşmenin hazırlık aşamalarını sürdüğünü belirtiyor. 1988'den beri halk otobüsü işletmeciliği, 1992 yılından bu yana da kooperatif başkanlığı görevini başarıyla sürdüren Halil Kadife "24 hattımızda 104 otobüsümüz turnike usulü çalışıyor. Esnafımızın mağdur olmaması için bu yöntemi kullanıyoruz. Ana merkezde bizden başka kooperatif yok ancak çevre ilçelerden gelen minibüsler var" diyerek kooperatif yapısı hakkında bilgi veriyor.

2013'TE DEĞİŞİM BAŞLIYOR

Hataylılara iyi hizmet vermek için büyük gayret gösterdiklerini vurgulayan Halil Kadife "Araç yaş ortalamamız oldukça genç. 7-7,5 metrelik araçlarla çalışıyoruz. Öğrencileri 1, tam biletli yolcuyu ise 1, 25 TL'den taşıyoruz. 2013 yılında havuz ve kartlı sisteme geçeceğiz. 2014 yılında ise araçları biraz daha büyüterek 9 metrelik otobüslerle yolcu taşımaya başlayacağız" diyor.

HATAY HALK OTOBÜSLERİ "J" PLAKA

Hatay Halk Otobüsleri olarak "J" plaka kullandıklarını belirten Kadife "01 den başlar 104'e kadar tek  plaka kullanıyoruz. Normal plakadan çıkıp, kendimizi Halk Otobüsü olarak ayırmamız gerekiyordu. Belediye başkanımıza sorunumuzu anlattık. "H" plaka bir beldeye verilmişti. Size de jandarmanın "J "sini verelim dediler, tamam dedik. Sonuç olarak İl trafik komisyonunda böyle bir karar alındı. Memnunuz." diyor.

Ulaşım Sektörüne Yön Veren İsimleri Sizlerle Buluşturmaya Devam Ediyoruz. Sektördeki Gücüne Rağmen Ön Plana Çıkmayı Pek Sevmeyen, Dolayısıyla Hakkındaki Şehir Efsaneleri Tükenmeyen Galip Öztürk İle Çok Özel Bir Röportaj Yaptık. Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığının Lider Firmalarından Biri Olan Metro Turizm'in Patronu Sorularımızı İçtenlikle Yanıtladı.

Sizi tanıyabilir miyiz?

Samsun'un Çarşamba ilçesinde 1965 yılında doğdum. Çocukluğum Ayvacık Balahor Köyü'nde geçti ve 13 yaşımda İstanbul'a gurbete geldim. Gençlik yıllarım İstanbul'da geçti ve halen burada yaşıyorum. Çocukluğumdan itibaren çalışmaya başladım. İlk işim ortaokul birinci sınıfa giderken, Çarşamba'da bir tanıdığımızın manavından aldığım elmaları, kahvehanelerde satarak ticaretin ilk kez tadına vardım. Ardından İstanbul'da önce çaycılık yaptım. Sonra kafeterya işletmeye başladım. İstanbul'a gelişimi hiç unutmam. Ekonomik durumumuz nedeniyle okuma imkanım yoktu. 302 Mercedes otobüsün buzdolabının üstünde İstanbul'a geldim. Para kazanmak öncelikli hedefimdi ve Allahıma şükürler olsun ki bu hedefime ulaştım.

PARA BENİM İÇİN AMAÇ DEĞİL

Anlattıklarınızdan müthiş bir başarı öyküsü karşımıza çıkıyor. Çay ocağı işletmeciliğinden Türkiye'nin en büyük şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan lider firmalarından birini kurdunuz. Bu başarı öyküsünden bahseder misiniz?

Sözün ve malın sahibi sadece Allah'tır. Eğer siz inanır, sebat eder ve çok çalışırsanız mutlaka yüce Allah karşılığını veriyor. Önemli olan salih amelle hizmet ediyor olmaktır.  Hayatımın hiçbir döneminde para benim için amaç olmadı. Sadece araç oldu. Kazandıklarımın hiçbirinin bana ait olmadığını ve toplumla paylaşıldığında bir anlam ifade ettiğini gayet iyi biliyorum. Bu nedenle şu ana kadar 35 'e yakın ilköğretim, lise ve üniversite yaptırım devletime verdim. Buralardan yetişecek evlatlarımızın ülkemize milletimize hayırlı işler yapan bireyler olarak yetişmesi benim tek tatminim olacak. Binlerce öğrenciye burs veriyorum. İlk yaptırdığım okulu hizmete açtığımda henüz 21 yaşında gencecik bir delikanlıydım. Hala da bu gayretle çalışıyorum. Bizim grupta 10 binden fazla insan çalışıyor. Hepsini tanımam elbette mümkün değil ama hiçbirin kendi kardeşimden ayrı görmüyorum. Yaptığım her hayrı onların adına yaptığımdan şüpheniz olmasın. 

YILDA 15 MİLYON YOLCU TAŞIYORUZ

Metro Turizm'i hep yeniliklere öncülük eden lider bir firma olarak görüyoruz. Metro Turizm'den biraz bahseder misiniz?

1992 yılında kurduk Metro Turizm'i. Üç otobüs alarak başladık çalışmaya ve hep ilklerin temsilcisi olduk. Çift katlı otobüsler, bayan hosteslerle hizmet verme, en ücra köşeye kadar ulaşma gayretleri bunların başında geliyor. Bugün 76 ilimizde ve bin 200 acentemizle yollardayız. Yılda yaklaşık 15 milyon yolcu taşıyoruz. Bu yıl hedefimizi 18 milyon yolcu olarak belirledik ve elimizdeki verilere göre bu hedefe ulaşmamız mümkün görünüyor. Yani İstanbul'un toplam nüfusundan fazla insanımızı bir noktadan diğerine taşıyoruz. Bayram günlerinde bin 700 sefer yapıyoruz. Bin 500 otobüsümüz yollarımızda yolcu taşıyor.

HEDEFİM 100 OKUL

Galip Öztük başarısının yanında yardımseverliğiyle de ün salmış bir kişi olarak. Okul ve yurt konusunda hedeflediğiniz bir sayı var mı?

Az önce belirttim. Allah ömür verirse 100 okul hedefim var. Bunun yanında yaptırdığımız yurtların, camilerin, yolların, sportif alanlara yaptığımız destekleri saymıyorum bile. Dediğim gibi ben kazandığını paylaşmaktan zevk alan, bununla mutlu olan bir insanım. Hedeflerime bugüne kadar hiçbir engelle karşılaşmadan ulaştım. Allah hep yardımcım oldu.

EĞİTİME VESİLE OLMAKTAN MEMNUNUM

 Neden eğitim sizin için bu kadar önemli? Siz okulda çok fazla eğitim almamanıza rağmen Türkiye'nin önde gelen işadamları arasındasınız. O yıllara dönecek olsak eğitimi mi tercih ederdiniz yoksa kendi hayatınızı yeniden yaşamayı mı?

Okumanın, eğitimin, bir  insanın hayatında ne kadar önemli olduğunu çok iyi biliyorum. İmkansızlıklar yüzünden okuyamadım ama binlerce öğrencinin okumasına vesile oluyorum. Bu nedenle yine ben bugünkü yaşamımı tercih ederdim. Ben okumadım ama on binlerce çocuğumuzun okumasına vesile oluyorum. Bu mutluluk benim okumamdan daha önemli.

VEFA VAZGEÇİLMEZİM

Hayatta en çok önem verdiğiniz değer nedir?

Vefa benim için dünyadaki en önemli duygudur. Yapılan iyilikleri unutmamak, ülkesine, milletine, dostlarına karşı vefa duygusunu yitirmemek her şeyden daha kıymetli. Ben hayatı vefa duygusuyla yaşıyorum. Bundan da öyle mutluyum ki tarif edemem. Keşke herkes bu duyguyla yaşasa ve ülkesine hizmet etse. Emin olun bu ülkenin hiçbir sorunu kalmaz.

DOSTSUZ BİR HAYAT ANLAMSIZ

"Para zengini olmadan önce dost zengini olmak gerekir" diyorsunuz bir röportajınızda. Dostunuz çok olduğunu biliyoruz. Paranız için çevrenizde olanlarla gerçek dostları ayırt etmek zor oluyor mu?

Ben dostlarımı sahip oldukları maddi varlıklarıyla değil, manevi hayatları ve sahip olduklarıyla ölçer ve severim. Benim dost dediğim insanların da aynı duyguyla hareket etmesine özen gösteririm.  Gerçek dostları, sahtelerinden ayırmak benim işim değil. Onlar zaten zaman içinde kendilerini belli ediyorlar.

Yalnız başınıza olsanız ve dünyanın en zengin insanı olarak ifade edilseniz, bunu kimseyle paylaşmadan sahip olduğunuz zenginliğin hiçbir anlamı olmaz. Şükürler olsun ben bu konuda da çok şanslıyım ve dostsuz bir hayatın anlamsız olduğunu düşünüyorum.

VARAN SATIŞI MAHKEMELİK

Yakın zamanda Metro Turizm'in Varan Turizm'i satın aldığı haberi duyuldu. Ancak bir süre sonra bu satışın iptal edildiği açıklandı. Bu alışveriş neden bozuldu? Satış haberinden sonra hangi gelişmeler oldu?

Başta yaptığımız protokol hükümlerine aykırı hareket edildi ne yazık ki. Konu şu an mahkemelik bu nedenle bu konuda fazla konuşmak istemiyorum.

HAYRIMIZI KORUYACAK KADAR ŞERRİMİZ VARDIR

"Bizim şerrimiz hayatımızı koruyacak kadardır. Kimseye zararımız olmaz ve asla olmamıştır" diyorsunuz bir söyleşinizde. Sizi tanıyanlar ne kadar dost canlısı ve yardımsever bir insan olduğunuzu da özellikle vurgulamalarına rağmen Galip Öztürk ismini sizi yakından tanımayanlar üzerinde bir tedirginlik yaratıyor. Bunun sebebi sahip olduğunuz ekonomik güce rağmen medyaya fazla itibar etmemeniz ve kendinizi tanıtmamanız mı acaba? Siz ne düşünüyorsunuz?

Beni bilen bilir. Dediğiniz gibi dost canlısı bir insanım. Ancak o söz tam öyle söylenmedi. "Hayrımızı koruyacak kadar şerrimiz vardır" demiştim ben. Bunu söylerken de kimseye aba altından sopa göstermek niyetinde değildim. Malını ve ırzını korurken ölene şehit mertebesi veren bir dinin mensuplarıyız. Bu nedenle kimin ne düşündüğü değil, Cenab-ı Hakkın bizi nasıl değerlendireceği önemlidir. Medyadan hep uzak duruyorum bu da doğru. Ama özel bir gayretim yok. Ben çalışmayı, üretmeyi ve paylaşmayı seviyorum. Yaptıklarını anlatmaktan zevk alan bir yapım yok. Bu röportajı da çok hevesle verdiğimi söyleyemem. Kendini anlatmak gibi benim çok sevdiğim bir tarzım yok.

METRO VE MEPET

Kırk'ın üzerinde şirketin sahibisiniz. Bu şirketleri satıp sadece iki tanesini yönetmeye karar verseniz hangilerini elinizde tutardınız?

Hayatımın hiçbir döneminde geri adım atmadım. Bir işe karar vermişsem, emin olun ki onu mutlaka sonuçlandırırım. Allah bunu bana nasip ediyor. Bu nedenle ben kırk şirketi nasıl 80'e çıkarırımın hesabını yaparım her zaman. Ama ilk göz ağrım olan Metro Turizm ve Dinlenme tesisleri şirketimiz olan Mepet elbette ticari hayatımda önemli bir yere sahip.

PİŞMAN OLACAĞIM İŞ YAPMADIM

Hayatta hiç pişmanlık duyduğunuz, keşke yapmasaydım dediğiniz bir olay var mı?

Pişmanlık duygusu insanı yiyip bitiren bir duygudur. Şükürler olsun ki ben hiç pişman olacağım iş yapmadım. Bilmeden, istemeden birilerini kırmış, üzmüşsem Allah beni affetsin. Lakin bilerek ve isteyerek kimseye bir kötülük yapmadım. Bu nedenle keşke yapmasaydım dediğim bir olayım olmadı.

EN BÜYÜK SORUN KURUMSALLAŞAMAMAK

Sektöre dönecek olursak tekrar; şehirlerarası karayolu yolcu taşımacılığının en büyük sorunu nedir? Önümüzdeki dönemde havayollu ve hızlı trenin sektöre etkisi ne olacak?

Kurumsallaşamamak. Küçük işletmelerin bir araya gelmemesi bu sektörün en önemli sorunu. Yerel firmaların işbirliği yapması ve güç birliğine gitmemesi beni çok üzüyor. Bu güçlü rakiplerin ortaya çıkmasına engel teşkil ediyor. Ben her zaman rekabetten yana bir ticari anlayışa sahip oldum. Güçlü rakipler hizmette rekabeti getirir ve halkımıza faydası olur. Ama bugün borç harç üç otobüs alıp firma kuran sektör mensuplarının bu ortamda ayakta kalması neredeyse imkansız. Havayollarının ve demiryollarının büyümesi ve gelişmesi bizim için zarar değil fayda sağlar. Entegre yolcu taşımacılığı ile kısa mesafelerde çok yolcu taşınacaktır. Bizim planlarımız da buna göre yapılıyor. Rekabetten kimseye zarar gelmez. Yeter ki, haksız ve yıkıcı olmasın...

OTOBÜS YANGINLARI CANIMI SIKIYOR

Sektöre sunulan araçların kalitesi sizce yeterli mi? Üreticiler nelere dikkat etmeli?

Bir takım eksiklerin dışında yeterli diyebiliriz. Ama şu son günlerde özellikle gündeme gelen otobüs yangınları çok canımı sıkıyor. Bu konuda sektör temsilcileri ve şirketler ortak hareket ederek otomatik yangın söndürme sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi için çalışıyoruz. Üreticilerin, biz müşterilerinin taleplerini dikkate alması ve üretimlerini ona göre planlaması gerekir.

Zaman ayırdığınız için teşekkür ederim...

Ben sizlere çok teşekkür ediyorum ve sizlerin aracılığıyla okurlarınıza en derin sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

Belediye İle Birlikte Hareket Eden Diyarbakır Halk Otobüsçüleri Şehiriçi Ulaşıma Kattıkları Kalitenin Meyvelerini Toplamaya Başladı. Son Dönemde Değeri Hızla Yükselen Hat Bedelleri Büyükşehirlerle Yarışıyor.

Diyarbakır Belediyesi ile kol kola çalışmalarını sürdüren Halk Otobüsçüleri şehrin ulaşımına kattıkları kalitenin meyvelerini de toplamaya başladılar. Vatandaşın sunulan hizmetten memnun kalması ve tercihini bu doğrultuda kullanması sonucunda Diyarbakır'daki halk otobüslerinin hat bedelleri 1 milyon 200 bin TL'yi geçmiş durumda.

BAŞARIYA GİDEN YOL

Diyarbakır Belediyesi ile birebir çalışarak her geçen gün daha iyiye doğru yol aldıklarını belirten SS. 126 Nolu Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi'nin genç Başkanı Mehmet Pervane "Daha önce herkes kendi sabit hattında çalışırken; bazı hatlardan 10 araçlık yolcu çıkıyordu ama 20 araç çalışıyordu. Bazı bölgelerde de 20 araçlık yolcu varken 3 araç çalışıyordu. Dengesiz bir durum vardı. Bu sorunu çözmek için 2008'de Belediye ile yaptığımız protokol ile Ortak Havuz'a geçtik. 7 metrelik araçlar ile hizmet veriyorduk. Araçları büyüttük, yeni araçlar aldık. Yolcunun yoğunluğuna göre güzergâh açıp, buna göre araç yönlendirmeye başladık" diyerek toplu taşımadaki sorunları aşarak başarıya giden yolda izledikleri rotayı çiziyor.

TOPLAM 100 ARAÇ

Hat sahibi şoför olarak 1995 yılında halk otobüsü çalıştırmaya başlayan Mehmet Pervane, kooperatifimize ait 50 araç var.Toplamda ise 100 araç ile 22 güzergâhta vatandaşlarımıza hizmet veriyoruz. Belediye'nin ise 85 aracı şehiriçi ulaşımda taşımacılık yapıyor. Halk otobüsçüleri olarak kendi belirlediğimiz hatlarda hizmet veriyoruz. Kooperatifimizin belirlediği yolcu ihtiyacına göre araç aktarıyoruz. Otobüslerimizde ASES ve DİYARKART sistemi geçerli. Tam bilet 1 TL 25 Krş. olarak düzenlendi. Kartı olmayan ise 1,5 TL ödüyor, diyor.

DİYARBAKIR YANLIŞ TANINIYOR

Diyarbakır'a olan sevgisi gözlerinden okunan Mehmet Pervane "Şehrimiz çok güzel. Tarihi, kültürü ve insanlarıyla genç bir nüfusa sahip. Yolları, alt yapısı ile birçok ilimizden daha iyi durumda. Her geçen gün büyüyor, gelişiyor. İki yılda bir yeni yerleşimler oluşuyor. Talebi karşılayabilmek adına her geçen gün yeni güzergâhlar açıyoruz. Diyarbakır güzel bir ilimiz, yaşanabilecek bir kent. Şehrimizi herkesin tanımasını, ziyaret etmesini isterim. Medya'da anlatıldığı gibi olmadığını gelip görmeleri gerekir. Kültürümüz, tarihimiz, insanlarımız ve özellikle misafirperverliğimiz ile herkese kapımız açık." diyerek Diyarbakır'ın tanıtımı için medyaya büyük görev düştüğünü belirtiyor.

TAŞIMACILIKTA TÜRKİYE'NİN ÖRNEK İLİ OLMAK İSTİYORUZ

Diyarbakır Belediye'sinin şehrin sorunlarını çözmek için gece gündüz demeden çalıştığını ve başarıyı yakaladığını vurgulayan Mehmet Pervane, 15 yıl önce şehrimizde yeşil alan yoktu. Şimdi ise çok farklı. Tanınmayacak kadar güzelleşti. Diyarbakır'a 3 yıldır gelmeyen biri şimdi gelse şehri tanıyamaz, o derece. Toplu taşımacılıkta bizler de Belediye'ye destek vererek Türkiye'nin örnek ili olmayı istiyoruz, diyor.

VATANDAŞ MEMNUN, ESNAF MEMNUN

Toplu taşımada yakaladıkları başarıyı Belediye'nin uygulamaya soktuğu Master Planı'na bağlayan Pervane alınan sonuçtan çok memnun. Sistemin, halka kaliteli ulaşım hizmeti sunarken aynı zamanda da esnafa para kazandırdığının altını çizen Mehmet Pervane "Bir vatandaş ayda belki 5 TL fazla ödeme yapabilir ama hizmet olarak karşılığını fazlasıyla alıyor. Düne kadar 20-30 bin TL'lik araçlarla hizmet verirken bu gün 200-300 bin TL tutarında, son model araçlar Diyarbakır caddelerinde yolcu taşıyor. Kalite için karşılıklı fedakarlık gerekiyor" diyor.

EĞİTİMDE DE HEDEFLER BÜYÜK

Şoför eğitimi konusunda çalışmalarını devam ettiğini ve bu konuda bir halk otobüsçüsü olarak Kayserili meslektaşlarıyla gurur duyduklarını söyleyen Mehmet Pervane "Eğitim konusunda amacımız Kayseri'yi yakalayıp geçmek. Devam ettirdiğimiz çalışmalarla gün gün bu hedefimize yaklaşıyor" diyerek eğitime verdikleri önemi ve kararlılıklarının altını kırmızıyla çiziyor.

Tahditli Plaka Ve Model Uygulamasına Karşı Olduğunu Söyleyen Ayça Turizm'in Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Ali Camadan Bunun Yerine Taşımacılık Yapan İnsanların, Şirketlerin Belgelendirilmesi Gerektiğini Savunuyor.

Tahditli plaka uygulamasının ulaşımın sorunlarını çözmekten uzak ve sürekli sorun yaratan bir sistem olduğunu savunan Ayça Turizm'in Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Ali Camadan belgelendirme işinin kaliteyi mutlaka yükseltme adına kullanılması gerektiğini savunuyor. İstanbul Taşımcılar Birliği Derneği'nin (İSTAB) Başkan Yardımcılığı görevini de sürdüren Camadan konuyla ilgili İstanbul'da hizmet veren taşımacıların Kocaeli, Çorlu ve Tekirdağ gibi illere verdikleri hizmetlerde sürekli sorunlar yaşadığını hatırlatıyor.

Belgelendirme uygulamasına karşı olmadığının altını çizen Dursun Ali Camadan "Geçiş süreçlerini iyi kullanmak gerekiyor. Bütün yatırımlarını sektöre yatıran insanlar var. Bu işten ekmek yiyorlar. Belgelendireceğiz diye küçük firmaları mağdur etmemek gerekiyor. Ben şahsen plaka tahdidine karşıyım. İnsanlar, şirketler, şoförler belgeli olmalı. Özellikle de tahditli modele karşıyım. Bu ecnebiye hizmettir. Arabalar mutlaka bakımlı olmalı, klimalı olmalı, boyalı, temiz olmalı. Servis taşımacılığında en uzak mesafe 1,5 saat. Bu sürede insanları rahat ettirmek gerekli. Trafiğe çıkarken bunlara dikkat etmeli. Araç modelellerinden beklentiler yan sanayi ile de karşılanabilir. Bazı modelleri belirleyip 200 bin TL'lik araçlar almaya zorunlu tutulmak milli servete zarardır. İşletmeci arabayı alıyor, iki sene kullanıyor, lastikleri bitmeden değişim oluyor. Bizim üreticimizden ziyade yabancılar kazanıyor. Plaka arabayı sürmüyor, plaka temizliğini yapmıyor, plaka güzel hizmet vermiyor, model bir şeyi değiştirmiyor. Eğitimi, temizliği, güler yüzlülüğü insanlar üretiyor" diyor.

Kocaeli'yle başlayan belirli plakaların kendi sınırları dahilinde çalışması meselesi mutlaka bir düzene sokulması gerekiyor diyen Dursun Ali Camadan çok büyük bir kavram kargaşasının yaşandığından yakınıyor. Camadan, bizim Çorlu ve Tekirdağ'dan rahatsızlıklarımız var bu hususta. Şehiriçi taşımacılığın tamamen belediyelere devredilmesi sonucunda meclis içerisinde keyfi kararlar alınmış. Sonuçları hesap edilmeyen karalar. Şimdi ise bu kararlar düzeltilmeye çalışılıyor, diyor.

Sadece servis şirketi olarak değil halk otobüsçüsü olarak da şehiriçi ulaşımla yakından ilgili olan Dursun Ali Camadan "1990'da Ayça Turizm'i kurduk. Bu gün 650 civarında araçla personel, okul ve kamu alanlarında taşımacılık yaparak hizmetlerimizi sürdürüyoruz. Tedarikçilerle çalışıyoruz. Çorlu'da resmi şubemiz çalışmalarını sürdürüyor. Ayrıca Halk Ulaşım A.Ş. bünyesinde çalışan iki de otobüsümüz var. Halk Ulaşım A.Ş.'nin hizmetlerinden de oldukça memnunuz" diyor.

Servis işinde kalitenin önemli olduğunu vurgulayan Camadan "En iyi servisçi; modern binalarda, modern ofislerde, modern masalarda işini yürüten insan yada firma değildir. En iyi servisçi bu işe hizmet veren, çalışanlarının hakkını gözeten, tedarikçisine zamanında ödeme yapan ve en önemlisi de müşterilerine kaliteli hizmet sunandır" diyor. 

Yüzde Yüz Yerli Sermaye Ve İşgücü İle Türkiye'nin Gururu Olan Bmc; 47 Yılda Ürettiği 300 Bin Araç, 80'den Fazla Ülkeye İhracatı İle Ekonomimize Katkı Sağlıyor.

İzmir'de 1964 yılında kurulan BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş. Türkiye ekonomisine değer katan firmalardan biri. Şehiriçi toplu taşıma araçlarından, savunma sanayine kadar pek çok alanda iddialı bir şekilde üretimlerini sürdürüyor.

BMC DÜNYA MARKASI

47 yılda 300 bin araç ürettiklerini gururla anlatan BMC'nin Yurtiçi Satışlar Müdür Yardımcısı Engin Ermiş, İzmir Pınarbaşı ve Doğanlar'da 200 bin m2'lik tesiste üretimimizi sürdürüyoruz. Kuruluşumuzdan bu güne kadar yapmış olduğumuz yatırımların değeri 1,7 milyar TL'yi bulmakta. Ülkemize 10 milyar Dolarlık ekonomik ürün katkısı ve buna bağlı olarak vergi kazancı sağladık. İzmir'den çıkan Milli Türk markası olarak uluslar arası pazarlarda kabul gördük ve 80'i aşkın ülkeye ihracat yapıyoruz. "Dünya Markası olarak varlığını sürdürmek" vizyonumuz. Ar-Ge, tasarım, geliştirme, üretim, satış, pazarlama ve satış sonrası hizmetleri de kendi bünyemizde sürdürüyoruz, diyor.

"LİFT" E UKOME KARAR VERİYOR

Yakında hayata geçmesi beklenen özürlülere uygun araç uygulamasıyla ilgi olarak görüşlerini sorduğumuz Engin Ermiş, yasada araçlar 2012 yılında engellilere uygun hale getirilir diyor. Ermiş, Bunu yerine getirmeyenler Toplu Taşıma Sistemi'nden çıkartılır denmekte. Araçları iki şekilde bu standarda kavuşturabiliriz. Birincisi; lift takma yolu ikincisi ise basamaksız araçların kullanımı ile. Aslında burada UKOME'nin aldığı kararlar önemli. İstanbul; ben liftli araç istemiyorum, yeni olan araçlarda basamaksız istiyorum derken, Kayseri ise; araçlara lift takılması benim için yeterli diyebiliyor. Araca lift taktığımız zaman engellilere uygun olarak adlandırılıyor, diyor. Ermiş, lift takılmış araçları Romanya ve Bulgaristan gibi başka ülkelere engelliye uygun araç olarak gönderdiklerini ve üretimine devam edeceklerini söylüyor.

UYGUN FİYATLI LİFT TAKMA ÇALIŞMALARI

Halen çalışmakta olan basamaklı araçlara uygun fiyatlara lift takma çalışmalarının devam ettiğini belirten Engin Ermiş "Lift ithal ve pahalı bir kalem. Bunu kim yapacak? BMC servisleri mi, yetkilendirilmiş atölyeler mi ya da Bursa'da bazı firmalar mı? Henüz alınmış bir karar yok. Hangi modelden öncesine yapılacak, hangi modelden sonrasına yapılmayacak henüz belli değil. Ayrıca her araca lift takmak da mümkün değil.  Toplu Taşımayı sadece 12 metrelik araçlar olarak görmemek gerekir. 9 metre ve 7,5  metre otobüsler de var. 7,5 metrelik bir aracın neresinden lift yeri açacaksınız, büyük bir sorun.  Üstelik 7.5 metrelik bir aracın bu gün ikinci el değerleri belli. Lift takmak belki de araçla aynı fiyata gelecek. Bu 9 metrelerde de geçerli. Müşterilerimiz gelip basamaksız otobüs istiyorum dediğinde, 2004-2005 model aracını takasa verdiğinde, bu araçların pazarı ne olacak? Asıl mesele budur. Bunların ekonomik değeri bir anda sıfırlanacak mı? Böyle olursa müşteriye bu ne kadar yansıyacak, alım gücü ne kadar düşecek?  Biz bu araçları hangi pazara sunacağız? Bunların çözümlenmesi gerekiyor" derken ikinci el basamaklı araçlar için alternatif pazarın yaratılması gerektiğinin altını çiziyor.  

BİZİM İÇİN ZAMANINDA TESLİMAT ÖNEMLİ

Otobüs A.Ş'nin ilk ihalesinde kendilerinden beklenen adedi yakalayamadıklarını belirten Engin Ermiş "Bunun birçok yorumları oldu. Biz Halk otobüsçü müşterimizden çok yoğun sipariş aldık ve önceliğimiz aldığımız siparişlere verdik.  Öncelikle alınan siparişi yerine getirmek gerekir ki müşteri memnuniyeti sağlanabilsin. Bu güne kadar verdiğimiz sipariş tarihlerine uyduk. Otobüs A.Ş. ihalesinden gelen siparişleri de söz verdiğimiz gibi tüm donanımlarıyla birlikte Mayıs ayında teslim ettik. Bu uzun bir maraton ve biz centilmence yarışmaya devam edeceğiz" diyor.

DOĞALGAZLI ARAÇ ÜRETİYORUZ AMA...

BMC'nin hibrit aracının Belçika'da düzenlenecek fuarda sergileneceğini, bunun yanında her türlü araca da doğalgaz uygulaması üzerinde çalıştıklarını vurgulayan Engin Ermiş "Kayseri'ye 190 adet doğalgazlı araç satışı yaptık. Doğalgazlı araçlar için alt yapı kurmak asıl sorun. Küçük ve orta şehirlerde dolum sahaları rahat olabiliyor. Ama İstanbul için bu uygulama bazı sorunlar doğuracaktır. Araçların menzili bellidir. Araç günde bir defa yakıt almalı. İstanbul da trafik problemi var. Trafikte sıkışarak menzili aştığınızda yolda kalabilirsiniz. Araç yolda kaldığında ancak çekiciyle kaldırılabilir. Bü tür alt yapı problemleri var. Dediğimiz gibi yer, menzil, güvenlik ve bunlar için kaynak ayrımı ve bunun işletmesi. Yoksa doğalgazlı otobüsü üretiyoruz. Önemli olan altyapının hazır olması" diyor.

9 METRE OTOBÜS

Metrobüs olarak da adlandırılabilecek çift mafsallı araç üretmeyi düşündüklerini de belirten Ermiş, bunun yanında besleme hatlarında hizmet verebilecek 9 metre otobüsümüzü devreye aldık. Orta kapıya kadar basamaksız bir araçtır. Ondan sonra basamak var. Daha önce ön ve arka kapılı araçlar vardı. Bir karmaşa oluyordu indirme bindirme açısından. Biz tahliye kısımlarını rahatlattık. Trafiğin akış hızı ve yakıt tüketimi açısından avantajlı bir durum oluştu, diyor.

ARAÇ ARIZADAN DOLAYI YATMAMALI

Halk otobüsçü esnaf için aracın arızadan dolayı yatmamasının çok önemli olduğunun altını çizen Engin Ermiş "Yedek parça bulunabilirliği, uygunluğu, servise ulaşılabilirliği ve kalitesi BMC için çok önemlidir. Öncelikle satış sonrası hizmetlerde çok başarılıyız. Üstelik satış sonrası hizmetlerde uygun fiyatlar çıkartıyoruz.  7/24 servis hizmetimiz var. Türkiye'nin her yerine iki gün içinde yedek parça gönderebiliyoruz" diyor.

ÜLKEMİZİN LİDER MARKASIYIZ

BMC'nin 50. yıla doğru emin adımlarla ilerlediğini belirten Engin Ermiş "Ülkemizin lider markasıyız. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne de araç üretiyoruz. Ağır ticari araçta Türkiye'nin en öndeyiz. Her alanda her türlü ihtiyacı karşılayabilmekteyiz. Yerli üretimin teşvik edildiği bir dönemde tamamı yerli sermaye olan BMC'nin yarım asra yaklaşan tecrübeye sahip olması çok önemli" diyor.

Uluslararası Nakliyeciler Derneği (Und) Türk Lojistik Sektörünün Geleceğini Güvenceye Alacak Ve Türkiye'ye Büyük Prestij Sağlayacak "Güney İpek Yolu" Projesi İçin Çalışmalarını Sürdürüyor.

Seçildikten sonraki ilk konuşmasında "Türkiye'deki karayolu nakliyecisi için yolları açık tutmak ve yeni yollar yaratmak gerekir" sloganıyla göreve başlayan UND Başkanı Ruhi Engin Özmen ve yönetimi, lojistik sektöründe son yıllarda kaybedilen pazar payını geri alırken geleceğini de güvenceye bağlayacak ve dahası Türkiye'ye büyük prestij sağlayacak "Güney İpek Yolu" projesi için çalışmalarını sürdürüyor.

Çeyrek asırdır uluslararası karayolu taşımacılığı yapan Mars Lojistik Grup A.Ş.'nin de kurucu ortağı olan UND Başkanı Ruhi Engin Özmen ve 22 kişilik yönetim kurulu göreve geldikleri 15 Ocak 2011 tarihinden bu yana yıllardır edindikleri bilgi ve tecrübelerini sektöre aktarırken bir taraftan da ileriye dönük projelerini hayata geçirmek için büyük çaba sarf ediyorlar.

GELİŞEN KOŞULLAR "GÜNEY İPEK YOLU" DİYOR

Özellikle de yıllardır herkesin konuştuğu "İpek Yolu" projesi üzerinde çalıştıklarını belirten UND Başkanı Ruhi Engin Özmen "Orta Asya'dan Avrupa'ya açılan iki tane ipek yolu var. Bir tanesi; Kuzey İpek Yolu ki Sibirya üzerinden  Kuzey Avrupa ülkelerine gider. İkincisi; Türkmenistan, Özbekistan, Hazar Denizi, Azerbaycan ve yine Rusya'dan geçen Güney İpek Yolu. Bu iki ipek yoluna da baktığımızda Türkiye'nin baypas edildiğini ve Türkiye'ye hiçbir katkısının olmadığını görürüz. Asıl üzerinde durmamız gereken ise dünyadaki ticaret ve üretim merkezinin doğuya kaydığı gerçeği. Çin ile Hindistan dünyanın en büyük üreticileri. Çin yeni stretejik planlamasıyla üretim merkezlerini ülkenin batısına kaydırıyor. Okyanus kenarında olan100 kmlik üretim bandı İrumçi ve batı bölgelerine taşınıyor. Bu değişiklik sonucunda 150 milyonluk nüfus bu bölgelerde barınacak ve üretimlerine devam edecek. Ürünlerin ise batı ülkelerine taşınması gerekli. Bu noktada en uygun güzergâh; Çin, Pakistan, İran ve Türkiye üzerinden Avrupa ve dünya pazarı. Çünkü eski yolu kullanmaya devam ettiğinde Çin batı bölgelerinde ürettiği malları ülkeyi boydan boya geçerek Şangay Limanı'na getirmesi gerekiyor. Şangay Limanı'ndan gemiye yüklediğiniz malı ABD'nin batı sahiline göndereceksiniz. Oysa ki ABD'de tüketimin yüzde 65'i batı sahilinde gerçekleşir. Oraya indirdiğiniz konteyneri ABD'yi boydan boya geçerek doğuya getirmelisiniz. Ama biz iddia ediyoruz; Çin'in batısında üretilen bir ürünü konteyner ile Afganistan,  İran ve Türkiye üzerinden getirip Mersin, İskenderun yada Hatay daki bir "Lojistik Üs" den gemiye koyduğunuzda direk New York'a teslim edebiliyorsunuz. Süre kısa, aktarma az, maliyet ucuz. Bunun için Türkiye inanılmaz bir merkez. Aynı şekilde; Hindistan'da üretim merkezlerinden çıkacak malın, boğazları, kanalları geçmeden karayoluyla Akdeniz'e inmesi, Akdeniz'den de deniz, demir ya da kara yoluyla Avrupa'ya gitmesi hem zaman açısından hem de hizmetin kalitesi açısından çok önemli" diyor.

UND İNİSİYATİF ALDI

Göreve geldikleri günden beri bu güzergâhı yani "Güney İpek Yolu" nu her platformda dillendirdiklerini ve basına bilgi verdiklerini vurgulayan UND Başkanı Ruhi Engin Özmen projeyi hayata geçirebilmek için de çalışmalarını sürdürdüklerini vurguluyor. Özmen, projeyle ilgili bir organizasyon yaptık. Çin muadil derneğiyle, Pakistanlı bakanlar ve muadil derneklerle, İranlılarla sivil inisiyatif olarak bir araya gelip bu güzergahın ülkelerimize katacağı katma değeri, lojistik sektörüne katacağı yeni vizyonu ortaya koyacak toplantılar organize etmek istiyoruz. İlk toplantıyı İslamabad, ikincisini de İstanbul'da yaparak bir iyi niyet kararını ortaya koyma çabasındayız. Biz Türkiye deki karayolu taşımasının kaybettiği pazar payını başka alternatiflerle geri alabilmesi için bir misyon yüklenmek zorundayız. UND olarak görevlerimizden biri de bu. Ben ilk konuşmamda; Türkiye deki karayolu nakliyecisi için yolları açık tutmak ve yeni yollar yaratmak gerekir diye söylemiştim. O bağlamda da bu güzergâhın faaliyete geçmesi tek başına bizim yapabileceğimiz bir şey değil. Bizimkisi bir sivil inisiyatif. Büyüt projelerin hepsi bu sivil inisiyatiflerle başlıyor.  Projenin içinde bulunan diğer ülke taşımacıları da kendi bakanlarını aynı masaya getirebilirse bu iş rayına oturur ve sonuç alınır. Biz ilk adımlarını atıyoruz. Devam ediyor bu süreç. Önce İRU'nun bir öncülük yaparak BM'den böyle bir güzergah ve hat olduğu yönünde karar çıkarması gerekli ki İRU ile beraber çalışıyoruz. Türkiye'nin lojistik üs olma konusunda, Türkiye'nin Avrupa ile Ortadoğu arasında transit geçiş noktası olması konusunda çok önem arz eden bir konu bu. İnşallah UND olarak biz bu sivil inisiyatifte liderliği de üstlenerek hayata geçirmek istiyoruz. Uzun soluklu bir proje ancak başlamış olmak çok önemli. Sektör için çok önemli. Avrupa'yla olan ticaretin azalması bizi yeni yollar aramaya zorunlu kılıyor. Bu gün bu güzergâhta problemler var mı? Evet var. Ama her yerde vardı. Avrupa'da; Hırvatistan'da, Slovenya'da, Sırbistan'da, Bosna'da da problemler, savaşlar vardı. Ama yine de gidiyorduk oralara. Bu gün güney bölgeleri karışık olabilir ama oralar da düzelecek.  Ülkelerdeki demokratikleşme hareketleri güçlendikçe ticaret de artıyor. Türkiye de bu ticaretten önemli paylar alıyor. Dış ticaretteki artışlardan bu belli. Biz de dinamik toplumuz. Çok çabuk ayak uyduruyoruz yeniliklere. Hangi ülkeyle ticaretimiz gelişiyorsa oradaki taşımamız da o nispette gelişiyor, diyor.

TÜRKİYE LOJİSTİK ÜS OLMALI

Türkiye'nin jeopolitik konumunun uluslararası karayolu taşımacılığı sektörüne ve Türkiye'ye nasıl bir avantaj sağladığını sorduğumuz Özmen, "Şu an rekabet edebilecek avantajlarımız yok elimizde. Bu gün Avrupalı transit olarak Türkiye'ye kapıdan giriyor, yükünü boşaltıp transit olarak kendi ülkesine geri dönüyor. Türkiye'nin bir lojistik üs olması gerekiyor. Yani dünya da lojistik üs olabilecek en uygun coğrafi bölgelerden bir tanesi Türkiye. Asıl üzerinde durmamız gereken konu dünyada gelişen trend olan lojistik hizmetlerin Türkiye üzerinden nasıl yapılacağı konusu. Bir defa Türkiye'deki lojistik yapılanmanın bir devlet politikası olarak ortaya konulması gerekiyor. Tüm siyasi partiler bu seçimden önce vizyonlarını açıklarken 1.2 trilyon dolar, 1.1 trilyon dolar gibi dış ticaret hedefi ortaya koydular. Bu dış ticaret hedefine ulaşılabilmesi ve bunun daha da yukarı çekilebilmesi için Türkiye'de organize lojistik üsler ve lojistik köyler denen o kavramların alt yapılarının bitmesi lazım. Biz transit bir ülkeyiz. Fakat transit ülke olma özelliğini pek gösteremiyoruz. Yani batıdan gelen yükler limanlarımıza uğramadan karayoluyla ülkemizi terk ediyorlar.  Biz şunu yapmalıyız; Türkiye'de ki oluşturacağımız bu üslerde karayoluyla, denizyoluyla, demiryoluyla gelenler depolarda, büyük lojistik üslerde toparlanmalı. Ayrılmalı ve oradan gideceği ülkelere sevkiyatlar yapılmalı. Bu bize hem istihdam sağlayacak, hem atıl kapasiteleri ortadan kaldıracak, hem de lojistik üs olma konusunda önümüzü açacak" diyor.

NEDEN PAZAR PAYINI KAYBEDİYORUZ?

UND çatısı altında uluslararası karayolu taşımacılığı yapan 1500 firma ve 47 bin araçlık bir filonun global pastadan pay kapma çabasında olduğunu belirten Özmen "Filomuzun değeri 5.5 milyar dolar. 400 bin insan istihdam ediyoruz. 6 milyar dolara yakın bir malın girdisini sağlıyoruz. Türkiye'deki ihraç yükünün yüzde 85'ini taşıyabilir durumdaydık. Fakat çevremizdeki ülkelerin de karayolu taşımacığına önem vermeye başlamalarını ardından pastadaki payımız yüzde 70'lere geriledi.  Gerilemedeki  etkenlerin başlıcaları; Türkiye deki mevzuat ile AB'nin halkalarının genişleyerek sınırımıza dayanması. Bizim AB'ye girmemiş olmamız Avrupalı meslektaşlarımızla rekabet şansımızı güçleştiriyor. Onlar bize göre daha avantajlılar. Neden? Biz gümrükten Türkiye'yi terk ettiğimizde Avrupa içerisinde taşıma yapabilmemiz için geçiş belgesine ihtiyacımız var. Bunun dışında biz şoför arkadaşlarımıza vize almak durumundayız. Bu vizeler sınırlı vizeler. Dolayısıyla bütün bunlar maliyete etki ediyor. Petrol Türkiye de pahalı. Hatta orada kullandığımız yakıta ödediğimiz vergiyi geri alıyorsunuz. Bu ciddi bir avantaj noksanlığımız. Pazar payının düşmesinde,  avantajlarımızı iyi kullanamamızdan kaynaklanan bir problem var. Türkiye'ye ithalat yükü getiren yabancı araçlar Türkiye'den ihracat yükünü Türk nakliyecisinin maliyetinin yüksekliğinden dolayı daha ucuza götürebiliyorlar.  Bu hem bizim pazar kaybımıza sebep oluyor, hem de Türk nakliyecisinin korunması gerekliliğini ortaya koyuyor. Sadece Avrupa pazarını elimizden kaçırıyoruz diye düşünüyorsak  hata ediyoruz. Çünkü doğuda da aynısı yaşanıyor. Doğuda da Irak'tan, Suriye'den, Rusya'dan gelen araçlar yük alıyorlar. Biz Rus yükünü iki belgeyle alabiliyoruz. Suriye'den gelen araçlar daha çok Suudi Arabistan plakalı, Suriyeli şoförlerin çalıştığı araçlar. Türkiye'ye gelip ucuza mal taşıyorlar. Çünkü o ülkelerde petrol ucuz. Gelirken depolarının dolduruyor, çok az yol yapıp malını alıyor ve aynı mazotla Türkiye'de hiç para harcamadan geriye dönüyorlar. Ancak Türk araçları o ülkelere giderken mazotu pahalı almak zorunda. Bu durum da haksız rekabete neden oluyor" diyor.

SEKTÖRE GİRİŞ ZOR OLMALI

Türkiye'de karayolu taşımacılığının belli bir sistem dahilinde pazar payını elinde tutması gerektiğinin altını çizen Başkanı Özmen "Avrupa'da ve Dünya'da örnekleri olan uygulamaların Türkiye'ye getirilmesi gerekiyor.  Herkes elini kolunu sallaya sallaya sektöre girmemeli. Sektöre giriş zor olmalı. Sektörde bir araç sınırlaması olmalı ve bu araçlar da bir lisansa bağlanmalı. Böylece hizmet ettiğimiz ihracat ve ithalat sektörüne daha nitelikli ve daha kaliteli araçlarla, daha sistemli hizmet etme olanağı ortaya çıkacaktır. Plaka tahdidinden bahsediyorum. Ancak tek başına bir plaka tahdidi değil araçlar bir lisansa tabi olmalı. Yani sizde 50 tane, uluslararası karayolu taşımacılığı yapabileceğiniz bir lisansınız olmalı ve bu lisansınızın da bir değeri olmalı. Araçlarınızı değiştirebilirsiniz ancak lisansınız varsa değiştirebilmelisiniz. Önce lisans bulmanız lazım sektöre girmek için. Tabi bunlar projedir. Bunların Dünya'da ve Avrupa'da örnekleri var. Araştırıyoruz ve Türkiye'de de bunları uygulamamız gerekiyor. Pazarı elimizde tutmamız ve nakliyecilerin yaşaması için bunlar çok önemli. Dışarıyla yaptığımız rekabetin dışında bir de kendi kendimizle rekabet içerisindeyiz. Uygulama hem sektöre girmeyi zorlaştıracak, hem de sektördeki firmalara bir değer katacak" diyerek UND'nin ileriye dönük projelerinden bir tanesine açıklık getiriyor. 

BİRLİK KUVVET GETİRDİ

UND'nin 38 yıllık geçmişe sahip köklü bir dernek olduğunu vurgulayan Başkan Özmen "Ancak bu süreçte 10 yıllık bir kesinti var. Kesinti Ro-Ro taşımacılığı yapan üyelerinin ayrılarak RODER adında bir dernek kurmalarından kaynaklanıyor. Sektörde UND ve RODER adındaki iki derneğin ileriye dönük projelerde birbirlerine muhalefet ettikleri 10 yıllık bir süreç var. Biz RODER ile UND'nin birleşmesinden çıkan bir yönetim kuruluyuz. Dolayısıyla ben birleşmenin ilk başkanıyım. Bu anlamda üstümüzde çok fazla yük var; sektörde 10 yıllık süreçte birbirlerine muhalefet etmiş, onun yaptığına kara demiş, kara diyene ak demiş iki dernek vardı.  Şimdi ise tek sesli olunmanın getirdiği avantajla bir sinerji oluştu. Devletin bize bakışı değişti. Resmi makamlarla daha etkili iletişim ve sorunlarımıza hızlı çözüm imkanı oluştu. Geride bıraktığımız altı aylık süreçte de yapısal problemlerle uğraştık. Kendimizi ifade edebilmek için bürokrasiyle, devlet erkânıyla çok sık görüşmeler yaptık, kendimizi tanıttık. Projelerimizi anlattık ve büyük kabul gördük. Dediğim gibi herkesin memnun olduğu bir oluşum çıktı ortaya. Dolayısıyla biz de bu oluşumu sektörü en iyi şekilde ileriye taşıyacak biçimde yönlendirmeye çalışıyoruz" diyor.

Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (Tofed), Şehirlerarası Otobüslerde Yaşanan Yangın Vakalarını Önleyebilmekmek Adına Girişimlerini Sürdürüyor. 

Sektörün pek de alışık olmadığı şekilde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı sansasyonel bir Genel Kurul'un adından Türkiye Otobüsçüler Federasyonu'nun (TOFED) başına geçen Mehmet Erdoğan ile gündemi ve çalışmalarını konuştuk.

OPSİYONEL DEĞİL STANDART

Şehirlerarası taşımacıları çatısı altında toplayan federasyonun gündemi ise oldukça sıcak. Sektörü bir hayli sıkıntıya sokan dahası birçok vatandaşımızın canına mal olan otobüs yangınlarıyla ciddi bir mücadele içerisinde olan TOFED bu konudaki girişimlerini sıklaştırmış durumda. Son dönemde yanan iki otobüsün ardından daha önceden de takip ettikleri konuyu hızla gündeme aldıklarını belirten TOFED Başkanı Mehmet Erdoğan araçların teknik özelliklerinin iyileştirilmesiyle ilgili çalışma içerisinde olduklarını belirtiyor. Erdoğan, Avrupa'da, otobüs yangınlarıyla ilgili yapılan araştırmada yangınların yüzde 76'sının motor kısmından ortaya çıktığı görüldü. Türkiye'de yaşanan yangınları da araştırınca aynı sonuçla karşılaştık. Halbuki araçların motor kısmına monte edilen yangın sensorları bu bölümden kaynaklanabilecek yangınları büyük ölçüde önleyebiliyor. Sensor otobüs içindeki kaptana alarm verirken çıkarttığı buharla da yangını söndürüyor. Yurt dışına giden araçların büyük bölümüne standart olarak takılan sensor Türkiye'de ise opsiyonel olarak monte ediliyor. Yani alıcının isteğiyle belli bir miktar fazla para karşılığında. Biz Türkiye'de satılan araçlarda Yangın Söndürme Sensoru'nun standart hale getirilmesi için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvurumuzu yeniledik, diyor.

EN ÖNEMLİSİ İNSAN HAYATI

Konuyla ilgili TOFED'in Bakanlığa ilk müracaatının 2008 yılında olduğunu hatırlatan Mehmet Erdoğan "Bakanlık Otomotiv Sanayi Dernekleriyle bir araya geldi ve başvuru uygun bulundu. Ancak o dönemdeki atmosferde bir ilerleme kaydedilemedi. Önceki Başkan Rüştü Terzi zamanında da müracaatta bulunuldu. Şimdi ben de müracaatı yenileyerek, yangın söndürme aparatının opsiyonel değil şart olması gerektiği, standart olarak tüm araçlara takılması gerektiği yönündeki talebimizi Bakanlığımıza hatırlattım. Bütün üretici firmalara aparatın standart olması yönünde yazılarımızı gönderiyoruz. Bir araca ortalama 2000 Euro maliyet oluşturacak aparat yüzünden can ve mal kaybı yaratan bu bedellerin ödenmemesi gerekiyor. Mazot depolarının kalitesi, kullanılan kabloların kalitesinin yüksek ve yangına dayanıklı olması yönündeki talebimizi de Bakanlığımıza ileteceğim. Hiçbir şey insan hayatından daha değerli değil" diyor.

OTOBÜS KAZA YAPAR ALGISI DEĞİŞECEK

Emniyet Genel Müdürlüğü'nde geçtiğimiz günlerde yapılan toplantıda da TOFED olarak bir takım taleplerde bulunduklarını vurgulayan Mehmet Erdoğan "Türkiye'de otobüs denildiğinde 9 kişinin üzerinde yolcu taşıyan ticari araçlar bu kapsama giriyor. Saydığımız özellikteki bir araç yolda kaza yaptığında; yine otobüs kazası deniliyor. Bu algıyı değiştirmek için şehirlerarası çalışan D1 ve D2 belgeli araçların yapılan istatistiklerde ayrı tutulmasını istedik. Sigorta yapılırken poliçe fiyatları geneldeki kaza risk oranlarına göre belirleniyor. Tabii ki 200 bin aracın arasında bir çok kaza olabilir. Ancak şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan 8000 otobüs var. Bunların kaza oranları da binde 32 gibi düşük bir rakam teşkil ediyor. Bu girişimimiz sonucunda sigorta fiyatlarımız düşecek. Bunun yanında otobüsler çok sık kaza yapar algısı değişecek" diyor.

VAKIF KURUYORUZ

TOFED olarak sektöre hizmet verecek 'Türkiye Otobüsçüler Eğitim ve Sağlık Vakfı" nın kuruluşu için çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Mehmet Erdoğan "ihtiyacımız olan, şoför kardeşlerimizin okuyan çocuklarına burs verecek, hastası varsa tedavi ettirecek, kurumsal bir çatı altında dayanışmayı ve yardımlaşmayı sağlayacak bir yapı olacak. Firmaların bütün sahiplerini vakfımıza davet ettik" diyor.

BİRLİK OLMAK İSTİYORUZ

TOFED'i daha ileriye götürebilmek adına yapısal değişiklikleri de gündemde tuttuklarını vurgulayan Erdoğan, dernekler yasasıyla yönetilen bir kurumuz. TÜRSAB gibi bir BİRLİK olmak istediğimizi yetkililere ilettik. Söz vermediler ancak talebimiz uygun görüldü. Bu konuda Prof. Dr. Mustafa Ilıca ile birlikte çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Anayasa'daki kanun maddesi hazırlanıyor. Meclisten geçer hale geldiğinde inşallah Türkiye Otobüsçüler Birliği'nin temelleri atılacağını belirtiyor.

MANEVİ TAZMİNATLARA SİGORTA

Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ile temaslarının sürdüğünü belirten Erdoğan "Biliyorsunuz sektörde en büyük sıkıntı otobüsçünün akam zengin yatıp sabah fakir kalkması. Bir gecede tüm malını mülkünü kaybedebilir. Bir sürü sigorta poliçesi olmasına rağmen manevi tazminatlarda eksiklik var. Manevi tazminatların da sigorta kapsamına alınması yönünde girişimlerimiz var. Uygulamanın hayata geçmesiyle otobüsçümüzü kazalarda ortaya çıkacak manevi tazminatlara karşı korumuş olacağız" diyor.

HAYALİMİZ MÜZE

Uzun zamandır hayalini kurduğu projelerden biri olan Karayolu Taşımacılığı Müzesi'nin çalışmalarının da hızla devam ettiğini müjdeleyen Erdoğan "Prof. Dr. Mehmet Çubuk ile görüştük. Çalışmalar hızlandı. Sektördeki arkadaşlarımızın ellerinde ne varsa; bilet, resim, doküman, bilet kapağı bize iletmelerini istiyoruz. TOFED binası içerisinde otobüsçülüğün ilk günlerinden itibaren günümüze gelişimini yansıtan çok güzel bir sergi alanı yaratıyoruz" diyor.

TOFED AKADEMİ VE OSCAR GELİYOR

Yine TOFED binasının üst katlarını da TOFED AKADEMİ'ye dönüştürmeyi düşündüklerini söyleyen Erdoğan "İstanbul ve Bahçeşehir Üniversiteleri ile işbirliği içerisinde çalışıyoruz. Ulusal Karayolu Güvenliği Eylem Planı Projesi'ne ortak olarak katkı yapacağız. Sektörün ihtiyacı olan üst düzey ve orta düzey yöneticilerle ilgili kurslar açılacak. Eğitim kampanyaları düzenleyeceğiz. TOFED Akademi faal bir şekilde çalışacak. Bir de önümüzdeki dönemde Karayolu Taşıma Oscarları vereceğiz" diyor.

Halk Otobüsü Sektörüne Hizmet Veren, Kanaat Önderi Konumundaki Kişiler De Bmc Diyor. Bu Kişilerden Birisi De Hacı Aydın Yıldız. 5 Adet Bmc'sini Fsm Demirbaş Otomotivden Teslim Alan Yıldız Sektöre Yönelik Açıklamalarda Bulundu.

BMC halk otobüsü pazarındaki liderliğini yaptığı satışlarıyla sürdürüyor. Son olarak 1967 yılından bu yana İstanbul ulaşımına minibüs, taksi ve halk otobüsleriyle hizmet veren, sektörde ciddi bir ağırlığı bulunan isimlerden Hacı Aydın Yıldız'da BMC'yi tercih etti.

Akrabaları ve kendi adına aldığı 5 adet yüksek taban BMC'yi FSM Demirbaş'tan törenle teslim alan Yıldız "BMC halk otobüsçüleri için ideal bir marka. Orijinal parçalarıyla Türkiye'deki fabrikasında üretildiği için bütün esnafa tavsiye ediyorum. Araba güzel, görüntüsü güzel. Adamlar yapıyorlar. Şuanda halk otobüsçüleri için ideal bir araç ve lider olarak görüyorum" diyor.

5 ALDIK 5 DAHA ALACAĞIZ

FSM Demirbaş Otomotiv'in Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Demirbaş'a da teşekkürlerini ileten Hacı Aydın Yıldız "Herkese yardımcı olduğu gibi bize de yardımcı oldu. Aile içerisinde 5 tane aldık. Yakın zamanda 5 tane daha alacağız. Sonrasında da ben ve aşiretim BMC araçları filomuza katmaya devam edeceğiz. Ben öncülüğümde Siirtlilerin, Diyarbakırlıların, Batmanlıların, daha birçok akrabalarımızın tercihi BMC olacak" diyor.

ŞEHİRİÇİ ULAŞIMDA MAĞDURUZ

Şehiriçi ulaşım sektörü konusunda da değerlendirmelerde bulunan Hacı Aydın Yıldız "Beş senedir  para kazanamıyoruz. Neden kazanamıyoruz? Sağolsun Belediye Başkanımız Sayın Kadir Topbaş İstanbul'a layık bir başkan. Kendisini çok takdir ediyorum. İstanbul'un bütün yollarını, caddelerini dört dörtlük yaptı. İstanbul onun sayesinde yaşanır hale geldi. Ancak diğer taraftan da taşımacılık konusunda bizi mağdur etti. Minibüsçü olarak da, taksici olarak da, halk otobüsçüsü olarak da mağduruz. İETT, Otobüs A.Ş., Metro ve metrobüs hatları kazancımızı çok zayıflattı" diyor.

KONTAK AÇMANIN MALİYETİ 1000 TL

İstanbul ulaşımında esnaf aleyhine gelişen bütün bu olumsuz koşullara bir de akaryakıttaki astronomik yükselişin eklendiğini belirten Yıldız "Mazot 10 kat arttı ancak bize 6 yılda ciddi bir zam verilmedi. Son zam da buna dahil. Bütün otobüsçüler adına konuşuyorum; şu an çok zor durumdayız. Bir otobüsün sabah kontağını açtığın anda masrafı 1000 TL. Biletçilerin kaldırılmasıyla nakit akışımız da durdu. Esnaf biletçilerden gelen parayla aracın yakıtını en azından acil ihtiyaçlarını karşılıyordu. Şimdi borç yükümüz daha da artacak" diyor.

İNDİRİMLİ MAZOTLA BİRAZ NEFES ALABİLİRİZ

Yetkililerden sorunlarına çözüm beklediğini belirten Yıldız "İETT Genel Müdürümüz göreve geldiğinde akbil ödemelerini düzene sokacağı konusunda söz vermişti, sağolsun yerine getirdi. Özellikle Belediye Başkanımız Kadir Topbaş ve İETT Genel Müdürümüz Hayri Baraçlı'nın sorunlarımızla daha yakından ilgilenmelerini ve bir çözüm getirmelerini bekliyoruz.  En azından indirimli mazot almamız konusunda bir adım atılırsa otobüsçü esnaf biraz nefes alabilir" diyor.